VII SA/Wa 698/15
WyrokWSA w Warszawie2015-11-24
Skład orzekający: Włodzimierz Kowalczyk, Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Bogusław Cieśla
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 51 Prawa budowlanego może obejmować rozbudowę istniejącego obiektu budowlanego, czy też powinno ograniczać się do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem w ramach jego dotychczasowego obrysu i lokalizacji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postępowanie na podstawie art. 51 Prawa budowlanego ma na celu doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem, a nie jego rozbudowę. Zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego nie może być dowolne i musi mieścić się w ramach celu postępowania naprawczego. Organ nadzoru budowlanego nie może zatwierdzić projektu, który faktycznie stanowi rozbudowę, gdyż wykracza to poza jego kompetencje i narusza zasady postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego dla stodoły, która została wybudowana z istotnymi odstępstwami od pierwotnego pozwolenia na budowę, w tym brakiem ściany oddzielenia pożarowego. Skarżący podnosili, że projekt zamienny przewidywał rozbudowę budynku, co wykraczało poza cel postępowania naprawczego. Organy nadzoru budowlanego zatwierdziły projekt, uznając go za zgodny z przepisami.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, , Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Protokolant specjalista Mariusz Gąsiński-Goc, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2015 r. sprawy ze skargi M. S. i Z. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz M. S. i Z. S. kwotę 500 zł (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
VII SA/Wa 698/15
UZASADNIENIE
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2013r., poz. 267) dalej k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2013r., poz. 1409 z późn. zm., dalej Prawo budowlane), po rozpatrzeniu odwołania M. i Z. S. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] Nr [...] z dnia [...].11.2014r., zatwierdzającą projekt budowlany zamienny i udzielającą A. R. pozwolenia na wznowienie robót budowlanych budynku stodoły drewniano-murowanej na działce o nr ew. [...]przy ul. [...] w miejscowości U., gm. [...]oraz nakładającą obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie.
Decyzja ta zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
W dniu 3.01.2013 r. PINB w [...]przeprowadził kontrolę budynku stodoły drewniano-murowanej zlokalizowanej na działce nr ew. [...]położonej przy ulicy [...]w miejscowości U., podczas której stwierdzono, że w/w budynek jest w złym stanie technicznym. Stwierdzono zdegradowanie korozją biologiczną drewnianych elementów konstrukcyjnych, tj. murłat, belek stropowych oraz obicia drewnianego ścian zewnętrznych. Ponadto stwierdzono brak rynien i rur spustowych.
Ustalano również, że przedmiotowy obiekt został wybudowany na podstawie pozwolenia na budowę wydanego przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...]w dniu [...].03.1962 r.
Organ I instancji postanowieniem nr [...]z dnia [...].01.2013 r. nałożył na właściciela – A. R. obowiązek przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego przedmiotowego obiektu.
W dniu 29.03.2013 r. właściciel dostarczył wymaganą ekspertyzę. Następnie decyzją nr [...]z dnia [...].05.2013r., PINB w [...]na podstawie art. 66 ust. 1 pkt. 1 Prawa budowlanego, nakazał właścicielowi stodoły drewniano-murowanej, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w terminie do dnia 31.12.2013 r. poprzez: wykonanie ściany oddzielenia pożarowego od strony działki nr [...], jako murowanej o grubości 24 cm z elementami żelbetowymi, posadowionej na własnym fundamencie, wyprowadzenie istniejącej ściany szczytowej murowanej od strony działki nr [...]na wysokość 30 cm, w celu spełnienia przepisów przeciwpożarowych (ścianę należało wykonać z lekkich materiałów ognioodpornych), wykonanie obróbki blacharskiej na zakończeniu ścian szczytowych oddzielenia pożarowego, wymianę 4 słupów podporowych z drewna okrągłego pod belkami spinającymi na słupy kwadratowe o przekroju 16 x16 cm, wzmocnienie połączeń węzłów takich jak: słupy podporowe z belkami spinającymi, połączenie słupów podporowych ścian zewnętrznych z oczepem, stężeń drewnianych ukośnych poprzecznych i podłużnych - za pomocą systemu łączników stalowych, wymianę poszycia części drewnianej z desek.
Decyzją z dnia [...]czerwca 2013 r. Nr [...][...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: [...]WINB), działając na podstawie art. 138 § 2 kpa po rozpatrzeniu odwołania M. i Z. S. od decyzji PINB w [...]z dnia 29 kwietnia 2013 r. nakazującej A. R. obowiązek usunięcia, stwierdzonych nieprawidłowości w budynku stodoły, uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji nie wyjaśnił sprawy w sposób dający podstawy do zastosowania art. 66 ustawy Prawo budowlane .
W jego ocenie, dla możliwości zastosowania tej normy prawnej, organ nadzoru budowlanego powinien wykazać nieprawidłowości, będące następstwem zwykłego użytkowania budynku, gdyż tylko takie można usunąć w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 66 Prawa budowlanego. Przepis ten nie stanowi podstawy usunięcia nieprawidłowości, które wynikają z wykonania robót budowlanych w sposób niezgodny z prawem.
Organ powołał się także na ekspertyzę techniczną, załączoną do akt sprawy, z której wynikało, że posiadana dokumentacja i sposób wykonania budynku odbiegają od zatwierdzonego projektu budowlanego w zakresie konstrukcji oraz zachowania względów przeciwpożarowych wówczas obowiązujących.
Podczas czynności kontrolnych organ powiatowy ustalił, że budynek stodoły nie posiada muru ogniowego oraz ściany oddzielenia pożarowego, co było sprzeczne z warunkami pozwolenia na wykonanie robót budowlanych udzielonego przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...]w dniu [...]marca 1962 r.
Powyższa decyzja [...]WINB z dnia [...]czerwca 2013 r. Nr [...]została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez A. R..
WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 29 listopada 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 1765/13 skargę oddalił, stwierdzając w uzasadnieniu, że decyzja jest zgodna z prawem, bowiem przesłanki z art. 138 § 2 kpa uzasadniały wydanie decyzji kasacyjnej.
Sąd wskazał, że sporny obiekt został przebudowany w oparciu o decyzję Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...]z dnia [...]marca 1962 r. o pozwoleniu na budowę. Z ekspertyzy technicznej złożonej do organu przez inwestora wynikało, że sposób wykonania budynku różni się od zatwierdzonego projektu technicznego w zakresie konstrukcji i wymiarów oraz zachowania względów p.poż. wówczas obowiązujących. Przedmiotowy budynek inwentarski nie posiada muru ogniowego oraz ściany oddzielenia pożarowego mimo, że posadowiony został w bliskości granicy z dwiema działkami sąsiednimi.
Mając na uwadze stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, PINB w [...]w dniu [...].04.2014 r. przeprowadził ponowną kontrolę nieruchomości położonej przy ulicy [...] w miejscowości U.. Czynności kontrolne, potwierdziły zdaniem organu, potrzebę wszczęcia postępowania w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowalnego.
Na podstawie przedłożonego przez A. R. projektu budowlanego stodoły wykonanego w 1962 r. przez mgr. inż. S. P., ustalono, że budynek stodoły został wybudowany z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego i warunków udzielonego pozwolenia na budowę z [...]marca 1962r.
Zmianie uległy charakterystyczne parametry budynku (zmieniono projektowaną długość budynku z 27 m na około 26,40 m, szerokość budynku z 6,5 m na około 6,71m), stodoła zawiera w swojej bryle segmenty budynku nieprzewidziane w zatwierdzonym projekcie budowlanym. Wskazane zmiany powodują, że stodoła ma inną powierzchnię zabudowy oraz kubaturę, nie posiada ściany oddzielenia przeciwpożarowego od strony działki nr [...] oraz muru ogniowego od strony działki [...], co jest sprzeczne z pozwoleniem budowlanym. W tych okolicznościach zachodziły zdaniem organu podstawy do zastosowania przepisów art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Inwestor zrealizował obiekt w sposób istotnie naruszający warunki pozwolenia na budowę, a zgodnie z art. 36a ust. 5 ustawy Prawo budowlane, dokonana zmiana długości i szerokości budynku, zmiana jego powierzchni zabudowy i kubatury, stanowiły istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2014 r. nałożył na inwestora obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...]czerwca 2014r., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Inwestor w dniu 30 września 2014 r. przedłożył w organie pierwszej instancji projekt budowlany zamienny stodoły. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] października 2014r. organ powiatowy nałożył na inwestora obowiązek usunięcia nieprawidłowości w przedłożonej dokumentacji.
A. R. wykonał ten obowiązek i Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...]listopada 2014r. zatwierdził projekt budowlany zamienny i udzielił pozwolenia na wznowienie robót budowla stodoły drewniano-murowanej.
M. i Z. S. wnieśli odwołanie.
[...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżona decyzją z dnia [...] lutego 2015 r., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]z dnia [...].11.2014r.
Organ odwoławczy wskazał, że postępowanie administracyjne prowadzone na podstawie art. 51 Prawa budowlanego ma na celu doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem w zakresie istotnych odstępstw od zatwierdzonej dokumentacji projektowej.
W niniejszej sprawie inwestor dokonał istotnych odstępstw od warunków pozwolenia na budowę w zakresie zmiany istotnych elementów obiektu. Nie wykonano zwłaszcza muru ogniowego oraz ściany oddzielania pożarowego.
Organ odwoławczy podkreślił , że przed wydaniem decyzji na podstawie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego, należało sprawdzić zgodność rozwiązań projektowych z przepisami prawa. Zgodnie z art. 34 Prawa budowlanego projekt budowlany powinien spełniać określone wymagania, zaś przed wydaniem decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza rozwiązania projektowe (art. 35 w/w ustawy).
Zdaniem organów obu instancji rozwiązania przewidziane w projekcie budowlanym są zgodne z wymogami wynikającymi z przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, z obowiązującymi normami prawa budowlanego oraz warunkami wynikającymi z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Nieruchomość nr ew. [...] położona jest na terenie M - tereny zabudowy zagrodowej i jednorodzinnej z towarzyszącymi usługami oraz na terenie R - tereny użytków rolnych. Zgodnie z § 12 ust. 7 Uchwały Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...].03.2012r. "o ile pozostałe ustalenia planu nie stanowią inaczej, na terenach przeznaczonych pod zabudowę dopuszcza się lokalizację budynków w odległości 1,5 m od granicy działki lub mniejszej, w tym bezpośrednio przy granicy działki."
Powyższe oznacza, że lokalizacja spornego obiektu o odległości zmiennej 0,76 m od granicy z działką sąsiednią nr [...] jest zgodna z przepisami prawa miejscowego.
Ponadto jest to zabudowa zagrodowa, zaś powierzchnia biologicznie czynna działki została zachowana i wynosi 60%, przy wymaganym minimalnym współczynniku 35%. W związku z tym organ I instancji słusznie uznał, że przedmiotowy obiekt nie narusza obecnie obowiązujących przepisów planistycznych.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że nie może badać przedłożonej przez inwestora dokumentacji projektowej zamiennej w zakresie szerszym niż to wynika z art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, w tym nie jest uprawniony do oceny materialnych rozwiązań projektu budowlanego (którą przewidywał uchylony art. 35 ust. 2 w/w ustawy). Kompetencja organu ograniczona jest do czynności o charakterze kontrolnym bez możliwości angażowania się w meritum projektu budowlanego. Koresponduje to z wprowadzoną do Prawa budowlanego zasadą wyłącznej odpowiedzialności projektanta za projekt architektoniczno-budowlany oraz osoby sprawdzającej, którzy ponoszą odpowiedzialność za zgodność przyjętych w projekcie koncepcji i rozwiązań z przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej.
[...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie podzielił również argumentacji M. i Z. S. w kwestii konieczności wykonania planu zagospodarowania działki na mapie do celów projektowych, ponieważ zgodnie z § 79 ust. 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9.11.2011r. (Dz. U. Nr 263, poz. 1572) mapa do celów projektowych nie nadaje się do projektowania budynków znajdujących się w odległości mniejszej niż 4,00 m od granicy działki. W omawianym przypadku budynek ścianą szczytową usytuowany jest w odległości 0,76 m od granicy działki sąsiedniej nr [...], a zatem plan zagospodarowania ewidencjonowanego budynku został wykonany na wycinku mapy zasadniczej.
Ustosunkowując się do zarzutu odwołania, dotyczącego zaprojektowania prac budowlanych szerszych niż należało - poszerzenia ławy fundamentowej, organ zaznaczył, że zarówno te prace, jak i inne przewidziane w projekcie, w tym wykonanie muru ogniowego, mają na celu wyeliminowanie zagrożenia dla stateczności konstrukcji budynku jak i wyeliminowanie niezgodności z przepisami przeciwpożarowymi (mur ogniowy).
Skoro projektant ze stosownymi uprawnieniami uznał za konieczne ujęcie w projekcie określonych robót do wykonania, to nie ma podstaw do negowania projektu w tym zakresie, szczególnie z uwagi na obecny stan techniczny przedmiotowego obiektu.
W kwestii podnoszonej w odwołaniu dotyczącej bezpośredniego wpływu postępowania rozgraniczającego na niniejsze postępowanie prowadzone w ramach nadzoru budowlanego organ wskazał, że dopóki wpis własności nieruchomości i konkretnego przebiegu linii granicznej pomiędzy działkami nie zostanie zmieniony w wyniku przeprowadzenia postępowania rozgraniczającego bądź innego postępowania, obowiązuje dotychczasowy przebieg granic.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli, M. i Z. S..
Zdaniem skarżących zatwierdzony projekt budowlany zamienny wykracza projektowanymi zmianami poza normę z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego.
Przewidziane dobudowanie ściany szczytowej stodoły, obok istniejącej ściany drewnianej, zwiększy budynek- od strony skarżących o 24 cm w części naziemnej, oraz o 60 cm na poziomie ławy fundamentowej. W ocenie skarżących, wszystkie nakazane prace, także związane z doprowadzeniem stodoły do zgodności z przepisami przeciwpożarowymi, powinny mieścić się w dotychczasowym obrysie budynku. Zastosowanie przepisu art. 51 ust. 4 było sprzeczne z zamysłem ustawodawcy, gdyż rozumienie sformułowania "w razie potrzeby" ( art. 51 ust. 1 pkt 3) nie powinno być dowolne, a podyktowane celowością postępowania naprawczego. Inaczej dopuszczalnym byłoby przebudowanie budynku według dowolnego projektu w ramach postępowania w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane.
Zdaniem skarżących rozszerzająca interpretacja tego przepisu jest bezprawna, jeśli nawet inwestor na to się godzi lub, jak to jest w tym przypadku, składa projekt zakładający rozbudowę budynku.
Nadto w ocenie wnoszących skargę, organ potwierdził nieprawdziwy stan zagospodarowania działki, wskazując wiatę oznaczona symbolem F jako zabudowę nie objętą projektem, w sytuacji gdy budynek ten ma wspólną przestrzeń ze stodołą oraz wspólny dach. Projekt należało przedstawić zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, a tymczasem są w nim nieprawidłowości.
Ponadto skarżący podnieśli, iż projekt zagospodarowania terenu został sporządzony na nieprawidłowej mapie, która przedstawia również nieprawidłowy przebieg granicy między nieruchomościami nr ew. [...]i [...].
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne oraz argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji następuje wówczas, gdy Sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.,.
Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli jest decyzja [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2015 r. Nr [...], utrzymująca mocy decyzję organu I instancji, wydaną na podstawie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego, zatwierdzającą projekt budowlany zamienny i udzielającą A. R. pozwolenia na wznowienie robót budowlanych budynku stodoły drewniano-murowanej na działce o nr ew. [...]przy ul. [...] w miejscowości U., gm. [...].
Należy przypomnieć, że wcześniej wydawane przez organ II instancji rozstrzygnięcie było poddane kontroli sądowej, której wyrazem jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 29 listopada 2013 r. w sprawie sygn. akt VII SA/Wa 1766/13. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Tym samym zarówno orzekające w sprawie organy, jaki i Sąd związane były poglądem prawnym wyrażonym w wyroku.
Wprawdzie w wyroku tym nie przesądzono o konieczności prowadzenia postępowania w trybie art. 51 Prawa budowlanego, ale Sąd zgodził się wówczas "ze stanowiskiem [...]WINB, że w tej sytuacji organ I instancji powinien poczynić dodatkowe wyjaśnienia w celu jednoznacznego ustalenia, czy sporny obiekt został zrealizowany z istotnymi odstępstwami od warunków pozwolenia na budowę i w zależności od dokonanych ustaleń zastosować przepisy rozdziału VI Prawa budowlanego, dotyczących stanu technicznego obiektu lub też art. 51 Prawa budowlanego." Nadto Sąd wskazał, że "zastosowanie wspomnianego trybu nie jest uzależnione od daty powstania budynku lub odstępstw powstałych w trakcie budowy. Do stwierdzonych istotnych odstępstw od warunków określonych w pozwoleniu na budowę stosuje się bowiem przepisy Prawa budowlanego obecnie obowiązujące."
Po ww. wyroku Sądu, organy ustaliły w sposób bezsporny, że obiekt został wybudowany w oparciu o decyzję Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] marca 1962 r. o pozwoleniu na budowę. Jednak sposób wykonania budynku różnił się od zatwierdzonego projektu technicznego w zakresie konstrukcji i wymiarów oraz zachowania względów p.poż wówczas obowiązujących. Przedmiotowa stodoła nie posiadała muru ogniowego, ani ściany oddzielenia pożarowego, co było sprzeczne z warunkami udzielonego pozwolenia na wykonanie robót budowlanych przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z dnia [...]marca 1962 r.
Tym samym stodoła została zrealizowana z istotnymi odstępstwami od warunków pozwolenia na budowę. Niezależnie zatem od stanu technicznego obiektu w sprawie należało zastosować przepisy art. 51 Prawa budowlanego.
Decyzje zapadły zatem po przeprowadzeniu przez organ I instancji postępowania w trybie art. 51 Prawa budowlanego i po nałożeniu na inwestora obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego budynku stodoły z uwagi na stwierdzone istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu.
Ustalając przypadek istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego organ nałożył, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, a więc zastosował przepis 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego.
Celem tego postępowania było doprowadzenie wykonanego obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, co należy rozumieć jako stan, w którym określone roboty budowlane nie będą pozostawały w kolizji ani z udzielonym pozwoleniem budowlanym, ani z przepisami prawa.
Inwestor przedłożył projekt budowlany zamienny w/w obiektu i zadaniem organu było sprawdzenie czy spełnia on wymogi określone w przepisach.
W przedłożonym przez właściciela stodoły, projekcie budowlanym zamiennym wskazano na konieczność wykonania szeregu robót budowlanych. Zakres projektowanych zmian, dotyczył między innymi zwiększenia szerokości budynku w stosunku do już istniejącego, w celu wykonania ściany oddzielenia pożarowego.
Należy podkreślić, że budynek stodoły położony na przedmiotowej działce, stanowi łącznie z istniejącymi budynkami obory murowanej i obory drewnianej kompleks budynków, które są zespolone z budynkiem stodoły przylegając do siebie ścianami. W ocenie Sądu należy uwzględnić ten stan zespolenia budynków i dlatego rozstrzygnięcie Sądu w niniejszej sprawie musiało uwzględniać fakt istnienia budynków jako całości zabudowy. Zatem los prawny budynków obory i stodoły był powiązany, a ocena możliwości ich istnienia (w kształcie zaplanowanym przez inwestora) musiała być jednorodna. Skoro wyrokami tutejszego Sądu z dnia 18 listopada 2015 r. w sprawach o sygn. VII SA/Wa 699/15 oraz VII SA/Wa 522/15 uchylone zostały decyzje organów w odniesieniu do budynków obór, to istniała konieczność uchylenia decyzji zapadłych w odniesieniu do stodoły. Wszystkie te budynki zatwierdzone zostały na jednakowym, tożsamym projekcie zagospodarowania terenu.
Zdaniem Sądu okoliczność ta jedynie dodatkowo wzmacniała konieczność uchylenia wydanych w odniesieniu do stodoły decyzji, gdyż tak samo jak w przypadku obór, nie zawierały one oceny czy realizacja robót budowlanych, przedstawiona przez inwestora, nie była rozbudową istniejącego już obiektu.
Zasadnie skarżący podnosili, że stosownie do art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, zamienny projekt budowlany powinien uwzględniać zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych. Zmiany te nie mogą być dowolne, ale podyktowane celowością postępowania naprawczego i mieścić się w ramach przepisu 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Inaczej dopuszczalne byłoby dowolne przebudowanie budynku - według składanego projektu w ramach postępowania w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane.
Rozszerzająca interpretacja tego przepisu nie powinna mieć miejsca także gdy inwestor, niejako przy okazji przewiduje rozbudowę i nadbudowę budynku. Organu nadzoru budowlanego, wkraczałby wówczas w kompetencje organu architektoniczno-budowlanego.
Fakt przedłożenia żądanego projektu zamiennego w żadnej mierze nie obliguje organu nadzoru budowlanego do automatycznego zatwierdzenia go.
Projekt budowlany zamienny podlega merytorycznej ocenie organu, tak jak projekt "pierwotny". Stosownie bowiem do treści art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego w odniesieniu do projektu budowlanego zamiennego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące projektu budowlanego. Oznacza to, że zgodnie z art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, znajdującym w stosunku do projektu zamiennego odpowiednie zastosowanie, przed wydaniem decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego właściwy organ sprawdza m.in.: zgodność projektu z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania, wymaganiami ochrony środowiska, zgodność projektu zagospodarowania działki z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, kompletność projektu i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń. Dopiero w razie spełnienia tych wymagań, organ może na podstawie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego wydać decyzję zatwierdzającą projekt budowlany zamienny.
Wykładnia art. 51 ustawy - Prawo budowlane, pozwala na przyjęcie, że przez niewykonanie obowiązku określonego w ust. 1 pkt 3 tego artykułu należy rozumieć także sytuację, w której co prawda przedstawiono zamienny projekt budowlany, ale projekt taki nie może zostać zatwierdzony.
Tymczasem z uzasadnienia zaskarżonej decyzji jak i decyzji organu I instancji nie wynika, aby kwestie powyższe były przedmiotem rozważań organów nadzoru budowlanego na etapie zatwierdzania projektu zamiennego.
Zdaniem Sądu, organ miał obowiązek zbadania, czy w celu doprowadzenia istniejących obiektów, wybudowanych z istotnymi odstępstwami - do stanu zgodnego z prawem, konieczne jest wykonanie robót wskazanych w przedłożonym projekcie, czy też możliwe jest doprowadzenie do zgodności z prawem i zatwierdzenie zaplanowanych do wykonania robót, przy uwzględnieniu aktualnie istniejącego kształtu, obrysu oraz lokalizacji budynków względem granicy.
Tym samym, zaskarżona decyzja oraz poprzedzającą ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego - art. 51 ust. 4 i 5 ustawy - Prawo budowlane oraz z naruszeniem przepisów postępowania tj. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Naruszenie prawa materialnego miało przy tym wpływ na wynik sprawy, a naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na ten wynik.
Ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji zastosuje się do wskazań Sądu, a w szczególności oceni przedłożony w ramach postępowania projekt budowlany zamienny we wskazanym w uzasadnieniu wyroku zakresie.
Mając powyższe na uwadze Sąd - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z 18 listopada 2014 r.
-----------------------
•«>
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło