VII SA/Wa 732/14
PostanowienieWSA w Warszawie2014-07-04
Skład orzekający: Sędzia WSA Paweł Groński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca spełnił przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, w tym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, biorąc pod uwagę przedstawione przez niego informacje o sytuacji finansowej i życiowej?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługiwał na uwzględnienie, ponieważ wnioskodawca nie wykazał w sposób niebudzący wątpliwości, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wnioskodawca nie przedstawił wyczerpujących i kompletnych informacji dotyczących swojej sytuacji życiowej i finansowej, co uniemożliwiło sądowi ocenę jego rzeczywistych możliwości ponoszenia kosztów postępowania.Stan faktyczny
Wnioskodawca J. S. złożył do WSA w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wnioskodawca podał, że utrzymuje się z emerytury, spłaca kredyt i obciążenie komornicze. Sąd wezwał go do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących jego sytuacji mieszkaniowej, rodzinnej i finansowej. Wnioskodawca odpowiedział, że jest osobą bezdomną, nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z żoną, która również ma niskie dochody. Sąd uznał, że przedstawione informacje są niewystarczające i nie budzą wątpliwości co do jego sytuacji życiowej i finansowej, w szczególności w kontekście jego rzekomej bezdomności i braku ponoszenia kosztów utrzymania.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania J. S. prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata i zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Groński po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym ze skargi J. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia wznowionego postępowania administracyjnego postanawia: odmówić przyznania J. S. prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata i zwolnienie od kosztów sądowych
W dniu 7 maja 2014 r. do Sądu wpłynął wniosek o przyznanie prawa pomocy J. S. uzupełniony na formularzu PPF w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
We wniosku wnioskodawca podał, że utrzymuje się ze świadczenia emerytalnego w wysokości 2.054,00 złotych miesięcznie. Oświadczył, że nie posiada mienia ruchomego i nieruchomego. Pozostaje w rozdzielności majątkowej z żoną. Poinformował, że przebywa na leczeniu w specjalistycznej przychodni [...].
Podał, że spłaca kredyt zaciągnięty na leczenie w wysokości 428,00 złotych miesięcznie oraz obciążenie komornicze w wysokości 513,00 złotych.
Do wniosku załączył następujące dokumenty: decyzję z ZUS z dnia [...] marca 2014 r. w sprawie wysokości pobieranego świadczenia emerytalnego, harmonogram spłaty kredytu zaciągniętego w banku [...], zaświadczenie lekarskie z dnia [...] sierpnia 2009r., umowę majątkową małżeńską.
W związku z niewystarczającymi danymi do rozpoznania złożonego wniosku zarządzeniem z dnia 19 maja 2014 r. wezwano wnioskodawcę J. S. do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie:
- gdzie wnioskodawca zamieszkuje (dom, mieszkanie) należało podać jego powierzchnię oraz wskazać czyją własność stanowi nieruchomość w której zamieszkuje,
- czy samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, czy też z innymi osobami, jeśli tak wyszczególnić te osoby oraz podać wysokość uzyskiwanego przez nie dochodu,
- wysokości miesięcznego dochodu uzyskiwanego przez małżonkę,
- czy małżonka posiada nieruchomości (dom, mieszkanie) lub nieruchomość rolną lub inną, jeśli tak to wskazać jakie oraz ich powierzchnię,
-czy ponosi miesięczne koszty związane z utrzymaniem mieszkania/ domu (gaz, opłaty za energię, telefon, czynsz, podatek od nieruchomości itp.), jeśli tak należało je wyszczególnić i podać ich wysokość, a jeśli nie należało wskazać kto je ponosi i w jakiej wysokości,
- orientacyjnej miesięcznej wysokości kosztów bieżących potrzeb życia codziennego, tj. zakup żywności, odzieży, środków chemicznych, itp.,
- jakie ponosi miesięczne wydatki na leczenie i lekarstwa, należało wskazać wysokość,
-czy uzyskuje pomoc od rodziny, dzieci lub znajomych, jeśli tak, należało wskazać od kogo, w jakiej wysokości lub formie,
- w jakiej wysokości zaciągnął kredyt i ile pozostało jeszcze do spłaty.
Powyższe należało wykonać w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty.
W dniu 4 czerwca 2014r. do Sądu wpłynęła odpowiedź wnioskodawcy na powyższe.
W nadesłanym piśmie z dnia 1 czerwca 2014 r. wnioskodawca podał, że nie posiada mieszkania, jest osobą bezdomną, prowadzi samodzielnie gospodarstwo ale nie domowe.
Wskazał, że małżonka uzyskuje dochody z tytułu emerytury w wysokości 603,00 złotych miesięcznie. Pozostaje z żoną w rozdzielności majątkowej. Podkreślił, jednak, iż nie jest ona w stanie udzielać mu pomocy, gdyż sama ponosi wydatki związane ze swoim leczeniem. Wskazał, że nie prowadzi z małżonką wspólnego gospodarstwa domowego i nie zamieszkuje pod adresem, na który jest kierowana korespondencja.
Wnioskodawca oświadczył, że nie ponosi żadnych kosztów związanych z utrzymaniem mieszkania, nie opłaca gazu, energii, nie posiada telefonu, nie płaci czynszu, nie opłaca podatku od nieruchomości. Dodał, że nikt za niego nie pokrywa żadnych kosztów. Oświadczył także, że nie uzyskuje pomocy od rodziny, dzieci i znajomych, a także z pomocy społecznej.
Na bieżące potrzeby życia codziennego tj. zakup żywności, odzieży, środków chemicznych wydaje 780,00 złotych miesięcznie. Na leczenie i lekarstwa poniósł w ostatnim miesiącu kwotę 98,00 złotych. Wnioskodawca wskazał, że na dzień 8 maja 2014r. wysokość zaciągniętego kredytu na leczenie wynosiła 14.109,05 złotych. Wnioskodawca podniósł, że jego środki są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko niezbędne potrzeby egzystencjonalne.
Postanowieniem z dnia 16 czerwca 2014 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie oddalił wniosek o przyznanie skarżącemu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i przyznanie adwokata.
Od powyższego postanowienia skarżący wniósł sprzeciw, w swojej treści identyczny z pismem datowanym 1 czerwca 2014 r., stanowiącym odpowiedź na wezwanie do złożenia wyjaśnień uzupełniających wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie.
Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm., zwanej dalej ppsa) przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 ppsa) lub częściowym (art. 245 § 3 ppsa), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek.
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 ppsa, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Zgodnie z art. 260 ppsa, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
W orzecznictwie sądowym prezentowane jest stanowisko, że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym powinno mieć charakter wyjątkowy i być stosowane w stosunku do osób żyjących w ubóstwie (przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia).
W niniejszej sprawie trzeba mieć na uwadze przede wszystkim to, że skarżący nie udzielił wyczerpujących informacji ani w odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, do których został wezwany przez referendarza sądowego, ani w sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego z dnia 16 czerwca 2014 r.
Zgodnie z poglądem wyrażonym w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2012 r. II FZ 1010/12 (LEX nr 1240471), który sąd w przedmiotowej sprawie podziela, podmiot ubiegający się o przyznanie prawa pomocy, który nie przedstawia żądanych wyjaśnień, musi liczyć się z negatywnymi konsekwencjami wynikającymi z jego bierności.
Skarżący pomimo udzielenia odpowiedzi na wezwanie z dnia 21 maja 2014 r., a następnie w złożonym sprzeciwie, nie przedstawił w sposób kompletny i nie budzący wątpliwości swojej sytuacji życiowej.
Przede wszystkim ogólnikowo wskazał, że nie posiada mieszkania - jest osobą bezdomną. Jednocześnie oświadczył, że nie ponosi żadnych kosztów związanych z utrzymaniem mieszkania i nikt nie pokrywa za niego tych kosztów. Wskazał także, iż z żoną nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego i nie zamieszkuje pod adresem, na który jest kierowana korespondencja.
Wskazać należy, iż z akt sprawy wynika, że wnioskodawca wskazuje dwa adresy do korespondencji w skardze ul. [...], a w piśmie wyjaśniającym ul. [...]. Zauważyć należy, iż w formularzu wniosku wnioskodawca wskazuje też adres [...].
Z informacji powszechnie dostępnych ze strony centralnej ewidencji i informacji o działalności gospodarczej wynika, że wnioskodawca prowadził od 1990 r. działalność gospodarczą, a adresem miejsca wykonywania działalności, jak również do doręczania korespondencji, był adres przy ul. [...]. Dodać należy, iż z dniem 27 maja 2013 r. wnioskodawca zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej.
Zauważyć należy, że z zaświadczenia lekarskiego oraz z umowy małżeńskiej wynika, że wnioskodawca zamieszkuje przy ul. [...].
Z akt administracyjnych wynika, że nieruchomość przy ul. [...] jest własnością córki wnioskodawcy. Nie jest jednak wiadomym, czyją własnością jest nieruchomość przy ul. [...].
Mając powyższe na względzie stwierdzić należy, iż wnioskodawca nie podał żadnych szczegółowych informacji dotyczących faktycznego miejsca zamieszkania. W świetle przedstawionych wyżej danych mało wiarygodnym wydaje się aby wnioskodawca był osobą bezdomną.
Na potwierdzenie faktu, iż jest osobą bezdomną skarżący nie podał szczegółowych informacji. Wnioskodawca w nadesłanych wyjaśnieniach w sposób ogólnikowy oświadczył, iż "samodzielnie prowadzi gospodarstwo, ale nie domowe". Nie wskazał jednak, jakie gospodarstwo prowadzi.
Zauważyć należy, iż z ogłoszeń zamieszczonych w Internecie wynika, że J. S. proponuje usługi w zakresie wynajmu pokoi przy ul. [...] w [...]. Wnioskodawca o powyższym fakcie nic jednak nie wspomina.
Z podanych informacji przez wnioskodawcę nie jest wiadome, gdzie on obecnie mieszka i kto ponosi koszty utrzymania tego lokalu. Wnioskodawca nie udzielił również informacji, czy małżonka posiada nieruchomości (dom, mieszkanie) lub nieruchomość rolną lub inną jeśli tak, należało wskazać jakie oraz ich powierzchnię.
Reasumując stwierdzić należy, iż skarżący nie przedstawił wystarczających informacji, na podstawie których Sąd mógłby ocenić jego rzeczywiste możliwości finansowe. W świetle powyższych rozważań należy uznać, że wnioskodawca nie wykazał, w sposób nie budzący żadnych wątpliwości, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 260 ppsa, Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło