VII SA/Wa 763/21
WyrokWSA w Warszawie2021-07-28
Skład orzekający: Monika Kramek, Elżbieta Granatowska, Marta Kołtun-Kulik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla budynku mieszkalnego jednorodzinnego, złożony przed wejściem w życie ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, ale rozpatrywany po upływie 36-miesięcznego okresu przejściowego, podlega rygorom tej ustawy w zakresie minimalnej odległości od elektrowni wiatrowej?Ratio decidendi
Wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla budynku mieszkalnego, złożony po wejściu w życie ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, podlega przepisom tej ustawy, w tym wymogowi minimalnej odległości od elektrowni wiatrowej, jeśli postępowanie zostało wszczęte po wejściu w życie ustawy, a okres przejściowy (36 miesięcy od wejścia w życie ustawy) upłynął przed wydaniem decyzji. W przypadku, gdy wniosek został złożony przed wejściem w życie ustawy, ale postępowanie zostało wszczęte po jej wejściu w życie, zastosowanie ma przepis przejściowy art. 14 ust. 2 ustawy, co oznacza, że wymogi odległościowe należy stosować od dnia zakończenia 36-miesięcznego okresu przejściowego.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Po odmowie wydania decyzji przez organ I instancji i utrzymaniu jej w mocy przez organ II instancji, sprawa trafiła do WSA, który uchylił obie decyzje. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organy odmówiły ustalenia warunków zabudowy, powołując się na niezgodność z przepisami ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, w szczególności na naruszenie minimalnej odległości od istniejącej elektrowni wiatrowej. Skarżący zaskarżył decyzję Kolegium, argumentując, że jego wniosek złożony przed wejściem w życie ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych powinien być rozpatrywany na podstawie przepisów dotychczasowych.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Monika Kramek (spr.), Sędziowie asesor WSA Elżbieta Granatowska, sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 lipca 2021 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2021 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy oddala skargę
Przedmiotem skargi M. K. (dalej: "skarżący") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej: "Kolegium", "organ odwoławczy") z dnia [...] lutego 2021 r., znak [...], wydana w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
W dniu 23 kwietnia 2019 r. skarżący złożył wniosek do Wójta Gminy [...] (dalej: "Wójt", "organ I instancji") o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną i zagospodarowaniem terenu na działce nr [...] z obrębu [...], gm. [...].
Decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] Wójt odmówił ustalenia warunków zabudowy dla wnioskowanej inwestycji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Wójt przywołał treść art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i podkreślił, że zgodnie z § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przeprowadził analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w art. 61 ust. 1 pkt 1-5 ww. ustawy.
Z uwagi na fakt, że działka nr [...] położona jest na gruntach rolnych klasy RIIIb, które zgodnie z ustawą o ochronie gruntów rolnych i leśnych z dnia 3 lutego 1995 r. (Dz. U. z 2017 r., poz. 1161 ze zm.) podlegają szczególnej ochronie, wykonano również analizę w oparciu o art. 7 ust. 2a tej ustawy. Po przytoczeniu tego przepisu Wójt stwierdził, że w procedowanej sprawie nie został spełniony warunek, wynikający z art. 7 ust. 2a pkt 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, dotyczący obszaru zwartej zabudowy. Działka skarżącego o powierzchni 0,05 ha stanowi grunt orny, na którym występują na całej powierzchni grunty orne klasy RIIIb. Cała działka, będąca terenem inwestycyjnym, w całości nie zawiera się w obszarze zwartej zabudowy w rozumieniu ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych.
Po przytoczeniu definicji legalnych zwartej zabudowy oraz obszaru zwartej zabudowy, Wójt stwierdził, że należało odmówić ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla wnioskowanej inwestycji w oparciu o brak zgodności z przepisami odrębnymi, w tym przypadku z ustawą o ochronie gruntów rolnych i leśnych.
Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego Kolegium, decyzją z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] czerwca 2019r.
Wyrokiem z dnia 16 grudnia 2019 r. sygn. akt IV SA/Wa 2420/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił ww. decyzję Kolegium oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2019 r.
W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że obszar zwartej zabudowy wyznaczono z naruszeniem art. 4 pkt 30 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Sąd ocenił, powołując się na art. 7 ust. 2a powyższej ustawy, że w sprawie skarżącego możliwe jest wyznaczenie obszaru zwartej zabudowy. Zachodziły natomiast wątpliwości, co do sposobu wyznaczenia tego obszaru. Sąd podniósł, że przez obszar zwartej zabudowy rozumie się obszar wyznaczony przez obwiednię prowadzoną w odległości 50 m od zewnętrznych krawędzi skrajnych budynków tworzących zwartą zabudowę lub po zewnętrznych granicach działek, na których położone są te budynki, jeśli ich odległość od tych granic jest mniejsza niż 50 m (art. 4 pkt 30 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych). W okolicznościach rozpoznawanej sprawy, z uwagi na to, że budynki skrajne leżą na granicy działek, to obszar zwartej zabudowy powinien zostać wyznaczony przez obwiednię prowadzoną w odległości 50 m od zewnętrznych krawędzi skrajnych budynków tworzących zwartą zabudowę. Taki sposób wyznaczenia obszaru analizowanego – w ocenie Sądu - pozwala na zachowanie odpowiedniego poziomu ochrony gruntów szczególnie cennych rolniczo, albowiem zaproponowany wyjątek został określony relatywnie wąsko – do tych nieruchomości, które ze względu na już istniejące zagospodarowanie terenów przyległych jednoznacznie utraciły swoją funkcję rolniczą. Odległość działki skarżącego od najbliższego skrajnego budynku stanowiącego zwartą zabudowę wynosi około 9,9 m. Jednym z kluczowych parametrów przesądzających o uznaniu terenu za znajdujący się w obszarze zwartej zabudowy musi być odległość od już istniejącej zabudowy, a w rozpoznawanej sprawie jest ona nieznaczna. Sąd wskazał, że wyznaczenia zwartego obszaru zabudowy należy dokonywać mając na uwadze ratio legis ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, która ma wpłynąć pozytywnie na prowadzenie inwestycji budowlanych na terenach wiejskich i podmiejskich, poprzez zniesienie istotnego ograniczenia o charakterze administracyjnym w postaci konieczności uzyskania zgody ministra właściwego ds. rozwoju rolnictwa na każdorazową zmianę przeznaczenia gruntów stanowiących użytki rolne klas I-III na cele nierolnicze i nieleśne niezależnie od obszaru jakiego dotyczy ta zmiana, przy jednoczesnym zachowaniu odpowiedniego poziomu ochrony gruntów szczególnie cennych rolniczo. Wyznaczenie obszaru zwartej zabudowy w sposób określony w spornej analizie funkcji i cech zabudowy prowadziłoby do nadmiernego ograniczenia prawa własności nieruchomości, którego jednym z aspektów jest prawo zabudowy. Sąd stwierdził, że wyznaczenie obszaru zwartej zabudowy po granicy działek już zabudowanych prowadzi do tego, że w obszarze zwartej zabudowy mogą się znaleźć wyłącznie działki już zabudowane, co z góry wyklucza możliwość ustalenia warunków zabudowy dla działki niezabudowanej i w konsekwencji podważałoby cel wprowadzonych ustawą z dnia 10 lipca 2015 r. zmian. W istocie iluzoryczną stałaby się możliwość spełnienia przesłanek określonych w art. 7 ust. 2a ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych.
Rozpoznając ponownie sprawę Wójt decyzją z dnia [...] października 2020 r. nr [...], na podstawie art. 4 ust. 2 pkt 2, art. 59 ust. 1, art. 60 ust. 1, 1a i 4, art. 61 i art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2020 r., poz. 293 ze zm., dalej: "u.p.z.p.") odmówił ustalenia warunków zabudowy dla wnioskowanej inwestycji.
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie wskazał na brak spełnienia wymogu w zakresie zgodności decyzji z przepisami odrębnymi, tj. przesłanki wskazanej w art. 61 ust. I pkt 5 u.p.z.p. w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 2 oraz art. 14 ust. 2 ustawy dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (Dz.U. z 2020, poz. 981). W ocenie Wójta planowana inwestycja, tj. budynek mieszkalny jednorodzinny, na działce nr [...] obręb [...] powstałby w odległości mniejszej niż dziesięciokrotność wysokości elektrowni wiatrowej położnej na działce nr [...] z obrębu [...]. Całkowita wysokość elektrowni wiatrowej to 150 m (zgodnie z informacjami przekazanymi przez Starostwo Powiatowe w [...] w piśmie znak [...] z dnia 4.10.2019 r.). Tym samym odległość stanowiąca dziesięciokrotność wysokości elektrowni wiatrowej mierzonej od poziomu gruntu do najwyższego punktu budowli, wliczając elementy techniczne, w szczególności wirnik wraz z łopatami, w której nie mogą być lokalizowane i budowane budynki mieszkalne albo budynki o funkcji mieszkalnej, w skład której wchodzi funkcja mieszkaniowa, w omawianym przypadku wynosi 1500 m. Natomiast odległość stanowiąca najkrótszy odcinek pomiędzy granicą działki objętej wnioskiem nr [...] obręb [...], a okręgiem, którego promień jest równy połowie średnicy wirnika wraz z łopatami, a środek jest środkiem okręgu opisanego na obrysie wieży istniejącej elektrowni wiatrowej wynosi - 1410 m.
W odwołaniu od tej decyzji skarżący podniósł, że w świetle wydanego w sprawie wyroku wszelkie wymogi uzyskania warunków zabudowy zostały spełnione. Za niezrozumiałe skarżący uznał powoływanie się przez organ na niespełnienie warunku dotyczącego zgodności z przepisami odrębnymi tj. z art. 4 ust. 1 pkt 2 oraz art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych.
Opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] lutego 2021 r. Kolegium utrzymało w mocy decyzję Wójta o odmowie wydania warunków zabudowy.
W uzasadnieniu powyższej decyzji Kolegium wyjaśniło, że w prowadzonym postępowaniu konieczne było zbadanie przedmiotowej inwestycji przede wszystkim pod kątem zgodności z art. 61 ust 1 pkt 5 u.p.z.p. tj. zgodności z przepisami odrębnymi.
Kolegium wskazało, że zgodnie z treścią art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych odległość, w której mogą być lokalizowane i budowane: budynek mieszkalny albo budynek o funkcji mieszanej, w skład której wchodzi funkcja mieszkaniowa - od elektrowni wiatrowej - jest równa lub większa od dziesięciokrotności wysokości elektrowni wiatrowej mierzonej od poziomu gruntu do najwyższego punktu budowli, wliczając elementy techniczne, w szczególności wirnik wraz z łopatami (całkowita wysokość elektrowni wiatrowej). Natomiast w myśl art. 5 ww. ustawy przez odległość, o której mowa w art. 4 ust. 1, rozumie się najkrótszy odcinek pomiędzy granicą terenu objętego decyzją o warunkach zabudowy, o której mowa w art. 4 ust. 2 pkt 2 i w art. 59 ust. 1 u.p.z.p., a okręgiem, którego promień jest równy połowie średnicy wirnika wraz z łopatami, a środek jest środkiem okręgu opisanego na obrysie wieży istniejącej elektrowni wiatrowej.
Z kolei zgodnie z przepisem przejściowym, tj. art. 14 ust. 2 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych postępowania w przedmiocie wydania decyzji o warunkach zabudowy, dotyczące budynku mieszkalnego albo budynku o funkcji mieszanej, w skład której wchodzi funkcja mieszkaniowa, wszczęte po dniu wejścia w życie ustawy prowadzi się na podstawie przepisów dotychczasowych przez 36 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy.
Dalej Kolegium wskazało, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu, złączników graficznych do tej analizy, odległość stanowiąca najkrótszy odcinek pomiędzy granicą działki objętej wnioskiem, a okręgiem, którego promień jest równy połowie średnicy wirnika wraz z łopatami, a środek jest środkiem okręgu opisanego na obrysie wieży istniejącej na działce nr [...] obręb [...], elektrowni wiatrowej wynosi ok. 1410 m. Natomiast ze znajdującej się w aktach sprawy tabeli stanowiącej załącznik do pisma Starosty [...] z dnia [...] października 2019 r. wynika, że całkowita wysokość elektrowni wiatrowej w [...] wynosi 150 m. Ustalenie to znajduje potwierdzenie w dokumentach załączonych do pisma organu I instancji z dnia [...] stycznia 2022 r. Natomiast dokonana analiza map znajdujących się w aktach sprawy wykazała, że elektrownia wiatrowa posadowiona na działce nr [...] obręb [...], leży w odległości ok. 1410 m od granicy działki nr [...] obręb [...], na której planowana jest przedmiotowa inwestycja, czyli w odległości mniejszej niż ustalona w ww. ustawie odległość która pozwalałaby na budowę budynku mieszkalnego, bądź o funkcji mieszkalnej na działce inwestora.
Wykładając przepis art. 14 ust. 2 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych organ stwierdził, że 36-miesięczny okres przejściowy, który ograniczał stosowanie przepisów tej ustawy do postępowań w przedmiocie wydania decyzji o warunkach zabudowy dotyczących budynku mieszkalnego albo budynku o funkcji mieszanej, w skład której wchodzi funkcja mieszkaniowa, upłynął z końcem dnia 16 lipca 2019 r. Skarżący wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla planowanej inwestycji złożył w dniu 23 kwietnia 2019 r., tym niemniej od dnia 17 lipca 2019 r. w procedowanej sprawie należało stosować przepisy ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, w tym art. 4 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 14 ust. 2 tej ustawy.
W konsekwencji poczynionych ustaleń Kolegium uznało, że nie jest spełniona przesłanka z art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p.
W skardze na decyzję Kolegium skarżący wniósł o jej uchylenie i "uznanie, że ustalono warunki zabudowy dla planowanej inwestycji".
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organy bezzasadnie zastosowały w sprawie przepisy ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych. Skarżący wyjaśnił, że wniosek o wydanie warunków zabudowy dla działki nr [...] wpłynął do organu w dniu 23 kwietnia 2019 r., a pierwotna decyzja Wójta odmawiająca ustalenia warunków zabudowy została wydana w dniu [...] czerwca 2019 r. Okres 36 miesięcy ograniczający stosowanie przepisów tej ustawy upływał z dniem 16 lipca 2019 r., czyli po wydaniu pierwszej odmownej decyzji przez Wójta.
Zdaniem skarżącego gdyby Wójt Gminy [...] nie zinterpretował błędnie przepisów dotyczących zwartej zabudowy warunki zabudowy musiałyby być ustalone z dniem 21 czerwca 2019 r. Ponowne rozpatrywanie wniosku o wydanie warunków zabudowy przez Wójta Gminy [...] powinno odbywać się z uwzględnieniem przepisów na dzień złożenia pierwotnego wniosku o wydanie warunków zabudowy, czyli na dzień 23 kwietnia 2019 r. W ocenie skarżącego, stosowanie obecnie przepisów wynikających z art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 2 oraz art. 14 ust. 2 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych byłoby mocno niesprawiedliwe i prowadziłoby do nadmiernego ograniczenia prawa własności nieruchomości, w tym prawa zabudowy.
Ponadto skarżący wskazał, że błędnie powołano się na przepisy ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, z uwagi na niewielką różnicę odległości wynoszącej 90 m (ok. 5%), która umożliwiałaby zabudowę danej działki w odniesieniu do odległości od elektrowni wiatrowej. Jak przedstawił skarżący, w okolicy występuje wiele zabudowań w znacznie bliższej odległości od przedmiotowej elektrowni wiatrowej. Nie ma również jednoznacznych badań wskazujących na oddziaływanie danej elektrowni wiatrowej na dany obszar.
Ponadto skarżący podnosił wobec organu I instancji zarzuty, dotyczące nie załatwienia sprawy w ustawowym terminie.
Odpowiadając na skargę, Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w sprawie stanowią przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 6 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. każdy ma prawo w granicach określonych ustawą, do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeśli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich. Z kolei art. 59 ust. 1 u.p.z.p. przewiduje, że zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy.
Celem postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy jest ocena, czy zamierzona przez inwestora zmiana zagospodarowania terenu, dla którego nie został uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, jest dopuszczalna. Dlatego też wydanie decyzji musi poprzedzać postępowanie wyjaśniające, przeprowadzone przez właściwy organ, w zakresie spełnienia przesłanek, o których mowa w art. 61 ust. 1 u.p.z.p., przy zachowaniu warunków określonych w przepisach rozporządzenia. Przy czym zgodnie z art. 61 ust. 1 u.p.z.p., wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia warunków określonych w tym przepisie, a jednym z tych wymogów jest zgodność decyzji z przepisami odrębnymi (art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p.).
Nie ulega wątpliwości, że przepisy ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych stanowią przepisy odrębne, które znajdują zastosowanie w niniejszej sprawie. Stosownie do przepisu art. 4 ust. 1 pkt 2 tej ustawy odległość, w której mogą być lokalizowane i budowane budynki mieszkalne - albo budynki o funkcji mieszanej, w skład której wchodzi funkcja mieszkaniowa - od elektrowni wiatrowej musi być równa lub większa od dziesięciokrotności wysokości elektrowni wiatrowej mierzonej od poziomu gruntu do najwyższego punktu budowli, wliczając elementy techniczne, w szczególności wirnik wraz z łopatami (całkowita wysokość elektrowni wiatrowej). Stosownie do art. 5 ust. 1 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych przez odległość, o której mowa w art. 4 ust. 1, rozumie się najkrótszy odcinek pomiędzy:
1) rzutem poziomym istniejącego budynku mieszkalnego albo istniejącego budynku o funkcji mieszanej, w skład której wchodzi funkcja mieszkaniowa, albo
2) granicą terenu objętego decyzją o warunkach zabudowy, o której mowa w art. 4 ust. 2 pkt 2 i w art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zwaną dalej "decyzją WZ", dotyczącą inwestycji, o której mowa w pkt 1, na którym możliwa jest lokalizacja tej inwestycji, albo
3) linią rozgraniczającą teren, którego sposób zagospodarowania określony w planie miejscowym dopuszcza realizację inwestycji, o której mowa w pkt 1,a:
4) okręgiem, którego promień jest równy połowie średnicy wirnika wraz z łopatami, a środek jest środkiem okręgu opisanego na obrysie wieży istniejącej elektrowni wiatrowej, albo
5) linią rozgraniczającą teren, którego sposób zagospodarowania określony w planie miejscowym dopuszcza budowę elektrowni wiatrowej.
Niewątpliwie zatem w przepisie art. 4 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych ograniczono lokalizację budynków mieszkalnych zarówno w stosunku do istniejących, jak i planowanych elektrowni wiatrowych (zob. M. Makowski, (w:) M. Makowski, Ustawa o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych. Komentarz, Gdańsk 2018, LEX/el.). Interpretacja ta wynika bezpośrednio z wykładni językowej art. 4 ust. 1 pkt 2 w zw. art. 5 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, w których wprost wskazano na odległość, w jakiej mogą być lokalizowane i budowane budynki mieszkalne i to zarówno: od istniejących (względnie zatwierdzonych pozwoleniem na budowę) elektrowni wiatrowych (art. 5 ust. 1 pkt 4), tak jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie albo (czyli alternatywnie) od linii rozgraniczających planistyczne obszary, gdzie dopuszczono budowę elektrowni wiatrowej (art. 5 ust. 1 pkt 5). Użyte przez ustawodawcę sformułowania "mogą być lokalizowane i budowane" oraz "dopuszcza budowę elektrowni wiatrowej" niewątpliwie świadczą o zamiarze ustawodawcy objęcia regulacją nowych inwestycji mieszkaniowych, pozostających w relacji do obszarów planistycznych, gdzie choćby dopiero dopuszczono budowę elektrowni wiatrowych o określonej wysokości.
Z całokształtu przepisów ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych jednoznacznie więc wynika, że jest to akt prawny, którego celem jest wprowadzenie "bufora" odległościowego pomiędzy elektrowniami wiatrowymi i budynkami mieszkalnymi; ustawa ma na celu radykalną ingerencję w procesy inwestycyjne, w celu ograniczenia ujawnionych już poważnych konfliktów społecznych dotyczących energetyki wiatrowej, jakie narosły w Polsce i które wywoływały nawet protesty. Ten akt prawny zredukował więc prawa inwestorów energetyki wiatrowej, zachowując jednak możliwości inwestycyjne w zakresie określonym obowiązującymi już planami miejscowymi. Wprowadzono więc skorelowany z tym, jasny i bezwzględny normatyw, który zakłada, że pojawi się strefa ograniczeń także w zabudowie mieszkaniowej (art. 4 ust. 1 pkt 2), która przypadnie w odległości dziesięciokrotności całkowitej wysokości elektrowni wiatrowej licząc od linii rozgraniczającej teren, którego sposób zagospodarowania określony w planie miejscowym dopuszcza budowę elektrowni wiatrowej (art. 5 ust. 1 pkt 5)
Z uwagi na restrykcje przepisów ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych oraz zakres jej oddziaływania ustawodawca wprowadził ustępstwa dla inwestorów inwestycji mieszkaniowych, zwłaszcza poprzez dopuszczenie kilkuletnich okresów, kiedy można było ubiegać się o lokalizację takich inwestycji z pominięciem rygorów ustawy. W ustawie tej wprowadzony został rozbudowany rozdział zawierający przepisy przejściowe, regulujące sytuacje faktyczne, które mogą być niezgodne z zamierzeniami ustawodawcy; podkreślenia jednak wymaga fakt, że przepisy intertemporalne zawarte w ustawie o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych określające wyjątki od głównych reguł tej ustawy, należy interpretować ściśle. Oznacza to, że dotyczą one enumeratywnie wymienionych sytuacji i nie można ich stosować w drodze analogii.
Zgodnie z art. 14 ust. 1 tej ustawy postępowania w przedmiocie wydania decyzji WZ, dotyczące budynku mieszkalnego albo budynku o funkcji mieszanej, w skład której wchodzi funkcja mieszkaniowa, wszczęte i niezakończone do dnia wejścia w życie ustawy prowadzi się przez 36 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy na podstawie przepisów dotychczasowych. Natomiast według art. 14 ust. 2 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych postępowania w przedmiocie wydania decyzji WZ, dotyczące budynku mieszkalnego albo budynku o funkcji mieszanej, w skład której wchodzi funkcja mieszkaniowa, wszczęte po dniu wejścia w życie ustawy prowadzi się na podstawie przepisów dotychczasowych przez 36 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy tj. 16 lipca 2016 r. Uwzględniając zatem przepisy przejściowe zawarte w art. 14 ww. ustawy w ramach postępowania w przedmiocie wydania decyzji o warunkach zabudowy, przez 36 miesięcy od 16 lipca 2016 r. organy właściwe do wydania decyzji nie były zobowiązane do uwzględniania wymogów odnośnie odległości wskazanych w art. 4 ust. 1 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych. Natomiast od dnia 16 lipca 2019 r. wymóg uwzględnienia tej zasady spoczywa bezwzględnie na organie właściwym do wydania decyzji o warunkach zabudowy.
Z akt sprawy wynika, że wniosek o ustalenie warunków zabudowy został złożony przez skarżącego w dniu 23 kwietnia 2019 r., zatem postępowanie w sprawie zostało wszczęte po wejściu w życie ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych. Słusznie zatem przyjęły organy orzekające ponownie (po wyroku WSA w Warszawie z dnia 16 grudnia 2019 r.), że zastosowanie w sprawie miał przepis art. 14 ust. 2 tej ustawy, co oznaczało, że określone w niej wymogi dotyczące odległości planowanej zabudowy od elektrowni wiatrowej należało stosować od 16 lipca 2019 r. (por. wyrok NSA z dnia 13 października 2020 r. sygn. akt II OSK 2065/20 – publ. Cbosa).
W oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy (analiza funkcji zagospodarowania terenu wraz z załącznikami) organy prawidłowo ustaliły odległość pomiędzy granicą działki objętej wnioskiem skarżącego, a okręgiem, którego promień jest równy połowie średnicy wirnika wraz z łopatami, a środek jest środkiem okręgu opisanego na obrysie wieży istniejącej na działce nr [...] elektrowni wiatrowej przyjmując, że wynosi ona 1410 m, tego ustalenia nie kwestionuje zresztą sam skarżący. Niesporna jest również całkowita wysokość elektrowni wiatrowej w [...] wynosząca 150 m. Organ odwoławczy dla ustalenia tego parametru uzupełnił materiał dowodowy o decyzję Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowej na działkach [...] we wsi [...], decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] marca 2010 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla ww. inwestycji, a także decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] października 2009 r. ustalającej środowiskowe uwarunkowania dla budowy elektrowni wiatrowej oraz załączników, tj.: rysunku - widok ogólny i części składowe obiektu elektrowni wiatrowej "[...]" na działkach [...] obręb [...] (na którym zaznaczono m.in. wysokość poszczególnych segmentów masztu oraz głowicy 105 m oraz długość łopaty śmigła 45 m).
Konsekwencją powyższych ustaleń była prawidłowa zdaniem Sądu ocena organów, że w sprawie nie jest spełniona przesłanka z art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p., a decyzja ustalająca warunki zabudowy byłaby niezgodna z art. 4 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych.
Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego opieszałości organu w załatwieniu sprawy po wyroku WSA z dnia 16 grudnia 2019 r. należy wyjaśnić, że bezczynność lub przewlekłość postępowania administracyjnego weryfikowana może być wyłącznie w ramach odrębnej skargi wnoszonej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Tego rodzaju kwestie nie podlegają natomiast ocenie sądowej w ramach skargi wniesionej przez skarżącego w niniejszej sprawie, tj. skargi z art. 3 § 2 pkt 1 ww. ustawy, której przedmiotem jest kwestionowanie decyzji organu.
W tych okolicznościach należy stwierdzić, że zarówno zaskarżona decyzja organu odwoławczego, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami i nie zachodzą przesłanki uzasadniające ich uchylenie, zaś zgromadzony w sprawie materiał dowodowy należy uznać za kompletny i wyczerpujący, pozwalający na wydanie decyzji zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
W kontekście stanowiska skargi, że stosowanie obecnie przepisów wynikających z art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 2 oraz art. 14 ust. 2 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych jest niesprawiedliwe i prowadzi do nadmiernego ograniczenia prawa własności nieruchomości, w tym prawa zabudowy, Sad zwraca uwagę, że problem ten dostrzegają organy władzy ustawodawczej. W dniu 18 czerwca 2021 r. Senat PR podjął bowiem uchwałę w sprawie wniesienia do Sejmu projektu ustawy o zmianie ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (dostępna na stronie internetowej Senatu w sekcji inicjatywy ustawodawcze). Proponowane w projekcie ustawy rozwiązania, poprzez wprowadzenie do tej ustawy art. 14a, zakładają liberalizację przyjętego "kryterium 10H" tj. minimalnej odległości, w której mogą być lokalizowane budynki mieszkalne od elektrowni wiatrowej do "odległości 5H", co ma umożliwić rozwój inwestycji mieszkaniowych.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd skargę oddalił.
Sprawę rozpoznano i wyrok wydano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 (...) - Dz. U. Z 2020 r., poz. 374 ze zm.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło