VII SA/Wa 74/14

PostanowienieWSA w Warszawie2014-07-08

Skład orzekający: Joanna Gierak-Podsiadły

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny może wstrzymać wykonanie decyzji nakazującej usunięcie uchybień budowlanych ze względu na niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny może wstrzymać wykonanie decyzji administracyjnej, jeśli skarżący wykaże, że jej wykonanie spowoduje trudne do odwrócenia skutki lub znaczne szkody, które nie będą mogły być naprawione, co w niniejszej sprawie dotyczyło konieczności zachowania nienaruszonej substancji budowlanej dla prawidłowego toku postępowań karnych. Wykonanie decyzji nakazującej naprawę konstrukcji dachowej spowodowałoby trwałe zmiany uniemożliwiające przywrócenie stanu poprzedniego i utrudniłoby wyjaśnienie okoliczności zdarzeń.
Stan faktyczny
S. K. zaskarżył decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z listopada 2013 r., która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą właścicielom segmentów budynku mieszkalnego w zabudowie szeregowej usunięcie uszkodzeń konstrukcji dachowej. Skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania decyzji, argumentując, że jej realizacja spowoduje trudne do odwrócenia skutki, w tym zatarcie dowodów w toczących się postępowaniach karnych dotyczących pożaru i fałszywych ekspertyz budowlanych.
Rozstrzygnięcie
Wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2013 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych uchybień i nieprawidłowości postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. S. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...]. Zaskarżoną decyzją organ utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2013 r. nr [...], którą – na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1, 3 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane – nakazano właścicielom poszczególnych segmentów: O. i M. K. (właścicielom segmentu [...]), S. K. (właścicielowi segmentu [...]), H. i A. C. (właścicielom segmentu [...]) oraz K. i M. G. (właścicielom segmentu [...]) usunięcie stwierdzonych uszkodzeń i nieprawidłowości występujących we wspólnej konstrukcji dachowej budynku mieszkalnego w zabudowie szeregowej przy ul. [...] w S., w celu doprowadzenia go do właściwego stanu technicznego i bezpiecznego użytkowania poprzez: 1) naprawienie żelbetowego wieńca budynku w poziomie stropu, 2) naprawienie elementów konstrukcyjnych więźby dachowej, 3) naprawienie pokrycia dachowego – w terminie 12 miesięcy od dnia, kiedy decyzja stanie się ostateczna. W skardze skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na fakt, iż zachodzi niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w postaci naruszenia substancji budowlanej, a w efekcie zatarcie dowodów popełnienia przestępstw (spowodowania pożaru oraz przedstawienia fałszywych ekspertyz budowlanych). Skarżący wyjaśnił, że aktualnie toczą się postępowania karne o sygnaturze akt: [...] oraz [...] i [...], gdzie złożone zostały wnioski o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłych, do czego niezbędna jest nienaruszona substancja budowlana segmentów, zawierająca materiał dowodowy. Wykonanie decyzji będzie skutkowało wykonaniem prac o charakterze remontowo-budowlanym na przedmiotowym obiekcie, co uniemożliwi właściwe procedowanie w sprawach karnych i wyjaśnienie wszystkich okoliczności tych spaw oraz dojście do prawdy obiektywnej. Powołując się na orzecznictwo sądowe dotyczące przesłanki wstrzymania wykonania decyzji w postaci trudnych do odwrócenia skutków wskazał, że wykonanie zaskarżonej decyzji doprowadzi do sytuacji, w której – nawet przy nieograniczonym czasie, środkach i nakładzie sił – nie będzie możliwe przywrócenie stanu poprzedniego, co z kolei skutkować będzie niemożliwością ustalenia prawdy obiektywnej w innych prowadzonych postępowaniach sądowych, prokuratorskich i administracyjnych. W ocenie skarżącego wykonanie zaskarżonej decyzji będzie ponadto skutkowało narażeniem stron na odpowiedzialność karną z art. 239 k.k., doprowadzi bowiem do utrudnienia lub udaremnienia postępowania karnego przez zacieranie śladów przestępstwa, w przedmiocie którego postępowanie jest w toku, a opinie biegłych nie zostały wydane. Ponadto wykonanie decyzji stoi w sprzeczności z interesem postępowania karnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Jak stanowi art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej jako p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Podstawową przesłanką wstrzymania wykonania decyzji zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. jest wykazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004 r. (sygn. akt GZ 138/04, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych dostępna pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl) chodzi o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, a który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Wymieniony w art. 61 § 3 p.p.s.a. katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia jest zamknięty, natomiast obowiązek wykazania tych przesłanek leży po stronie skarżącego. Do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczające samo twierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Powinno wskazywać na konkretne okoliczności powodujące, że wykonanie aktu lub czynności będącej przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej spowoduje w stosunku do wnioskodawcy wystąpienie jednej lub obu przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. – znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie NSA z dnia 25 kwietnia 2013 r., sygn. akt I GSK 376/13, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Co do zasady prawdopodobieństwo zaistnienia szkody lub powstania trudnego do odwrócenia skutku powinno wynikać z wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd administracyjny rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności nie może jednak pomijać oczywistych, wynikających z akt sprawy okoliczności, które jednoznacznie przemawiają za wstrzymaniem wykonania zaskarżonych aktu lub czynności, funkcjonujących w obrocie prawnym (por. postanowienie NSA z dnia 8 lutego 2013 r., sygn. akt II OZ 64/13, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie istnieje podstawa do skorzystania z możliwości przewidzianej w art. 61 § 3 p.p.s.a. W ocenie Sądu okoliczności przedstawione przez skarżącego uzasadniają stwierdzenie, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Zasadnicze znaczenie w sprawie ma okoliczność, że powyższa decyzja nakłada na właścicieli segmentów budynku mieszkalnego w zabudowie szeregowej przy ul. [...] w miejscowości S. obowiązek usunięcia stwierdzonych uszkodzeń i nieprawidłowości występujących we wspólnej konstrukcji dachowej budynku mieszkalnego poprzez naprawienie żelbetowego wieńca budynku w poziomie stropu, naprawienie elementów konstrukcyjnych więźby dachowej oraz naprawienie pokrycia dachowego. Sąd w pełni podziela argumentację skarżącego, że z uwagi na charakter nakazanych prac, niezależnie od włożonego w to nakładu sił, środków i czasu, wykonanie decyzji spowoduje stan, w którym nie będzie możliwe przywrócenie stanu poprzedniego. Istotne znaczenie dla powyższej oceny ma także fakt, iż zachowanie obecnej nienaruszonej substancji budowlanej segmentów jest niezbędne dla zapewnienia prawidłowego toku postępowań karnych prowadzonych w związku z pożarem w przedmiotowym budynku. Wobec powyższego zasadne jest stwierdzenie, że wykonanie zaskarżonej decyzji przed rozpoznaniem skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie może spowodować trudne do odwrócenia skutki. Zatem spełniona i uprawdopodobniona została ustawowa przesłanka do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Należy zaznaczyć, że celem instytucji wstrzymania wykonania decyzji jest ukształtowanie stosunków do czasu prawomocnego rozpoznania sprawy w zakresie zapobieżenia znacznej szkodzie lub trudnym do odwrócenia skutkom i jest oderwane od oceny legalności zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło