VII SA/Wa 713/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosława Kowalska po rozpoznaniu w dniu 12 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. S. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi T. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2014 r., nr: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: odmówić przyznania T. S. prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata W dniu 29 września 2014 r. do Sądu wpłynął formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy (wraz z pismem przewodnim, stanowiącym uzupełnienie i sprecyzowanie tego wniosku oraz kopiami: dokumentacji medycznej, wezwania do zapłaty, jednej strony pozwu i powiadomienia o popełnieniu przestępstwa) poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego, z którego wynika, iż wnioskodawca – skarżący w sprawie – jest emerytem cierpiącym na wiele chorób i mieszka w pokoju wynajętym od córki, za co zwraca jej kwotę 400 zł. Wydaje ok. 400 zł miesięcznie na leki zastępcze, gdyż te przepisywane przez lekarzy specjalistów są zbyt drogie. Wnioskodawca wskazał, że w poprzednim wniosku podał emeryturę żony, z którą zamieszkuje we wspólnym mieszkaniu, w kwocie 1500 zł netto, jednak nie utrzymuje z nią żadnych kontaktów, albowiem są w całkowitej separacji i mają rozdzielność majątkową. Wnioskodawca posiada niewykończony dom jednorodzinny, nie posiada żadnych innych nieruchomości ani oszczędności. Wpis w kwocie 500 zł pokrył z kredytu. Posiada samochód osobowy o wartości ok. 2000 zł. Emerytura skarżącego wynosi 2151,98 zł netto. Z tej emerytury pokrywana jest też egzekucja komornicza kredytu w kwocie blisko 23500 zł – wnioskodawca twierdzi, że nigdy kredytu tego nie brał. Skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku poprzez: wskazanie, z kim prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, nadesłanie kopii rachunków bankowych za ostatnie 3 miesiące oraz formularzy PIT za 2013 rok wszystkich osób pozostających w tym gospodarstwie, wyszczególnienie w przybliżeniu kosztów utrzymania własnego i rodziny z wyszczególnieniem wydatków – w terminie 7 dni pod rygorem rozpatrzenia wniosku wyłącznie w oparciu o dotychczas zgromadzone dokumenty. Wezwanie to skarżący odebrał w dniu 23 października 2014 r., zatem termin do uzupełnienia wniosku upływał w dniu 30 października 2014 r. W dniu 10 października 2014 r. do Sądu wpłynął kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy. Oprócz dotychczas podawanych informacji zawiera również wzmiankę o tym, że jego córka pracuje jako pielęgniarka, zaś syn – w banku. Wnioski te Sąd rozpoznaje łącznie, albowiem do czasu złożenia nowego wniosku poprzedni nie był jeszcze rozpoznany. W dniu 27 października 2014 r. skarżący nadał w urzędzie pocztowym uzupełnienie formularza, z którego wynika, że wnioskodawca z nikim nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego, utrzymuje się wyłącznie z własnej emerytury od 2004 r. (od czasu całkowitej separacji z żoną), od 2008 r. mają rozdzielność majątkową, nigdy żadnego majątku nie posiadał, nie posiada też rachunków bankowych ani oszczędności. Następnie wnioskodawca wskazał, że powiadomienie otrzymał 24 października, a ten dzień i 25 października są dniami wolnymi od pracy, zaś 27 października musiał zgłosić się do szpitala, więc nie jest w stanie wykonać poleceń w dalszej części pisma. Do pisma załączono kopię dokumentacji medycznej. Wnioskodawca nie wskazał, jak długo miał pozostawać w szpitalu ani nie wniósł o przedłużenie terminu do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z wcześniej złożonej dokumentacji wynika, że ponoszone przez skarżącego koszty utrzymania własnego i rodziny w miesiącach styczeń – czerwiec 2014 r. były wyższe niż otrzymywana przez skarżącego emerytura. Są to jednak koszty całkowite, bez podziału na poszczególne wydatki. Już po zakreślonym terminie skarżący wysłał kolejne pismo uzupełniające wniosek (data nadania to 3 listopada 2014 r., data wpływu do Sądu – 5 listopada 2014 r.), jednak wobec zakreślenia w wezwaniu terminu z nadaniem rygoru rozpoznania sprawy w oparciu o dotychczas zgromadzone dokumenty, Sąd pisma tego nie wziął pod uwagę, wydając niniejsze postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku i w zakreślonym terminie uzupełnił go jednie częściowo, nie wnosząc jednocześnie o przedłużenie terminu do wykonania wezwania Sądu. W tej sytuacji Sąd nie jest w stanie określić wszystkich wydatków ponoszonych przez skarżącego na konkretne potrzeby – wyjątek stanowią kwoty 400 zł na leki i 400 zł na pokrycie kosztów zamieszkania. Prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest kryterium majątkowe. Sąd nie kieruje się w tym zakresie zasadami słuszności, lecz bada stan majątkowy i rodzinny wnioskodawcy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lutego 2009 r., sygn. akt II OZ 140/09). W ocenie Sądu, wniosku skarżącego do rzetelnych nie sposób zaliczyć, albowiem pomija on istotne informacje dotyczące wysokości ponoszonych wydatków. Wobec tego niemożliwe jest dokonanie oceny stanu majątkowego skarżącego, niezbędnej dla ustalenia, czy słuszne jest przyznanie mu prawa pomocy. Uwzględniając powyższe, Sąd postanowił jak na wstępie.