VII SA/Wa 779/09
WyrokWSA w Warszawie2009-07-22
Skład orzekający: Tadeusz Nowak, Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, Elżbieta Zielińska - Śpiewak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy doręczenie zastępcze decyzji administracyjnej, dokonane zgodnie z art. 44 KPA, może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności tej decyzji w trybie nadzwyczajnym z powodu zarzutu braku doręczenia i pozbawienia możliwości wniesienia odwołania?Ratio decidendi
Doręczenie zastępcze, dokonane zgodnie z art. 44 KPA, wywołuje skutki prawne doręczenia, co oznacza, że decyzja administracyjna staje się ostateczna. Brak możliwości wniesienia odwołania z powodu skutecznego doręczenia zastępczego nie stanowi rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 KPA, które uzasadniałoby stwierdzenie nieważności decyzji w trybie nadzwyczajnym. Organ nadzorczy nie jest władny w postępowaniu nieważnościowym rozstrzygać o istocie sprawy, a jedynie badać, czy decyzja nie zawiera wad określonych w art. 156 § 1 KPA.Stan faktyczny
Skarżąca I. B. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującej rozbiórkę budynku letniskowego, zarzucając jej rażące naruszenie prawa polegające na niedoręczeniu decyzji i pozbawieniu możliwości wniesienia odwołania. Organ I instancji odmówił stwierdzenia nieważności, a Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy, wskazując na skuteczne doręczenie zastępcze decyzji. Skarżąca wniosła skargę do WSA, podnosząc naruszenie przepisów KPA w postępowaniu zwykłym.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę I. B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak, , Protokolant Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lipca 2009 r. sprawy ze skargi I. B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. skargę oddala
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] ([...]), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. Nr 98 z 2000r. poz. 1071 ze zm.), dalej zw. kpa, po rozpatrzeniu odwołania I. B. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] ([...]) odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w E. z dnia [...] ([...]) nakazującej I. B. rozbiórkę budynku letniskowego położonego na działce nr ew. [...] w R. gm. E. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ wskazał, że postanowieniem z dnia [...] organ powiatowy w E., na podstawie art. 48 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2006r., Nr 156, poz. 1118), dalej zw. Prawem budowlanym, wstrzymał roboty budowlane prowadzone przy ww. budynku i nakazał I. B. przedstawić w terminie do 20 lipca 2008r. określonych dokumentów.
W związku z niewykonaniem ww. obowiązków organ powiatowy decyzją z dnia [...] działając na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego, nakazał I. B. rozbiórkę ww. budynku. Następnie decyzją o identycznej treści z dnia [...] ponownie nakazał inwestorowi rozbiórkę przedmiotowego budynku. W wyniku odwołania I. B. decyzja ta została uchylona decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] ([...]).
W dniu 29 grudnia 2008r. I. B. wystąpiła z wnioskiem o stwierdzenie, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa, nieważności decyzji organu powiatowego z [...] zarzucając rażące naruszenie prawa w związku z nie doręczeniem jej tej decyzji i pozbawieniem możliwości wniesienia odwołania. Ponadto, wnioskodawczyni wskazała, że zostały wydane dwie decyzje nakazujące rozbiórkę tego samego obiektu.
Organ I instancji ww. decyzją z dnia [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji organu powiatowego z dnia [...] ze względu na brak przesłanek, o których mowa w art. 156 § 1 kpa.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po wyjaśnieniu specyfiki postępowania nieważnościowego, podzielił stanowisko przedstawione organu I instancji i wskazał, że postępowanie legalizacyjne zostało przeprowadzone zgodnie z art. 48 Prawa budowlanego. Nieprzedstawienie przez inwestora wymaganych prawem dokumentów w zakreślonym terminie obligowało organ powiatowy do nakazania rozbiórki ww. budynku, nie było zatem podstaw do stwierdzenia nieważności ww. decyzji.
Organ dodał, że podniesiona w odwołaniu okoliczność, że organ powiatowy nie zapoznał I. B. z treścią badanej decyzji, kiedy w dniu [...] zgłosiła się po odbiór korespondencji, nie stanowi przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji z [...] w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Z akt sprawy wynika, że decyzja z [...] została I. B. doręczona zastępczo [...].
Natomiast odnosząc się do zarzutu, że organ powiatowy wydał w dniu [...] kolejną decyzję o identycznej treści, organ odwoławczy wyjaśnił, że okoliczność ta pozostaje bez wpływu na prawidłowość decyzji z [...], gdyż wadą dotknięta była decyzja z [...] jako wydana w sprawie rozstrzygniętej już uprzednio ww. decyzją i została wyeliminowana z obrotu prawnego decyzją z [...].
Skargę na to rozstrzygnięcie wniosła I. B. podnosząc, że w dniach od [...] do [...] przebywała za granicą, dlatego nie mogła odebrać korespondencji bezpośrednio. Skarżąca wskazała, że w dniu [...] to jest kiedy jeszcze nie upłynął termin do złożenia odwołania od ww. decyzji, zgłosiła się w siedzibie organu powiatowego w E., gdzie doręczono jej decyzję z dnia [...] od której wniosła odwołanie.
Zdaniem skarżącej w postępowaniu zwykłym doszło do naruszenia art. 112 kpa oraz zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w tym art. 9 kpa.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje :
Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu.
Mając na uwadze powyższe kryteria Sąd stwierdził, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], którą organ ten utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] ([...]) nakazującej I. B. rozbiórkę ww. budynku letniskowego.
W jednoznacznie sprecyzowanym wniosku z dnia [...] skarżąca domagała się stwierdzenia nieważności ww. decyzji z [...] na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 tj. wobec rażącego naruszenia prawa, polegającego na nie doręczeniu jej tej decyzji i zamknięciu w ten sposób drogi do złożenia odwołania.
Na wstępie podkreślić trzeba, postępowanie w niniejszej sprawie toczyło się w trybie nieważnościowym, który jest nadzwyczajnym trybem postępowania administracyjnego, umożliwiający kontrolę decyzji ostatecznej. Organ nadzorczy nie jest władny w tego rodzaju postępowaniu rozstrzygać o istocie sprawy i ogranicza prowadzone postępowanie do zbadania, czy decyzja nie zawiera wad określonych w art. 156 § 1 kpa.
Dodać przy tym należy, że zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowiskiem, naruszenie prawa ma charakter rażący, gdy rozstrzygnięcie zawarte w decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa poprzez proste ich zestawienie. Rażącym naruszeniem prawa jest tylko takie uchybienie, w wyniku którego powstają skutki społeczne niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności (por. wyrok WSA z dnia 21 grudnia 2005r, sygn. akt VII SA/Wa 706/05, LEX nr 196278 ).
Organ działający w trybie nadzoru nie stwierdził naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 kpa i stanowisko to należało podzielić. Poruszając się w zakreślonych wyżej granicach Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego przeprowadził kontrolę wydanej w
postępowaniu zwykłym decyzji i prawidłowo ocenił, że żadna z przesłanek wymienionych ww. przepisie nie występuje.
Z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie wynika bowiem jednoznacznie, że decyzja której stwierdzenia nieważności domaga się skarżąca, została jej doręczona w ramach tzw. doręczenia zastępczego.
Instytucja doręczenia zastępczego uregulowana jest w przepisie art. 44 kpa i ma zastosowanie w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 kpa tj. bezpośredni lub zastępczy. Powołany przepis określa dwie przesłanki skuteczności przewidzianego w nim doręczenia. Pierwszą przesłanką jest przechowywanie pisma przez oznaczony okres (14 dni) w placówce pocztowej, w przypadku doręczenia pisma przez pocztę. Drugą przesłanką jest umieszczenie zawiadomienia o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni w placówce pocztowej, w oddawczej skrzynce pocztowej (...) oraz ponowienie tego zawiadomienia. W przypadku niepodjęcia przesyłki ww. sposób umieszcza się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż 14 dni. W razie ziszczenia się tych przesłanek doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 art. 44. Jest to domniemanie, że doręczenie zostało dokonane z upływem ostatniego dnia okresu przechowywania pisma w placówce pocztowej, co w konsekwencji oznacza, że nastąpił prawny skutek procesowy doręczenia.
Prawny skutek doręczenia decyzji z dnia [...] nastąpił zatem w dniu [...] po uprzednim dwukrotnym awizowaniu przesyłki w dniach [...] i [...]. Oznacza to - wbrew zarzutom skargi - że w dniu [...], kiedy skarżąca zgłosiła się w siedzibie organu powiatowego, decyzja z dnia [...] uzyskała przymiot ostateczności.
W związku z powyższym, jak zasadnie wyjaśnił organ odwoławczy, fakt późniejszego wydania kolejnej decyzji w tej samej sprawie, pozostawał bez wpływu na ocenę prawidłowości decyzji, której stwierdzenia nieważności domagała się skarżąca.
W związku z powyższym, jako niezasadne należało uznać również zarzuty skargi, co do naruszenia art. 9, 112 kpa oraz zasad ogólnych postępowania administracyjnego w postępowaniu zwykłym. W konsekwencji oznacza to, że ocena prawidłowości decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru
Budowlanego z dnia [...] - bo do kontroli tej decyzji zobligowany był Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w niniejszej sprawie - była prawidłowa.
W świetle przedstawionej argumentacji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło