VII SA/Wa 699/16

Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła - Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 kwietnia 2016r. po rozpoznaniu wniosku W. P. i B. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi W. P. i B. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2016r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: odmówić W. P. i B. P. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawcy W. P. i B. P. zwrócili się do Sądu o przyznanie prawa pomocy nadsyłając do Sądu wypełniony formularz PPF i wnosząc w nim o zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku przedstawili swoją sytuację finansową i majątkową. W niniejszej sprawie zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2012r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a ). Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w przywoływanym przepisie, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony wnioskującej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2005r., sygn. akt: II FZ 137/05). Podkreślenia wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a). Zatem prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Strona musi zatem wykazać, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od reguły określonej w art. 199 p.p.s.a. Instytucja przyznania prawa pomocy została stworzona w celu zapewnienia realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom ubogim, znajdującym się w wyjątkowo trudnej sytuacji majątkowej i finansowej, nie posiadającym środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Na podstawie danych podanych we wniosku przez wnioskodawców nie można natomiast uznać, aby taka sytuacja zachodziła w ich przypadku. Z formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawcy wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe i utrzymują się z dochodów uzyskiwanych z tytułu emerytur o łącznej wysokości 3.069,25 złotych miesięcznie. Wnioskodawcy wskazali we wniosku, że posiadają dom mieszkalny o pow. 215 m². Oprócz domu oświadczyli, że nie posiadają żadnego innego majątku, przedmiotów wartościowych ani zgromadzonych oszczędności pieniężnych. Wyszczególnili, że miesięcznie ponoszą następujące koszty tj. spłatę kredytu i pożyczki w wysokości 460,00 złotych, koszty utrzymania domu opłaty za media –ok. 650,00 złotych, koszty zakupu leków i leczenia w wysokości 300,00 złotych oraz inne 100,00 złotych. Wnioskodawcy podali, że comiesięczne wydatki stałych opłat i spłat kredytu i pożyczki wynoszą około 1500,00 złotych. Oświadczyli, że na bieżące utrzymanie w tym zakup żywności pozostaje im kwota około 1600,00 złotych. Analiza danych zawartych we wniosku wykazuje, że wnioskodawcy są w stanie samodzielnie ponosić w całości koszty sądowe w niniejszej sprawie bez spowodowania uszczerbku w koniecznym dla siebie utrzymaniu. Wyjaśnić należy, iż niewątpliwie konieczność zapłaty kosztów sądowych zawsze powoduje uszczerbek i ewentualnie konieczność ograniczenia innych wydatków, jednakże pamiętać należy, iż zastosowanie instytucji przyznania prawa pomocy jako wyjątku od zasady ponoszenia przez strony kosztów sądowych jest możliwe tylko w sytuacji powstania uszczerbku w koniecznym utrzymaniu, nie zaś w przypadku powstania jakiegokolwiek uszczerbku. Chodzi zatem o sytuację, w której poniesienie kosztów sądowych uniemożliwiłoby stronie zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Wskazać należy, że wnioskodawcy mają zapewnione potrzeby bytowe o czym świadczy wysokość miesięcznego dochodu jaki uzyskują tj. kwotę 3.069,25 złotych miesięcznie. Posiadanie przez wnioskodawców miesięcznych dochodów we wskazanych wysokościach wyklucza możliwość uznania ich za osoby wykazujące trudności w zakresie zaspokojeniu podstawowych potrzeb życiowych i nie będącymi w stanie ponieść kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Jeżeli natomiast strona ma jakiekolwiek środki majątkowe, a w szczególności posiada stały miesięczny dochód to powinna partycypować w kosztach postępowania sądowego. Podkreślić należy, że prawo pomocy nie może być nadużywane w sytuacji gdy, wnioskodawcy posiadają stałe miesięczne dochody. W ocenie orzekającego, wnioskodawcy przy stałych dochodach jakie wspólnie uzyskują są w stanie samodzielnie ponosić koszty sądowe w całości. Uznano, że ponoszenie kosztów sądowych przez wnioskodawców nie spowoduje utraty płynności finansowej i nie przyczyni się do uszczerbku w koniecznym ich utrzymaniu. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.