VII SA/Wa 735/09
WyrokWSA w Warszawie2009-10-06
Skład orzekający: Tadeusz Nowak, Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, Bogusław Cieśla
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo umorzył postępowanie wznowieniowe, nie rozpatrując wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, mimo że sąd administracyjny wskazał na konieczność rozważenia obu trybów postępowania?Ratio decidendi
Organ odwoławczy naruszył art. 153 PPSA, nie stosując się do wskazań sądu zawartych w poprzednim orzeczeniu. Sąd uchylił decyzję, ponieważ organ nie ustalił, czy pismo strony stanowi odwołanie od decyzji, czy wniosek o stwierdzenie nieważności, a następnie nie rozpoznał merytorycznie sprawy w zależności od poczynionych ustaleń. Organ odwoławczy, umarzając postępowanie wznowieniowe, nie rozpoznał wniosku o stwierdzenie nieważności, co stanowiło naruszenie zasad postępowania i wskazań sądu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewody o umorzeniu wznowionego postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Spółka O. [...] S.A. złożyła pismo, które organ odwoławczy potraktował jako odwołanie od decyzji Starosty odmawiającej uchylenia pozwolenia na budowę, a jednocześnie jako wniosek o stwierdzenie nieważności tej decyzji. Po wcześniejszym uchyleniu przez WSA decyzji Wojewody, organ odwoławczy ponownie wydał decyzję o umorzeniu postępowania wznowieniowego, nie rozstrzygając kwestii stwierdzenia nieważności. Spółka złożyła skargę, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i brak wszechstronnego wyjaśnienia sprawy.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2009 r. i stwierdza, że decyzja ta nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Protokolant Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2009 r. sprawy ze skargi O. [...] S. A. z siedzibą w W. - Oddział w R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia wznowionego postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku
Wojewoda [...] zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2009 r., Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania O. [...] S.A. Oddział w R. od decyzji Starosty G. z dnia [...] listopada 2007 r., Nr [...], wydanej w wyniku postępowania wznowieniowego wszczętego postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2006 r., Nr [...], odmawiającej uchylenia własnej decyzji z dnia [...] marca 2006 r., Nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej J. i T. L. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na terenie działki nr ewid. [...] we wsi B. G., gmina J., uchylił w całości decyzję Starosty G. z dnia [...] listopada 2007 r. i umorzył postępowanie organu I instancji.
Stan faktyczny sprawy przedstawiał się następująco:
Pismem z dnia 4 lipca 2006 r., O. [...] Sp. z o.o. Oddział w R. poinformował Starostę G., iż "w wyniku kontroli gazociągu DN 400 relacji M. – P., stwierdzono naruszenie strefy ochronnej gazociągu z uwagi na budową domu jednorodzinnego w m. B. przez Państwo J. i T. L.".
Następnie pismem z dnia 20 lipca 2006 r., Starosta G. wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] o stwierdzenie z urzędu nieważności decyzji Wójta Gminy J. z dnia [...] września 2005 r., Nr [...], o warunkach zabudowy działki nr ewid. [...] położonej we wsi B., dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze pismem z dnia 7 sierpnia 2006 r., poinformowało Starostę G., że "nie znajduje podstaw do wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy J. Nr [...] z dnia [...].09.2005 r."
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2006 r., Nr [...] Starosta G., na podstawie art. 149 § 1 i art.145 § 1 pkt 5 k.p.a., wznowił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Nr [...] z dnia [...] marca 2006 r., Starosty G. w sprawie pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ewid. [...] we wsi B., gmina J.
Następnie decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r., Nr [...], na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzył postępowanie wznowieniowe w sprawie wydania pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na terenie działki nr ewid. [...] we wsi B., gmina J.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r., Nr [...], uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Starosta G. po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r., Nr [...], odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia [...] marca 2006 r., Nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej J. i T. L. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na terenie działki nr ewid. [...] we wsi B., gmina J.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2007r., znak [...] uchylił w całości w/w decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, Starosta G., na podstawie art. 151 §1 pkt 1 k.p.a., decyzją z dnia [...] listopada 2007 r., Nr [...], odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia [...] marca 2006 r., Nr [...].
O. [...] S.A. Oddział w R. w dniu 10 grudnia 2007 r. złożył odwołanie, wnosząc "o unieważnienie decyzji Nr [...] z dnia [...].03.2006r. znak [...], bądź wystąpienie do Ministra Gospodarki na podst. art. 9 Prawo Budowlane o odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych (zalegalizowanie obiektu)".
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2008 r., znak [...] utrzymał w mocy powyższą decyzję organu I instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 października 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 1114/08, po rozpoznaniu skargi O. [...] S.A. w W. Oddział w R. uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2008 r., znak: [...].
W dniu 26 lutego 2009 r. zapadła zaskarżona w niniejszym postępowaniu sądowym decyzją Wojewody [...] Nr [...] r., mocą której organ odwoławczy uchylił w całości decyzję Starosty G. z dnia [...] listopada 2007 r., Nr [...] i umorzył postępowanie organu I instancji.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przywołał przepis art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w myśl którego, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
Organ podniósł, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 10 października 2008 r., wskazał, że "/.../ skarga podlega uwzględnieniu, ponieważ zarówno zaskarżona, jak i poprzedzająca ją decyzja /.../ zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, mającym istotny wpływ na wynik sprawy. /.../ Organ nie może dowolnie prowadzić postępowania wznowieniowego lub nieważnościowego wbrew stanowisku strony i okolicznościom sprawy, dowolnie stosując przesłanki ustawowe określone w art. 156 kpa lub art. 145 kpa /..../ Prowadzenie postępowania wznowieniowego w sytuacji, gdy z okoliczności sprawy może wynikać istnienie przesłanki określonej w art. 156 Kpa jest nie tylko wadliwe ale może prowadzić do zaniechania przez organ administracji publicznej rzeczy podstawowej, jaką jest doprowadzenie sprawy do stanu zgodnego z prawem".
W dalszej części uzasadnienia Wojewoda [...] stwierdził, że zastosował się do w/w wyroku i pismami z dnia 19 lutego 2009 r. i z dnia 24 lutego 2009 r., znak [...] zwrócił się do O. S.A. w W., Oddział w R. o sprecyzowanie podania z dnia 10 grudnia 2007 r., czy jest ono tylko odwołaniem od decyzji z dnia [...] listopada 2007 r., Nr [...] Starosty G. odmawiającej uchylenia własnej decyzji Nr [...] z dnia [...] marca 2006 r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej J. i T. L. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na terenie działki nr ewid.[...] we wsi B., gmina J., czy również wnioskiem o stwierdzenie nieważności w/w decyzji Starosty G. z dnia [...] marca 2006 r., Nr [...].
W związku z powyższym, w ocenie organu odwoławczego, prowadzenie postępowania w trybie wznowieniowym stało się bezprzedmiotowym.
Skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2009r., Nr [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył O. [...] w W., Oddział w R.
Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, skarżący zarzucał naruszenie art. 156 k.p.a., poprzez brak rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy w tym trybie, jak również naruszenie art. 7 i 77 k.p.a., a także art. 9 k.p.a., poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności mających znaczenie dla sprawy.
W uzasadnieniu swojej skargi strona skarżąca wskazała, że mimo złożenia stosownych wyjaśnień w niniejszej sprawie, organ administracji nie prowadził sprawy administracyjnej na podstawie przepisów o stwierdzeniu nieważności decyzji, a jedynie poprzestał na umorzeniu postępowania wznowieniowego.
Zdaniem skarżącego, Wojewoda [...] winien przede wszystkim wszcząć postępowanie o stwierdzenie nieważności, a dopiero po tym fakcie umorzyć postępowanie wznowieniowe.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga musiała być uwzględniona.
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2009 r., Nr [...], która zapadła po rozpatrzeniu odwołania skarżącej Spółki od decyzji Starosty G. z dnia [...] listopada 2007 r., wydanej w wyniku postępowania wznowieniowego. Jest to kolejna decyzja organu odwoławczego w związku z uchylającym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 października 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 1114/08.
Wskazać należy, iż zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
"Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania", o których mowa w komentowanym przepisie, zostały formułowane w uzasadnieniu w/w orzeczenia. Wskazania te stanowiły konsekwencje oceny prawnej Sądu. Dotyczyły one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i miały na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie.
Sąd uchylając poprzednią decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2008 r., znak: [...] stwierdził w uzasadnieniu, że "prowadząc na nowo postępowanie Wojewoda [...] zobowiązany będzie w pierwszej kolejności ustalić, czy podanie O. [...] Sp. z o.o Oddział w R. z dnia 10 grudnia 2007 r. stanowi w istocie odwołanie od decyzji Starosty G. z dnia [...] listopada 2007 r. czy też wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty G. z dnia [...] marca 2006r. w sprawie pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ewid. [...] we wsi B., gmina J. Zobowiązany będzie także do ustalenia istnienia interesu prawnego Spółki. Po dokonaniu tych czynności – w zależności od poczynionych ustaleń organ rozpozna ponownie merytorycznie odwołanie od decyzji Starosty G. z dnia [...] listopada 2007 r. lub rozpatrzy wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty G. z dnia [...] marca 2006r. Negatywny wynik oceny interesu prawnego Spółki skutkować powinien odpowiednio: umorzeniem postępowania odwoławczego lub odmową wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji w sprawie pozwolenia na budowę".
Tymczasem po ponownym rozpatrzeniu odwołania w bardzo lakonicznym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy ograniczył się do wskazania, iż pismami z dnia z dnia 19 lutego 2009 r. i z dnia 24 lutego 2009 r., znak [...] zwrócił się do O. [...] S.A. w W., Oddział w R. o sprecyzowanie podania z dnia 10 grudnia 2007 r., czy jest ono tylko odwołaniem od decyzji z dnia [...] listopada 2007 r., Nr [...] Starosty G. odmawiającej uchylenia własnej decyzji Nr [...] z dnia [...] marca 2006 r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej J. i T. L. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na terenie działki nr ewid. [...] we wsi B., gmina J., czy również wnioskiem o stwierdzenie nieważności w/w decyzji Starosty G. z dnia [...] marca 2006 r., Nr [...] oraz stwierdzenia, iż "w związku z powyższym prowadzenie postępowania w trybie wznowieniowym stało się bezprzedmiotowe".
Wyżej wymienionym pismem z dnia 24 lutego 2009 r. wystosowanym jako sprostowanie za pismem z dnia 19 lutego 2009 r. O. [...] S.A. w W. Oddział w R., został przez organ odwoławczy ponownie wezwany do sprecyzowania podania z dnia 10 grudnia 2007r., poprzez wskazanie, czy jest ono tylko odwołaniem od decyzji z dnia [...] listopada 2007 r., czy również wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty G. z dnia [...] marca 2006 r., Nr [...]. Organ zakreślił wówczas siedmiodniowy termin na udzielenie przedmiotowej odpowiedzi.
Z akta sprawy wynika, iż nie czekając na ustosunkowanie się przez stronę do tego pisma, organ odwoławczy już w dniu [...] lutego 2009 r. wydał zaskarżoną decyzję, a więc po dwóch dniach od daty wystosowania pisma. Dodatkowo z nieznanych przyczyn organ II instancji umorzył postępowanie organu I instancji mimo, że wszczęte zostało z urzędu.
W tym kontekście przypomnieć należy, iż zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a., decyzja powinna być należycie uzasadniona z odniesieniem się do przyczyn podjętego rozstrzygnięcia. Niewyjaśnienie okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie – związanych z odpowiedzią skarżącej spółki na wezwanie organu - narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji.
Rozpoznając ponownie sprawę organ obowiązany będzie do uwzględnienia wskazań zawartych w w/w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 października 2008 r., czego zdaniem Sądu nie uczynił, przy uwzględnieniu ewentualnych nowych okoliczności i stanowiska strony. Przy czym swoje rozstrzygnięcie organ uzasadnić musi rzetelnie, zgodnie z wymogami przepisu art. 107 § 3 k.p.a.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło