VII SA/Wa 713/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosława Kowalska po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. S. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi T. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2014 r., nr: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: odmówić przyznania T. S. prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata W dniu 5 listopada 2014 r. do Sądu wpłynął formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Wniosek ten przedstawiono sędziemu referentowi w dniu 13 listopada 2014 r. Z wniosku wynika, iż wnioskodawca – skarżący w sprawie – jest emerytem cierpiącym na wiele chorób i mieszka w pokoju wynajętym od córki, za co zwraca jej kwotę 600 zł. Wydaje ok. 400 zł miesięcznie na leki zastępcze, gdyż te przepisywane przez lekarzy specjalistów są zbyt drogie. Wnioskodawca posiada niewykończony dom jednorodzinny, nie posiada żadnych innych nieruchomości ani oszczędności. Posiada samochód osobowy o wartości ok. 2000 zł. Emerytura skarżącego wynosi 2151,98 zł netto. Z tej emerytury pokrywana jest też egzekucja komornicza kredytu w kwocie blisko 23500 zł – wnioskodawca twierdzi, że nigdy kredytu tego nie brał. Z pisma z dnia 3 listopada 2014 r. (data stempla urzędu pocztowego) wynika, iż ponosi on następujące miesięczne wydatki: 400 zł – mieszkanie, 200 zł – media, 20 zł – ubezpieczenie, 67 zł – telefon, 400 zł – pomoc dla syna, oraz kolejno w miesiącach sierpień, wrzesień i październik: na zakup leków i wizyty lekarskie 370 zł, 397 zł i 388 zł, zaś na zakup żywności odpowiednio 506 zł, 477 zł i 509 zł. Ponadto kupuje dwa razy do roku obuwie za kwotę ok. 150 zł, co daje kwotę 12,50 zł miesięcznie. Jednocześnie skarżący poinformował, że formularz PIT będzie w stanie uzyskać dopiero 24 listopada 2014 r. Suma ponoszonych przez skarżącego wydatków była następująca: sierpień – 1975,50 zł, wrzesień – 1973,50 zł, październik – 1996,50 zł. Z wcześniej złożonej dokumentacji wynika, że ponoszone przez skarżącego koszty utrzymania własnego i rodziny w miesiącach styczeń – czerwiec 2014 r. były wyższe niż otrzymywana przez skarżącego emerytura. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest kryterium majątkowe. Sąd nie kieruje się w tym zakresie zasadami słuszności, lecz bada stan majątkowy i rodzinny wnioskodawcy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lutego 2009 r., sygn. akt II OZ 140/09). Wskazać należy, że skarżący nie prowadzi z synem, któremu udziela pomocy finansowej, wspólnego gospodarstwa domowego, zatem kwota 400 zł nie stanowi wydatków na zabezpieczenie utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny w rozumieniu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Oznacza to, że wydatki na własne utrzymanie skarżący ponosi na poziomie ok. 1580 zł miesięcznie, co pozostawia mu środki w kwocie 572 zł miesięcznie. Uwzględniając, że postępowanie w sprawie toczy się od kilku lat, należy przyjąć, że skarżący miał możliwość zgromadzenia kwoty niezbędnej dla celów tego postępowania. Nie można go zatem zaliczyć do osób najuboższych, znajdujących się w wyjątkowo złej sytuacji materialnej, które całkowicie nie są w stanie wygospodarować środków na pokrycie kosztów związanych z dochodzeniem swych praw przed sądem (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 sierpnia 2014 r. w sprawie o sygn. akt II FZ 1286/14). Uwzględniając powyższe, Sąd postanowił jak na wstępie.