VII SA/Wa 727/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 22 września 2015 na posiedzeniu niejawnym wniosku L. J. O. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi L. J. O. na postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] stycznia 2015 r., znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Skarżący – L. J. O. w dniu 27 lutego 2015 r. (data stempla pocztowego) wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] stycznia 2015 r., znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Z akt sprawy wynika, że zaskarżone postanowienie zostało skutecznie doręczone skarżącemu w dniu 19 stycznia 2015 r. wraz z prawidłowym pouczeniem o sposobie i terminie wniesienia skargi do Sądu. Zarządzeniem z dnia 8 kwietnia 2015 r. wezwano skarżącego do jednoznacznego wskazania, czy sformułowanie zawarte skardze: " Niniejsze odwołanie mogę wysłać dopiero w dniu dzisiejszym z następujących powodów: (...)" stanowi wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi – w terminie 7 dni. W odpowiedzi na ww. wezwanie pismem z dnia [...] maja 2015 r. skarżący wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Zarządzeniem z dnia 3 czerwca 2015 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi w niniejszej sprawie poprzez: wskazanie daty ustania przyczyny uchybienia terminu do złożenia skargi oraz uprawdopodobnienia braku winy w niedochowaniu terminu do złożenia skargi - w terminie 7 dni. Pomimo skutecznego doręczenia ww. wezwania skarżący nie udzielił odpowiedzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 zdanie 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej: p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego (art. 86 § 2 p.p.s.a.). Stosownie do art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w terminie siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). W tym stanie rzeczy ustalić należało, czy wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności (wniesienia skargi), z jednoczesnym dokonaniem tej czynności został złożony w ustawowym terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, jak tego wymaga art. 87 § 1 p.p.s.a. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, z okoliczności faktycznych sprawy nie da się w sposób jednoznaczny wywieść, czy termin z art. 87 § 1 p.p.s.a. został dochowany. W takim przypadku sąd administracyjny wydaje rozstrzygnięcie merytoryczne (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 kwietnia 2011 r., sygn. akt II FZ 658/10, LEX nr 1096794), co niniejszym uczynił. Nie ulega też wątpliwości, że przywrócenie terminu jest w niniejszej sprawie dopuszczalne na gruncie art. 86 § 2 p.p.s.a., albowiem uchybienie terminu powoduje dla strony ujemne skutki w zakresie postępowania sądowego. W orzecznictwie i w literaturze prawniczej przyjmuje się, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności sprawy, biorąc pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem, przy uwzględnieniu wymogów przewidzianych w art. 87 § 1 p.p.s.a., przywrócenie terminu może mieć miejsce jedynie wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku oraz gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy (por.: postanowienie NSA z dnia 16 września 2011 r., sygn. akt II OZ 882/11; postanowienie NSA z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OZ 996/09; postanowienie NSA z dnia 23 października 2009 r., sygn. akt I OZ 989/09; postanowienie NSA z dnia 23 lipca 2007 r., sygn. akt I OZ 738/09). Dokonując oceny zasadności wniosku Sąd miał na względzie wskazane w skardze okoliczności. Skarżący podał bowiem, że "niniejsze odwołanie mogę wysłać dopiero w dniu dzisiejszym z następujących powodów: Jestem obecnie na rencie inwalidzkiej, której wysokość do lutego b.r. została wyliczona na kwotę 782,74 zł, wypłacanych dnia 25 każdego miesiąca mam na utrzymaniu dwie osoby, z uwagi na powyższe jesteśmy zmuszeni korzystać z pomocy Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K., jednak z uwagi na fakt iż udzielana pomoc ma charakter celowy w połowie każdego miesiąca po zaopatrzeniu się w konieczne środki spożywcze i higieniczne nie posiadamy już zazwyczaj żadnych środków pieniężnych. Patrząc na szeroko rozumiany interes społeczny mam nadzieję, że Wysoki Sąd uzna za właściwy wybór zakupu mleka dla mojej dziewięciomiesięcznej córki niż znaczka na list, i choć zdaję sobie sprawę z możliwych konsekwencji tego wyboru, niezrozumiałego dla większości społeczeństwa, to niestety z takimi dylematami musimy się borykać. Moja partnerka, również inwalidka, w dniu [...] maja 2014 roku złożyła wniosek o przyznanie jej renty socjalnej, jednak spotkała się z odmową ze strony ZUS, rozpatrzenie jej wniosku przez Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w K. nastąpi z pewnością nie wcześniej niż w czerwcu b.r. Do tego czasu nawet przy pozytywnym dla nas wyroku jesteśmy pozbawieni środków do życia, a jedyne stałe dochody sytuują nas poniżej minimum egzystencji." Ocena okoliczności faktycznych wskazanych w skardze, a dotyczących wniosku o przywrócenie terminu doprowadziła Sąd do przekonania, że żądanie przywrócenia terminu do złożenia skargi nie zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem Sądu skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do wniesienia skargi było niezawinione. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż brak winy strony w dokonaniu czynności procesowej ma miejsce wtedy, gdy istnieje przeszkoda uniemożliwiająca zachowanie terminu i gdy strona nie może usunąć tej przeszkody przy użyciu największego w danych okolicznościach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminowi zalicza się z reguły: przerwę w komunikacji, powódź, pożar, inną katastrofę, nagłą chorobę strony, jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Kryterium braku winy, jako przesłanka przywrócenia terminu, wiąże się zatem z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy prowadzeniu własnych spraw, w tym przy dokonywaniu czynności procesowych. Przywrócenie terminu nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się chociażby lekkiego niedbalstwa, przy przyjęciu obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od osoby należycie dbającej o swoje interesy. W okolicznościach niniejszej sprawy, nie sposób przyjąć, że skarżący nie ponosi winy za uchybienie terminu do wniesienia skargi, albowiem skarżący nie wykazał, że dołożył wszelkich możliwych działań by dokonać czynności w przewidzianym do tego terminie. Nie budzi wątpliwości Sądu, że strona może mieć przejściowe, a nawet stałe problemy finansowe wpływające na możność uiszczenia koniecznych opłat, w tym również zakup znaczka pocztowego celem nadania przesyłki zawierającej skargę do Sądu. Wskazać również należy, że skarżący decydując się na prowadzenie sprawy na drodze sądowej powinien liczyć się z ewentualnymi kosztami takiego postępowania i przez swoje działanie zapewnić sobie na ten cel niezbędne środki. Skoro środków tych skarżący sobie nie zapewnił, a jednocześnie był świadomy konsekwencji niedokonania czynności w terminie, uznać należy, że skarżący naraził się na zarzut niestaranności w dbaniu o własne interesy w postępowaniu przed sądem. Zdaniem Sądu brak środków finansowych na zakup znaczka pocztowego celem nadania skargi w terminie nie stanowi przesłanki, która mogłaby uzasadniać przywrócenie terminu. Z uwagi na fakt, że przywrócenie terminu ma charakter instytucji wyjątkowej, nie jest możliwe uwzględnienie wniosku, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. W ustalonych przez Sąd okolicznościach faktycznych nie jest możliwe zastosowanie art. 86 § 1 p.p.s.a., bowiem Sąd uznał, że uzyskanie środków finansowych na przesyłkę pocztową nie było dla skarżącego rzeczą niewykonalną. Ponadto należy wskazać, że skarżący mógł zwrócić się o pożyczkę u osób trzecich, rodziców bądź instytucji finansowych. W złożonym wniosku skarżący nie uprawdopodobnił, że nie mógł zdobyć środków finansowych na zakup znaczka pocztowego celem nadania w terminie przesyłki do Sądu zawierającej skargę. W takim stanie rzeczy, przedstawione przez skarżącego okoliczności usprawiedliwiające uchybienie terminu do wniesienia skargi do Sądu nie pozwalają na uznanie, iż nastąpiło to bez winy skarżącego oraz wskutek przeszkody, której nie mógł usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Zdaniem Sądu skarżący nie uprawdopodobnił, że spóźnienie w dokonaniu uchybionej czynności było niezawinione. Żadna z okoliczności wskazanych we wniosku nie usprawiedliwia nieterminowego złożenia skargi do Sądu. Z tej przyczyny, wobec braku przesłanek do przywrócenia terminu, na podstawie art. 86 § 1 i 87 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało skarżącemu odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi.