VII SA/Wa 706/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędziowie sędzia WSA Mirosława Kowalska, sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant ref. Hubert Dobrowolski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2015 r. sprawy ze skargi H. M. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia I. oddala skargę II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata R. M. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy). Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 134 w związku z art. 141 § 1 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.) - po zapoznaniu się z zażaleniem złożonym przez H. M. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r., odrzucające wniosek H. M. z dnia [...] października 2014 r. o wyłączenie wszystkich pracowników Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w [...] ze wszystkich postępowań administracyjnych z jej udziałem - stwierdził niedopuszczalność zażalenia. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że zgodnie z art. 141 § 1 Kpa na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Ustawodawca w sposób zamknięty wymienił w kodeksie postępowania administracyjnego przypadki, kiedy na postanowienie wydane w pierwszej instancji służy prawo złożenia zażalenia do organu nadrzędnego. W innych przypadkach postanowienia wydane przez organ stopnia podstawowego są ostateczne, tzn. nie przysługuje na nie zażalenie. Mogą one być skarżone dopiero łącznie z odwołaniem się od decyzji merytorycznie rozstrzygającej sprawę (art. 142 Kpa). [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, iż przepis art. 24 § 3 Kpa, stanowiący materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia organu I instancji z dnia [...] listopada 2014 r., nie daje podstaw do samodzielnego zaskarżenia postanowienia wydanego na jego podstawie, a tym samym organ II instancji nie jest władny do rozpatrzenia zażalenia H. M.. W związku powyższym [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził niedopuszczalność zażalenia. H. M. złożyła skargę na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z [...] stycznia 2015 r. Wskazała, że jej wniosek z dnia [...] października 2014 r., odrzucony postanowieniem PINB w [...] nr [...] z [...] listopada 2014 r., skierowała do Starosty [...] i dotyczył on odwołania ze stanowiska kierownika PINB M. M., wyłączenia wszystkich inspektorów, w tym kierownika PINB z postępowań z udziałem H. M. oraz przeniesienia tych postępowań do innego inspektoratu, z powodu udowodnionych bezprawnych i stronniczych działań PINB w [...], trwających od 2008 r. Skarżąca podniosła, że wniosek ten bezprawnie został przekazany przez Starostę Nowodworskiego do rozpoznania przez osobę, która miałaby zostać odwołana. Podkreśliła ponadto, że nie rozpoznano drugiej części jej wniosku z dnia [...] października 2014 r., dotyczącej przeniesienia spraw do innego inspektoratu. Podniosła, że art. 24 § 3 Kpa, na który powołano się w postanowieniu organu I instancji, uzasadnia wyłączenie M. M. i podległych jej inspektorów ze spraw z udziałem skarżącej. Przepis art. 24 § 1 Kpa jest podstawą do takich wyłączeń, bowiem pracownicy brali udział w wydawaniu zaskarżonych przez H. M. decyzji. Nadto od dawna powinny być wszczęte przeciwko tym inspektorom dochodzenia służbowe oraz postępowania dyscyplinarne, o które wielokrotnie od 2008 r. wnosiła. Skarżąca wskazała także, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po raz kolejny zignorował jej wniosek (zawarty w zażaleniu) o rozpoznanie przez ten organ wniosku z dnia [...] października 2014 r., dotyczącego wyłączenia M. M. z prowadzonych postępowań, a ograniczył się jedynie do przywołania w postanowieniu z dnia [...] stycznia 2015 r. treści art. 141 Kpa. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przestawione w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zadaniem Sądu, było dokonanie, zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014r. poz. 1647), kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm., w skrócie p.p.s.a..) Sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na wstępie wskazać należy, że artykuł 25 § 1 pkt 1 k.p.a. określa sytuacje w jakich następuje wyłączenie organu administracji publicznej od załatwienia sprawy. Zatem stosownie do tej regulacji organ administracji publicznej podlega wyłączeniu od załatwienia sprawy, która spełnia łącznie dwie przesłanki - dotyczy a) interesów majątkowych, b) osób wymienionych w art. 24 § 1 pkt 2 i 3 k.p.a. Następstwem wystąpienia tych przesłanek jest utrata właściwości organu do załatwienia sprawy i przeniesienie jednostkowej właściwości w tej sprawie na organ wyższego stopnia określony zgodnie z regułą zawartą w art. 26 § 2 k.p.a. Treść art. 24 k.p.a. w zestawieniu z treścią art. 25 k.p.a. wskazuje, iż nie każde wyłączenie organu, jest tożsame z wyłączeniem pracownika. Ani strona postępowania, ani sam organ nie mogą żądać wyłączenia organu z innych przyczyn, nie wymienionych w art. 25 k.p.a. nawet, jeżeli zdaniem skarżących, mogą one wywołać wątpliwości co do bezstronności organu. Ten wzgląd powoduje, iż nie można przypisać organowi podstaw wyłączenia wymienionych w art. 24 § 3 k.p.a. (Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 kwietnia 2008 r., sygn. II OSK 354/07.) Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują zatem możliwości wyłączenia od rozpatrzenia sprawy wszystkich pracowników organu (jako jedno całe gremium, czyli organ) na tej podstawie, że strona nie ma zaufania do rzetelnego i uczciwego rozpatrzenia jej sprawy, a taki był wniosek skarżącej z dnia [...] października 2014r. W odniesieniu do takiego zakresu wniosku, zapadło postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] listopada 2014r. Jednocześnie wskazać należy, że powyższy wniosek z dnia [...] października 2014r. zawierał także inne elementy, dotyczące wyłączenia od rozpoznania spraw dotyczących skarżącej, Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] – M. M. oraz przekazania tych spraw do innego inspektoratu nadzoru budowlanego. Jednak w tym zakresie organ nie wypowiedział się w sposób procesowy, dlatego kontroli Sądu mogło być poddane tylko rozstrzygnięcie objęte treścią postanowienia z dnia [...] listopada 2014r. W tym kontekście stwierdzić należy, iż ww. postanowieniem Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] odrzucił wniosek H. M. z dnia [...] października 2014 r. o wyłączenie wszystkich pracowników Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego od wszystkich postępowań administracyjnych jej dotyczących. W ocenie Sądu przedmiotowy wniosek o wyłączenie całego organu, słusznie został odrzucony jako niedopuszczalny. Zażalenie na takie postanowieni złożyła skarżąca, do organu II instancji. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015 r., na podstawie art. 134 w związku z art. 141 § 1 i art. 144 k.p.a., po zapoznaniu się z zażaleniem złożonym przez H. M. - stwierdził niedopuszczalność zażalenia. Organ II instancji zasadnie wywiódł, że zgodnie z art. 141 § 1 Kpa na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. W kodeksie postępowania administracyjnego zostały wymienione przypadki, kiedy na postanowienie wydane w pierwszej instancji służy prawo złożenia zażalenia do organu nadrzędnego. W innych przypadkach postanowienia wydane przez organ stopnia podstawowego są ostateczne, tzn. nie przysługuje na nie zażalenie. Mogą one być skarżone dopiero łącznie z odwołaniem się od decyzji merytorycznie rozstrzygającej sprawę (art. 142 Kpa). Zatem zażalenie było niedopuszczalne z przyczyn przedmiotowych gdyż, przepis art. 24 § 3 Kpa, stanowiący materialnoprawną podstawę postanowienia z dnia [...] listopada 2014 r., nie dawał podstaw do jego samodzielnego zaskarżenia, a tym samym organ II instancji nie był władny do rozpatrzenia zażalenia H. M. Należy ponownie podkreślić, że nie było przedmiotem badania Sądu (gdyż w tym zakresie nie wypowiadał się organ) żądanie wyłączenia M. M. jako pracownika organu - Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U z 2012r., poz. 270, ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.