VII SA/Wa 756/22

WyrokWSA w Warszawie2022-06-09

Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Mirosław Montowski, Anna Milicka-Stojek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy właściciel nieruchomości sąsiedniej, który nie był stroną w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę, posiada interes prawny do żądania stwierdzenia nieważności tej decyzji, jeśli jego nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że brak jest podstaw do uwzględnienia skargi, ponieważ skarżąca nie wykazała, aby jej nieruchomość znajdowała się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji. Właściciel nieruchomości sąsiedniej, aby uzyskać status strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę, musi wskazać konkretny przepis prawa przewidujący ograniczenie w zabudowie jego nieruchomości ze względu na powstanie inwestycji w sąsiedztwie. Brak takiego interesu prawnego skutkuje bezprzedmiotowością postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę.
Stan faktyczny
B. L. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę dla zespołu budynków zagrodowych, twierdząc, że narusza ona prawo. Jako właścicielka sąsiedniej działki, uważała się za stronę postępowania. Wojewoda umorzył postępowanie, uznając, że B. L. nie wykazała interesu prawnego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. B. L. zaskarżyła decyzję GINB do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i Prawa budowlanego, w tym błędną wykładnię pojęcia obszaru oddziaływania obiektu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Mirosław Montowski, asesor WSA Anna Milicka-Stojek, , Protokolant spec. Agnieszka Wrzodak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi B. L. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) lutego 2022 r. znak(...) w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2022 r., znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "GINB", "organ II instancji") na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania B. L. od decyzji Wojewody [...] (dalej: "organ I instancji") z [...] grudnia 2021 r., znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę - utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Z akt postępowania administracyjnego wynika, że B. L. (dalej: "wnioskodawczyni") pismem z 20 września 2021 r. zwróciła się do Starosty [...] o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z [...] sierpnia 2017 r. znak [...] o pozwoleniu na budowę zespołu budynków: budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz czterech budynków gospodarczych w ramach zabudowy zagrodowej w miejscowości M. na terenie działki nr [...] obręb [...], gmina M. Uzasadniając powyższy wniosek wskazała, że powyższa decyzja rażąco narusza prawo. Po otrzymaniu akt sprawy Wojewoda [...], z uwagi na fakt, że wnioskodawczyni nie była stroną postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę dla przedmiotowej inwestycji, wezwał pismem z 19 października 2021 r., do wykazania indywidualnego interesu prawnego w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności ww. decyzji Starosty [...]. B. L., w odpowiedzi na wezwanie wskazała, że jest właścicielką działki nr [...] obręb [...], znajdującej się w bezpośrednim sąsiedztwie działki nr [...], dla której wydana została decyzja Starosty [...] z [...] sierpnia 2017 r., zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę. Po rozpatrzeniu przedmiotowego wniosku o stwierdzenie nieważności Wojewoda [...], decyzją z [...] grudnia 2019 r., umorzył przedmiotowe postępowanie. Wnioskodawczyni pismem z 27 grudnia 2021 r. wniosła odwołanie od wskazanej decyzji. Po jego rozpatrzeniu GINB decyzją z [...] lutego 2022 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 28 k.p.a., stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Uprawnienie to oparte jest na przepisach prawa materialnego i przysługuje jedynie podmiotom, których interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie. O tym więc, czy dany podmiot posiada przymiot strony w konkretnym postępowaniu, decyduje norma prawna, z której dla tego podmiotu wynikają wprost określone prawa i obowiązki. GINB sprecyzował, że interes prawny pojawia się wówczas, gdy istnieje związek między obowiązującą normą prawa materialnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegający na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Cechami interesu prawnego jest to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami stosowania przepisu prawa materialnego. Organ II instancji wskazał równocześnie, że interes faktyczny to sytuacja, w której dany podmiot jest co prawda bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednakże nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji. W postępowaniu w sprawie dotyczącej decyzji o pozwoleniu na budowę interes prawny ustala się w oparciu o art. 28 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm., dalej: "p.b."), zgodnie z którym stronami są inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. GINB podkreślił także, że przez obszar oddziaływania obiektu budowlanego należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu (art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego). Zgodnie z orzecznictwem wyznaczenie obszaru oddziaływania obiektu następuje w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę, na potrzeby każdej konkretnej sprawy, biorąc pod uwagę funkcję, formę, konstrukcję projektowanego obiektu i inne jego cechy charakterystyczne oraz sposób zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanej inwestycji budowlanej. Niezbędne jest zatem wyraźne sprecyzowanie konkretnego przepisu prawa administracyjnego, wykluczającego bądź ograniczającego zagospodarowanie (użytkowanie) działki sąsiedniej ze względu na powstanie projektowanej zabudowy. Nie wystarczy więc subiektywne przekonanie właściciela nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością, na której ma być realizowana inwestycja, że ma on interes prawny uzasadniający jego udział jako strony w postępowaniu administracyjnym w sprawie. Organ II instancji wskazał, że w przedmiotowej sprawie wnioskodawczyni nie był stroną w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji Starosty [...] z [...] sierpnia 2017 r., znak: [...]. Ponadto ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że wnioskodawczyni jest współwłaścicielką działek nr ew. [...] i [...] położonych w miejscowości M. (Księga Wieczysta nr [...], prowadzona przez Sąd Rejonowy w K., VI Wydział Ksiąg Wieczystych). Z projektu zagospodarowania wynika, że sporny budynek mieszkalny jednorodzinny (realizowany w ramach zespołu budynków zabudowy zagrodowej) zaprojektowany został na działce nr ew. [...] w odległości 24,92 m od granicy najbliższej działki (należącej do skarżącej) nr ew. [...], natomiast cztery budynki gospodarcze (realizowane w ramach zespołu budynków zabudowy zagrodowej) zaprojektowany zostały w dalszej odległości od granicy działki skarżącej. Ponadto miejsce gromadzenia odpadów zaprojektowano w odległości 31,9 m od granicy działki nr ew. [...], natomiast miejsca postojowe zaprojektowano w odległości 26,88 m od granicy działki nr ew. [...]. GINB wskazał, że obszar oddziaływania projektowanej inwestycji nie obejmuje swym zakresem działek o nr ew. [...] i [...]. Położenie wskazanych działek względem spornego przedsięwzięcia wyklucza uznanie, iż niesie ono ze sobą jakiekolwiek ograniczenia w możliwości zabudowy działek należących do B. L., które to ograniczenia wynikałyby z obowiązujących przepisów prawa. Nieruchomości należące do skarżącej w szczególności nie znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji wyznaczonym m.in. w oparciu o przepis § 12 (odległość budynków na działce budowlanej od granicy z sąsiednią działką budowlaną), § 13 (przesłanianie budynków), jak również przepis § 60 ust. 1 (m.in. nasłonecznienie pokoi mieszkalnych - w godzinach 7:00 - 17:00), czy też przepisy § 19 (odległość wydzielonych miejsc postojowych dla samochodów osobowych od okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi) i § 23 (dotyczący miejsc gromadzenia odpadów stałych) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r" poz. 1065). Ponadto projektowana inwestycja nie wpływa na warunki ochrony przeciwpożarowej (§ 271 i n. ww. rozporządzenia) usytuowanych obiektów na nieruchomościach wnioskodawczyni (zarówno istniejących, jak i potencjalnych). Mając na uwadze powoływane przez skarżącą uciążliwości spowodowane powstaniem objętej przedmiotowo pozwoleniem inwestycji takie jak m.in. "naruszenie zasad ochrony środowiska przez emisje zanieczyszczeń i przekroczenie dopuszczalnych norm hałasu i spalin na tereny sąsiadujących nieruchomości", organ II instancji wskazał, że nie może stanowić to podstawy do uznania za stronę w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę. GINB podkreślił, że powyższe okoliczności mają wyłącznie charakter okoliczności faktycznej i jako takie nie mogą być postrzegane w kategoriach interesu prawnego. Skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła B. L., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji z [...] lutego 2022 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z [...] grudnia 2021 r., a także zasądzenia zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżąca zarzuciła naruszenie: art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym niewyjaśnienie w sposób wyczerpujący i dokładny, czy: — obszar oddziaływania projektowanej inwestycji w rozumieniu art. 3 pkt 20 p.b. nie obejmuje swym zakresem działki o nr ew. [...], — projektowana przez P. K. na działce o nr. ew. [...] w M. inwestycja będzie wymagała dla swej realizacji zmiany spływu wód opadowych na nieruchomości należące do Skarżącej, — czy projektowana przez P. K. na działce o nr. ew. [...] w M. inwestycja będzie wymagała dla swej realizacji badania gruntu, jego poziomu i jakości, — projekt inwestycji P. K. przewiduje podniesienie poziomu gruntu na działce nr. ew. [...] w M. i jakie konsekwencje z tego wynikają, czy P. K. dokonał takiego podniesienia gruntu zgodnie ze sztuką, — sposób realizacji inwestycji na działce nr ew. [...] w M. przez P. K. jest zgodny z uchwalonym planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującym od dnia [...].09.2017 r. na terenie M. tj. na podstawie Uchwały Rady Miejskiej M. z dnia [...].06.2017 r. nr [...] opublikowanej w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] — sposób realizacji inwestycji na działce nr ew. [...] w M. przez P. K. jest zgodny z projektem budowlanym; art. 8 k.p.a. w zw. z 77 § 1 k.p.a. poprzez bezkrytyczne przyjęcie twierdzeń i założeń wynikających z realizowanej przez P. K. inwestycji na działce ew. nr [...] wskazanych przez Wojewodę [...] w decyzji z [...] grudnia 2021 R., znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania; c) naruszenie art. 157 § 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przez brak wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...], znak: [...], w sytuacji gdy z analizy materiału dowodowego w sprawie wynika, iż decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa tj. niezgodnie z uchwalonym planem zagospodarowania przestrzennego uchwalonym na podstawie Uchwały Rady Miejskiej M. z dnia [...].06.2017 r. nr [...] opublikowanej w Dzienniku Urzędowym Województwa [...]; d) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2021 R., znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania; e) art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 p.b. poprzez błędną ich wykładnię i przyjęcie, że Skarżąca nie posiada przymiotu strony, a obszar oddziaływania inwestycji P. K. zlokalizowanej na działce nr. ew. [...] w M. ogranicza się jedynie do tej konkretnej działki, f) § 29 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w zw. z art. 3 pkt 20 p.b. poprzez błędną wykładnię i uznanie, że P. K. poprzez realizację inwestycji na działce [...] w M. nie spowoduje swoim działaniem zmiany naturalnego spływu wód opadowych i nie wpłynie to na obszar oddziaływania obiektu i nie spowoduje zagrożenia dla działki Skarżącej. W odpowiedzi na skargę GINB wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżoną do tutejszego Sądu decyzją z dnia z dnia [...] lutego 2022 r., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2021r., umarzającą, wszczęte na wniosek B. L., postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. znak [...] o pozwoleniu na budowę zespołu budynków: budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz czterech budynków gospodarczych w ramach zabudowy zagrodowej w miejscowości M. na terenie działki nr [...] obręb [...], gmina M. Podstawę umorzenia postępowania administracyjnego stanowi przepis art. 105 § 1 k.p.a., który zezwala organowi administracji publicznej na wydanie decyzji o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie to z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. Określeniem "postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe" obejmuje się w literaturze sytuacje, gdy żądanie strony jest nieaktualne lub wygasło z mocy prawa (W. Hybiak, Bezprzedmiotowość..., s. 42; tenże, Umorzenie postępowania administracyjnego..., s. 14). O bezprzedmiotowości postępowania w sprawie można zatem mówić, gdy zachodzi brak jego strony lub brak przedmiotu, czyli gdy brak jest podstaw prawnych i faktycznych do rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy. Należy przy tym mieć na uwadze, iż jak podkreśla się w doktrynie, istota bezprzedmiotowości postępowania polega na tym, że "Nastąpiło (...) takie zdarzenie prawne lub faktyczne, które spowodowało, że przestała istnieć ta szczególna relacja między faktem (sytuacją faktyczną danego podmiotu) a prawem (sytuacją prawną danego podmiotu), z którą prawo łączy obowiązek konkretyzacji normy w postaci wydania decyzji administracyjnej" (J. Zimmermann "Ordynacja podatkowa", s. 212 - pogląd powołany w "Komentarzu do Kodeksu postępowania administracyjnego". M. Matan, Cz. Martysz, G. Łaszczyca, do art. 105 k.p.a. kom. Lex 2010). Przy czym decyzja o umorzeniu postępowania nie rozstrzyga o materialnoprawnych uprawnieniach i obowiązkach strony. Wywiera ona inny skutek: przyjmuje, że nie ma przesłanek do merytorycznego orzekania co do istoty sprawy. Skutki tej decyzji mają charakter procesowy. Nie kształtuje się stosunek materialnoprawny. Z pewnością postępowanie wszczęte przez podmiot nie posiadający przymiotu strony staje się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. Bezprzedmiotowość postępowania występuje m.in. wówczas, gdy podmiot nieuprawniony do domagania się wszczęcia postępowania zgłosił inicjatywę w tym względzie. Wszczęcie postępowania administracyjnego, w sytuacji gdy zgodnie z przepisami prawa administracja publiczna może kształtować stosunki prawne wyłącznie na wniosek jednostki, oparte jest na zasadzie skargowości. Wymaga to wniosku strony - osoby mającej legitymację procesową w rozumieniu art. 28 k.p.a. Wszczęcie postępowania na wniosek nielegitymowanego podmiotu jest podstawą do wydania decyzji o umorzeniu postępowania ( vide wyrok NSA z 19 września 2012r., II GSK 1038/11). W ocenie Sądu dokonana przez organy obu instancji ocena przymiotu strony B. L. jest prawidłowa. W pierwszej kolejności należy wskazać, że przymiot strony w postępowaniu nadzorczym słusznie został przez organ oceniony w świetle art. 28 ust 2 Prawa budowlanego, bowiem aby postępowanie mogło być wszczęte musi on istnieć w dacie złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności. Jak słusznie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 kwietnia 2007 r. sygn. akt II OSK 598/06 sprawy o stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę lub o wznowienie postępowania w takiej sprawie są prowadzone tylko w nadzwyczajnych trybach postępowań administracyjnych, jednakże nie zmienia to ich zasadniczego przedmiotu, czyli problemu udzielenia pozwolenia na budowę. Zarówno zatem w sprawie o takie pozwolenie prowadzone w zwykłym trybie, jak i w trybach nadzwyczajnych krąg podmiotów uznanych za stronę powinien być identycznie ustalony na podstawie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego będącego normą szczególną w stosunku do art. 28 k.p.a. Istotnie w postępowaniu o stwierdzenie nieważności stroną mogą być nie tylko podmioty uznane za strony w postępowaniu zwykłym zakończonym wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji np. osoby niesłusznie pominięte w postępowaniu zwykłym, tym niemniej krąg tych podmiotów powinien być ustalony na podstawie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Nie ulega wątpliwości, że przepis art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego stanowi lex specialis w stosunku do art. 28 k.p.a. Nie oznacza to jednak, że przepis art. 28 k.p.a. nie ma zastosowania w postępowaniu w sprawie dotyczącej pozwolenia na budowę. Oznacza to bowiem jedynie, że w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę "interes prawny lub obowiązek", o którym mowa w art. 28 k.p.a. jest wyprowadzany z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Zarówno więc w sprawie dotyczącej pozwolenia na budowę prowadzonego w zwykłym trybie jak i w trybach nadzwyczajnych krąg podmiotów uznanych za strony, w takim samym stanie faktycznym, powinien być ustalony identycznie, z uwzględnieniem przepisu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego ( vide wyrok NSA z 16 marca 2009r., II OSK 1540/08). W świetle przywołanej normy art 28 ust 2 Prawa budowlanego stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, a w konsekwencji także w sprawie zatwierdzenia projektu zamiennego są -oprócz inwestora- właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Odpowiadając na pytanie, według jakiego stanu prawnego należy wyznaczyć krąg stron postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę wskazać trzeba, że miarodajny w rozpatrywanym zakresie jest stan prawny obowiązujący w chwili złożenia i rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności ( vide wyrok NSA z 8 stycznia 2020r. II OSK 372/18). Stanowisko powyższe jest zgodne z utrwaloną linią orzeczniczą, reprezentowaną m.in. przez wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lipca 2019 r., sygn. akt II OSK 1923/18 (Lex nr 2706018), co uprawnia do nawiązania do racji powołanych w uzasadnieniu tego orzeczenia. Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że ani Wojewoda [...] ani Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie uwzględnili w swoich rozważaniach zmiany przepisu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego dotyczącego definicji obszaru oddziaływania obiektu. Powyższa zmiana przepisu została dokonana ustawą z dnia 13 lutego 2020 roku (Dz.U. z 2020 r., poz. 471), zwanej dalej "ustawą zmieniającą", a zaczęła obowiązywać w dniu 19 września 2020 roku. W wyniku tej nowelizacji przez "obszar oddziaływania obiektu" należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. Do czasu wejścia w życie ustawy zmieniającej obszar ten należało natomiast rozumieć jako teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu. Jak wynika z uzasadnienia projektu ustawy zmieniającej, skreślenie wyrażenia "w zagospodarowaniu" ma służyć doprecyzowaniu definicji obszaru oddziaływania obiektu, aby dostosowana była do materii regulowanej przez Prawo budowlane. Inne formy ograniczenia przedmiotowy Prawa budowlanego. W tym miejscu wyjaśnić trzeba, że B. L. wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2017r. złożyła w dniu 20 września 2021r., a więc jej przymiot strony winien być oceniany w świetle art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego w nowym brzmieniu. Przy czym wyznaczenie obszaru oddziaływania obiektu powinno nastąpić na potrzeby każdej konkretnej sprawy przy wzięciu pod uwagę funkcji, formy, konstrukcji projektowanego obiektu i innych jego cech charakterystycznych oraz sposobu zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanego zamierzenia. Skarżąca jest współwłaścicielką działek nr ew. [...] i [...] położonych w miejscowości M. (Księga Wieczysta nr [...], prowadzona przez Sąd Rejonowy w K., VI Wydział Ksiąg Wieczystych). Z zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki inwestycyjnej wynika, że zaprojektowany budynek mieszkalny jednorodzinny (realizowany w ramach zespołu budynków zabudowy zagrodowej) zaprojektowany został na działce nr ew. [...] w odległości 24,92 m od granicy najbliższej działki (należącej do skarżącej) nr ew. [...], natomiast cztery budynki gospodarcze (realizowane w ramach zespołu budynków zabudowy zagrodowej) zaprojektowane zostały w dalszej odległości od granicy działki skarżącej. Ponadto miejsce gromadzenia odpadów zaprojektowano w odległości 31,9 m od granicy działki nr ew. [...], natomiast miejsca postojowe zaprojektowano w odległości 26,88 m od granicy tej działki. Z tych względów należało podzielić stanowisko organów, że nieruchomość skarżącej nie znajduje się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji na podstawie o § 12 (dotyczący sytuowania budynków), § 19 (odległość wydzielonych miejsc postojowych dla samochodów osobowych od okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi), § 23 (dotyczący miejsc gromadzenia odpadów stałych), jak również przepis § 57 i § 60 (dotyczący nasłonecznienia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w brzmieniu obowiązującym w dacie udzielenia pozwolenia na budowę (Dz. U. z 2015 r., poz. 1422 ). Projektowana inwestycja nie narusza warunków ochrony przeciwpożarowej (§ 271 i następne rozporządzenia) obiektów na nieruchomości skarżącej (zarówno istniejących, jak i potencjalnych). Organy administracji zasadnie przyjęły, że skarżąca nie wykazała w sprawie żadnej z przesłanek ograniczających zagospodarowanie terenu, a tym samym naruszenia prawem chronionego interesu. Budowa obiektu nie narusza prawa własności i nie utrudnia zabudowy ( a nawet korzystania ) nieruchomości skarżącej zgodnie z jej społeczno-gospodarczym przeznaczeniem. Sam fakt, iż dany podmiot jest właścicielem, zarządcą lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością, na której ma być realizowana inwestycja nie jest wystarczającą podstawą do uznania, iż podmiotowi takiemu przysługuje status strony w postępowaniu dotyczącym wydania pozwolenia na budowę. Właściciele, użytkownicy wieczyści, zarządcy nieruchomości sąsiadujących z projektowaną budową, aby uzyskać status strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, muszą wskazać konkretny przepis, przewidujący w konkretnej sytuacji ograniczenie w zabudowie nieruchomości wprowadzone ze względu na powstanie w ich sąsiedztwie określonego obiektu budowlanego. Odnosząc się do zarzutów sformułowanych w skardze, wyjaśnić należy , że przedmiotem analizy organów ustalających czy skarżącej przysługuje przymiot strony w niniejszym postępowaniu był wyłącznie projekt budowlany zarówno w części graficznej jak i pisemnej, nie zaś faktycznie wykonywane roboty budowlane na działce inwestycyjnej. Skoro zatem projekt budowlany nie przewiduje zmiany rzędnych terenu - podnoszenia jego poziomu w związku z nawożeniem ziemi, to organ w tym postępowaniu nie ma kompetencji do oceny tego zarzutu w świetle art. 28 ust 2 Prawa budowlanego. W konsekwencji, wobec braku danych o zmianie kierunku wód opadowych, również ta kwestia nie podlegała ocenie organów. Skarżąca wskazuje, że inwestor dokonuje podwyższenia gruntu poprzez nawożenie piasku oraz próbuje zasypywać stawy znajdujące się na jego działce i w jej ocenie takie działania stanowią istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego ( art. 36 a ust 5 Prawa budowlanego). Nie kwestionując twierdzeń skarżącej, co do których Sąd jest pozbawiony możliwości ich weryfikacji, podkreślić trzeba, że kwestia istotnych odstępstw od projektu budowlanego i warunków pozwolenia na budowę, jak i samowolnie wykonywanych robót budowlanych ( ziemnych) należą do kompetencji organów nadzoru budowlanego i nie mogą być brane pod uwagę w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, zwłaszcza w jego początkowym etapie – ustalania przymiotu strony wnioskodawczyni. Podsumowując, w ocenie Sądu ustalenia organu, że działki skarżącej nie znajdują się w obszarze oddziaływania realizowanego obiektu jest prawidłowe i znajduje oparcie w materiale dowodowym. Uznanie to oznacza, iż skarżącej nie przysługiwał przymiot strony w sprawie zakończonej wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę. To z kolei przesądzało o braku legitymacji do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] Nr [...] z dnia [...] lipca 2017r. Mając na uwadze treść formułowanych zarzutów należy wskazać, iż organy orzekające w sprawie w sposób wyczerpujący przeprowadziły postępowanie wyjaśniające, w oparciu o które w sposób prawidłowy ustaliły stan faktyczny sprawy -czym w zupełności wypełniły obowiązki wynikające z art. 7 i 77 i 80 k.p.a. Uzasadnienie zaskarżonego rozstrzygnięcia zasługuje na aprobatę, zaś postawione w tej mierze zarzuty skargi stanowią jedynie polemikę z organem, uzasadnioną interesem skarżących. W tym stanie rzeczy uznać należy, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie 151 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj: Dz.U z 2022r., poz.329), skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło