VII SA/Wa 692/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Ewa Machlejd, Protokolant ref. staż. Piotr Czyżewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 września 2013 r. sprawy ze skargi I. J. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2013 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. skargę oddala, II. przyznaje ze środków Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adw. J. B. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy). Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. ([...]), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.), dalej kpa, po rozpatrzeniu odwołania I. J. - utrzymał w mocy decyzję W. – M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2012 r. ([...]), odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w E. z dnia [...] marca 2007 r. ([...]), którą nakazano rozbiórkę zabudowy ścianką działową klatki schodowej na wys. I piętra w budynku mieszkalnym wielorodzinnym K. [...] gm. M. z doprowadzeniem obiektu do stanu poprzedniego. Organ wskazał, że decyzją z dnia [...].01.2007 r., w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, nałożono na I. J. określone obowiązki w celu doprowadzenia ww. robót do stanu zgodnego z prawem. W związku z ich niewykonaniem zapadła ww. decyzja z dnia [...] marca 2007 r. na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 2 cyt. ustawy. Następnie przytoczył art. 51 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego i stwierdził, że I. J. nie wykonała żadnego z obowiązków nałożonych decyzją z dnia [...].01.2007 r. Nie sposób więc przyjąć, że decyzja z dnia [...].03.2007 r., jest obarczona wadą rażącego naruszenia prawa, jak i pozostałymi wadami wymienionymi w art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa. Skargę na powyższą decyzję złożyła I. J. i wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu wojewódzkiego stwierdziła, że decyzje te wydano z rażącym naruszeniem prawa, gdyż nie jest właścicielką lokalu, a jego najemcą. Lokal ten został jej przydzielony jako lokal socjalny. W chwili przydziału Starostwo Powiatowe w E. zobowiązało się do wykonania ścianki działowej oddzielającej lokal od nieogrzewanego korytarza i klatki schodowej. Wyjaśniła, iż brak takiej zabudowy stanowił zagrożenie dla jej małych dzieci, co mogło spowodować ich wypadnięcie z wysokości ok. 3 m. Oświadczyła, że wobec bierności Starosty i w trosce o bezpieczeństwo rodziny dokonała zabudowy samodzielnie. Zdaniem skarżącej w takiej sytuacji obowiązek zalegalizowania zabudowy spoczywał na właścicielu lokalu a nie na najemcy. Ewentualne nakazy rozbiórki, czy dostarczenia dokumentacji powinny być kierowane do właściciela, który zobowiązał się do wykonania zabudowy, czego nie zrobił. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje: Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu stosownie do art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej ppsa. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga podlegała oddaleniu. W pierwszej kolejności podkreślić trzeba, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest szczególnym trybem postępowania administracyjnego, które nie zmierza do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy, jak ma to miejsce w postępowaniu odwoławczym, lecz ma na celu wyjaśnienie kwalifikowanej niezgodności decyzji z prawem. Organ nadzorczy nie rozstrzyga istoty sprawy, a stwierdzenie nieważności decyzji może nastąpić wyłącznie w sytuacji, gdy zostanie spełniona jedna z przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a., które nie mogą być interpretowane rozszerzająco. Ponadto, stwierdzenie nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, ma miejsce wtedy, gdy organ jednoznacznie wykaże, że decyzja narusza konkretny przepis prawa, a ponadto jej obowiązywanie wywołuje skutki niemożliwe do zaakceptowania w praworządnym państwie. Taka sytuacja nie miała miejsca w rozpatrywanej sprawie, bowiem kontrolowana decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w E. z dnia [...] marca 2007 r. nakazująca rozbiórkę spornej ścianki działowej nie jest dotknięta żadną z wad, o których mowa w art. 156 § 1, w tym wadą wymienioną w pkt 2 tego przepisu, jak słusznie wywiodły organy. Uzasadniając powyższe stanowisko wskazać trzeba, że decyzja, której stwierdzenia nieważności domagała się skarżąca zapadła trybie art. 51 Prawa budowlanego, który służy do usuwania skutków samowoli polegającej na wykonywaniu, bądź wykonaniu bez pozwolenia lub zgłoszenia innych robót budowlanych niż budowa obiektu budowlanego. Z treści art. 51 ust. 1 ww. ustawy wynika, że organ może wydać jedną z trzech decyzji: na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1, jeśli roboty budowlane nie mogą być doprowadzone do stanu zgodnego z prawem; na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2, jeśli roboty budowlane mogą być doprowadzone do stanu zgodnego z prawem poprzez wykonanie określonych czynności lub robót budowlanych, natomiast rozstrzygnięcie przewidziane w art. 51 ust. 1 pkt 3 organ wydaje w jeśli inwestor istotnie odstąpi od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę. W przypadku nałożenia obowiązków na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy, kolejnym etapem, kończącym postępowania naprawcze, jest wydanie decyzji w oparciu o art. 51 ust. 3 Prawa budowlanego. Zgodnie z treścią punktu 2 tego przepisu po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, i w przypadku niewykonania obowiązku wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Z powołanej regulacji wynika zatem wprost, że - w każdym przypadku niewykonania obowiązków nałożonych w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy - organ zobligowany jest wydać decyzję, o której mowa w art. 51 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego. Decyzja ta ma zatem charakter związany, co oznacza, że w przypadku niewykonania obowiązków organ nie może odstąpić od wydania jednego z rozstrzygnięć wymienionych w przytoczonym przepisie. Taka sytuacja miała miejsce w postępowaniu zwyczajnym. Przed wydaniem decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w E. z dnia [...] marca 2007 r. skarżąca została zobowiązana decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r., w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego do wykonania i przedstawienia inwentaryzacji budowlanej z orzeczeniem technicznym oraz pisemnej zgody właściciela obiektu, właścicieli; lokali i pozostałych użytkowników na wykonanie robót budowlanych. Powyższych obowiązków skarżąca nie wykonała, co w świetle treści art. 51 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego obligowało organ do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę spornej ściany działowej. Z podanych przyczyn prawidłowo organy w niniejszej sprawie odmówiły stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] marca 2007r. nie znajdując wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Jako chybiony należało ocenić również zarzut skargi, że wobec zobowiązania się i niewykonania ściany działowej przez Starostwo Powiatowe w E. obowiązek rozbiórki winien być nałożony przede wszystkim na właściciela budynku, a nie na skarżącą, jako najemcę lokalu.. Podkreślić bowiem należy, że zgodnie z art. 52 Prawa budowlanego zasadą jest, że to inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o które' mowa w art. 48 art 49b, art. 50a oraz art. 51. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, że kolejność podmiotów wymienionych w art. 52 cyt. ustawy zobowiązanych do wykonania rozbiórki nie jest przypadkowa W pierwszej kolejności określony nakaz powinien być skierowany do inwestora, który jest sprawcą samowoli budowlanej i ma tytuł prawny do obiektu. W pewnych okolicznościach nakaz rozbiórki lub wykonania innych czynności może zostać skierowany również do inwestora, który nie jest właścicielem nieruchomości, na której zrealizowano obiekt budowlany (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lipca 2009 r. sygn. akt II OSK 1234/08, LEX nr 552842 i wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 15 grudnia 2010 r. sygn. akt IV SA/Po 971/10, LEX nr 758643) W tym stanie rzeczy, nie znajdując podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 151 ppsa, Sąd skargę oddalił.