VII SA/Wa 739/09
WyrokWSA w Warszawie2009-08-04
Skład orzekający: Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Małgorzata Miron, Izabela Ostrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Krajowego Sądu Dyscyplinarnego Izby Architektów, która uchyla decyzję sądu I instancji w części uznającej obwinioną winną popełnienia czynu polegającego na nienależytym sprawdzeniu projektu budowlanego, a w pozostałym zakresie utrzymuje decyzję w mocy, jest wystarczająco precyzyjna i jasna, aby strona mogła zinterpretować zakres swojej odpowiedzialności zawodowej?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja Krajowego Sądu Dyscyplinarnego Izby Architektów została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, w szczególności art. 107 § 1 k.p.a., ponieważ jej rozstrzygnięcie (osnowa) zostało sformułowane w sposób nieprecyzyjny i niejasny. Nie wynika z niego w sposób wyraźny, z jakiej części zarzutów strona została uniewinniona, a w jakich utrzymano decyzję w mocy, co uniemożliwia jednoznaczną interpretację zakresu odpowiedzialności zawodowej. W związku z tym, punkt 2 zaskarżonej decyzji, dotyczący utrzymania w mocy rozstrzygnięcia sądu I instancji w pozostałym zakresie, został uchylony.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odpowiedzialności zawodowej architekta L. M., który sprawdził i podpisał projekt budowlany budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Krajowy Sąd Dyscyplinarny Izby Architektów uznał L. M. winną popełnienia czynu polegającego na nienależytym sprawdzeniu projektu, który był niezgodny z warunkami zabudowy i przepisami prawa. Po odwołaniu L. M., Krajowy Sąd Dyscyplinarny uchylił decyzję sądu I instancji w części uznającej ją za winną popełnienia czynu związanego z art. 20 ust. 2 i art. 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego, a w pozostałym zakresie utrzymał decyzję w mocy. L. M. zaskarżyła decyzję II instancji do WSA, zarzucając m.in. nieprecyzyjne sformułowanie rozstrzygnięcia.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił punkt 2 zaskarżonej decyzji Krajowego Sądu Dyscyplinarnego Izby Architektów, w pozostałej części oddalił skargę, stwierdził, że zaskarżona decyzja w części uchylonej nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził od Krajowego Sądu Dyscyplinarnego na rzecz L. M. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, , Sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Protokolant Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2009 r. sprawy ze skargi L. M. na decyzję Krajowego Sądu Dyscyplinarnego Krajowej Izby Architektów Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie uznania winnym popełnienia czynu powodującego odpowiedzialność zawodową I. uchyla punkt 2 zaskarżonej decyzji; II. w pozostałej części skargę oddala; III. stwierdza, że zaskarżona decyzja w części opisanej w punkcie I wyroku nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; IV. zasądza od Krajowego Sądu Dyscyplinarnego Krajowej Izby Architektów Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz L. M. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Sygnatura akt VII SA/Wa 739/09
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] stycznia 2009r. Krajowy Sąd Dyscyplinarny Izby Architektów - po rozpoznaniu sprawy z wniosku arch. M. J.. Krajowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej Izby Architektów przeciwko arch. L. M. będącej członkiem K. Okręgowej Izby Architektów posiadającej uprawnienia budowlane do projektowania w specjalności architektonicznej bez ograniczeń wydane przez Wojewodę B. dnia [...] września 1982 r. Nr [...] oraz uprawnienia urbanistyczne wydane przez Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast dnia [...] stycznia 1999 r. Nr [...] obwinionej o popełnienie czynu powodującego odpowiedzialność zawodową w budownictwie polegającego na tym, że nie wykonała w sposób należyty obowiązku sprawdzenia pod względem zgodności z warunkami zabudowy oraz przepisami i zasadami wiedzy technicznej projektu budowlanego budynku mieszkalnego, tj. czynu przewidzianego w art. 95 pkt 4) w związku z art. 20 ust. 1 pkt 1), art. 20 ust. 2, art. 33 ust. 2 pkt 2) oraz art. 5 ust. I pkt 9) ustawy Prawo budowlane w związku z § 3 pkt 17) i 18) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U z 2002 r. nr 75, poz. 690 z poźn. zm.), na skutek odwołania obwinionej arch. L. M. -
1. uchylił decyzję Krajowego Sądy Dyscyplinarnego - Sądu I instancji z dnia [...] lipca 2008r. (Sygnatura KOZ I 02/08) o uznaniu arch. L. M. winną popełnienia zarzuconego jej czynu powodującego odpowiedzialność zawodową w budownictwie i nałożeniu kary upomnienia - w części uznającej obwinioną winną popełnienia czynu powodującego odpowiedzialność zawodową w budownictwie polegającego na tym, że nie wykonała w sposób należyty obowiązku sprawdzenia pod względem zgodności z warunkami zabudowy oraz przepisami i zasadami wiedzy technicznej projektu budowlanego budynku mieszkalnego tj. czynu przewidzianego w art. 95 pkt 4) w związku z art. 20 art. 20 ust. 2 w związku z art. 33 ust. 2 pkt 2) i w tym zakresie uznał obwinioną za niewinną zarzucanego jej czynu;
2. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w pozostałym zakresie.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Krajowy Sad Dyscyplinarny II instancji wskazał na następujące ustalenia faktyczne i prawne:
W dniu 6 maja 2008 r. do Krajowego Sądu Dyscyplinarnego Izby Architektów wpłynął wniosek Krajowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej Izby Architektów o wszczęcie postępowania przed sądem dyscyplinarnym w sprawie odpowiedzialności zawodowej w budownictwie w stosunku do arch. M. S. oraz arch. L. M..
Rzecznik zarzucił arch. M. S. popełnienie czynu powodującego odpowiedzialność zawodową w budownictwie polegającego na tym, że w październiku 2006 r., sporządzając projekt budowlany budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. D. w B. wraz z parkingiem oraz placem zabaw, nie wykonała należycie obowiązków projektanta i zaprojektowała budynek mieszkalny wielorodzinny niezgodnie z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu o wysokości zabudowy większej od dopuszczalnej ilości kondygnacji nadziemnych ze zbyt małą ilością miejsc parkingowych (niezgodnie ze wskaźnikiem zawartym w ww. decyzji), parking i plac zabaw usytuowała na działce niebędącej własnością inwestora.
Zdaniem Rzecznika arch. M. S. naruszyła powyższym zachowaniem interes osób trzecich, tj. mieszkańców pobliskich domów jednorodzinnych, pogarszając ich warunki życia.
Natomiast arch. L. M. Rzecznik zarzucił popełnienie czynu powodującego odpowiedzialność zawodową w budownictwie polegającego na tym, że w październiku 2006 roku sprawdziła pod względem zgodności z warunkami zabudowy oraz przepisami i zasadami wiedzy technicznej, a następnie podpisała projekt budowlany budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. D. w B. wraz z parkingiem oraz placem zabaw nie wykonując czynności sprawdzających w sposób należyty.
Zdaniem Rzecznika, powyższe postępowanie obwinionej stanowi przewinienie z zakresu odpowiedzialności zawodowej w budownictwie określone w art. 95 pkt 4) w związku z art. 20 ust. 1 pkt 1) i ust. 2 oraz art. 5 ust. 1 pkt 9) ustawy Prawo budowlane w związku z § 3 pkt 17) i 18) i §13 ust. 1 pkt) 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Sąd I instancji na postawie zebranego materiału dowodowego ustalił, że arch. M. S .wykonała w październiku 2006 roku projekt architektoniczno -budowlany budynków mieszkalnych przy ul. D. w B. na działkach nr [...] będących własnością inwestora oraz parkingu na siedem miejsc postojowych na działce nr [...] (obręb nr [...]) oraz placu zabaw na działce nr [...] (obręb [...]) - działkach miejskich, które nie były ujęte w wykazie działek ustalonych warunkami zabudowy. Podstawą sporządzenia projektu była decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia 28 sierpnia 2006 r. Ustalono w niej m.in., że liczba kondygnacji nadziemnych w projektowanym budynku nie może przekroczyć 3 kondygnacji w segmentach skrajnych i 4 w segmentach środkowych (pkt 2.1.3. lit. d) decyzji oraz określono wymaganą ilość miejsc parkingowych (1 miejsce na 1 mieszkanie - pkt 2.3. lit.e) decyzji), przy czym w budynku zaprojektowano 30 mieszkań. Sąd I instancji ustalił, że obwiniona arch. M. S. zaprojektowała 4 nadziemne kondygnacje w segmentach skrajnych. Nadto obwiniona przyznała, że wymagana ilość miejsc parkingowych z decyzji o warunkach zabudowy nie została spełniona (protokół z dnia 24 kwietnia 2008 r).
Natomiast arch. L. M. sprawdziła pod względem zgodności z warunkami zabudowy oraz przepisami i zasadami wiedzy technicznej, a następnie podpisała ww. projekt.
Projekt ten ostatecznie został zatwierdzony i uzyskał pozwolenie na budowę na podstawie decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] stycznia 2007 r. Budynki zostały zrealizowane w stanie surowym zamkniętym.
W świetle zgromadzonych dowodów, Sąd I instancji decyzją z dnia [...]lipca 2008 r. (sygn. akt I KOZ 2/08):
1. arch. M. S.uznał winną popełnienia zarzucanego jej czynu polegającego na tym, że sporządzony przez nią projekt, był niezgodny z przepisami prawa:
projekt w zakresie liczby kondygnacji nadziemnych przekracza o jedną kondygnację ilość kondygnacji określonych decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla projektowanej inwestycji,
wymogi decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w odniesieniu do ilości miejsc parkingowych nie zostały spełnione,
miejsca parkingowe oraz plac zabaw zostały zlokalizowane na działkach miejskich, które nie były ujęte w wykazie działek ustalonych warunkami zabudowy,
projekt wykonany został sprzecznie z warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu, co powoduje, iż bryła budynku swą skalą nie komponuje się z istniejącą zabudową jednorodzinną, co stanowi o braku poszanowania występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt 9) ustawy Prawo budowlane).
2. arch. L.M. uznał winną zarzucanego jej czynu polegającego na tym, że nie wykonała w sposób należyty obowiązku sprawdzenia pod względem zgodności z warunkami zabudowy oraz przepisami i zasadami wiedzy technicznej projektu budowlanego budynku mieszkalnego.
Obwiniona L. M. złożyła odwołanie od decyzji Sądu I instancji z dnia 25.07.2008 r. wnosząc o:
1. zmianę zaskarżonej decyzji w całości tj. o oddalenie wniosku KROZ, uchylenie
zaskarżonej decyzji w całości oraz oddalenie zarzutów,
2. ewentualnie o uchylenie decyzji i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania
przez Sąd I instancji w razie konieczności uzupełnienia materiału dowodowego.
W piśmie z dnia 16.12.2008 r. obwiniona L. M. uzupełniła odwołanie zarzucając zaskarżonej decyzji:
1. naruszenie art. 61 §1 k.p.a. poprzez wszczęcie przez KROZ postępowania z
zakresu odpowiedzialności zawodowej na wniosek W. K. —
osoby niebędącej stroną tego postępowania;
wydanie przez KSD zaskarżonej decyzji w oparciu o przepisy art. 95 pkt 4) w
związku z art. 20 ust. 1 pkt 1), art. 20 ust. 2, art. 33 ust. 2 pkt 2) oraz art. 5 ust. 1 pkt
9) powołanej ustawy Prawo budowlane w związku z § 3 pkt 17) i 18) rozporządzenia
Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych
jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie — nie mające zastosowania
do obwinionej L. M.
oparcie zaskarżonej decyzji na ustaleniach sprzecznych ze zgromadzonym
materiałem dowodowym.
Natomiast arch. M. S.nie wniosła odwołania od ww. decyzji, zatem w stosunku do niej decyzja ta jest ostateczna i prawomocna.
Na rozprawie w dniu 29 stycznia 2009 r. strony postępowania podtrzymały swoje stanowiska w sprawie. Sąd postanowił uwzględnić wniosek dowodowy
obwinionej i włączyć do akt sprawy dowód przekazany przez obwinioną - rysunek wykonawczy ukształtowania terenu realizowanej inwestycji.
Rozpoznając odwołanie L. M.Krajowy Sąd Dyscyplinarny uznał, że zarzut nieprawidłowej kwalifikacji prawnej czynu w części dotyczącej naruszenia obowiązków sprawdzającego projekt architektoniczno - budowlany w zw. z treścią art. 33 ust. 2 pkt. 2 Prawa budowlanego jest w pełni uzasadniony. Przepis ten bowiem dotyczy obowiązków inwestora, ewentualnie projektanta działającego na jego zlecenie—nie dotyczy natomiast obowiązków sprawdzającego. W pozostałym zakresie .KSD uznał zarzuty podniesione w odwołaniu jako nieuzasadnione.
Krajowy Sąd Dyscyplinarny uznał ustalenia Sądu I instancji za wyczerpujące, znajdujące pełne potwierdzenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Materiał dowodowy w postaci kopii projektu budowlanego (wyciąg) wykonanego przez arch. M. S., a sprawdzonego przez arch. L. M. oraz wyjaśnienia obwinionych potwierdzają fakt, iż projekt ten jest niezgodny z prawem budowlanym. Obwiniona arch. M. S. przyznała (protokół z dnia 24 kwietnia 2008 r.), że wymagana ilość miejsc parkingowych z decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nie została spełniona. W ocenie KSD dowód (rysunek wykonawczy) przedstawiony przez obwinioną L. M. na rozprawie w dniu 29 stycznia 2009 r. nie wpłynął istotnie na ustalenia faktyczne w sprawie.
Jednocześnie KSD zważył na fakt, iż arch. M. S.nie wniosła odwołania od decyzji z dnia [...] lipca 2008 r. sygn. akt KOZ I 02/08, na mocy której została uznana winną popełnienia czynu powodującego odpowiedzialność zawodową w budownictwie polegającego na tym, że sporządzony przez nią projekt budowlany był niezgodny z przepisami prawa.
Zatem w stosunku do niej decyzja sądu I instancji stała się ostateczna. Krajowy Sąd Dyscyplinarny wziął pod uwagę, że organ stosujący prawo związany jest innymi aktami administracyjnymi, o ile nie są sprzeczne z prawem. Wbrew twierdzeniom obwinionej wymogi decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w odniesieniu do ilości miejsc parkingowych nie zostały spełnione oraz, że miejsca parkingowe i zabaw zostały zlokalizowane na działkach miejskich, które nie były ujęte w wykazie działek ustalonych warunkami zabudowy, co stanowi o sprzeczności z prawem sporządzonego projektu.
Za chybiony Sąd uznał również zarzut odwołującej się, że zgromadzony w sprawie
materiał dowodowy nie wykazał wobec projektanta (arch. M. S.), ani wobec sprawdzającej projekt naruszenia lub ograniczenia uzasadnionych interesów osób trzecich. Kluczowym dowodem wskazującym na takie naruszenie były wyjaśnienia arch. M. S.złożone na rozprawie w dniu 25 lipca 2008r. wskazujące, że gdyby projekt został prawidłowo wykonany zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu i wymaganymi stanowiskami postojowymi - na terenie działki inwestora powstałby obiekt znacznie mniejszy, o niższej uciążliwości dla otoczenia. KSD podzielił twierdzenia sądu I instancji, iż "bryła budynku swą skalą nie komponuje się z istniejącą zabudową jednorodzinną i nie chroni walorów krajobrazowych oraz powoduje obniżenie poziomu życia okolicznych mieszkańców", co stanowi o naruszeniu interesu tych osób.
Obwiniona podniosła ponadto w odwołaniu, że materiał dowodowy nie wykazał, iż projekt w zakresie liczby kondygnacji nadziemnych przekracza o jedną kondygnację ilość kondygnacji określonych decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla projektowanej inwestycji. Po przeanalizowaniu materiału dowodowego w sprawie, w szczególności projektu budowlanego wykonanego przez arch. M. S., KSD stwierdził, że prawidłowym jest ustalenie sądu I instancji, że "dodatkowe kondygnacje opisane w projekcie jako piwnice (t.j. kondygnacje podziemne) z uwagi na to, że w segmencie skrajnym mają poziom podłogi równy z poziomem otaczającego terenu, a w segmencie środkowym nie są w całym obwodzie usytuowane górną powierzchnią stropu lub warstwy wyrównawczej podłogi poniżej poziomu przylegającego do projektowanego lub urządzonego terenu nie są kondygnacjami podziemnymi, a stanowią dodatkowe kondygnacje nadziemne."
Z uwagi na powyższe KSD wydając niniejszą decyzję kierował się ustaleniami sądu I instancji co do niezgodności z prawem projektu architektoniczno-budowlanego sporządzonego przez arch. M. S..
KSD odniósł się - dalej - do zarzutu obwinionej dotyczącego braku podstaw prawnych do wszczęcia niniejszego postępowania, ze względu na fakt, iż wniosek o jego wszczęcie został złożony przez osobę niebędącą stroną postępowania, uznając go za niezasadny. Sąd podkreślił przy tym, że zgodnie z art. 97 ustawy Prawo budowlane postępowanie w sprawach odpowiedzialności zawodowej w budownictwie wszczyna się na wniosek organu nadzoru budowlanego lub organu samorządu zawodowego, złożony po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego
Postępowanie to może zostać wszczęte z urzędu bądź w związku z uzyskaniem informacji od osoby trzeciej. Wobec powyższego, fakt złożenia skargi przez W. K. — niebędącego stroną niniejszego postępowania administracyjnego stanowiącej impuls do wszczęcia postępowania wyjaśniającego przez OROZ, nie może być podstawą do oddalenia wniosku o wszczęcie powyższego postępowania z zakresu odpowiedzialności zawodowej w budownictwie.
Natomiast odnośnie zarzutu nieprawidłowej kwalifikacji prawnej czynu obwinionej, KSD uznał go za zasadny jedynie w części dotyczącej naruszenia obowiązków sprawdzającego projekt architektoniczno-budowlany w związku z naruszeniem przepisu art. 33 ust. 2 pkt 2) ustawy Prawo budowlane. W świetle tego przepisu do wniosku o pozwolenie na budowę należy dołączyć oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a zatem przepis ten związany jest z procedurą uzyskiwania pozwolenia na budowę i nie określa w żaden sposób wymogów co do prawidłowego sporządzenia projektu. Organ stwierdził, iż osoba sprawdzająca projekt pod kątem jego zgodności z przepisami prawa nie ma obowiązku sprawdzenia, czy jest on zgodny z ww. przepisem. W związku z powyższym uniewinniono obwinioną od stawianego jej zarzutu w tym zakresie.
Natomiast w pozostałym zakresie KSD nie uwzględnił zarzutu nieprawidłowej kwalifikacji prawnej czynu obwinionej. W świetle przepisu art. 20 ust. 2 ustawy Prawo budowlane "Projektant ma obowiązek zapewnić sprawdzenie projektu architektoniczno - budowlanego przez osobę posiadająca uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności lub rzeczoznawcę budowlanego." Wykładnia zacytowanego przepisu prowadzi do wniosku, iż przepis ten nakłada obowiązki nie tylko na projektanta ale również na osobę, która podjęła się sprawdzenia projektu, co stanowi o obowiązku sprawdzenia go pod kątem zgodności z przepisami prawa.
W treści zarzutu stawianego obwinionej wyraźnie wskazano, że nie wykonała w sposób należyty obowiązku sprawdzenia pod względem zgodności z warunkami zabudowy oraz przepisami i zasadami wiedzy technicznej projektu budowlanego budynku mieszkalnego. Nie ma zatem wątpliwości, że główny zarzut stawiany obwinionej sprowadza się do naruszenia przepisu art. 20 ust. 2 ustawy Prawo budowlane.
Natomiast powołanie przez Sąd I instancji jako podstawy prawnej art. 20 ust. 1 pkt 1) oraz art. 5 ust. 1 pkt 9) ustawy Prawo budowlane w związku z § 3 pkt. 17) i 18) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. stanowi jedynie wskazanie na przepisy, którym uchybił projekt sprawdzony przez obwinioną arch. L. M.. Wskazanie na ten aspekt wydaje się niezbędne dla oddania pełnego obrazu czynu obwinionej.
Sąd wskazał także, że w świetle przepisu art. 95 Prawa Budowlanego odpowiedzialności zawodowej w budownictwie podlegają osoby wykonujące samodzielne funkcje w budownictwie a nie osoby będące uczestnikami procesu budowlanego. Natomiast istotnym było, że zgodnie z przepisami art. 12 ust. 1 pkt. 1 sprawdzanie projektów budowlanych jest wykonywaniem samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie.
L. M. złożyła skargę na decyzję Krajowego Sądu Dyscyplinarnego z dnia [...].01.2009r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie w całości i oddalenie zarzutów oraz zwrot kosztów postępowania sadowego. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
* art. 61 §1 kpa poprzez wszczęcie przez Krajowego Rzecznika Odpowiedzialności
Zawodowej a następnie prowadzenie przez sady obu instancji postępowania z
zakresu odpowiedzialności zawodowej na wniosek W. K. - osoby
niebędącej stroną postępowania.
* art. 95 pkt. 4 w zw. z art. 20 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, które nie maja
zastosowania w stosunku do obwinionej;
W skardze podniosła także, że decyzję wydano w oparciu o ustalenia sprzeczne ze zgromadzonym materiałem dowodowym.
W uzasadnieniu skargi podniosła, że przepisy art. 20 ust. 1 pkt. 1 i art. 20 ust. 2 odnoszą się jednoznacznie i literalnie do obowiązków projektanta i nieprawidłowo rozciągnięto je na osobę weryfikatora projektu. Dodatkowo podniosła, że nie zostało udokumentowane ani udowodnione w inny sposób naruszenie przez nią art. 5 ust. 1 pkt. 9 Prawa budowlanego. Skarżąca wskazała także, że sąd dyscyplinarny dokonał błędnej wykładni przepisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz analizy projektu architektoniczno - budowlanego w tym zakresie. Dodatkowo zarzuciła w uzasadnieniu skargi dokonanie przez sądy dyscyplinarne błędnej wykładni decyzji o
warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w części dotyczącej zaprojektowania zbyt małej liczby miejsc parkingowych dla w/w inwestycji i zaprojektowaniu 7 miejsc na działce niebędącej własnością inwestora.
W odpowiedzi na skargę Krajowy Sad Dyscyplinarny wniósł o jej oddalenie wskazując, że zarzuty skargi są niezasadne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, z tym że decyzja zgodna z prawem to taka, która nie narusza przepisów prawa materialnego ani procesowego w stopniu, który mógłby mieć wpływ na wynik sprawy.
Mając na względzie powyższe unormowanie Sąd uznał, że skarga jest zasadna i prowadzi do częściowego uchylenia zaskarżonej decyzji jednakże nie wszystkie podniesione w niej zarzuty są trafne.
Zgodnie z treścią art. 145§1 pkt. 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.nr 153, poz. 1270 ze zm. zwana dalej: P.p.s.a) sąd uchyla zaskarżoną decyzję jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tego rodzaju wadą dotknięta jest zaskarżona decyzja.
I tak w pierwszym rzędzie należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 107§1 kpa jednym z niezbędnych elementów decyzji jest rozstrzygnięcie, tzw. osnowa. To ten składnik określa prawa i obowiązki strony. A zatem osnowa decyzji musi być sformułowana w sposób wyraźny, jasny i precyzyjny, tak aby strona, do której kierowana jest decyzja bez trudu mogła zinterpretować treść nałożonych na nią obowiązków (nadanych praw). Stanowisko takie reprezentowane jest także, szeroko, w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. M.in. w wyroku z dnia 30.06.1998r. I SA/Łd 1478/96 NSA stwierdził, że "rozstrzygnięcie musi być sformułowane w sposób jasny i precyzyjny a nie pośrednio wynikać z uzasadnienia decyzji". W innym miejscu NSA wyraził także pogląd, że "rozstrzygnięcie, zwane także osnową lub sentencją decyzji, powinno być sformułowane jasno i precyzyjnie, aby było zrozumiałe dla stron bez uzasadnienia, które nie zawsze musi być składnikiem
decyzji. Decyzja organu administracji nakładająca na stronę postępowania administracyjnego obowiązek określonego zachowania powinna obowiązek ten wyrażać precyzyjnie, bez niedomówień i możliwości różnej interpretacji" (wyrok NSA z dnia 22.01.2009, II OSK 1923/07, lex 478303).
Konieczność prawidłowego sformułowania rozstrzygnięcia wynika również z wyrażonej w art. 8 kpa zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Obowiązkiem zatem organu jest takie sformułowanie rozstrzygnięcia, które nie wprowadza w błąd strony postępowania.
Stanowisko takie znajduje oparcie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, m.in. w wyroku WSA w Warszawie z dnia 16.11.2006r., IVSA/Wa 1442/06, lex 329135.
Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem w/w reguł postępowania albowiem rozstrzygnięcie Sądu dyscyplinarnego II instancji zostało sformowane w sposób nieprecyzyjny i niejasny. Powyższe skutkuje tym, że nie wynika z niego -expressis verbis - z jakiej części zarzutów przedstawionej skarżącej i odjętych decyzją sądu I instancji została ona uniewinniona a - co do których utrzymano decyzję w mocy.
Z treści decyzji sądu I instancji wynika, że L. M. została obwiniona (i uznana winną) popełnienia czynu powodującego odpowiedzialność zawodową w budownictwie polegającego na tym, że nie wykonała w sposób należyty obowiązku sprawdzenia pod względem zgodności z warunkami zabudowy oraz przepisami i zasadami wiedzy technicznej projektu budowlanego budynku mieszkalnego, tj. czynu przewidzianego w art. 95 pkt 4) w związku z art. 20 ust. 1 pkt 1), art. 20 ust. 2, art. 33 ust. 2 pkt 2) oraz art. 5 ust. I pkt 9) ustawy Prawo budowlane w związku z § 3 pkt 17) i 18) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Sąd II instancji uchylił tę decyzję w części uznającej obwinioną winną popełnienia czynu "powodującego odpowiedzialność zawodową w budownictwie polegającego na tym, że nie wykonała w sposób należyty obowiązku sprawdzenia pod względem zgodności z warunkami zabudowy oraz przepisami i zasadami wiedzy technicznej projektu budowlanego budynku mieszkalnego tj. czynu przewidzianego w art. 95 pkt 4) w związku z art. 20 art. 20 ust. 2 w związku z art. 33 ust. 2 pkt 2)". W tym zakresie skarżąca została uniewinniona od popełnienia zarzucanego jej czynu a w pozostałym zakresie utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję.
Proste zestawienie tych rozstrzygnięć oraz analiza przepisów przywołanych przez sąd dyscyplinarny jako podstawy prawnej rozstrzygnięcia powoduje, że nie można stwierdzić ponad wszelką wątpliwość na czym polegał czyn powodujący odpowiedzialność zawodową skarżącej.
Art. 95 pkt. 4 Prawa budowlanego wskazuje, że odpowiedzialności zawodowej w budownictwie podlegają osoby wykonujące samodzielne funkcje techniczne w budownictwie, które nie spełniają lub spełniają niedbale swoje obowiązki. Przywołanie pozostałych przepisów prawnych miało na celu - co trafnie wskazał sąd dyscyplinarny - skonkretyzowanie na czym polegał czyn powodujący odpowiedzialność zawodową. Literalne brzmienie decyzji nie pozwala jednak - mimo wskazanych przepisów prawnych - na precyzyjne określenie zarzutów, które - w ocenie Sądu dyscyplinarnego znalazły potwierdzenie w okolicznościach danej sprawy. I tak - na skutek rozpoznania odwołania odwołania skarżącej została ona uniewinniona od czynu wypełniającego znamiona "art. 20 art. 20 ust. 2 Prawa budowlanego w związku z art. 33 ust. 2 pkt. 2". Pierwszy z tych przepisów w ust.1 zawiera katalog podstawowych obowiązków projektanta, w ust. 2 mowa jest o obowiązku zapewnienia sprawdzenia projektu architektoniczno-budowlanego pod względem zgodności z przepisami, a w art. 33 ust. 2 pkt. 2 o konieczności dołączenia do wniosku o pozwolenie na budowę m.in. oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Uchylenie decyzji sądu I instancji w części dotyczącej czynu mieszczącego się w katalogu art. 20, bez podania ustępu i punktu lub szczegółowego opisu czynu w tym zakresie skutkuje tym, że ani skarżąca ani - co więcej i co należy podkreślić -Rzecznik Odpowiedzialności Dyscyplinarnej nie są w stanie określić w sposób jednoznaczny zakresu odpowiedzialności zawodowej L. M.. Przywołanie "całego" art. 20, który w ust. 1 pkt. 1 stanowi, że projektant ma obowiązek sporządzić projekt architektoniczno - budowlany zgodnie z ustaleniami określonymi w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu może prowadzić do wniosku, że sąd dyscyplinarny uniewinnił L. M. od popełnienia czynu polegającego na nienależytym sprawdzeniu projektu budowlanego - według twierdzeń organu niezgodnego z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego. Wyłączenie natomiast odpowiedzialności w tym zakresie nasuwa pytanie: na czym polegał czyn powodujący odpowiedzialność zawodową, do którego odnosi się pkt. 2 zaskarżonej decyzji.
Wątpliwości te są tym bardziej uzasadnione że nawet uczestnik postępowania -Rzecznik Odpowiedzialności Dyscyplinarnej nie był w stanie - na rozprawie dnia 4 sierpnia 2009r. jednoznacznie wskazać zakresu zawinienia skarżącej określonego w decyzji.
Nie uszło uwadze Sądu, że na stronie 7 uzasadnienia zaskarżonej decyzji Krajowy Sąd Dyscyplinarny wyjaśnił, że odwołanie L.M. zasługuje na uwzględnienie jedynie z zakresie zarzutu nieprawidłowej kwalifikacji prawnej czynu obwinionej w części dotyczącej naruszenia obowiązków sprawdzającego projekt architektoniczno - budowlany w zw. z treścią art. 33 ust. 2 pkt. 2 Prawa budowlanego, przepis ten bowiem dotyczy obowiązków inwestora, ewentualnie projektanta działającego na jego zlecenie—nie dotyczy natomiast obowiązków sprawdzającego". Okoliczność ta jednak pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Zgodnie bowiem z przyjętym orzecznictwem sądowoadministracyjnym przywołanym wyżej, które Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela, uzasadnienie decyzji nie może zastępować treści rozstrzygnięcia. Jedynie na marginesie natomiast należy zauważyć, że uzasadnienie w omaw. części nie jest spójne z osnową decyzji. Literalne brzmienie zapisu sentencji rozstrzygnięcia zawartego w pkt. 1 nie uzasadnia przyjęcia, że uniewinniono skarżąca jedynie od popełnienia czynu polegającego na nieprawidłowym sprawdzeniu projektu budowlanego w zakresie zaprojektowania miejsc postojowych na terenach, co do których inwestor nie posiadał prawa do dysponowania gruntem.
Odnosząc się do zarzutów skarżącej zawartych w skardze wskazać należy, że częściowo znajdują one oparcie w aktach sprawy.
Ustawodawca w art. 7 kpa nałożył na organy administracji publicznej obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Dodatkowo art. 77 kpa nakazuje organom administracji publicznej w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, zaś art. 107§3 kpa wskazuje składniki jakie powinno zawierać uzasadnienie decyzji a mianowicie: wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej oraz wyjaśnienie podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa (art. 107§3 kpa).
Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem tych zasad postępowania. Jak trafnie podniosła skarżąca przekazany sądowi materiał dowodowy nie pozwala stwierdzić ponad wszelka wątpliwość czy słuszny jest zarzut Krajowego Rzecznika Dyscyplinarnego w części dotyczącej nierzetelnego sprawdzenia projektu co do przekroczenia ilości kondygnacji w stosunku do ustaleń warunków zabudowy. Znajdujące się w aktach fragmenty projektu budowlanego nie pozwalają na ocenę trafności zarzutu Sądu dyscyplinarnego w omawianym zakresie, organ natomiast nie wskazał, w oparciu o który dokument uznał, że część kondygnacji piwnic stanowi de facto kondygnację naziemną a nie podziemną.
Nie może natomiast ujść uwadze, że uzasadnienie decyzji sądu II instancji wskazuje na niekonsekwencje tego organu. Sąd ten wskazał bowiem, że związany jest innymi aktami administracyjnymi, o ile nie są sprzeczne z prawem a zatem związany jest rozstrzygnięciem Sądu I instancji co do M. S., które-wobec niezłożenia przez nią odwołania stało się ostateczne. Związanie organu (tu: sądu dyscyplinarnego) innymi decyzjami odnosiłoby się jednak do całej decyzji. A zatem skoro zarzuty dotyczące M. S. i L. M. wskazywały na te same nieprawidłowości (z tą różnicą, że pierwsza z nich była osobą, która projekt wykonywała a druga go sprawdzała) to niczym nieuzasadnione byłoby uniewinnienie L. M. z części zarzutów. A zatem twierdzenia organu że związany jest decyzją Sądu I instancji co do arch. M. S. i z tego powodu uznaje za winną także skarżącą nie może uzasadniać rozstrzygnięcia co do L. M. w okolicznościach niniejszej sprawy.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania - art. 7, 77§1 i 107 §1 i 3 kpa, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wprawdzie przedstawione wyżej zarzuty odnoszą się do całej decyzji z dnia 29.01.2009r. jednakże - pomimo wniosku skarżącej o uchylenie decyzji w całości rozstrzygnięcie - w oparciu o art. 145§1 pkt. 1 lit. c ustawy - P.p.s.a. mogło zapaść jedynie co do punktu 2 zaskarżonej decyzji. Nie może ujść uwadze, że zgodnie z treścią art. 134§2 P.p.s.a. sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu. W niniejszej sprawie Sąd nie doszukał się kwalifikowanych wad rozstrzygnięcia, które mogłyby uzasadniać wydanie orzeczenia na niekorzyść skarżącej. W omawianej sytuacji Sąd uchylił pkt. 2 zaskarżonej decyzji
uznając, że uchylenie decyzji w jej pkt. 1 stanowiłoby rozstrzygnięcie na niekorzyść skarżącej.
Natomiast Sąd administracyjny w pełni podzielił stanowisko Sądu dyscyplinarnego tak I jak i II instancji co do tego, ze wbrew twierdzeniom skarżącej postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte z urzędu - na skutek wniosku złożonego przez Rzecznika Odpowiedzialności Dyscyplinarnej. Sam fakt, że postępowanie wyjaśniające w niniejszej sprawie zostało wywołane pismem W. K. nie oznacza, że osobie tej przysługuje przymiot strony w takim postępowaniu a tym bardziej, że to na jej wniosek ono się toczy. W konsekwencji nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 61 §1 kpa.
Wobec treści rozstrzygnięcia Sądu jako przedwczesne należało uznać odnoszenie się do zarzutu nieprawidłowego uznania przez sąd dyscyplinarny że zaprojektowana inwestycja jest sprzeczna z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z części dotyczącej ilości kondygnacji. Natomiast Sad nie podzielił stanowiska skarżącej co do tego, że wskazane przez organ przepisy ustawy Prawo budowlane nie mogą - co do zasady stanowić podstawy odpowiedzialności zawodowej L. M.. Odpowiedzialności tej podlegają osoby, które pełnią samodzielne funkcje techniczne w budownictwie. Zgodnie z treścią art. 12 ust. 1 Prawa budowlanego za funkcję taką uważa się działalność związaną z koniecznością fachowej oceny zjawisk technicznych lub samodzielnego rozwiązania zagadnień architektonicznych i technicznych a w szczególności działalność obejmującą projektowanie, sprawdzanie projektów architektoniczno - budowlanych i sprawowanie nadzoru autorskiego. Skarżąca należy zatem do kręgu osób pełniących samodzielne funkcje techniczne w budownictwie a w konsekwencji podlega odpowiedzialności w oparciu o art. 95 i n. Prawa budowlanego. Stanowisko takie reprezentowane jest również w doktrynie. M.in. w komentarzu do art. 20 ustawy Prawo budowlane W. Bałańczyka i Z. Cieślika (lex/el 2005) autorzy wskazują, że "znowelizowany art. 20 Prawa budowlanego rozszerza listę obowiązków z art. 20 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego. (...) Podmiotem zobowiązanym jest nie tylko projektant ale również osoba, która sprawdza projekt pod względem zgodności z przepisami. (...) Naruszenie art. 5 prawa budowlanego rodzi odpowiedzialność karną po stronie projektanta oraz osoby sprawdzającej bez względu na fakt czy złożyły one oświadczenia o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami czy tez nie".
Rozpoznając ponownie odwołanie skarżącej Krajowy Sąd Dyscyplinarny weźmie pod uwagę wskazaną wyżej ocenę prawną. Nie może przy tym ujść uwadze sądu odwoławczego, że decyzja z dnia 29.01,2009r. w pkt. 1 jest ostateczna. A zatem obowiązkiem Sądu będzie ponowne rozpoznanie sprawy w pozostałym zakresie. W tym celu sąd dyscyplinarny dokona ponownej analizy materiału dowodowego a w przypadku stwierdzenia, że zebrane dowody nie dają podstaw do jednoznacznego wypowiedzenia się co do winy skarżącej z zakresie zarzucanych jej czynów zobowiązany będzie postępowanie wyjaśniające uzupełnić o niezbędne dowody.
W tym stanie rzeczy Sąd - na podstawie art. 145§1 pkt. 1 lit. c oraz art. 152 ustawy P.p.s.a. orzekł w pkt. 1 i 3 wyroku.
Z uwagi na treść art. 134§2 cyt. ustawy - na podstawie art. 151 - Sąd oddalił skargę co do pkt. 1 zaskarżonej decyzji.
Rozstrzygnięcie o kosztach zostało oparte o treść art. 200 i 205 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło