VII SA/Wa 714/09
WyrokWSA w Warszawie2009-07-08
Skład orzekający: Agnieszka Wilczewska - Rzepecka, Mariola Kowalska, Jarosław Stopczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę z 1979 r. rażąco naruszała prawo, jeśli inwestorka w momencie jej wydania nie dysponowała prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, ale później stała się jej właścicielką, a decyzja ta była zgodna z planem zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nawet jeśli w momencie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę inwestorka nie dysponowała prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, to późniejsze nabycie przez nią własności tej nieruchomości oraz zgodność inwestycji z planem zagospodarowania przestrzennego sprawiają, że brak jest podstaw do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa. W takiej sytuacji zasada trwałości decyzji administracyjnych i pewności obrotu prawnego powinny mieć pierwszeństwo przed niemożliwym do ustalenia faktem dotyczącym dysponowania nieruchomością w dacie wydania decyzji.Stan faktyczny
Skarżący A. K. domagał się stwierdzenia nieważności decyzji z 1979 r. udzielającej pozwolenia na budowę domku letniskowego E. M. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił stwierdzenia nieważności, uznając, że mimo braku jednoznacznego prawa do dysponowania nieruchomością w momencie wydania decyzji, późniejsze nabycie własności przez inwestorkę oraz zgodność z planem zagospodarowania przestrzennego wykluczają rażące naruszenie prawa. Skarżący zarzucał sprzeczność decyzji z planem miejscowym i brak prawa do dysponowania nieruchomością. Sąd rozpoznał sprawę w kontekście wiążącej oceny prawnej z poprzedniego wyroku.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska - Rzepecka, , Sędzia WSA Mariola Kowalska, Sędzia WSA Jarosław Stopczyński (spr.), , Protokolant Joanna Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lipca 2009 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2009 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala
Decyzją z dnia [...] lutego 2009r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2005r. mocą której odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy w [...] z dnia [...] grudnia 1979r. nr [...] udzielającej E. M. pozwolenia na budowę domku letniskowego.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał, iż sprawa o stwierdzenie nieważności decyzji o której wyżej mowa toczy się ponownie, albowiem wcześniejsza decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego uchylająca rozstrzygnięcie organu I instancji i stwierdzająca nieważność kwestionowanej decyzji Naczelnika Gminy w [...] została uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (sygn. akt VII SA/Wa 1565/06).
Mając na uwadze wskazania sądu zawarte w uzasadnieniu wyroku kończącego sprawę VII SA/Wa 1565/06 zlecono Wojewodzie pomorskiemu (organowi I instancji) przeprowadzenie dodatkowego postępowania mającego na celu odtworzenie akt sprawy dotyczącej w/w decyzji Naczelnika Gminy w [...]. W związku z tym Wojewoda przekazał akta Głównemu Urzędowi Nadzoru Budowlanego, który z kolei zwrócił się do [...] Urzędu Wojewódzkiego o przesłanie dokumentów świadczących o tym czy E. M. jest nadal właścicielką nieruchomości której dotyczy decyzja naczelnika Gminy w [...].
W oparciu o przesłaną dokumentację Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że obecnie właścicielem tejże nieruchomości (aktualnie oznaczonej nieruchomości [...] - dawny numer [...]) jest K. K. córka E. M. Organ wskazał również, że próba ustalenia faktycznego zakresu umowy zawartej pomiędzy E. M. a byłym właścicielem nieruchomości R. K. zakończyła się niepowodzeniem. Okoliczność ta miała istotne znaczenie albowiem z umowy tej mogło wynikać wprost prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Niemożliwość poczynienia ustaleń w tej materii wiązała się z tym że R. K. zmarł.
Przechodząc do kwestii natury prawnej organ wskazał, że obok oczywistego naruszenia prawa i charakteru przepisu który został naruszony jako kryterium rażącego naruszenia prawa winny być traktowane społeczno - gospodarcze skutki wywołane wadliwą decyzją. O rażącym naruszeniu prawa można bowiem mówić jedynie wówczas gdy stwierdzenie naruszenia przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy ma znacznie większą wagę aniżeli stabilność ostatecznej decyzji administracyjnej. Oznacza to że nawet ewentualne naruszenie prawa w postaci nie posiadania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, które mogło by mieć miejsce podczas wydawania decyzji naczelnika Gminy [...] udzielającej pozwolenia na budowę E. M. nie ma charakteru rażącego w sytuacji gdy inwestorka później stała się właścicielką przedmiotowej nieruchomości.
W kwestii zarzutu dotyczącego wybudowania domku letniskowego na gruncie rolnym organ stwierdził że w aktach sprawy znajduje się decyzja Naczelnika Gminy w [...] z dnia [...] lutego 1979r. zatwierdzająca plan zagospodarowania działki. Wskazuje ona, że inwestycja została zaprojektowana na terenie działki użytkowej i jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy [...] zatwierdzonym uchwałą z dnia 26 listopada 1977r.
Zdaniem organu ustalenia wynikające z w/w decyzji nie mogą być podważone w niniejszym postępowaniu.
Decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego zaskarżył A. K. zarzucając organowi, iż ten błędnie przyjął że E. M. mogła dysponować działką na cele budowlane. W ocenie skarżącego decyzja z dnia [...] grudnia 1979r. zezwalająca na budowę domku letniskowego rażąco naruszała prawo była bowiem sprzeczna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Sprzeczna z tym planem była także decyzja z dnia [...] lutego 1979r. (nr [...]) potwierdzająca zgodność inwestycji z planem o którym mowa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Sprawa która była już przedmiotem kontroli Sądu może być oceniana jedynie w kontekście tego czy i ewentualnie w jaki sposób wykonane zostały wytyczne zawarte w uzasadnieniu poprzedniego wyroku. Wynika to wprost z treści art. 153 ppsa. zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiążą w sprawie ten Sąd oraz organ którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
W wyroku z dnia 12 grudnia 2007r. wydanym w sprawie sygn. akt VII SA/Wa 1565/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego która stwierdzała nieważność decyzji Naczelnika Gminy w [...] z dnia [...] grudnia 1979r. zezwalającej E. M. na budowę domku letniskowego. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia sąd wskazał iż organ II instancji zbyt pochopnie ustalił że wydanie kwestionowanej decyzji nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa. Zdaniem Sądu E. M. mogła dysponować nieruchomością na cele budowlane mimo tego że z umowy zawartej między inwestorem a R. K. wprost takie prawo nie wynika.
Ponieważ w toku postępowania prowadzonego przed organami ponownie nie udało się odtworzyć akt sprawy zakończonej kwestionowanym pozwoleniem na budowę, a co za tym idzie niemożliwe okazało się ustalenie czy inwestor dysponował nieruchomością na cele budowlane przeto za zasadne uznać należy wywody organu których istotą jest ocena kwestionowanej decyzji w kontekście przysługującego prawa własności do nieruchomości. Otóż niewątpliwie E. M. niezależnie od tego czy dysponowała prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane stała się jej właścicielką.
jej prawa własności zarówno do gruntu jak i do naniesień w postaci domku letniskowego nie sposób kwestionować, zwłaszcza że było ono przedmiotem dalszego obrotu prawnego. świadczy o tym umowa darowizny tej nieruchomości zawarta pomiędzy inwestorką a jej córką K. K. W chwili obecnej to właśnie K. K. wpisana jest w dziale II księgi wieczystej nr [...] jako jej właścicielka.
W tym stanie rzeczy należy zgodzić się z organem, iż w przedmiotowym stanie faktyczno prawnym zasada trwałości decyzji administracyjnych oraz pewności obrotu prawnego będącego jej konsekwencją winna mieć pierwszeństwo nad niemożliwym do ustalenia faktem czy w dacie [...] grudnia 1979r. inwestor dysponował prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Twierdzenie skarżącego, iż sporny teren miał charakter rolny i w związku z tym nie była możliwa jego rozbudowa, albowiem taką możliwość wykluczały postanowienia planu miejscowego jest chybione z tego względu iż pozostająca w obrocie prawnym decyzja Naczelnika Gminy [...] z dnia [...] lutego 1979r. (nr [...]) świadczy o czymś zupełnie odmiennym. Wynika z niej iż uznanie nieruchomości E. M. za działkę letniskową było zgodne z tym planem .
Dopóty więc dopóki decyzja o której mowa nie zostanie podważona na drodze właściwego postępowania kwestionowanie jej przez skarżącego nie będzie mogło być skuteczne.
Podstawą rozstrzygnięcia sądu jest art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło