VII SA/Wa 733/08
WyrokWSA w Warszawie2008-06-24
Skład orzekający: Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, Asesor WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę budynku gospodarczego, zatwierdzająca plan realizacyjny o parametrach znacznie przekraczających te wskazane w planie szczegółowym zagospodarowania przestrzennego, może zostać uznana za ważną, mimo braku uzasadnienia i potencjalnych naruszeń przepisów prawa budowlanego dotyczących usytuowania przy granicy działki?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organy administracji nie wyjaśniły należycie stanu faktycznego sprawy, w szczególności zgodności usytuowania budynku gospodarczego z planem zagospodarowania przestrzennego oraz przepisami prawa budowlanego dotyczącymi odległości od granicy działki. Pozwolenie na budowę zostało wydane na budynek o parametrach znacznie przekraczających te dopuszczone w planie szczegółowym, co stanowiło naruszenie prawa.Stan faktyczny
Skarżący domagali się stwierdzenia nieważności decyzji z 1994 r. udzielającej pozwolenia na budowę budynku gospodarczego. Organy administracji dwukrotnie odmawiały stwierdzenia nieważności, uznając, że budynek został zlokalizowany zgodnie z obowiązującymi przepisami. Skarżący podnosili, że pozwolenie narusza przepisy dotyczące usytuowania przy granicy działki oraz parametry budynku określone w planie zagospodarowania przestrzennego. Sprawa przeszła przez kilka instancji administracyjnych i sądowych, w tym Naczelny Sąd Administracyjny, który uchylił wcześniejszy wyrok WSA.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2006 r. oraz stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, Asesor WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi B. i S. L. oraz S. L. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2006 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2006r. (nr [...]) Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2006r. (nr [...]), odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w P. z dnia [...] grudnia 1994r. ([...]), zatwierdzającej plan realizacyjny i udzielającej P. C. pozwolenia na budowę budynku gospodarczego na działce nr ew. [...], położonej przy ul. [...] w P..
W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny sprawy wskazując, że Wojewoda [...], po przeprowadzeniu postępowania na wniosek B., S. i S. L., decyzją z dnia [...] września 2003r. (nr [...]) odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w P.. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2003r. ([...]). Jednakże wyrokiem z dnia 1 marca 2005 r., sygn. akt 7/IV SA 4878 i 4879/03, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił ww. decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w P. z dnia [...] grudnia 1994r. nie zawiera uzasadnienia, co obligowało organy prowadzące postępowanie nieważnościowe do szczególnie starannego wyjaśnienia kwestii usytuowania spornego budynku gospodarczego przy granicy działki, pod względem zgodności z przepisami prawa budowlanego i rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. - w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17 poz. 62).
W związku z powyższym Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2005r. ([...]) uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2003r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Natomiast Wojewoda [...] opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] marca 2006r. ponownie odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w P. z dnia [...] grudnia 1994r.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2006r. ([...]) Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji i wskazał - że zgodnie z wytycznymi Sądu - organy skupiły się na analizie ewentualnych naruszeń przepisów prawa budowlanego i rozporządzenia wykonawczego w zakresie usytuowania budowli od granic i budynków sąsiednich. Podkreślono, że budynek gospodarczy, zwrócony ścianą przeciwpożarową, nie posiadającą żadnych otworów okiennych i drzwiowych oraz z dachem jednospadowym ze spadkiem skierowanym na własną posesję, został zlokalizowany przy granicy działki.
Organ stwierdził, że usytuowanie budynku - rozpatrywane w kontekście przepisów wówczas z obowiązującej ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) - jest zgodne z § 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. Przepis ten dopuszczał bowiem sytuowanie budynków gospodarczych bezpośrednio przy granicy działki pod warunkiem, iż ściany budynku wykonane są z materiałów niepalnych i z dachem z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych, jeżeli nie utrudni to prawidłowej zabudowy działki sąsiedniej, a ponadto jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Organ zbadał również obowiązujący ówcześnie plan zagospodarowania przestrzennego i ustalił, że działka, na której został zlokalizowany jest budynek gospodarczy, znajduje się na terenie oznaczonym symbolem [...], przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową o średniej intensywności, częściowo zainwestowanym zabudową indywidualną i mieszaną. Oznacza to, że działka jest przeznaczona pod zabudowę mieszkaniową, nie odnosi się więc do niej § 12 rozporządzenia dotyczący działek zagrodowych, a plan nie zabrania realizowania na tym terenie budynków gospodarczych. Usytuowanie budynku gospodarczego nie utrudniło też zagospodarowania działki sąsiedniej, skoro skarżący uzyskali obecnie pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego. Organ ustalił też, że skarżący nabyli działkę w dniu 11 sierpnia 1996 r., jako działkę budowlaną, a zatem w dwa lata po wydaniu kontrolowanego pozwolenia na budowę budynku gospodarczego. W przedstawionych okolicznościach, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, nie znajdując naruszeń prawa wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2006r.
Skargę na tą decyzję złożyli B. i S. L. oraz S. L. ponawiając argumenty przytaczane we wcześniejszych pismach i powołując się na treść § 12 ww. rozporządzenia domagali się stwierdzenia nieważności pozwolenia, dodając, że przyczyną żądania są konflikty z sąsiadem, który powołując się na ten sam przepis (§ 12) utrudnia im wykonanie robót związane z odwodnieniem budynku. Skarżący podnieśli również, że skoro w poprzednim wyroku Sąd wskazał na ewentualność zaistnienia przesłanki wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 4 kpa., to obowiązkiem organu było wznowienie postępowania w tym zakresie.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wyrokiem z dnia 9 listopada 2006r, sygn. akt. VII SA/Wa 1320/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Sąd stwierdził m.in., że skoro działka objęta pozwoleniem na budowę w planie zagospodarowania przestrzennego przeznaczona była pod budownictwo mieszkaniowe, to w odniesieniu do odległości wymaganych dla budynków gospodarczych, w zabudowie miejskiej, zastosowanie miał § 13 rozporządzenia z 1980r, dopuszczający budowę budynków gospodarczych w ostrej granicy, pod warunkami określonymi w tym przepisie. Organy zbadały te warunki i zasadnie doszły do przekonania, że obowiązujący wówczas plan, nie zakazywał, a nawet przewidywał budowę budynków gospodarczych na tym terenie, przy czym umieszczenie budynku przy granicy nie kolidowało z zagospodarowaniem działki sąsiedniej.
W wyniku rozpatrzenia skargi kasacyjnej wniesionej przez B. L. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 1 kwietnia 2008r., sygn. akt II OSK 310/07 uchylił ww. wyrok i przekazał do ponownego rozpoznania sądowi I instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył ,co następuje.
Na wstępie podkreślić należy, iż zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej zw. ppsa, Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Oznacza to, że Sąd któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania nie ma swobody przy wydawaniu nowego orzeczenia i winien uwzględnić stanowisko sądu odwoławczego.
Stosując się do oceny prawnej zawartej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 kwietnia 2008r. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Należy mieć bowiem na uwadze, że w powołanym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał na uchybienia w zakresie nie wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności w zakresie zgodności usytuowania spornego budynku gospodarczego z załączonym do akt sprawy szczegółowym planem zagospodarowania przestrzennego osiedla domków jednorodzinnych PN. "[...]", zatwierdzonym uchwałą Rady Narodowej Miasta i Gminy w P. Nr [...] z dnia [...] września 1984 r. ([...]). Wypis planu szczegółowego został dołączony przez skarżących na etapie rozpoznawania skargi przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, zatem i w tym zakresie winna być dokonana kontrola Sądu.
Sąd II instancji podkreślił, że skoro działka objęta pozwoleniem na budowę w planie zagospodarowania przestrzennego określana jest jako działka przeznaczona pod budownictwo mieszkaniowe, to w odniesieniu do odległości wymaganych dla budynków gospodarczych w zabudowie miejskiej, zastosowanie miał § 13 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. - w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki (Dz.U. Nr 17 poz. 62). Zgodnie z brzemieniem tego przepisu dopuszczalne było sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki, w szczególności, gdy jest to zgodne z planem zagospodarowania przestrzennego.
W związku z powyższym, należało zbadać zapisy miejskiego ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego miasta P., zatwierdzonego uchwałą Rady Narodowej Miasta i Gminy w P. z dnia [...] marca 1986r. Nr [...], oraz szczegółowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla domków jednorodzinnych pn. "[...]", zatwierdzonego uchwałą Rady Narodowej Miasta i Gminy w P. z [...] września 1984r, nr [...], który precyzował parametry budynków gospodarczych w zabudowie mieszkaniowej, w tym określając ich wymiary na 3 x 6m, z dachem płaskim bez poddasza.
Mając powyższe ustalenia na uwadze Sąd stwierdza, że w toku postępowania administracyjnego powyższe okoliczności nie zostały wyjaśnione. Organy nie ustaliły bowiem, czy w zapisach prawa miejscowego, dla terenu na którym wzniesiono przedmiotowy budynek, dopuszczono sytuowanie budynków gospodarczych w zabudowie miejskiej bezpośrednio przy granicy działki, a w konsekwencji, czy budynek wzniesiono zgodnie § 13 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. - w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17 poz. 62).
Ponadto umknęło uwadze organów, że ww. planie szczegółowym dopuszczono realizację budynków gospodarczych według jednego projektu, projektu typowego o wymiarach 3m x 6m, z dachem płaskim bez poddasza. Natomiast -kontrolowaną w postępowaniu nieważnościowym decyzją Kierownik Urzędu Rejonowego w P. z dnia [...] grudnia 1994r. - zatwierdził plan realizacyjny i udzielił pozwolenia na budowę budynku o powierzchni użytkowej 114.46 m2 i powierzchni zabudowy 129,5 m2 (kubaturze 439,9m3), a więc o parametrach znacznie przekraczających te, wskazane w planie szczegółowym zagospodarowania przestrzennego miasta P..
Sąd uchylił tylko zaskarżoną decyzję mając na uwadze, że w kompetencji organu odwoławczego leży ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy, przy uwzględnieniu możliwość uzupełnienia materiału dowodowego w trybie art. 136 kpa.
Wobec powyższego, rzeczą organu odwoławczego, przy ponownym rozpoznaniu sprawy, będzie przeprowadzenie kontroli legalności zaskarżonej decyzji z uwzględnieniem przedstawionej argumentacji Sądu, w kontekście przesłanek, o których mowa w art. 156 § 1 kpa, z zachowanie zasad wymienionych w art. 7, 77 oraz 107 §3 kpa.
W świetle poczynionych ustaleń Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ppsa orzekł jak w pkt I i II wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło