VII SA/Wa 714/13

Referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła - Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 maja 2013 r. po rozpoznaniu wniosku I. J. i S. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi I . J. i S. J. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2013 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej postanawia: odmówić I. J. i S. J. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący I. J. i S.J. do skargi wniesionej na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2013r. znak: [...] załączyli wypełnione formularze wniosków PPF przedstawiając w nich swoją sytuacją finansową. We wnioskach zakreśli, że wnoszą o zwolnienie od kosztów sądowych. Z nadesłanych formularzy wynika, że wnioskodawcy są małżeństwem, prowadzącym wspólnie gospodarstwo domowe. Z tego też względu, postanowiono złożone wnioski rozpatrzyć wspólnie. We wnioskach wnioskodawcy podali, że wspólnie utrzymują się z dochodów uzyskiwanych z tytułu emerytury w wysokości 3.164,76 złotych miesięcznie. Wnioskodawca uzyskuje dochód z tytułu emerytury w wysokości 1.953,30 złotych, natomiast wnioskodawczyni w wysokości 1.211,46 złotych. Wnioskodawcy podali, że posiadają mieszkanie o pow. 52 m². W uzasadnieniu wniosków podkreślili, że są osobami schorowanymi, co wiąże się z ponoszeniem kosztów na leczenie i zakup lekarstw. W niniejszej sprawie zważono, co następuje: Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, którego domagają się skarżący, zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny należy rozumieć dopiero takie zachwianie sytuacji i bytowej wnioskodawcy, iż nie byłby on w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt: II FZ 137/05, niepub.). Podkreślić należy, że instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinien poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Z powyższego wynika, że strona ma prawo do ubiegania się o zwolnienie od kosztów sądowych ale po spełnieniu przesłanek wskazanych w przepisie art. 246 § 1 p.p.s.a. Z przepisu tego wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. Podkreślić należy, iż zasadność wniosku wnioskodawców rozpatrzono w dwóch aspektach, tj. z jednej strony uwzględniono wysokość obciążeń finansowych, jakie będą oni zobowiązani ponieść w postępowaniu, z drugiej zaś strony ich możliwości finansowe. Do kosztów sądowych na dzień rozpoznawania wniosku zaliczyć można wpis od skargi w wysokości 200,00 złotych. Analiza danych zawartych we wnioskach wykazuje, że wnioskodawcy są w stanie samodzielnie ponosić w całości koszty sądowe w niniejszej sprawie bez spowodowania uszczerbku w koniecznym dla siebie utrzymaniu. Wskazać należy, iż instytucja prawa pomocy może mieć zastosowanie jedynie wobec osób znajdujących się w skrajnie trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej zaspokojenie bieżących potrzeb. Z wniosku wynika, że wnioskodawcy mają zapewnione potrzeby bytowe, o czym świadczy wysokość miesięcznego dochodu jaki wspólnie uzyskują tj. kwotę 3.164,76 złotych miesięcznie. Posiadanie przez wnioskodawców miesięcznych dochodów w powyższej wysokości wyklucza możliwość, uznania ich za osoby wykazujące trudności w zakresie zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych i nie będące w stanie ponieść kosztów związanych z postępowaniem sądowym w niniejszej sprawie. Podkreślić należy, że prawo pomocy nie może być nadużywane w sytuacji gdy, wnioskodawcy wspólnie posiadają stałe dochody miesięczne. W ocenie referendarza sądowego, wnioskodawcy przy wysokości uzyskiwanych stałych dochodów są w stanie samodzielnie ponieść koszty wpisu sądowego od skargi w wysokości 200,00 złotych i ewentualne późniejsze koszty postępowania. Uznano, że poniesienie kosztów sądowych przez wnioskodawców nie spowoduje utraty ich płynności finansowej i nie przyczyni się do uszczerbku w koniecznym utrzymaniu. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.