VII SA/Wa 693/05
WyrokWSA w Warszawie2005-12-05
Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska, Halina Kuśmirek, Mariola Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na wykonanie zabezpieczenia ściany budynku zabytkowego, wydana na wniosek osoby posiadającej jedynie ograniczone prawo rzeczowe do korzystania z części nieruchomości, jest ważna?Ratio decidendi
Decyzja o pozwoleniu na wykonanie robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru, wydana na wniosek osoby nieposiadającej tytułu prawnego do korzystania z całego zabytku, jest dotknięta wadą kwalifikowaną skutkującą stwierdzeniem jej nieważności. Osoba ta nie ma legitymacji strony w postępowaniu administracyjnym w rozumieniu art. 28 kpa.Stan faktyczny
Wojewódzki Konserwator Zabytków wydał E. K. pozwolenie na wykonanie prowizorycznego zabezpieczenia wschodniej ściany budynku restauracji "S.", wpisanego do rejestru zabytków. Minister Kultury, rozpatrując odwołanie sąsiadów, uchylił tę decyzję, uznając, że planowane prace dotyczą obu sąsiadujących nieruchomości i wymagają zgodnego wniosku właścicieli. Skarżąca E. K. wniosła skargę, twierdząc, że jej budynek zawsze miał okap nad działkę sąsiadów i że ściana stanowi jej własność. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę, badając tytuł prawny skarżącej do nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Ministra Kultury oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Ponadto, sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził od Ministra Kultury na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), , Sędzia NSA Halina Kuśmirek, Sędzia WSA Mariola Kowalska, Protokolant Ewa Pecelt, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2005 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Ministra Kultury z dnia [...] marca 2005 r. znak [...] w przedmiocie pozwolenia na wykonanie zabezpieczenia ściany budynku. I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Ministra Kultury na rzecz skarżącej E. K. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
[...] Wojewódzki Konserwator Zabytków decyzją z dnia [...] grudnia 2004r na podstawie art. 36 ust 1 pkt 1 i ust 3 ustawy z dnia 23 lipca 2003r o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami wydał E. K.pozwolenie na wykonanie prowizorycznego zabezpieczenia wschodniej ściany budynku przed zalewaniem przez wody opadowe poprzez przedłużenie okapu w budynku restauracji " S." usytuowanym przy ul. N. w K. w oparciu o : Projekt prowizorycznego zabezpieczenia zniszczonej wschodniej ściany restauracji " S." w K. przy ul. N. - autorstwa mgr arch. R.B. - listopad 2004r.
Organ na zasadzie art. 107 § 4 kpa odstąpił od uzasadnienia decyzji wobec spełnienia żądań stron w całości.
Minister Kultury po rozpatrzeniu odwołania B. i J. W., na zasadzie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję w całości i nie pozwolił na wykonanie prowizorycznego zabezpieczenia wschodniej ściany budynku restauracji " S.".
W uzasadnieniu podał, iż ściana przedmiotowego budynku stanowi granicę pomiędzy nieruchomością przy ul. N. stanowiącej własność E.K., a nieruchomością przy ul. N. w K., której właścicielami są B. i J. W.
Obie nieruchomości wpisane są do rejestru zabytków.
Przedłożony przez E.K. projekt prowizorycznego zabezpieczenia zniszczonej wschodniej ściany budynku restauracji, przewiduje przedłużenie okapu tego budynku nad nieruchomość B. i J. W.
W związku z powyższym, zdaniem Ministra Kultury planowane prace dotyczą obu tych nieruchomości i niezbędne jest złożenie zgodnego wniosku przez obojga właścicieli sąsiadujących ze sobą nieruchomości.
Właściciele nieruchomości przy ul. N. wyrazili jedynie zgodę na remont ściany wschodniej budynku restauracji " S." zobowiązując się udostępnić terenu swojej posesji w celu jego wykonania.
Ponadto, w opinii Ministra Kultury zaskarżona decyzja nie określała końcowego terminu funkcjonowania prowizorycznego zabezpieczenia.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego wniosła E.K.
Skarżąca podnosi, iż organ odwoławczy oparł się na nieprawdziwej informacjach B. i J. W. zawartej w odwołaniu, a dotyczącej braku okapów na dachu jej budynku. Skarżąca twierdzi, iż jej budynek zawsze miał okap na stronę działki małż. W. i aktualne zabezpieczenie w niczym nie naruszy władztwa sąsiadów bowiem będzie stanowiło odtworzenie stanu poprzedniego.
E.K. zarzuca Ministrowi Kultury nieznajomości przebiegu granicy między nieruchomościami podnosząc, iż Sąd Okręgowy w [...] zmienił ustalenie przebiegu granicy dokonane postanowieniem Sądu Rejonowego w ten sposób, że wschodnia ściana budynku restauracji "S." stanowi jej własność wraz z pasem gruntu pod sporną ścianą na której opiera się strop i dach wyłącznie jej budynku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 36 ust 5 ustawy z dnia 23 lipca 2003r o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (DZ.U. z 2003r, Nr 162, poz. 1568 ze zm.) wojewódzki konserwator zabytków wydaje pozwolenia na prowadzenia prac konserwatorskich, restauratorskich lub robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru na wniosek osoby fizycznej lub jednostki organizacyjnej posiadającej tytuł prawny do korzystania z zabytku wpisanego do rejestru wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, trwałego zarządu albo ograniczonego prawa rzeczowego lub stosunku zobowiązaniowego.
Skarżąca E.K. na rozprawie w dniu 29 listopada 2005r wyjaśniła, iż właścicielem nieruchomości - domu przy ul .N. w K. wpisanym do rejestru zabytków województwa [...] jest syn skarżącej K. D.
Jednocześnie, skarżąca złożyła do akt sprawy wypis aktu notarialnego sporządzonego w Kancelarii Notarialnej J.K. w [...] Repertorium A Nr [...] z którego wynika, iż K. D. w dniu 21 grudnia 1998r ustanowił nieodpłatnie na rzecz matki E. K. dożywotnie użytkowanie przedmiotowej nieruchomości, którego wykonywanie ograniczone zostało do prawa korzystania i prawa pobierania pożytków z całego parteru z wyłączeniem piwnic.
Skarżąca posiadała zatem tytuł prawny do korzystania wyłącznie z parteru zabytku, wynikający z ograniczonego prawa rzeczowego jakim było prawo użytkowania.
Roboty budowlane, które zamierzała przeprowadzić skarżąca polegały na przedłużeniu okapu dachowego, a więc dotyczyły one tej części zabytku z której nie mogła korzystać.
Z akt sprawy nie wynika również aby właściciel budynku zabytkowego K. D. udzielił swojej matce pełnomocnictwa do występowania w jego imieniu w przedmiotowej sprawie.
Pełnomocnictwo takie skarżąca złożyła dopiero na rozprawie w dniu 29 listopada 2005r.
W związku z powyższym, skarżąca nie miała legitymacji strony w świetle art. 28 kpa do złożenia wniosku o wydanie przez wojewódzkiego konserwatora zabytków pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych.
Ubocznie zauważyć należy, iż na podstawie art. 49 ustawy z dnia 23 lipca 2003r o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (DZ.U. z dnia 17 września 2003r) wojewódzki konserwator zabytków może wydać decyzję nakazującą synowi skarżącej jak również właścicielowi sąsiedniej nieruchomości przeprowadzenie robót budowlanych przy zabytku, jeżeli ich wykonanie jest niezbędne ze względu na zagrożenie zniszczeniem lub istotnym uszkodzeniem tego zabytku.
Skierowanie decyzji do osoby nie będącej stroną skutkować musi stwierdzeniem nieważności takich decyzji zgodnie z art. 156 §1 pkt 4 kpa.
Zarówno zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca dotknięte są wadą kwalifikowaną stanowiącą podstawę stwierdzenia ich nieważności.
W tej sytuacji, Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 )) orzekł jak w pkt I sentencji.
Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku na zasadzie art. 152 w/w ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło