VII SA/Wa 732/07
WyrokWSA w Warszawie2007-07-25
Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska, Tadeusz Nowak, Jolanta Zdanowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy nadzoru budowlanego prawidłowo zastosowały art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. nakazując rozbiórkę budynku gospodarczego, nie badając w sposób wyczerpujący przesłanek z tego przepisu oraz nie ustalając precyzyjnie daty budowy obiektu w kontekście obowiązujących planów zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając, że organy nadzoru budowlanego nie zbadały w sposób wyczerpujący przesłanek z art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. oraz nie ustaliły precyzyjnie daty budowy obiektu w kontekście obowiązujących planów zagospodarowania przestrzennego. Organy powierzchownie zastosowały się do wytycznych Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartych w poprzednim wyroku, ograniczając się do uzyskania informacji o planach zagospodarowania, zamiast dogłębnie zbadać zgodność inwestycji z prawem.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2007 r. utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2004 r. nakazującą rozbiórkę budynku gospodarczego wybudowanego samowolnie na działce nr [...] w miejscowości T. Skarżąca podnosiła, że organy nie ustaliły dokładnej daty budowy budynku i przyjęły, że większość robót wykonano przed 1993 r., podczas gdy większość prac miała zostać wykonana w 1993 r. po rozbudowie niewielkiego budynku zbudowanego do końca 1992 r.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz (spr.), , Protokolant Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lipca 2007 r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku gospodarczego. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
VIISA/Wa 732/07
UZASADNIENIE
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją Nr [...] z dnia [...] czerwca 2004 roku na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1ustawy Prawo Budowlane z 1974 r. nakazał K. W. rozbiórkę budynku gospodarczego (piwnica, kuchnia letnia) wybudowanego samowolnie na działce nr [...] położonej w miejscowości T. gm. S. i zgodnie z planem przestrzennym Gminy S. nie przeznaczonej pod zabudowę.
Organ powiatowy w uzasadnieniu wskazał, iż w związku z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2003 r. w przedmiocie nakazu wykonania robót budowlanych przy budynku gospodarczym – organ uzyskał w Urzędzie Gminy informację, że w latach 1987-1993 obowiązywały dwa plany zagospodarowania przestrzennego z 1988 r. a następnie z 1992 r. i w każdym z nich działka Nr [...] w miejscowości T. położona jest w terenach upraw rolnych (strefie rolnej) przy czym w drugim planie dopuszcza się zabudowę zagrodową i budowę obiektów specjalistycznego gospodarstwa rolnego. Jak ustalił organ powiatowy przedmiotowy budynek pobudowano w latach 1987 – 1993 a zatem większość robót wykonano w okresie obowiązywania planu ogólnego zagospodarowania z 1988 r. (obowiązującego do 30.XII.92 r.) który nie przewidywał tejże działki pod zabudowę. Rozpatrujący sprawę w wyniku odwołania zainteresowanej, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją Nr [...] z dnia [...] lutego 2007 roku utrzymał w mocy decyzję rozbiórkową.
W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził prawidłowość przeprowadzonego postępowania i zgodność z prawem wydanego rozstrzygnięcia. Powołując treść art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. organ odwoławczy wyjaśnił, że organy nadzoru budowlanego nie mają możliwości odstąpienia od zastosowania tego przepisu, toteż argumenty odwołania pozostają bez wpływu na wynik rozstrzygnięcia. Przedmiotowy budynek został wybudowany w warunkach samowoli budowlanej na terenie nie przeznaczonym pod zabudowę, a zatem doprowadzenie istniejącej zabudowy do stanu zgodnego z prawem może nastąpić poprzez rozebranie obiektu.
Skargę sądową na powyższą decyzję wniosła zainteresowana podnosząc, że decyzja jest dla niej krzywdząca. Organy administracji nie ustaliły dokładnej daty budowy budynku i przyjęły że większość robót została wykonana przed 1993 r. Skarżąca twierdzi, że zdobyte przez nią informacje wskazują, iż większość robót została wykonana dopiero w 1993 r., podczas gdy do końca 1992 r. wykonano niewielki budynek, który został w 1993 r. rozbudowany!
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z zapisem art. 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego, nie orzekając o istocie sprawy. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest do zbadania czy przy wydawaniu decyzji administracyjnej organ nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie całkowicie z motywów w niej podanych. Decyzja zaskarżona oraz decyzja ją poprzedzająca zostały wydane po wyroku sądowym z dnia 8 grudnia 2003 r. uchylającym decyzje administracyjne wydane w oparciu o art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. nakazujące A.W. wykonanie koniecznych prac budowlanych mających na celu legalizację samowoli budowlanej (decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z [...] marca 1999 r. Nr [...] utrzymująca w mocy decyzję kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...] grudnia 1998 r.). Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu powołanego wyroku wskazał, iż art. 37 Prawo budowlane z 1974 roku mówi o konieczności orzeczenia rozbiórki w określonych przypadkach, tymczasem organy administracji nie rozważyły zupełnie czy w sprawie zaistniały przesłanki z art. 37 ustawy. Jak wskazał sąd "nie wiadomo czy inwestycja pozostaje w zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w czasie budowy" jak też "należy również zbadać czy wzniesione budynki gospodarcze nie powodują pogorszenia warunków użytkowych dla sąsiadów. Dopiero wykluczenie przesłanek z art. 37 ustawy może pozwolić na wydanie przez organ administracji nakazów niezbędnych do doprowadzenia obiektów do stanu zgodnego z przepisami".
Powyższe wskazania i ocena zawarte w wyroku sądowym nakazywały organowi wyjaśnienie sprawy w aspekcie powołanych przepisów, jako wiążące sąd i organ stosownie do art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270). Uzasadnienia decyzji objętych kontrolą w niniejszym postępowaniu odwołują się w prawdzie do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, jednakże wynika z nich, że organy zastosowały się do wytycznych sądu powierzchownie, ograniczając się do uzyskania od Wójta Gminy w S. informacji jaki plan zagospodarowania obowiązywał w latach budowy obiektu tj. 1987 – 1993.
Z dokumentacji administracyjnej nie wynika, aby dołączono do niej wypis z planu miejscowego zagospodarowania , a zatem można wnosić, iż organ administracji swoją decyzję podjął tylko na podstawie krótkiej informacji Wójta Gminy. Nadto organ nie zbadał w sposób dokładny w jakiej dacie został zrealizowany obiekt, bowiem nie do przyjęcia jest stwierdzenie bez wskazania na jakiej podstawie, że budynek został pobudowany w latach 1987 – 1993 , a zatem większość robót wykonano w okresie obowiązywania planu ogólnego zatwierdzonego Uchwałą z [...] maja 1988 r., obowiązującą do 30 grudnia 1992 r. Nadto z powołanej informacji Gminy wynikało też, że od 1993 r. obowiązywał kolejny plan zagospodarowania przestrzennego , który dopuszczał na tym terenie zabudowę zagrodową oraz budowę obiektów związanych z prowadzeniem specjalistycznego gospodarstwa rolnego. Do organu administracji należało też więc rozważenie, czy przedmiotowy budynek należy do zabudowy zagrodowej (oczywiście przy wcześniejszym dokładnym ustaleniu, kiedy budynek został wybudowany).
Zgodzić się należy ze stwierdzeniem organu odwoławczego, iż organy nadzoru budowlanego nie mają możliwości odstąpienia od zastosowania przepisu art. 37 Prawa budowlanego, jednakże [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego pominął przy tym wytyczne zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego a dotyczące właśnie zaistnienia przesłanek z art. 37 Prawo budowlane z 1974 r.
Powyższe kwestie wymagają ustaleń i rozważenia przez organ administracji, a ich brak w obecnie kontrolowanym postępowaniu stanowi o naruszeniu art. 7 i 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jak również art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. Uchybienia te jako mogące mieć istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia, dają podstawę uchylenia decyzji organów obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło