VII SA/Wa 78/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch -Baranowska, , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, Protokolant Marek Bereziński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lipiec 2009 r. sprawy ze skargi Z. L., H. i Z. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2008 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania I. skargę oddala; II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata Ł. P. Kancelaria Adwokacka ul. [...] [...] W. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 356 (trzysta pięćdziesiąt sześć) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 250 (dwieście pięćdziesiąt) złotych, tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę 55 (pięćdziesiąt pięć) złotych oraz kwotę 51 (pięćdziesiąt jeden) złotych tytułem innych udokumentowanych wydatków pełnomocnika. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania H. i Z. K. oraz Z. L. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2008 r. Nr [...] odmawiającej wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2008 r. Nr [...] w sprawie zakazu użytkowania budynku mieszkalnego w określonym zakresie oraz nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności w w/w budynku, decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podał, iż pismem z dnia 26 kwietnia 2008 r. H. i Z. K. oraz Z. L. wnieśli o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 kpa. Postanowieniem z dnia [...] maja 2008 r. Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wezwał wnioskodawców do podania daty, w jakiej dowiedzieli się o okolicznościach stanowiących podstawę do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego. Organ odwoławczy podzielił ustalenia organu I instancji, z których wynika, że wnoszący o wznowienie postępowania nie poinformowali, kiedy dowiedzieli się o okoliczności stanowiącej podstawę do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego. W ocenie organu odwoławczego wobec nieudowodnienia przez skarżących okoliczności zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2008 r. Nr [...], organ I instancji prawidłowo stwierdził, że strona nie zachowała jednomiesięcznego terminu wynikającego z art. 148 k.p.a. Zdaniem organu odwoławczego wniosek o wznowienie postępowania został wniesiony z uchybieniem terminu jednego miesiąca, dlatego brak jest możliwości wznowienia postępowania. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli H. i Z. K. oraz Z. L. Skarżący zarzucili organom naruszenie prawa procesowego poprzez odmowę wznowienia postępowania, pomimo, iż - w ich ocenie - po złożeniu wniosku o wznowienie organ powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające co do przyczyn wznowienia i dopiero wówczas wydać decyzję administracyjną. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko, wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd administracyjny właściwy jest do kontroli decyzji administracyjnych tylko w oparciu o kryterium legalności, a więc zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi przez Sąd następuje więc jedynie w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły i w związku z tym skarga nie mogła zostać uwzględniona. W pierwszym rzędzie podkreślenia wymaga, iż instytucja wznowienia postępowania, będąca nadzwyczajnym środkiem weryfikacji decyzji administracyjnych, stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznych wyrażonej w art. 16 kpa. Z tego też powodu instytucja ta może być stosowana tylko w przypadkach ściśle określonych w ustawie i po spełnieniu koniecznych warunków. Postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania można podzielić na dwie fazy. Złożenie podania o wznowienie wszczyna postępowanie wstępne, w którym organ zobowiązany jest zbadać, czy wniosek taki oparty jest o ustawowe przesłanki wznowienia, enumeratywnie wymienione w art. 145 § 1 kpa i w art. 145a kpa, czy wniosek został złożony przez podmiot będący stroną w sprawie oraz czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w kodeksie postępowania administracyjnego. W przypadku ustalenia, iż podanie o wznowienie nie wskazuje przesłanek przewidzianych w art. 145 § 1 kpa i w art. 145a kpa, czy też podanie nie pochodzi od strony bądź nie został zachowany termin do jego złożenia - organ administracji na podstawie art. 149 § 3 kpa wydaje decyzję odmawiającą wznowienia postępowania. W pozostałych przypadkach organ ma obowiązek wydać postanowienie o wznowieniu postępowania, które stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania zarówno co do przyczyn wznowienia, jak i co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (wówczas rozpoczyna się drugi etap postępowania, który można nazwać właściwym). Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy stwierdzić trzeba, że decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2008r. Nr [...] odmawiająca wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją tegoż organu z dnia [...] marca 2008r. Nr [...] oraz decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymująca ją w mocy są prawidłowe. Powodem odmowy wznowienia postępowania było uznanie przez organy orzekające w sprawie, iż strony występujące z wnioskiem o wznowienie postępowania nie wykazały, iż złożyły wniosek w ustawowym terminie określonym w art. 148 kpa. H. i Z. K. oraz Z. L. złożyli wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2008r. Nr [...] w dniu 28 kwietnia 2008r. (data nadania w urzędzie pocztowym) podnosząc, iż decyzja z [...] marca 2008r. wydana została w oparciu o fałszywe dowody, którymi są opinia biegłego sądowego J. B. oraz protokół z dnia [...] czerwca 2007r. Nr [...] z okresowych kontroli przewodów kominowych. Skarżący jako podstawę wznowienia postępowania powołali zatem przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 1 kpa. W takim przypadku - w myśl art. 148 § 1 kpa - wznowienie postępowania administracyjnego może nastąpić na wniosek strony złożony w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Podkreślić trzeba, że zbadanie zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego jest bezwzględnym obowiązkiem organu, albowiem wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek pomimo uchybienia przez stronę terminowi do złożenia wniosku stanowiłoby rażące naruszenie prawa, jako godzące w zasadę trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. W przypadku złożenia przez stronę podania o wznowienie postępowania po terminie określonym w kodeksie postępowania administracyjnego, organ administracji jest zobowiązany do wydania, na podstawie art. 149 § 3 kpa, decyzji o odmowie wznowienia. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym i w doktrynie wskazuje się, że zachowanie terminu do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania musi być udowodnione przez stronę, organ administracji zaś swobodnie ocenia dowody w tej mierze, zobowiązany jest do weryfikacji twierdzeń wnioskodawcy i wyjaśnienia wszelkich wątpliwości, jakie przy tej okazji mogą się pojawić. Strona musi więc udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie zostało złożone przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 6. wydanie, Wydawnictwo C.H.Beck Warszawa 2004 r.; wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: z 24 maja 2007r. sygn. I SA/Wa 115/07 LEX nr 346393, z dnia 28 października 2005 r. sygn. VII SA/Wa 396/05 LEX nr 201371, z dnia 24 maja 2005 r. sygn. VII SA/Wa 1086/06 LEX nr 168036, wyrok NSA-OZ we Wrocławiu z dnia 19 maja 2000 r. I SA/Wr 1038/97 LEX nr 43046, wyrok NSA w Warszawie z dnia 16 października 1998r. sygn. III SA 2802/97 LEX nr 34954). W złożonym wniosku o wznowienie postępowania H. i Z. K. oraz Z. L. w żaden sposób nie udokumentowali zachowania miesięcznego terminu przewidzianego w art. 148 kpa, wskazali jedynie, że o fakcie sfałszowania opinii biegłego sądowego J. B. zawiadomili organy ścigania w dniu 28 marca 2008 r., natomiast w dniu 26 kwietnia 2008 r. powiadomili o sfałszowaniu protokołu z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] z okresowych kontroli przewodów kominowych. Z tego względu [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] maja 2008 r. Nr [...] wezwał Z. L. oraz H. i Z. K. do uzupełnienia wniosku poprzez wskazanie w terminie 7 dni od dnia otrzymania postanowienia, kiedy dowiedzieli się o sfałszowaniu dowodu. Postanowienie to nie zostało przez strony podjęte w terminie, kierowane do skarżących przesyłki zawierające w/w postanowienie były awizowane w dniu 26 maja 2008r. i w dniu 2 czerwca 2008r. W takiej sytuacji - zgodnie z art. 44 § 4 kodeksu postępowania administracyjnego - pismo uważa się za doręczone z upływem czternastego dnia od pierwszego awizowania, a więc w niniejszej sprawie z upływem 9 czerwca 2008r. Od tego dnia biegł zatem 7-dniowy termin do uzupełnienia braków złożonego wniosku o wznowienie postępowania. Skarżący nie wyjaśnili, kiedy dowiedzieli się o okolicznościach i zdarzeniach stanowiących w ich ocenie podstawę do wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2008r. Nr [...], nie odnieśli się do tej kwestii ani w złożonym wniosku o wznowienie postępowania, ani w późniejszych pismach, np. w odwołaniu od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lipca 2008r.. Prawidłowo zatem organy odmówiły wznowienia postępowania uznając, że strony występujące z żądaniem wznowienia nie udowodniły zachowania ustawowego terminu przewidzianego na złożenie takiego wniosku. Warto ponadto zauważyć, że dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe) może nastąpić co do zasady tylko wówczas, gdy sfałszowanie dowodu zostało stwierdzone orzeczeniem sądu lub innego organu (wyjątki przewidziane są w art. 145 § 2 i § 3 kpa). Strona, która domaga się wznowienia postępowania na tej podstawie, że dowód okazał się fałszywy, musi zatem przedłożyć organowi administracji publicznej dowód w postaci orzeczenia sądu lub innego właściwego organu, stwierdzającego, że dokument był sfałszowany. Takiego orzeczenia H. i Z. K. oraz Z. L. nie przedłożyli, co również uniemożliwia wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2008r. Nr [...]. Mając powyższe na uwadze, wobec bezzasadności skargi, należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).