VII SA/Wa 70/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Daria Gawlak-Nowakowska po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2010r. na posiedzeniu niejawnym sprawy wniosku P.Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi P.Z. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2008r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary z tytułu odstępstw od warunków pozwolenia na budowę postanawia: 1. przyznać P. Z. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. Postanowieniem z dnia 4 czerwca 2009r. referendarz sądowy po rozpoznaniu wniosku P. Z. o przyznanie prawa pomocy odmówił przyznania mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu. Wskutek wniesienia sprzeciwu przez P. Z. na ww. rozstrzygnięcie, powyższe postanowienie straciło moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu była ponownie rozpoznawana. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 12 sierpnia 2009r. odmówił P. Z. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu postanowienia Sąd stwierdził, że w sprawie nie występują przesłanki uzasadniające przyznanie wnioskodawcy prawa pomocy w żądanym zakresie, ponieważ nie wykazał on w sposób niebudzący wątpliwości, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, która uprawniałaby go do skorzystania z instytucji prawa pomocy. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący P.Z. wnosząc o jego uchylenie i przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Skarżący podniósł, że osiągane dochody, brak pracy oraz urodzenie się kolejnego dziecka nie pozwalają skarżącemu na ponoszenie kosztów sadowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 27 października 2009r. sygn. akt II OZ 922/09 uchylił zaskarżone postanowienie Sądu z dnia 12 sierpnia 2009r. W uzasadnieniu postanowienia Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że w niniejszej sprawie zachodzi sytuacja wewnętrznej sprzeczności uzasadnienia, powodująca niemożność poznania rzeczywistych i jasnych możliwości ekonomicznych wnioskodawcy, a w konsekwencji przesłanek które Sąd pierwszej instancji uznał, a także których nie uznał za spełnione. Podkreślono także, iż rozpoznając ponownie wniosek Sąd pierwszej instancji powinien ustalić rzeczywisty stan majątkowy i możliwości finansowe wnioskodawcy i w tym celu wezwie wnioskodawcę do przedstawienia dodatkowego oświadczenia co do posiadanych nieruchomości i ich powierzchni oraz bieżących wydatków wnioskodawcy na utrzymanie jego i rodziny. Tego rodzaju czynność podyktowana powinna być również twierdzeniem wnioskodawcy, który w zażaleniu podnosi, że mylnie podawał powierzchnię posiadanych budynków. Zaznaczono, że wnioskodawca nie podawał również bieżących kosztów utrzymania siebie i rodziny. W celu ich ustalenia Sąd powinien wezwać wnioskodawcę do przedstawienia rachunków za gaz, energię elektryczną oraz ewentualnych kosztów leczenia. Ponadto winien uwzględnić fakt urodzenia się wnioskodawcy kolejnego dziecka. Zarządzeniem z dnia 3 listopada 2009r. wezwano wnioskodawcę do przedstawienia dodatkowych oświadczeń oraz dokumentów uzupełniających żądanie przyznanie prawa pomocy. Oświadczenia wnioskodawcy wraz z dokumentami wpłynęły do Sądu w dniu 19 listopada 2009r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. nr 153, poz.1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata lub radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 ww. ustawy.) Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasadny odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 ww. ustawy. Może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskodawcy. W niniejszej sprawie analizując sytuację finansową wnioskodawcy przedstawioną w złożonych oświadczeniach i załączonych dokumentach stwierdzono, że wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru. Z nadesłanych dokumentów wynika, że wnioskodawca jest osobą bezrobotną, od dnia 10 sierpnia 2009r. nie posiada prawa do zasiłku. Na potwierdzenie powyższego załączył kopie zaświadczenia z Powiatowego Urzędu Pracy O. Oświadczył, że wraz z rodziną utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego z tytułu wynajmowania lokalu użytkowego w wysokości 3.840,00 złotych w skali miesięcznej. Podał, iż na jego utrzymaniu jest konkubina oraz 4 miesięczne dziecko. Ponadto dodał, iż płaci alimenty na córkę w wysokości 900,00 złotych oraz alimenty na syna w wysokości 700,00 złotych. Z nadesłanych dokumentów wynika, że wnioskodawca spłaca kredyt, którego miesięczna rata wynosi około 1.700,00 złotych. Wnioskodawca ponosi także wydatki na stałe opłaty tj: opłaty za energię w listopadzie 2009r. w wysokości 168, 71 złotych, opłata za gaz w październiku 2009r. w wysokości 221,97 złotych, opłata za wodę w listopadzie w wysokości 132,79 złotych. Wnioskodawca podał, że jest współwłaścicielem budynku użytkowego o łącznej powierzchni 140, 13 m ² na działce o pow. 215 m ² . Nadto oświadczył, że nie posiada żadnych oszczędności, nie posiada akcji , nie posiada obligacji ani żadnych cennych dzieł sztuki czy rzeczy przedstawiających jakąkolwiek wartość. Biorąc pod uwagę powyższe, a przede wszystkim ponoszone wydatki przez wnioskodawcę uznano, że nie jest on w stanie ustanowić profesjonalnego pełnomocnika z wyboru bez spowodowania uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny. Oceniono, że poniesienie tego wydatku wykracza poza możliwości finansowe wnioskodawcy. Z tego względu przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. Jednocześnie stwierdzono, że brak jest podstaw do przyjęcia, że wnioskodawca nie może ponosić kosztów postępowania sądowego. Z akt sprawy wynika, że w niniejszej sprawie został uiszczony wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 300,00 złotych. Powyższe wskazuje, że wnioskodawca jest w stanie zgromadzić z uzyskiwanych dochodów środki na ponoszenie ewentualnie pozostałych kosztów sądowych w sprawie, które nie będą wyższe niż te dotychczas poniesione. Uznano, że poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie w całości przez wnioskodawcę nie spowoduje utraty płynności finansowej i nie przyczyni się do uszczerbku w utrzymaniu koniecznym wnioskodawcy i jego rodziny. Wobec powyższego na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ww. ustawy orzeczono, jak w sentencji postanowienia.