VII SA/Wa 736/13
WyrokWSA w Warszawie2013-10-08
Skład orzekający: Paweł Groński, Bogusław Cieśla, Halina Emilia Święcicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ ochrony zabytków, wydając pozwolenie na roboty budowlane przy zabytku wpisanym do rejestru, powinien brać pod uwagę ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i dokonywać jego interpretacji?Ratio decidendi
Organ ochrony zabytków, wydając pozwolenie na roboty budowlane przy zabytku wpisanym do rejestru, powinien brać pod uwagę ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz dokonywać jego interpretacji. W przypadku, gdy plan miejscowy określa procentowy udział zabudowy dla posesji składającej się z kilku działek, ograniczenie to obowiązuje łącznie dla wszystkich działek, nawet jeśli stanowią one własność różnych podmiotów. Niezgodność planowanej inwestycji z ustaleniami planu miejscowego stanowi podstawę do odmowy wydania pozwolenia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego utrzymującą w mocy decyzję Konserwatora Zabytków odmawiającą pozwolenia na budowę budynku usług kultury i gastronomii na działce nr [...] przy ul. [...] w [...]. Odmowa była uzasadniona niezgodnością planowanej inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który ograniczał zabudowę do 20% powierzchni posesji składającej się z dwóch działek, oraz potencjalnym naruszeniem ochrony konserwatorskiej. Inwestorzy kwestionowali interpretację planu miejscowego i zasadność odmowy.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Groński, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka, Protokolant st. ref. Karolina Kaca, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2013 r. sprawy ze skargi J. N.- K. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] lutego 2013 r., znak [...] w przedmiocie odmowy pozwolenia na prowadzenie robót skargę oddala.
Konserwator Zabytków Miasta [...] decyzją z dnia [...] maja 2012 r. na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zmianami), art. 89 pkt 2, art. 91 ust. 4 pkt 4, art. 96 ust. 2, art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 7 pkt 1 i 4, art. 36 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2003 r. Nr 162, poz. 1568 ze zmianami), w związku z art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zmianami), a także porozumieniem z dnia [...] lipca 2011r. pomiędzy Wojewodą [...] z Gminą Miasta [...] w sprawie prowadzenia spraw z zakresu właściwości [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] przez Gminę Miasta [...] (Dz. U. z 25.08.2011 r. Nr 104, poz. 2112) - odmówił pozwolenia na budowę budynku na działce nr [...] przy ul. [...] w [...], wg projektu zagospodarowania działki oraz powtarzalnego projektu budynku jednorodzinnego GL 97 adaptowanego przez mgr inż. arch. K. K., z przeznaczeniem na budynek usług kultury i gastronomii.
W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, właściwym do sprawdzenia zgodności zamierzenia inwestycyjnego przedstawionego w projekcie budowlanym z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest organ administracji architektoniczno – budowlanej. Organ ten uprawniony jest również do wydawania opinii w zakresie zgodności planowanego zamierzenia z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Biorąc pod uwagę te kompetencje, Konserwator Zabytków Miasta [...] wystąpił do organu administracji architektoniczno - budowlanej o ustosunkowanie się do przedmiotowego zamierzenia w kontekście zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W odpowiedzi z dnia 4 maja 2012 r. organ administracji architektoniczno - budowlanej stwierdził, że inwestycja nie jest zgodna z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dotyczącymi maksymalnej powierzchni zabudowy posesji składającej się z dwóch działek - działki, na której planowana jest inwestycja i działki, na której zlokalizowany jest budynek hotelu [...].
Konserwator Zabytków Miasta [...] wskazał, że związany był wyrażonym w dniu 4 maja 2012 r. stanowiskiem organu administracji architektoniczno - budowlanej o do braku zgodności planowanego przez inwestorów zamierzenia z zapisami planu.
Dalej organ ochrony zabytków stwierdził, że nie ma wątpliwości co do interpretacji zapisu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przyjętego uchwałą Nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] listopada 2003 r. (Dz. Urz. Woj. [...] Nr [...], poz. [...]). W karcie terenu 04 Z w punkcie 4.3 wskazano bowiem, że dla ówczesnej posesji przy ul. [...] (działki nr [...] i [...]) - obwiązuje procent zabudowy - 20%.
Planowana inwestycja leży w strefie ochrony konserwatorskiej zespołu urbanistyczno-krajobrazowego miasta [...], który z uwagi na reprezentowane historyczne wartości przestrzenno-architektoniczne, wpisany został do rejestru zabytków pod numerem [...] (uprzednio [...]) decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] z dnia [...].02.1979 r. Wskazany obszar podlega ochronie prawnej na mocy art. 7 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Stosownie do art. 3 pkt 12 ww. ustawy, ochronie podlega historyczny układ urbanistyczny lub ruralistyczny, przestrzenne założenie miejskie lub wiejskie, zawierające zespoły budowlane, pojedyncze budynki i formy zaprojektowanej zieleni rozmieszczone w układzie historycznych podziałów własnościowych i funkcjonalnych, w tym ulic lub sieci dróg.
Tym samym w Mieście [...] ochronie podlegają: układ przestrzenny miasta określony przez historyczne rozplanowanie placów i ulic, ich przebieg, szerokość i przekrój, historyczny kształt i wielkość działek oraz ich sposób zagospodarowania, współzależność między zabudową, zielenią a otwartą przestrzenią, wygląd zewnętrzny budowli określony skalą, rozmiarami, stylem, konstrukcją, materiałami, kolorem i wystrojem, współzależność między miastem lub dzielnicą zabytkową a otaczającym je środowiskiem naturalnym i kulturowym.
Działka przy ulicy [...] w [...] położona jest w strefie B.2. ochrony krajobrazu. Z decyzji wpisującej miasto [...] do rejestru zabytków z uwzględnieniem decyzji stwierdzającej w części nieważność w/w decyzji o wpisie do rejestru zabytków ( z dnia [...] marca 2010r.) wynika, iż w strefie B.2. ochrony krajobrazu obowiązuje "zakaz zabudowy przedpola obiektami kubaturowymi lub innymi niekorzystnie wpływającymi na sylwetą miasta oraz obniżającymi walory ekspozycyjne zespołu zabytkowego".
Działka inwestorów nr [...] zlokalizowana obecnie przy ulicy [...] w [...] znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie budynku hotelu Admirał zlokalizowanego przy ulicy [...] w [...].
Organ uznał, że usytuowanie projektowanego budynku jednorodzinnego adaptowanego na cele usług kultury i gastronomii na terenie stanowiącym przedpole dla istniejącego hotelu [...] przy ulicy [...], jest niedopuszczalne wobec zapisów decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] z dnia [...]02.1979 r. numer [...] (uprzednio [...])
Zabudowa działki [...] stanowiącej przedpole działki nr [...] spowodowałaby naruszenie zasad wynikających z ochrony konserwatorskiej, tj. zakazu zabudowy przedpola działki nr [...] obiektami kubaturowymi.
W miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego dopuszczono zabudowę działki inwestorów jedynie obiektem parterowym o charakterze parkowo - ogrodowym. Obiektem takim zdaniem organu mogłaby być np. oranżeria o lekkiej konstrukcji, tym bardziej, iż w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego teren ten oznaczono literą "Z" - tereny zieleni - Park [...].
Fakt, iż w ocenie inwestorów przedłożony projekt prezentuje wysoki poziom architektury nie ma znaczenia, bowiem jest on obiektem kubaturowym, a powinien być obiektem parterowym o charakterze parkowo – ogrodowym.
Konserwator Zabytków Miasta [...] podniósł, że musiał uwzględnić zapis prawa miejscowego stanowiący, iż na działce nr [...] może powstać jedynie obiekt parterowy o architekturze posiadającej charakter parkowo – ogrodowy.
Reasumując, decyzję odmowną organ uzasadnił koniecznością ochrony konserwatorskiej wynikającej z wpisu do rejestru zabytków zespołu urbanistyczno-krajobrazowego miasta [...], ( zakaz zabudowy przedpola budynku na działce nr [...] obiektami kubaturowymi) oraz niezgodnością zamierzenia z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (inwestycja nie stanowi architektury parkowo – ogrodowej).
S. K. i J. N.- K. wnieśli odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].05.2012r. o odmowie udzielenia pozwolenia konserwatorskiego na budowę budynku na obszarze miasta Sopot wpisanym do rejestru zabytków.
W odwołaniu domagali się uchylenia powyższej decyzji i jej zmianę poprzez udzielenie pozwolenia konserwatorskiego na prowadzenie robót budowlanych, bądź jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
W uzasadnieniu odwołania wskazali, że jest to trzecia decyzja odmowna wydana w niniejszej sprawie przez organ I instancji. Poprzednie decyzje wydane [...].07.2010r. oraz [...].10.2011r. - zostały uchylone przez Ministra Kultury w postępowaniu odwoławczym.
Organ I instancji ponowną odmowę udzielenia pozwolenia konserwatorskiego uzasadnił sprzecznością zamierzenia budowlanego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Dowodem na to miało być pismo Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta [...] z dnia 4.05.2012r. Zdaniem organu doszłoby również do naruszenia warunków wynikających z decyzji z dnia [...].02.1979r. o wpisie terenu objętego zamiarem inwestycyjnym do rejestru zabytków.
Zdaniem inwestorów stanowisko Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta [...] zawarte w piśmie z dnia 4.05.2012r. stwierdzające niezgodność planowanego zamierzenia budowlanego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego nie zostało w ogóle uzasadnione. W związku z tym nie mogło być traktowane jako dowód w sprawie.
Miejscowy Plan Zagospodarowania przypisał działce [...] określone funkcje w sposób samodzielny i niezależny od działki [...]. Działka [...] uzyskała status budowlanej z określeniem przeznaczenia i powierzchni zabudowy. Wcześniej, władze Sopotu zaakceptowały podział nieruchomości na dwie samodzielne działki oraz zmiany własnościowe. Poza tym w aktach sprawy znajduje się pismo Naczelnika Wydziału Urbanistyki i Architektury z dnia 24.03.2004r. adresowane do poprzedniego właściciela działki [...], w którym potwierdzono dopuszczalność realizacji na działce nr [...] obiektu o powierzchni zabudowy do 20%.
Organ I instancji powołał się na decyzję o wpisie do rejestru zabytków z dnia [...].02.1979r., w której dla strefy B.2. ochrony krajobrazu określono: "Zakaz zabudowy przedpola obiektami kubaturowymi lub innymi niekorzystnie wpływającymi na sylwetkę miasta oraz obniżającymi walory ekspozycyjne zespołu zabytkowego".
Argumentacja dotycząca ochrony ekspozycji hotelu "[...]", byłaby ewentualnie uzasadniona, gdyby obiekt ten był indywidualnie wpisany do rejestru zabytków, a wpisu takiego nie ma.
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z dnia [...] lutego 2013r. na podstawie art. 7 pkt 1, art. 36 ust. 1 pkt 2, art. 89 pkt 1 oraz art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 1568 ze zm.) oraz art. 17 pkt 2, art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu odwołania J. N.-K. i S. K. od decyzji Konserwatora Zabytków Miasta [...] z dnia [...].05.2012 r., odmawiającej pozwolenia na budowę budynku na działce [...] przy ul. [...] w [...] - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, zgodnie z którym pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków wymaga wykonywanie robót budowlanych przy zabytku wpisanym, do rejestru zabytków.
Działanie organów ochrony zabytków w tej sprawie wynikało z faktu, że działka nr [...] przy ul. [...] w [...], znajduje się na terenie stanowiącym zespól urbanistyczno-krąjobrazowy miasta Sopotu, wpisany do rejestru zabytków decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...]z dnia [...].02.1979 r. (leży w strefie B ochrony otoczenia zespołu zabytkowego - ochrony krajobrazu).
W ocenie organu odwoławczego, błędna była argumentacja organu I instancji w tej części, w której Konserwator Zabytków Miasta [...] odmawiając pozwolenia, powoływał się na ochronę wynikającą z decyzji z dnia 12.02. 1979 r. o wpisie do rejestru zabytków zespołu urbanistyczno krajobrazowego miasta [...], gdzie zakazano zabudowy obiektami kubaturowymi przedpola budynku na działce nr [...].
Zapisy decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] z dnia [...]02.1979 r., zostały wyeliminowane z obrotu prawnego decyzją Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...].03.2010 r. Decyzją tą stwierdzono nieważność decyzji wpisującej do rejestru zabytków zespół urbanistyczno-krajobrazowy miasta [...] - w części dotyczącej ustanowienia rygorów konserwatorskich w wyznaczonych strefach ochrony, określonych w legendzie do planu sytuacyjno-wysokościowego, stanowiącego integralną część decyzji, a zatem także w części, którą przywołał organ pierwszej instancji.
W aktualnym stanie prawnym decyzja Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] z dnia [...].02.1979 r., wpisująca do rejestru zabytków zespól urbanistyczno-krajobrazowy miasta [...], nie określa jakichkolwiek warunków konserwatorskich dotyczących działalności budowlanej na terenie objętym tym wpisem.
Organ II instancji potwierdził jednak ocenę organu I instancji, że realizacja przedmiotowej inwestycji narusza ustalenia obowiązującego dla terenu inwestycji miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego północnej części obszaru A1 ochrony uzdrowiskowej w [...], przyjętego uchwałą Nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] listopada 2003 r. (Dz. Urz. Woj. [...] Nr [...], poz. [...]), uzgodnionego przez [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...].
Działka oznaczona w ewidencji gruntów nr [...] przy ul. [...] w [...] położona jest na terenie oznaczonym symbolem: karta terenu – 04 Z. W punkcie 4.3. plan ustala: "dopuszczalna powierzchnia terenu przeznaczona pod zabudowę - nie ustala się; dla posesji przy ul. [...] (działki [...] i [...]) - 20%".
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wskazał, że organ ochrony zabytków dokonuje interpretacji przepisów planu miejscowego w zakresie warunków konserwatorskich na potrzeby prowadzonego postępowania w sprawie wydania pozwolenia. Zapisy miejscowego planu dotyczące procentowego udziału zabudowy w stosunku do powierzchni działek, intensywności zabudowy na danym terenie jest parametrem istotnym z punktu widzenia ochrony konserwatorskiej obszarów zabytkowych, takich jak historyczne układy urbanistyczne i ruralistyczne, miasta-ogrody oraz historyczne zespoły budowlane.
Uzgadniając miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego organ ochrony zabytków już raz wypowiedział się w zakresie warunków konserwatorskich dla realizacji inwestycji na wskazanym obszarze. Choć postępowanie administracyjne w sprawie wydania pozwolenia konserwatorskiego jest postępowaniem autonomicznym, to ocena wpływu planowanej budowy budynku przy ul. [...] w [...] na zabytkowy obszar powinna być spójna z wolą organu ochrony zabytków przy uzgadnianiu prawa miejscowego. Ustalenia miejscowego plan zagospodarowania przestrzennego są wiążące dla organu ochrony zabytków.
Z zapisu miejscowego planu wynika, że ograniczenie zabudowy do 20% obowiązuje dla jednej posesji, którą stanowią dwie działki gruntu. Ograniczenie zabudowy do 20% obowiązuje łącznie dla obu działek. Wydział Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta [...] w piśmie z dnia 4.05.2012 r., za niezgodne z ustaleniami planu miejscowego uznał zagospodarowanie przedmiotowej działki budynkiem o planowanej skali.
Wprawdzie skarżący powoływali się na pismo Naczelnika Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta [...] z dnia 24.03.2004 r., skierowane do ówczesnego właściciela obu działek, w którym wskazano, że intencją ustawodawcy było "rozszerzenie zakresu dopuszczalnych funkcji...,mogących być zainstalowanymi w budynku (na działce [...])..., wspomożenie ewentualnych usług uzdrowiskowych funkcjonujących w budynku na działce [...], niewielkim obiektem (20% zabudowy; parterowy pawilon o charakterze parkowo-ogrodowym), łączącym funkcje kultury i gastronomii, na działce [...]". Jednak Prezydent Miasta [...] pismem z dnia 4.09.2007r., wyjaśnił, iż powoływanie się na pismo Naczelnika Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta [...] z dnia 24.03.2004 r. nie jest miarodajne. Odnosiło się ono bowiem do zagospodarowaniu obu działek i zostało skierowane do poprzedniego właściciela, gdy w skład nieruchomości, którą władał, wchodziły dwie działki.
Obecnie istniejący na działce nr [...] budynek, stanowi ok. 17 % zabudowy w stosunku do powierzchni obu nieruchomości gruntowych (działki [...] i [...]), wynoszącej 2 226 m2. Planowane zamierzenie przewiduje wybudowanie obiektu o powierzchni zabudowy stanowiącej 20% zabudowy działki nr [...] o powierzchni 1468 m2. Realizacja wnioskowanej inwestycji spowodowałaby, że powierzchnia zabudowy obu działek przekroczyłaby znacznie wskazany w ustaleniach obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego północnej części obszaru A1 ochrony uzdrowiskowej w [...] wskaźnik - 20 %.
Projektowane zamierzenie uznano za sprzeczne z ustaleniami obowiązującego dla terenu inwestycji, miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego północnej części obszaru A1 ochrony uzdrowiskowej w [...], tym samym organ ochrony zabytków odmówił wydania pozwolenia na planowaną inwestycję.
S. K. i J. N.-K. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...].02.2013r. oraz poprzedzającą ją decyzję. Domagali się uchylenia obydwu decyzji.
W uzasadnieniu skargi wskazali, że sprawa toczy się już od listopada 2009r. Od początku postępowania organy podnosiły niezgodność budowy z przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (przyjętego uchwałą Rady Miasta [...] nr [...] z dnia [...].11.2003r. Dz. Urz. Woj. [...] Nr [...], poz. [...]). Zdaniem organów sprzeczność zamierzenia budowlanego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego wynika z faktu, iż plan określa dopuszczalną powierzchnię zabudowy "łącznie" dla terenu obydwu działek - nr [...] oraz [...].
Tymczasem planowany obiekt budowlany nie przekracza swoją powierzchnią 20% powierzchni działki nr [...] przy ul. [...] w [...].
Obiekt istniejący na sąsiedniej działce nr [...] (Hotel "[...]", należący do innego właściciela) "konsumuje" dopuszczalny w miejscowym planie wskaźnik zabudowy 20% dla obydwu działek ([...] i [...]).
Plan uchwalono gdy obie działki stanowiły dwie odrębne nieruchomości i odrębnie je potraktowano nadając różne przeznaczenie: działka [...] na cele "leczniczo-uzdrowiskowe", działka [...] na cele "kultury i gastronomii".
Organ II instancji powołał się na pismo Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta [...] z dnia 4.05.2012r. (negatywne wobec planowanej budowy), jednocześnie za "niemiarodajne" uznał stanowisko zajęte w piśmie Naczelnika Wydziału Urbanistyki i Architektury z dnia 24.03.2004r. (dopuszczające budowę budynku).
W tamtym czasie na działce nr [...] istniał już budynek Hotelu "[...]", a więc okoliczność, iż budynek ten miał określoną powierzchnię zabudowy, był znany urzędnikom. Zmiana osoby właściciela i fakt, iż działki [...] i [...] stanowią obecnie pod względem prawnym dwie odrębne nieruchomości, nie ma znaczenia z punktu widzenia interpretacji postanowień miejscowego planu.
Stanowisko Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta [...] zawarte w piśmie z dnia 4.05.2012r. stwierdzające niezgodność planowanego zamierzenia budowlanego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego nie zostało uzasadnione, podobnie jak stanowisko organu I instancji. Wymogów uzasadnienia nie spełnia powoływanie się przez organ I instancji na "charakter spójnika "i" we frazie "działki nr [...] i [...]", który miałby oznaczać, że wskaźnik zabudowy 20% odnosi się do "łącznie do obu działek". Spójnik ten oznacza jedynie, że wskaźnik 20% odnosi się zarówno do działki [...], jak i do działki [...] - ale nie do tych działek łącznie.
Sposób redagowania treści miejscowych planów i zasady jakie są stosowane przy formułowaniu poszczególnych warunków zabudowy, zawsze odnoszą się dla każdej działki odrębnie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Biorąc pod uwagę powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga nie może być uwzględniona.
Zagadnieniem prawnym w tej sprawie było ustalenie czy organ ochrony zabytków przy wydawaniu decyzji na podstawie art. 36 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 1568 ze zm.) powinien odnosić się do ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz ewentualnie dokonywać jego interpretacji.
Zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, właściwym do sprawdzenia zgodności zamierzenia inwestycyjnego przedstawionego w projekcie budowlanym z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest organ administracji architektoniczno – budowlanej. Organ ten uprawniony jest również do wydawania opinii w zakresie zgodności planowanego zamierzenia z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Słusznie zatem Konserwator Zabytków Miasta [...] wystąpił do organu administracji architektoniczno-budowlanej o ustosunkowanie się do przedmiotowego zamierzenia w kontekście zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W odpowiedzi z dnia 4 maja 2012 r. organ administracji architektoniczno - budowlanej stwierdził, że inwestycja nie jest zgodna z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dotyczącymi maksymalnej powierzchni zabudowy posesji składającej się z dwóch działek - działki, na której planowana jest inwestycja i działki, na której zlokalizowany jest budynek hotelu [...]
Własna kompetencja organu ochrony zabytków wynikała w niniejszej sprawie z faktu, iż przedmiotowa inwestycja leży w strefie ochrony konserwatorskiej zespołu urbanistyczno-krajobrazowego miasta Sopotu, który z uwagi na reprezentowane historyczne wartości przestrzenno-architektoniczne, wpisany został do rejestru zabytków pod numerem [...] (uprzednio [...]) decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] z dnia [...].02.1979 r.
Wskazany obszar podlega ochronie prawnej na mocy art. 7 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Stosownie do art. 3 pkt 12 ww. ustawy, ochronie podlega historyczny układ urbanistyczny lub ruralistyczny - przestrzenne założenie miejskie lub wiejskie, zawierające zespoły budowlane, pojedyncze budynki i formy zaprojektowanej zieleni rozmieszczone w układzie historycznych podziałów własnościowych i funkcjonalnych, w tym ulic lub sieci dróg.
Należy potwierdzić ustalenia organów, iż zaplanowana inwestycja narusza obowiązujący dla terenu inwestycji, miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego północnej części obszaru A1 ochrony uzdrowiskowej w [...], przyjęty uchwałą Nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] listopada 2003 r. (Dz. Urz. Woj. [...] z [...] lutego 2004r. Nr [...], poz. [...]) i uzgodniony przez [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...].
Działka inwestycyjna oznaczona w ewidencji gruntów nr [...] przy ul. [...] w [...], położona jest na terenie oznaczonym - 04 Z. W punkcie 4.3. plan ustala: "dopuszczalna powierzchnia terenu przeznaczona pod zabudowę - nie ustala się; dla posesji przy ul. [...] (działki [...] i [...]) - 20%".
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego słusznie w zaskarżonej decyzji wskazał, że organ ochrony zabytków musiały dokonać interpretacji przepisów planu miejscowego w zakresie warunków konserwatorskich na potrzeby prowadzonego postępowania w sprawie wydania pozwolenia konserwatorskiego.
Zapisy miejscowego planu dotyczące procentowego udziału zabudowy w stosunku do powierzchni działek, intensywności zabudowy na danym terenie, są ważnymi z punktu widzenia ochrony konserwatorskiej parametrami, obszarów zabytkowych, takich jak historyczne układy urbanistyczne i ruralistyczne, miasta-ogrody oraz historyczne zespoły budowlane.
W mieście [...] ochronie podlegają: układ przestrzenny miasta określony przez historyczne rozplanowanie placów i ulic, ich przebieg, szerokość i przekrój, historyczny kształt i wielkość działek oraz ich sposób zagospodarowania, współzależność między zabudową, zielenią a otwartą przestrzenią, wygląd zewnętrzny budowli określony skalą, rozmiarami, stylem, konstrukcją, materiałami, kolorem i wystrojem, współzależność między miastem lub dzielnicą zabytkową, a otaczającym je środowiskiem naturalnym i kulturowym.
Z cytowanego zapisu miejscowego planu wynika, że ograniczenie zabudowy do 20% obowiązuje dla jednej posesji, którą stanowiły w dacie uchwalania planu dwie działki gruntu. Zatem ograniczenie zabudowy do 20% obowiązuje łącznie dla obu działek, choć aktualnie stanowią one własność dwóch różnych podmiotów.
Zapisy planu nie rodzą wątpliwości interpretacyjnych tak w sferze językowo – gramatycznej jak i interpunkcji. Twierdzenia skargi odnoszące się do zasad formułowania warunków zabudowy zawartych w planach miejscowym (dla każdej działki odrębnie), mogą mieć co najwyżej znaczenie dla oceny legalności postanowień planu, co w tym postępowaniu nie mogło być przedmiotem analizy.
Bez znaczenia prawnego było także powoływanie się na pismo Naczelnika Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta [...] z dnia 24.03.2004 r., skierowane do ówczesnego właściciela obu działek, w którym wskazano, że intencją ustawodawcy było "rozszerzenie zakresu dopuszczalnych funkcji..., mogących być zainstalowanymi w budynku (na działce [...])..., wspomożenie ewentualnych usług uzdrowiskowych funkcjonujących w budynku na działce [...], niewielkim obiektem (20% zabudowy; parterowy pawilon o charakterze parkowo-ogrodowym), łączącym funkcje kultury i gastronomii, na działce [...]".
Z treści tego pisma wynika wyraźnie, iż nie stanowiło ono urzędowego potwierdzenia przeznaczenia działek [...] i [...] w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, miało raczej charakter informacyjny, a dopuszczony do realizacji obiekt miał być pawilonem o charakterze parkowo-ogrodowym.
Niekwestionowanym było, że obecnie istniejący na działce nr [...] budynek (hotel [...]) stanowi ok. 17 % zabudowy w stosunku do powierzchni obu działek nr [...] i [...] - wynoszącej 2 226 m2.
Planowane zamierzenie dotyczyło wybudowania obiektu o powierzchni zabudowy 293,60 m2, co stanowiłoby 20% działki nr [...], o powierzchni1468 m2.
Realizacja wnioskowanej inwestycji spowodowałaby, że powierzchnia zabudowy obu działek przekroczyłaby znacznie wskazany w ustaleniach obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego północnej części obszaru A1 ochrony uzdrowiskowej w [...] wskaźnik - 20 %.
Poza tym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego dopuszczono zabudowę działki inwestorów jedynie obiektem parterowym o charakterze parkowo - ogrodowym. Fakt, iż zdaniem inwestorów przedłożony projekt prezentuje wysoki poziom architektury nie ma znaczenia, bowiem nie jest on stricte obiektem o charakterze parkowo – ogrodowym.
Dlatego słusznie organy uznały, że projektowane zamierzenie sprzeczne jest z ustaleniami obowiązującego dla terenu inwestycji, miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego północnej części obszaru A1 ochrony uzdrowiskowej w Sopocie. Tym samym zobowiązane były odmówić wydania pozwolenia na planowaną inwestycję.
Skoro zarzuty skargi okazały się bezpodstawne, to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło