VII SA/Wa 765/13
WyrokWSA w Warszawie2013-09-19
Skład orzekający: Ewa Machlejd, Justyna Mazur, Bożena Więch-Baranowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji, wydana w trybie nadzwyczajnym (stwierdzenie nieważności), może być uznana za dotkniętą wadą kwalifikowaną (rażące naruszenie prawa) uzasadniającą stwierdzenie jej nieważności?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji publicznej prawidłowo odmówił stwierdzenia nieważności decyzji, ponieważ nie została ona dotknięta żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ma charakter wyjątkowy i ogranicza się do badania kwalifikowanych wad decyzji, a nie ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy. W tym przypadku decyzja organu odwoławczego, utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji nakazującą wykonanie określonych czynności w związku z samowolą budowlaną, została wydana zgodnie z prawem, a zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia stosunków wodnych lub kwestii prywatności nie należą do kompetencji organów nadzoru budowlanego.Stan faktyczny
Skarżący A. J. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) z 2010 r., która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) z 2010 r. nakazującą wykonanie określonych czynności w związku z samowolnie wybudowanym garażem. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (GINB) odmówił stwierdzenia nieważności, uznając, że decyzja WINB nie była dotknięta wadami kwalifikowanymi. Skarżący zarzucał m.in. zalewanie jego posesji przez wody opadowe z dachu garażu, naruszenie prywatności przez okna oraz nieprawidłowe wymiary budynku. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Sędzia WSA Justyna Mazur (spr.), Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, , Protokolant sekr. sąd. Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2013 r. sprawy ze skargi A. J. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2013 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: także "GINB", "organ") decyzją z dnia [...] lutego 2013 roku znak [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) (dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu wniosku A. J. (dalej: "skarżący")
z dnia 13 lutego 2013r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, zakończonej decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2013r., znak: [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: także "WINB") z dnia [...] czerwca 2010r., Nr [...], znak: [...] - utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] stycznia 2013r., znak: [...].
Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym
i prawnym:
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: także "PINB") decyzją z dnia [...] stycznia 2010r., Nr [...], znak[...], na podstawie art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974r.- Prawo budowlane (dalej: "ustawa Prawo budowane z 1974 r."), w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia
7 lipca 1994r.- Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r., Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) (dalej: "ustawa Prawo budowlane z 1994 roku), nakazał A. Z. wykonanie w terminie 5 miesięcy od daty uprawomocnienia się decyzji określonych czynności, tj.: zdemontowanie istniejących rynien i rur spustowych, obcięcie okapu dachu do lica ściany usytuowanej w granicy działki, zamontowanie rynien w ścianie zewnętrznej usytuowanej w granicy działki w taki sposób, aby nie naruszała granicy działki sąsiedniej, wprowadzenie rur spustowych do wnętrza budynku, połączenie rur spustowych w budynku ze zbiorczą rurą kanalizacyjną prowadzoną ze spadkiem 2 % wzdłuż ściany budynku, wyprowadzenie rury zbiorczej przez ścianę boczną na teren własnej posesji, zamurowanie przepustu w fundamencie usytuowanym w granicy działki sąsiedniej, zburzenie istniejącego koryta betonowego przy ścianie budynku od strony działki sąsiedniej i doprowadzenie terenu do należytego stanu. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego - po rozpatrzeniu odwołania Z. G. - decyzją z dnia [...] czerwca 2010r., Nr [...], znak: [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] stycznia 2010 roku. Decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], o której mowa została wydana po przeprowadzonej w dniu 1 października 2009r. kontroli na działce nr ew. [...] w miejscowości [...], gm. [...], w wyniku której ustalono, że na tej nieruchomości wybudowany został budynek garażowy murowany wielostanowiskowy o wymiarach zewnętrznych 49,65 m x 7,45 m i długości 8,45 oraz szerokości 4,75m. Budynek został zlokalizowany w granicy działki z dachem jednospadowym krytym eternitem ze spadkiem w kierunku działki sąsiedniej. Budynek został wybudowany samowolnie w 1991r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem z dnia [...] października 2009r., Nr [...]r., znak: [...], działając na podstawie art. 56 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., nałożył na A. Z. obowiązek przedstawienia inwentaryzacji budowlanej budynku wraz z opinią techniczną o zgodności budowy
z obowiązującymi w dacie realizacji inwestycji przepisami oraz sztuką budowlaną,
a po wypełnieniu przez zobowiązaną nałożonych obowiązków wydał decyzję z dnia [...] stycznia 2010 roku.
Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2010r., Nr [...], znak: [...], do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wystąpił A. J. Rozpoznając ten wniosek GINB podniósł, iż stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej jest wyjątkiem od zasady trwałości decyzji ostatecznych, o której mowa w art. 16 k.p.a. i może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy decyzja dotknięta jest przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Organ podkreślił, że prowadzone w trybie nadzoru postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie ma na celu ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy (jakie ma miejsce w przypadku postępowania odwoławczego), a jedynie wyjaśnienie kwalifikowanej niezgodności
z prawem. Przywołując treść art. 156 § 1 k.p.a. GINB podniósł, że w świetle orzecznictwa sądowo - administracyjnego, o rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki, oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja. Wyjaśniając znaczenie powyższych przesłanek organ podniósł, iż podstawę prawną badanej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2010r., Nr [...], znak: [...], stanowi art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., z którego wynika, iż organ odwoławczy "utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję". Oznacza to, że organ drugiej instancji (bądź organ ponownie rozpatrujący sprawę) doszedł w wyniku swojego postępowania
w sprawie do takiej samej konkluzji, jak organ pierwszej instancji, czy też organ ponownie rozpatrujący sprawę zarówno pod względem zgodności z prawem, jak i ze względu na kryteria celowości i słuszności rozstrzygnięcia. Wskazano, iż
w rozpatrywanej sprawie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po przeanalizowaniu materiału dowodowego stwierdził, że postępowanie administracyjne przeprowadzone przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] jest zgodne z przepisami prawa i ze stanem faktycznym sprawy. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w uzasadnieniu decyzji wykazał, iż powiatowy organ nadzoru budowlanego w decyzji z dnia [...] stycznia 2010r., zasadnie zastosował przepis art. 40 ustawy Prawo budowlane
z 1974r.. Z akt sprawy tj. Opinii technicznej dotyczącej przedmiotowego budynku garażowego wynika, iż lokalizacja budynku nie stwarza niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia i nie pogarsza warunków użytkowych dla otoczenia. Z pisma Urzędu Gminy [...] z dnia [...] października 2009r., znak: [...], wynika, że działka o numerze ewid. [...] położona w [...], gm. [...], zgodnie
z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy [...] obowiązującym w roku 1991r., przeznaczona była pod zabudowę siedliskową
z dopuszczeniem zabudowy jednorodzinnej. Tym samym budowa na powyższej działce budynku garażowego była zgodna z obowiązującym w tym okresie planem zagospodarowania przestrzennego gminy [...]. W tych okolicznościach GINB nie stwierdził, aby zachodziły okoliczności uzasadniające zastosowanie art. 37 cytowanej ustawy Prawo budowlane z 1974r., tj. wydania nakazu rozbiórki spornego budynku. Natomiast nałożone decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] obowiązki wynikały z inwentaryzacji i opinii technicznej
i miały na celu doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z przepisami. W ocenie GINB na podstawie materiału dowodowego sprawy [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego kontrolowaną decyzją z dnia [...] czerwca 2010r., Nr [...], znak: [...], zasadnie zastosował przepis art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] stycznia 2010r., Nr [...], znak: [...]. W konkluzji GINB wydając decyzję z dnia [...] stycznia 2013 roku [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2010 roku Nr [...] znak: [...], stwierdził, iż badana decyzja nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Nie jest zatem dotknięta wadą kwalifikowaną, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., jak również nie jest dotknięta żadną z pozostałych wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a.
Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożył A. J.. Podniósł, iż w jego ocenie budynek nie spełnia warunków prawa budowlanego, Gmina [...] wydała pozytywną opinię bez przeprowadzenia wywiadu środowiskowego i opinii właścicieli sąsiednich działek. Wskazał, iż budynek został pobudowany na naturalnym cieku wodnym, tamując przepływ wód opadowych w sposób naturalny. PINB podał mylne wymiary budynku, z których można wnioskować, że stoją tam dwa budynki, a jest to jeden ogromny budynek w granicy o długości ok. 60 m. Od strony piszącego jest lita ściana z dachem jednospadowym ze spadkiem na jego działkę. Powierzchnia dachu wynosi 420 m2, a zamontowane rury spustowe nie spełniają swojej roli, ich przekrój jest za wąski. Wody opadowe, topniejący śnieg zalewają posesję skarżącego. Dodatkowo PINB odmówił likwidacji okien w spornym budynku, a plany sporządzone przez inż. S. G. są nierzetelne.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy decyzją z dnia [...] lutego 2013 roku, wskazaną na wstępie i zaskarżoną w niniejszej sprawie utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] stycznia 2013 roku.
Po przypomnieniu ustalonego w decyzji GINB z dnia [...] stycznia 2013 roku stanu faktycznego organ wskazał, iż kwestionowana decyzja została wydana w trybie nadzwyczajnym, który ma charakter wyjątkowy. Służy on wyeliminowaniu z obrotu prawnego rozstrzygnięć dotkniętych najcięższymi kwalifikowanymi wadami, których zamknięty katalog został zawarty w art. 156 § 1 k.p.a. Z tego względu działanie organu ogranicza się do ustalenia czy badana decyzja jest dotknięta którąś z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Taka ocena jest dokonywana w oparciu o stan faktyczny i prawny z daty wydania kwestionowanego rozstrzygnięcia. W tak ustalonych granicach rozpoznania sprawy GINB podtrzymał stanowisko wyrażone
w decyzji z dnia [...] stycznia 2013 roku, uznając, że badana w postępowaniu nadzwyczajnym decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]czerwca 2010r., Nr [...], znak: [...], nie jest dotknięta żadną z kwalifikowanych wad wskazanych w art. 156 § 1 k.p.a. Tym samym brak jest podstaw do stwierdzenia jej nieważności. GINB powtórzył ustalenia i wywody prawne zawarte w decyzji z dnia [...] stycznia 2013 roku, stwierdzając, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, zasadnie zastosował przepis art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., tj. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] stycznia 2010r., Nr [...], znak: [...] i decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2010r., Nr [...], znak: [...], nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Nie jest zatem dotknięta wadą kwalifikowaną, o której mowa
w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., jak również nie jest dotknięta żadną z pozostałych wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Odnosząc się do zarzutów odwołania GINB wskazał, że organy nadzoru budowlanego nie mają podstaw prawnych, by podważyć uprawnienia budowlane S. G.. Odnośnie zaś zarzutów zalewania posesji skarżącego wskazano, że świetle orzecznictwa sądowoadministracyjnego w celu wyjaśnienia, czy wykonane na nieruchomości prace doprowadziły do zmiany stanu wód na gruncie zasadne jest dopuszczenie przez organ administracji dowodu z opinii biegłego. Bez wiadomości specjalnych nie sposób bowiem ocenić, czy nastąpiła zmiana stosunków wodnych (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 17.05.2012r., sygn. akt II SA/Gd 97/12). Wyjaśniono jednocześnie, że zgodnie z art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001r.- Prawo wodne (t. j. Dz. U. z 2012r., poz. 145), kwestie dotyczące stosunków wodnych, zalewania posesji nie należą do kompetencji organów nadzoru budowlanego, lecz do kompetencji wójta gminy.
Z tych względów podniesione przez skarżącego argumenty zdaniem organu pozostają bez wpływu na ocenę kontrolowanej w postępowaniu nieważnościowym decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2010r., Nr [...], znak; [...].
Skargę na ostateczną w administracyjnym toku instancji decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2013 roku znak [...], nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem, pismem
z dnia 13 marca 2013 roku wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie A. J..
W piśmie, o którym mowa podniósł między innymi, iż sporny budynek garażowy, który został zalegalizowany, zlokalizowany jest na granicy działki skarżącego i postawiony w warunkach samowoli budowlanej. Jego właścicielką jest A. Z.. Pomimo wykonania przez właścicielkę budynku garażowego, czynności wynikających z decyzji PINB, nieruchomość nie spełnia warunków prawa budowlanego, albowiem ze względu na spadek dachu na działkę skarżącego,
w dalszym ciągu następuje zalewanie wodą deszczową i zsuwanie się topniejącego śniegu. Opady deszczu i topniejącego śniegu nie mają naturalnego odpływu
i zalewają jego posesję, ponieważ budynek garażowy został zlokalizowany na naturalnym cieku wodnym. Budynek posiada 11 dużych okien od strony działki skarżącego, co wykorzystuje sąsiadka naruszając jego prywatność.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł
o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Zgodnie z art. 156 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która:
1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości;
2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa;
3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną;
4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie;
5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały;
6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą;
7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.
W pierwszej kolejności jednak wskazać należy, iż zgodnie z art. 16 § 1 k.p.a. decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych
w kodeksie lub ustawach szczególnych.
Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji zostały wyczerpująco wymienione w art. 156 § 1 k.p.a. Zestawienie przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. stanowi katalog zamknięty przyczyn stwierdzenia nieważności. Redakcja przepisu oraz nadzwyczajny charakter tej instytucji nie pozwala na stosowanie wykładni rozszerzającej i dlatego działanie organu w trybie stwierdzenia nieważności wymaga innego podejścia do sprawy i zasadniczo różni się od postępowania prowadzonego w trybie zwykłym. Przedmiotem postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji jest wyłącznie zbadanie czy w danej sprawie wystąpiła przesłanka określona w art. 156 § 1 k.p.a. Rozstrzygnięcie kończące takie postępowanie może polegać na stwierdzeniu nieważności decyzji lub odmowie stwierdzenia nieważności (art. 158 § 1 k.p.a.) albo na stwierdzeniu, że wydanie decyzji nastąpiło z naruszeniem prawa (art. 158 § 2 k.p.a.).
Nie jest dopuszczalna w ramach postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji ocena innych zagadnień, w szczególności organ nadzorczy nie może rozstrzygać, co do meritum zagadnień będących przedmiotem postępowania w trybie zwykłym. Tryb kontroli sądowoadministracyjnej decyzji wydanej w postępowaniu
o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest zawężony i odbywa się
w oparciu o przepisy prawa obowiązujące w dniu wydania decyzji, której postępowanie dotyczy.
Zauważyć należy, że k.p.a. nie zawiera legalnej definicji rażącego naruszenia prawa, chociaż jest to jedna z przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji wymieniona w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Treść pojęcia "rażące naruszenie prawa" ukształtowana została przez orzecznictwo i doktrynę. W orzecznictwie podkreśla się, że z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia wtedy, gdy treść decyzji jest jednoznacznie sprzeczna z treścią określonego przepisu prawa i gdy rodzaj tego naruszenia powoduje, iż decyzja taka nie może być akceptowana jako rozstrzygnięcie wydane przez organy praworządnego państwa (patrz: B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" Wyd. C.H. BECK, Warszawa 2006 str. 743). Rozstrzygający dla oceny, czy zachodzą przesłanki stwierdzenia nieważności z powodu rażącego naruszenia jest stan prawny z dnia wydania decyzji. Na taką ocenę nie może mieć wpływu ani późniejsza zmiana prawa, ani tym bardziej zmiana interpretacji prawa. Analogiczne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 czerwca 2007r. sygn. akt IOSK 996/06 (LEX nr 354687), stwierdzając, że przy ustalaniu cech rażącego naruszenia prawa należy uwzględniać zasadę trwałości decyzji administracyjnej oraz istotę zastosowania sankcji nieważności decyzji administracyjnej, której zastosowanie powoduje pozbawienie mocy prawnej decyzji ze skutkiem ex tunc. Nie każde, zatem naruszenie przepisów prawa jest naruszeniem rażącym. Rażące naruszenie prawa to naruszenie normy prawnej niebudzącej wątpliwości interpretacyjnych.
Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę doszedł do przekonania, że zgodnie z ustaleniami organów administracji publicznej nie zaistniała w odniesieniu do decyzji [...]WINB
z dnia [...] czerwca 2010 roku, o której mowa wyżej, żadna z przesłanek nieważności, o których stanowi art. 156 § 1 k.p.a.
Jak trafnie wskazał GINB podstawą kwestionowanej decyzji [...]WINB jest art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję. Jednocześnie organ ten jest zobowiązany do rozpoznania sprawy w jej całokształcie. Jak trafnie wskazuje GINB w zaskarżonej decyzji [...]WINB, działając jako organ odwoławczy w związku ze złożonym odwołaniem od decyzji PINB z dnia [...] stycznia 2010 roku rozpatrzył sprawę w całości i przyjmując za podstawę rozstrzygnięcia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał zaskarżoną odwołaniem decyzję w mocy. Wobec tego, iż wydane rozstrzygnięcie odpowiada treści zastosowanego przepisu brak jest podstaw do dopatrywania się w tej mierze jakichkolwiek naruszeń prawa. Wobec tego, iż będący przedmiotem kwestionowanej decyzji budynek został zrealizowany w warunkach samowoli budowlanej w 1991 roku, zastosowanie, w rozpoznawanej przez organy nadzoru budowlanego sprawie miały przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r.
- Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229, z 1981 r. Nr 12, poz. 57, z 1983 r. Nr 44, poz. 200 i 201, z 1984 r. Nr 35, poz. 185 i 186, z 1987 r. Nr 21, poz. 124, z 1988 r. Nr 41, poz. 324 oraz z 1990 r. Nr 34, poz. 198). Zgodnie bowiem z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz.1623 j.t. ze zm.) przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne; do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Tym samym trafnie został zastosowany art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 roku. Zgodnie z jego treścią w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy terenowy organ administracji państwowej wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie
w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami. W myśl art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 roku obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie
z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: 1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub 2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Tym samym po dokonaniu ustaleń, z których wynika, iż nie zachodzą przesłanki z art. 37, organy zastosowały art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 roku i działanie to jest wolne od naruszeń prawa. Jak wskazano wyżej ustalenia faktyczne dokonywane przez organy nadzoru budowlanego przy rozpoznawaniu sprawy zakończonej decyzją [...]WINB z dnia [...] czerwca 2010 roku nie mogą być przedmiotem rozpoznania w postępowaniu nieważnościowym, którego zakres obejmuje jedynie ustalenie czy przy wydawaniu kwestionowanej decyzji wystąpiła którakolwiek z przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Zarzuty zmierzające do podważenia prawidłowości ustaleń faktycznych mogą być przedmiotem postępowania zwykłego, w którym są dokonywane, a nie nadzwyczajnego, jakim jest niniejsze postępowanie prowadzone w trybie nieważnościowym. Jak wynika z akt administracyjnych decyzja PINB Nr [...] z dnia [...] stycznia 2010 roku została doręczona także A. J. i nie była przez skarżącego kwestionowana. Decyzja PINB, o której mowa dokonując oceny zgodności budynku z § 13 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska dnia 3 lipca 1980 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. z 1980 r., Nr 17, poz. 62), jak i kwestionowana decyzja [...]WINB
z dnia [...] czerwca 2010 roku nie zawierają ustaleń dotyczących istnienia okien
w samowolnie wybudowanym budynku. Okoliczność ta nie stanowi jednak
o nieważności kwestionowanej decyzji. Prawidłowość ustaleń organów nadzoru budowlanego w tym przedmiocie mogła być bowiem podważana w postępowaniu prowadzonym w trybie zwykłym. Podobnie należy się odnieść do kwestii nachylenia dachu. O nieważności kwestionowanej decyzji nie stanowią także podnoszone przez skarżącego okoliczności, z których wynika, iż w ocenie skarżącego usytuowanie budynku spowodowało naruszenie stosunków wodnych. Jak trafnie wskazał GINB, powołując się na art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 roku Prawo wodne (Dz. U.
z 2012 r., poz. 145 ze zm.) w przypadku spowodowania przez właściciela gruntu zmiany stanu wody w gruncie szkodliwie wpływających na grunty sąsiednie wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie do stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom (art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne). Tym samym zarzuty zmierzające do wykazania naruszenia stosunków wodnych jako nie pozostające w kompetencji organów nadzoru budowlanego pozostają bez wpływu na decyzje wydawane przez te organy. Organ dokonał też oceny kwestionowanej decyzji w odniesieniu do wszystkich przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a., nie stwierdzając ich wystąpienia. We wskazanych wyżej okolicznościach zdaniem Sądu ocena GINB, z której wynika, iż kwestionowana decyzja [...]WINB z dnia [...] czerwca 2010 roku nie jest dotknięta żadną z wad wymienionych w tym przepisie jest prawidłowa.
Z tych względów wobec braku podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę zgodnie z treścią wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło