VII SA/Wa 753/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), Sędzia WSA Maria Tarnowska, Protokolant spec. Sylwia Kruszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 września 2014 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. Nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267, dalej: k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania M. G. - utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. nakazującą M. G. -w oparciu o art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r., poz. 1409)- całkowitą rozbiórkę budynku mieszkalnego zrealizowanego na terenie działki nr ewid [...] przy ul. [...] w [...], gm. [...]. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy omówił stan faktyczny sprawy i wskazał, że M. G. zgłosił do Starosty [...] zamiar wykonania w budynku mieszkalnym zrealizowanym na terenie działki nr [...] przy ul. [...] w [...] robót budowlanych polegających na wymianie stolarki okiennej i drzwiowej na południowej i zachodniej ścianie. Po przeprowadzeniu czynności kontrolnych przedstawiciel organu stwierdził jednak, że inwestor dokonał rozbiórki istniejącego budynku i wybudował w tym miejscu nowy obiekt o większych gabarytach, konstrukcji tradycyjnej, murowanej. Ściany z gazobetonu, dach o konstrukcji drewnianej. Budynek usytuowany w północno-wschodnim narożniku działki, w odległości 0,5 m od jej wschodniej granicy i około 1,5 - 2,0 m od północnej. W dniu kontroli stan budynku surowy, otwarty, brak stolarki i pokrycia dachowego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego rozpatrując odwołanie od decyzji rozbiórkowej stwierdził, że wbrew zgłoszeniu - roboty wykonane przez inwestora polegały na dokonaniu rozbiórki poprzedniego obiektu budowlanego i wybudowaniu od podstaw nowego budynku. Na odbudowę nowego obiektu nie uzyskano wymaganej prawem zgody właściwego organu i samowolnie dokonano odbudowy ww. budynku. Organ wskazał, że odbudowa jest rodzajem budowy, w wyniku której powstaje nowy obiekt budowlany. Odbudowa została zaszeregowana przez ustawodawcę jako rodzaj budowy w art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie wynika, aby inwestor uzyskał pozwolenie na budowę. W związku z czym organ odwoławczy zgodził się z organem I instancji o celowości zastosowania art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Wskazał też, że nakaz rozbiórki może być orzeczony dopiero wówczas, gdy okaże się, że nie ma prawnych możliwości jego legalizacji. Następnie organ odwoławczy, powołując się na § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002 r., Nr 75, poz. 690 ze zm.), wskazał, że usytuowanie spornego obiektu w odległości około 0,5 m od wschodniej granicy i około 1,5 – 2,0 m od północnej granicy narusza ww. przepis § 12 ust. 3 pkt 1 cytowanego rozporządzenia. W związku z faktem, że sporny budynek pozostaje w sprzeczności z przepisami techniczno-budowlanymi w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem organ powiatowy słusznie na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowalnego nakazał całkowitą rozbiórkę tego budynku. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył M. G. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, o uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez wydanie decyzji w oparciu o niezgodny z prawdą stan faktyczny ustalony na podstawie niekompletnego materiału dowodowego. W skardze skarżący wskazał, że organ nie przeprowadził w stopniu wystarczającym postępowania dowodowego. Na poparcie swojej argumentacji skarżący wskazał również, że stosownie do art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego remont to wykonywanie w istniejącym obiekcie robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Skarżący stwierdził, że dokonując robót budowlanych mógł naruszyć przepisy dotyczące ewentualnej konieczności uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia jednak nie wymagało to bezwzględnego nakazania rozbiórki skoro ustawa przewiduje inne tryby naprawcze, np. art. 51 Prawa budowlanego. Nadto przy rozbiórce należy uwzględnić aspekt społeczny z uwagi na usytuowanie w pobliżu budynku czynnego gazociągu zasilającego innego odbiorcę. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm. dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Sąd administracyjny, kontrolując postępowanie oraz akty administracyjne wydane przez organy administracji publicznej, uwzględnia skargę na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeśli miały one istotny wpływ na wynik sprawy administracyjnej. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy wskazać trzeba, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ organy administracyjne obu instancji, stosując właściwe przepisy, prawidłowo uznały, że przedmiotowy budynek został wybudowany w warunkach samowoli budowlanej, oraz że nie można go doprowadzić do zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi. W niniejszym postępowaniu Sąd kontrolował decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2014 r. utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. nakazującą M. G. - w oparciu o art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane - całkowitą rozbiórkę budynku mieszkalnego zrealizowanego na terenie działki nr ewid [...] przy ul. [...] w [...]. Bezspornie w niniejszej sprawie inwestor M. G. w dniu 27 grudnia 2012 r. dokonał zgłoszenia zamiaru wykonania w istniejącym ówcześnie budynku robót budowlanych polegających na wymianie stolarki okiennej i drzwiowej na południowej i zachodniej ścianie tego budynku (remontu). Z kolei kontrola przeprowadzona w dniu 13 listopada 2013 r. przez przedstawiciela organu powiatowego wykazała, że inwestor dokonał rozbiórki istniejącego budynku i wybudował w tym miejscu nowy obiekt o większych gabarytach, konstrukcji tradycyjnej, murowanej. Ściany z gazobetonu, dach o konstrukcji drewnianej. Budynek usytuowany w północno-wschodnim narożniku działki, w odległości 0,5 m o jej wschodniej granicy i około 1,5 - 2,0 m od północnej. W dniu kontroli stwierdzono stan budynku surowy, otwarty, brak stolarki i pokrycia dachowego. Wskazać zatem należy w myśl art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane - że ilekroć w ustawie jest mowa o budowie - należy przez to rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. Z kolei definicja zawarta w art. 3 pkt 8 cytowanej ustawy dotyczy remontu, który należy rozumieć jako wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Samo zatem porównanie przepisów pkt 6 i pkt 8 wyraźnie wskazuje, że remont i odbudowa to nie to samo. Odbudowa mieści się w kategorii budowy nowego obiektu, zaś remontu dokonuje się w istniejącym budynku. Ponadto wskazać trzeba, że w sytuacji stwierdzenia -jak w niniejszej sytuacji- że budynek jest w gorszym stanie niż wcześniej oceniono (twierdzenie inwestora), w pierwszej kolejności należało uzyskać pozwolenie na rozbiórkę, a następnie pozwolenie na budowę (odbudowę) obiektu budowlanego. Biorąc zaś pod uwagę treść przepisu art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego zgodnie z którym roboty można rozpocząć po uzyskaniu ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowlę, należy stwierdzić, że prawidłowo organ zastosował przepis art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, zgodnie z którym właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, jak w niniejszej sprawie. Ustęp 2 cytowanego art. 48 wskazuje, że jeżeli budowa nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem - można rozpocząć procedurę legalizacyjną. W tym miejscu należy zatem przytoczyć treść § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, który wskazuje, że: w zabudowie jednorodzinnej dopuszcza się sytuowanie budynku ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 pkt 2 (budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy), lecz nie mniejszej niż 1,5 m, na działce budowlanej o szerokości mniejszej niż 16 m. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy wskazać zatem trzeba, że wbrew dokonanemu zgłoszeniu inwestor – M. G. nie prowadził remontu lecz dokonał rozbiórki i odbudowy w to miejsce nowego budynku mieszkalnego. Z uwagi na odbiegający w znacznym stopniu od zgłoszonego zakres wykonanych prac nie można uznać, że inwestor dokonał skutecznego zgłoszenia w świetle przepisu art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego. "Jeżeli strona zgłosiła wykonanie remontu i na tej podstawie wykonała rozbudowę czy przebudowę budynku wymagającą pozwolenia na budowę, to dopuściła się samowoli budowlanej podlegającej ocenie organów na podstawie art. 48 Prawa budowlanego" (porównaj wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 listopada 2006 r. II OSK 1375/05; publ: www.cbois.nsa.gov.pl). Ponadto usytuowanie spornego budynku w odległości około 0,5 m od wschodniej granicy i około 1,5 – 2,0 m od północnej granicy narusza przepis § 12 ust. 3 pkt 1 cytowanego rozporządzenia o warunkach techniczno-budowlanych dla budynków, co z kolei wyklucza możliwość zalegalizowania spornej budowy, bowiem legalizacja możliwa byłaby jedynie w sytuacji doprowadzenia budowy do stanu zgodnego z przepisami, w tym przepisami techniczno-budowlanymi. Mając na uwadze definicje budowy i remontu określone w treści przywołanego art. 3 pkt 6 i pkt 8 Prawa budowlanego, stwierdzić należy, iż inwestor dokonał w niniejszej sprawie budowy nowego obiektu budowlanego w miejsce poprzedniego, a nie jak zgłaszał - remontu. W związku z powyższym należy stwierdzić, iż na realizację nowego obiektu budowlanego należało uzyskać pozwolenie na budowę, którego inwestor nie uzyskał. Zastosowanie przez organy trybu określonego w art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane i uruchomienie procedury legalizacyjnej dla zalegalizowania budowy nie było z kolei możliwe z uwagi na odległości budynku od granic, dlatego nakaz rozbiórki w świetle powołanych przepisów należy uznać za prawidłowy. Sąd Wojewódzki orzekający w sprawie niniejszej stwierdza, mając na uwadze stan faktyczny i prawny sprawy, że organy obu instancji prawidłowo orzekły o nakazie rozbiórki przedmiotowego budynku. Odnosząc się do argumentów zawartych w skardze stwierdzić należy, że organy wyczerpująco zebrały materiał dowodowy w sprawie i na jego podstawie stosownie do art. 7 i art. 77 k.p.a. orzekły, zaś wyczerpujące uzasadnienie zostało prawidłowo sporządzone w oparciu o art. 107 § 1 k.p.a. Zgodzić się należy z organami obu instancji, że odbudowa od podstaw budynku w celu poprawy jego stanu technicznego nie zwalniała inwestora od obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, zaś jego parametry techniczne w tym przede wszystkim odległości budynku od granic działki uniemożliwiły legalizację tej budowy. Konkludując, Sąd Wojewódzki stwierdził, iż w niniejszym postępowaniu nie doszło do naruszenia przepisów prawa, które by miały istotny wpływ na wynik sprawy administracyjnej i prowadziłyby do obligatoryjnego uchylenia zapadłych w postępowaniu decyzji. W tym stanie rzeczy, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.