VII SA/Wa 685/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mariola Kowalska, Sędziowie asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska, sędzia WSA Tomasz Stawecki (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 listopada 2018 r. sprawy ze skargi S. S. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę 1. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] stycznia 2018 r., nr [...] po rozpatrzeniu wniosku S.S., zwanego dalej indywidualnie "skarżącym", o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty [...] z dnia [...] listopada 2017 r., znak:[...] , postanawiającej przenieść decyzję Starosty [...] z dnia [...] maja 2016 r., nr [...] o pozwoleniu na rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, odmówił przywrócenia terminu. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. 2. W dniu [...] maja 2016 r. została wydana decyzja Starosty[...], nr [...], na podstawie której E.S. i S.S. udzielono pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działkach o nr ew. [...] położonych w obrębie ew.[...], gm.[...]. W dniu [...] listopada 2017 r. E.S. wystąpiła do Starostwa Powiatowego w S. z pismem (w formie rękopisu) o zmianę inwestora w decyzji o pozwoleniu na budowę nr [...] z [...] maja 2016 r. Do pisma załączyła sporządzone ręcznie oświadczenie S.S. o wyrażeniu zgody na "zmianę inwestora w decyzji na samą E. S". Po uzupełnieniu braków formalnych pisma, w dniu [...] listopada 2017 r. E.S. złożyła w Starostwie [...] wniosek o przeniesienia wyłącznie na nią ww. pozwolenia na budowę. Po rozpatrzeniu wniosku E.S. z dnia [...] listopada 2017 r. Starosta [...]decyzją z dnia [...] listopada 2017 r., postanowił przenieść decyzję Starosty [...] z [...] maja 2016 r. o pozwoleniu na rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na rzecz E.S. Powyższa decyzja została skierowana do E.S. oraz S.S. Skuteczne doręczenie skarżącemu nastąpiło w dniu [...] grudnia 2017 r. pod adresem:[...], [...], poprzez odebranie pisma przez pełnoletniego domownika (B.U.). 3. W dniu [...] grudnia 2017 r. skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty [...] z dnia [...] listopada 2017 r. o przeniesieniu decyzji, jednocześnie składając od tej decyzji odwołanie. Wnioskodawca wskazał, że od dnia [...] listopada 2017 r. nie przebywa pod adresem doręczenia ww. decyzji. Od [...] listopada 2017 r. skarżący mieszkał w G., zaś od dnia [...] grudnia 2017 r. w S. Przybywa on tam z zamiarem stałego zamieszkania, gdyż w S. otrzymał pracę. Dokumenty potwierdzające powyższe fakty zostały dołączone do ww. wniosku oraz znajdują się w aktach administracyjnych. Ponadto wskazał, że przesyłkę zawierającą decyzję odebrała jego siostra. Wobec powyższego korespondencję otrzymał dopiero [...] grudnia 2017 r. 4. Po rozpatrzeniu wniosku skarżącego o przywrócenie terminu Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] stycznia 2018 r., nr [...] odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie Wojewody [...] zostało wydane na podstawie art. 58 § 1 i 2 oraz art. 59 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257) zwanej dalej "k.p.a." oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. tekst jedn. z 2017 r., poz. 1332 ze zm.). Wojewoda [...] stwierdził, że odebranie przesyłki przez U.B., czyli siostrę skarżącego, obligowało ją do niezwłocznego jej przekazania adresatowi, czyli skarżącemu. Ponadto organ wskazał, że istnienie niedbalstwa czy winy nieumyślnej po stronie zainteresowanej powoduje brak możliwości przywrócenia terminu. Przesłanką usprawiedliwiającą niedochowanie terminu może być obłożna choroba uniemożliwiająca osobie działającej osobiście wniesienie odwołania, a także nagła choroba, pożar, powódź czy przerwa w komunikacji. Konkludując, organ wskazał, że żadna z powyższych przesłanek się nie ziściła, wobec czego nie znalazł podstaw do przywrócenia skarżącemu terminu. 5. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2018 r., nr [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył S.S. Skarżący zarzucił postanowieniu Wojewody [...] naruszenie: 1) art. 58 § 1 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie przez organ, że skarżący nie uprawdopodobnił, iż uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji nastąpiło bez jego winy; 2) art. 7 k.p.a. poprzez brak podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu rzeczy oraz niedostateczne wyjaśnienie okoliczności sprawy; 3) art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, przyjcie dowolnej oceny dowodów w wyniku braku zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Skarżący wskazał też, że przepisy regulujące przywracanie terminu nie ustanawiają hierarchii ważności przesłanek w nich ustanowionych. Oznacza to, że niespełnienie choćby jednej z nich przesądza o niedopuszczalności przywrócenia terminu. Zdaniem skarżącego organ nie dokonał oceny załączników wniosku o przywrócenie terminu, które potwierdzają, że skarżący nie przybywał w miejscu doręczenie decyzji. 6. Odpowiadając w dniu [...] marca 2018 r. na ww. skargę Wojewoda [...] podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Organ stwierdził, że przesłanki, którymi kierował się przy podejmowaniu zaskarżonego postanowienia zostały wskazane w jego uzasadnieniu, a zarzuty podniesione przez skarżącego pozostają bez wpływu na treść wydanego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. 7. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.) zadanie Sądu jest ściśle określone: Sąd ma dokonać kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego pod względem zgodności z prawem, czyli prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. W związku z tym, Sąd ma obowiązek wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, jeśli stwierdzi, że niewątpliwie doszło w nim do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, lub doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, albo przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Nakazuje to art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.". Sąd ma też obowiązek stwierdzić nieważność decyzji lub postanowienia jeśli akt taki jest dotknięty którąkolwiek z wad określonych w art. 156 k.p.a. Natomiast w przypadku niestwierdzenia wskazanych postaci naruszenia prawa przez organ administracji, skarga podlega oddaleniu. Po rozpatrzeniu sprawy, w tym okoliczności formalnych podniesionych przez skarżącego oraz obowiązujących przepisów prawa, Sąd uznał, że postanowienie Wojewody [...] jest zgodne z prawem, a Sąd nie znajduje podstaw do uchylenia zaskarżonego aktu. Należy wyjaśnić, że instytucja prawna przywrócenia terminu stanowi szczególne rozwiązanie wyjątek od ogólnej zasady, że czynności mających znaczenie dla toku i skutków postępowania administracyjnego należy dokonywać w przewidzianych w ustawie terminach. Regulujący tę instytucje przepis (art. 58 § 1 k.p.a.) przyjmuje, że w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Przywrócenie terminu jest zatem obowiązkiem organu, zależnym jednak od ważnego warunku: uprawdopodobnienia braku winy po stronie podmiotu, który nie dochował terminu dla określonej czynności, takiej jak złożenie odwołania w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie (art. 129 § 2 k.p.a.). Oczywiście, ustawowe wyrażenie "uprawdopodobnienie" może budzić wątpliwości co do istoty tego wymogu. Ustawodawca nie posłużył się bowiem wyrażeniem "udowodni" lub "wykaże", gdyż spełnienie takiego warunku mogłoby się okazać zbyt trudne dla strony lub niekiedy nawet niemożliwe. Znaczenie warunku uprawdopodobnienia wyjaśniło jedna orzecznictwo sądów administracyjnych. Zgodność różnych orzeczeń jest jednak znaczna, można więc mówić o utrwalonej linii orzeczniczej sądów administracyjnych. W świetle dorobku sądów przyjmuje się więc, że uprawdopodobnienie znaczy tyle, że wnoszący o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej ma jedynie stworzyć w świadomości organu orzekającego mniejszy lub większy stopień przekonania o prawdopodobieństwie jakiegoś faktu. Strona powinna zatem uprawdopodobnić, że mimo zachowania należytej staranności nie mogła dokonać czynności w terminie z powodu istnienia przeszkody od niej niezależnej, trudnej w danych warunkach do przezwyciężenia. Przeszkoda ta musi przy tym istnieć przez cały czas biegu terminu przepisanego dla dokonania danej czynności procesowej (patrz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 7 listopada 2018 r., sygn. akt II SA/Po 749/2018). Co więcej przeszkody powodujące uchybienie terminu powinny mieć charakter obiektywny, niezależny od zainteresowanego. Wśród przyczyn uzasadniających przywrócenie terminu wymienia się między innymi obłożną chorobę uniemożliwiającą stronie działającej osobiście podjęcie czynności, przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar (patrz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 9 października 2018 r., sygn. akt II SA/Gd 318/2018). W rozpatrywanej sprawie skarżący nie spełnił warunku uprawdopodobnienia. Skarżący wskazał tylko, że od pewnego czasu nie mieszka z żoną E.S. i dlatego wskazał adres siostry. Tam też została skierowana przesyłka zawierająca odpis decyzji organu pierwszej instancji. Przesyłka została odebrana przez osobę bliską skarżącego w dniu [...] grudnia 2017 r. Fakt, że skarżący nie mieszka faktycznie pod wskazanym przezeń adresem, a wyprowadził się do S. nie może mieć znaczenia w sprawie. Skarżący podając taki adres dla korespondencji powinien uzgodnić z osobą (osobami) zamieszkującą pod wskazanym adresem w jaki sposób będzie zawiadamiany o ewentualnej korespondencji urzędowej. Tego obowiązku skarżący nie wykonał, co oznacza że z jego winy doszło do uchybienia terminu do złożenia odwołania. Skarżacy nie uprawdopodobnił więc okoliczności wymaganej w art. 58 § 1 k.p.a. Należy przy tym dodać, że posłużenie się w art. 58 § 1 k.p.a. pojęciem "braku winy" powoduje, że przywrócenie uchybionego terminu uzasadniają wyłącznie takie obiektywne, występujące bez woli strony, okoliczności i zdarzenia, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności we właściwym czasie. Przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej nie jest dopuszczalne, gdy strona zawiniła uchybienie terminu, choćby w postaci lekkiego niedbalstwa. Przy ocenie winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od osoby dbającej należycie o swoje interesy. Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia (patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2018 r., sygn. akt II OSK 2369/16). 8. Biorąc pod uwagę przedstawioną analizę przepisów prawa znajdujących zastosowanie w rozpatrywanej sprawie, zasady rozumowania prawniczego i okoliczności faktyczne istotne w sprawie, Sąd w pełni podzielił stanowisko organu, który wydał zaskarżone postanowienie. Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, a skarga niezasadna. Mając na względzie powyższe ustalenia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.