VII SA/Wa 784/16
WyrokWSA w Warszawie2017-03-03
Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Tadeusz Nowak, Krystyna Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, wydana na podstawie przepisu, który został następnie uchylony, jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, wydana na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a) Prawa o ruchu drogowym, była zgodna z prawem, mimo późniejszego uchylenia tego przepisu. Kluczowe było to, że w dacie wydawania decyzji przepis ten obowiązywał, a przesłanki do jego zastosowania (ostateczna decyzja o skierowaniu na egzamin kontrolny i niepoddanie się mu) zostały spełnione. Sąd podkreślił, że cofnięcie uprawnień w takiej sytuacji ma charakter związany i jest obowiązkiem organu.Stan faktyczny
A. J. został skierowany na egzamin kontrolny kwalifikacji do kierowania pojazdami kategorii B z powodu przekroczenia punktów karnych. Nie przystąpił do egzaminu, co skutkowało wydaniem przez Starostę decyzji o cofnięciu uprawnień. A. J. wniósł odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, uzasadniając to pobytem w szpitalu po wypadku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze przywróciło termin i utrzymało w mocy decyzję Starosty. A. J. zaskarżył decyzję SKO do WSA, zarzucając m.in. wydanie decyzji na podstawie przepisu, który został uchylony. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant spec. Katarzyna Ławnik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2017 r. sprawy ze skargi A. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r., znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] działając w oparciu o art. 127 § 1 i 2 w związku z art. 17 pkt 1 k.p.a. oraz art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 roku o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 z późn. zm.), po rozpatrzeniu wniosku A. J. o przywrócenie terminu na wniesienie odwołania, oraz po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez A. J. od decyzji Starosty [...] z dn. [...] października 2015 r. nr [...], orzekającej o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B orzekł w pkt 1 na podstawie art. 59 § 2 k.p.a. o przywróceniu A. J. terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty [...] z dnia [...] października 2015 r. nr [...] orzekającej o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B zaś w pkt 2 na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzje organu pierwszej instancji .
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że pismem z dn. [...] sierpnia 2015 r. Starosta [...] zawiadomił A. J. o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie kategorii B w związku z nie poddaniem się egzaminowi sprawdzającemu kwalifikacje w formie egzaminu państwowego. W piśmie tym strona została poinformowana również o prawie zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Pismo zostało odebrane w dn. 3 września 2015 r. przez E. J. (matkę A. J.).
Decyzją z dn. [...] października 2015 r. nr [...], Starosta [...] orzekł o cofnięciu A. J. uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że A. J. został skierowany na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikacje kierowcy w zakresie kategorii B prawa jazdy. W związku z nieprzystąpieniem przecz stronę do ww. egzaminu, organ I instancji wszczął postępowanie w sprawie cofnięcia upragnienia do kierowania pojazdami kategorii B prawa jazdy i orzekł o cofnięciu ww. uprawnienia na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a) ustawy Prawo o ruchu drogowym. Decyzja została doręczona stronie w dniu [...] października 2015 r. (decyzję odebrał dorosły domownik —E. J., matka).
W dniu [...] listopada 2015 r. (data stempla pocztowego), A. J. wniósł odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. W odniesieniu do wniosku o przywrócenie terminu na złożenia odwołania podniósł, że uzasadnia go pobytem w szpitalu oraz zabiegiem operacyjnym, wykonanym w związku z wypadkiem i skomplikowanym złamaniem kości czaszki, do którego doszło krótko po odbiorze przedmiotowej korespondencji. Towarzyszący ból i dyskomfort po zabiegu, nie pozwolił stronie na wcześniejsze złożenie odwołania. Termin na jego wniesienie upływał kiedy przebywał w szpitalu. W wyniku przeprowadzonego zabiegu chirurgicznego i towarzyszącym temu uciążliwościom bólowym, do dnia 13 listopada 2015 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim. Do wniosku odwołujący załączył kartę informacyjną leczenia szpitalnego, z której wynika, że w okresie 31 października 2015 r. — 6 listopada 2015 r. przebywał w szpitalu oraz druk zwolnienia lekarskiego (obejmujący okres od dn. 31 października 2015 r. do dn. 13 listopada 2015 r.).
Odwołujący zarzucił decyzji organu pierwszej instancji naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. ustawy Prawo o ruchu drogowym i ustawy o kierujących pojazdami. Naruszenie przepisów prawa administracyjnego które miało wpływ na wynik sprawy tj. naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art 9, art. 10, art 11 oraz art. 80 k.p.a. poprzez nie odniesienie się do meritum sprawy, oraz przedstawienia właściwych wyjaśnień co jest działaniem sprzecznym z zasadami rzetelnego procesu administracyjnego. Naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla wydania prawidłowej decyzji. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło, że wniosek o przywrócenie terminu na wniesienie odwołania, zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Zgodnie z § 2, prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. W myśl art. 59 § 2 k.p.a. o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do jego rozpatrzenia.
Dla skutecznego domagania się przywrócenia terminu do wniesienia odwołania należy: 1. złożyć wniosek w ustawowo przewidzianym terminie, a zatem w ciągu 7 dni od daty, w której ustały przyczyny dla których strona uchybiła ustawowemu terminowi do wniesienia odwołania; 2. wraz z wnioskiem złożyć odwołanie, którego dotyczy wniosek o przywrócenie terminu; 3. uprawdopodobnić, iż uchybienie terminowi nastąpiło bez winy strony.
Decyzja Starosty [...] z dnia [...] października 2015 r. nr [...] orzekającej o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B, została skutecznie doręczona w dniu 22 października 2015 r.. Termin na wniesienie odwołania upływał w dniu 5 listopada 2015 r. Z karty informacyjnej leczenia szpitalnego wynika, że A. J. w dniach 31 października 2015 r. – 6 listopada 2015 r. przebywał w Szpitalu Klinicznym [...] w [...] w związku z rozpoznaniem złamania wyrostka dziobiastego żuchwy strony prawej. W dniu 2 listopada 2015 r. w znieczuleniu ogólnym z intubacją przez nos oraz miejscowym Ligno +NA wykonano repozycję i osteosyntezę ZJO strony lewej
z dostępu zewnątrzustnego i wewnątrz ustnego. Ponadto, A. J. otrzymał zwolnienie lekarskie w dniach 31 października 2015 r. – 13 listopada 2015 r.
W świetle ww. okoliczności Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] oceniło, że odwołujący się uprawdopodobnił uchybienie terminu bez jego winy.
W okresie gdy mijał termin na wniesienie odwołania - przebywał w szpitalu, a po przejściu zabiegu chirurgicznego (zarówno w szpitalu jak i po wypisie), biorąc pod uwagę uraz którego doznał mógł nie być w stanie dokonać czynności w niniejszej sprawie. Ponadto, co istotne odwołanie zostało wniesione w dniu [...] listopada 2015 r., a zatem w terminie 7 dni od ustania przyczyny, dla której strona uchybiła terminowi na wniesienie odwołania tj. od dnia 13 listopada 2015 r.
Przystępując do rozpoznania odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wskazało, że nie zasługuje ono na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie niepoddania się sprawdzeniu kwalifikacji w trybie określonym w art. 114 ust. 1 pkt 1 ustawy. W świetle art. 114 ust. 1 pkt 1b ww. ustawy, kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1. P.r.d.
Jeżeli zobowiązany nie poddała się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji, organ ma obowiązek wydać decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a ww. ustawy. Zastosowanie sankcji w postaci cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami nie zależy od uznania organu, lecz jest jego obowiązkiem. Decyzja w przedmiocie skierowania osoby z określonym dniem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, która jest ostateczna, korzysta z domniemania legalności i prawidłowości. Musi być ona respektowana przez samą osobę (odstępując od możliwości zaskarżenia ostatecznej decyzji w przedmiocie skierowania go na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, zobowiązany jest wykonać ją w wyznaczonym terminie, o ile nie było ku temu istotnych przeszkód), ale także przez organy prowadzące postępowanie w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdem (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 4 czerwca 2014 r. o sygn. akt: II SA/Bd 459/14).
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podkreśliło, że decyzja przewidziana w art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym ma charakter związany, a zatem zastosowanie sankcji w postaci cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym nie zależy od uznania organu, lecz jest jego obowiązkiem (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 października 2011 r. o sygn. akt: I OSK 1721/10).
W sprawie niniejszej Komendant [...] Policji pismem z dnia [...] września 2012 r. nr [...] skierował do organu I instancji wniosek o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji A. J. do kierowania pojazdami w ramach posiadanych uprawnień w związku z otrzymaniem łącznie 28 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. Starosta [...] orzekł o skierowaniu A. J. na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikacje kierowcy w zakresie kategorii B prawa jazdy z uwagi na przekroczenie 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Decyzją z dnia [...] maja 2014 r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Starosty [...]. Wyrokiem z dnia 6 marca 2015 r. sygn. akt: VII SA/Wa 1663/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. J. na ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego
A. J. do chwili orzekania przez Kolegium w niniejszej sprawie nie przedstawił dowodu poddania się egzaminowi kontrolnemu, na który został skierowany. Tymczasem, do wydania decyzji o cofnięciu prawa jazdy na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym niezbędna jest wyłącznie ostateczna decyzja o skierowaniu na egzamin kontrolny i fakt niepoddania się sprawdzeniu ww. kwalifikacji. Przesłanki te w niniejszej sprawie wstąpiły, a zatem organ I instancji zobligowany był do wydania decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami
w zakresie posiadanych przez stronę kategorii prawa jazdy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło, że okoliczności podniesione przez stronę w odwołaniu nie mają znaczenia dla sprawy. Zarzuty dotyczące skierowania strony na egzamin kontrolny, jak również okoliczności związane z uzyskiwaniem punktów karnych są bezprzedmiotowe - niniejsze postępowanie dotyczy bowiem cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami w oparciu o ostateczne rozstrzygnięcie o skierowaniu strony na egzamin kontrolny, które dodatkowo zostało podtrzymane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie).
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe orzeczenie wniósł A. J. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji cyt. "w pkt. 2 tj. w części utrzymującej decyzję Starosty [...] w mocy, względnie skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania przez właściwe organy".
W uzasadnieniu skargi wskazano, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zapadła [...] stycznia 2016 r. tymczasem w dniu 4 stycznia 2016r. przepis z art. 140 ust. 1 pkt. 4 lit, a) ustawy Prawo o ruchu drogowym, stanowiącym podstawę jej wydania, został uchylony.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentacje.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) stanowi, że uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego orzeczenia (decyzji bądź postanowienia) następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji odpowiadają przepisom prawa.
Sąd stwierdza, że dopuszczalne było przywrócenie skarżącemu terminu do wniesienia odwołania W pełni akceptuje też ustalenia i argumentację, które legły u podstaw orzeczenia zawartego w zaskarżonej decyzji. Ocenia je jako prawidłowe, wyczerpujące, przyjmuje za własne.
Powtórzmy, w przypadku gdy osoba skierowana na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji nie wykona nałożonego na nią obowiązku i nie podda się egzaminowi to stosownie do art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym starosta wydaje decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym. Decyzja ta ma charakter decyzji związanej, co oznacza że organ administracyjny nie działa w ramach uznania administracyjnego. Brak podstawy prawnej do wyznaczenia w decyzji kierującej na sprawdzenie kwalifikacji okresu, w którym skierowany zobligowany jest poddać się egzaminowi nie oznacza, że strona nie jest związana żadnym w tym zakresie terminem. Przeciwnie, niedopuszczalność wskazania terminu takiego w decyzji kierującej na egzamin oznacza, że stosowane w tej mierze winny być ogólne unormowania w zakresie wykonalności ostatecznych decyzji. Oznacza to, że niezwłocznie z chwilą otrzymania ostatecznej decyzji kierującej na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji strona winna podjąć czynności zmierzające do poddania się takiemu egzaminowi. Niepodjęcie czynności takich i niepoddanie się egzaminowi obliguje bowiem organ do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień.
Sąd stwierdza, że nie jest uzasadniony zarzut skarżącego co do tego, że stanowiący podstawę prawną zaskarżonej decyzji przepis nie pozostawał w obrocie prawnym w dacie jej wydawania.
I tak, w dacie wydawania zaskarżonej decyzji – [...] stycznia 2016 r. istniała podstawa prawna do jej wydania , którą zastosowano. Przepis art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a) uchylony został przez art. 125 pkt 16 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2011 r. nr 30 poz. 151), który wszedł w życie z dniem 1 stycznia 2017 r.
Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 tj.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło