I OSK 1721/10
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-10-13
Skład orzekający: Jolanta Rajewska, Wojciech Mazur, Mirosław Gdesz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kwestia prawidłowości wpisów punktów karnych do ewidencji kierowców lub prawidłowości skierowania na badania psychologiczne stanowi zagadnienie wstępne w postępowaniu o cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami z powodu niepoddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji?Ratio decidendi
Kwestia prawidłowości wpisów punktów karnych do ewidencji kierowców lub prawidłowości skierowania na badania psychologiczne nie stanowi zagadnienia wstępnego w postępowaniu o cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami z powodu niepoddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji. Postępowanie w sprawie cofnięcia uprawnień jest odrębne od postępowań dotyczących punktów karnych czy badań psychologicznych, a ich kwestionowanie powinno odbywać się w odrębnych trybach. Skoro kierowca został prawidłowo skierowany na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji i nie poddał się mu w wyznaczonym terminie, spełnione zostały przesłanki do cofnięcia uprawnień.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła cofnięcia P. M. uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B, C, B+E, C+E z powodu niepoddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji, do którego został skierowany w związku z przekroczeniem 24 punktów karnych. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Włocławku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę P. M., uznając, że kwestia spornych punktów karnych i skierowania na badania psychologiczne nie stanowi zagadnienia wstępnego w sprawie cofnięcia uprawnień. P. M. wniósł skargę kasacyjną, zarzucając m.in. naruszenie Konstytucji RP i przepisów wykonawczych dotyczących punktów karnych oraz błędną wykładnię art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a Prawa o ruchu drogowym.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jolanta Rajewska (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Wojciech Mazur sędzia del. WSA Mirosław Gdesz Protokolant asystent sędziego Katarzyna Myślińska po rozpoznaniu w dniu 13 października 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 23 czerwca 2010 r. sygn. akt II SA/Bd 218/10 w sprawie ze skargi P. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Włocławku z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 23 czerwca 2010 r., sygn. akt II SA/Bd 218/10 oddalił skargę P. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Włocławku z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami.
Wyrok zapadł w następujących okolicznościach prawnych i faktycznych sprawy.
. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Włocławku decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. utrzymało w mocy decyzję Starosty Rypińskiego z dnia [...] grudnia 2009 r. cofającą P. M. uprawnienia kategorii B, C, B+E, C+E w związku z niepoddaniem się przez niego w wyznaczonym terminie kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia organu I instancji stanowił art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz.U. z 2005 r, Nr 108, poz.908 ze zm.-dalej w skrócie ustawa Prd). Stosownie do tego przepisu starosta wydaje decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym w razie niepoddania się sprawdzeniu kwalifikacji w trybie określonym w art. 114 ust. 1 pkt 1 ustawy Prd. Kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega zaś osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem: a/ w razie uzasadnionych zastrzeżeń co do jej kwalifikacji, b/ na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji- w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy Prd. W związku z przekroczeniem przez P. M. liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego Starosta Rypiński dnia [...] sierpnia 2009 r. skierował kierowcę na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w trybie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa o ruchu drogowym. W skierowaniu tym wskazano, że niepoddanie się sprawdzeniu kwalifikacji w terminie do dnia [...] października 2009 r. spowoduje wydanie decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. Decyzja w sprawie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji została przez stronę zaskarżona do SKO we Włocławku, które po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] września 2009 r. rozstrzygnięcie to utrzymało w mocy. Powyższej decyzji organu odwoławczego strona nie zaskarżyła do sądu, zatem sprawa skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji została ostatecznie i prawomocnie rozstrzygnięta. Termin, do którego skarżący miał poddać się sprawdzeniu kwalifikacji, upłynął dnia [...] października 2009 r. Wobec tego, zdaniem Kolegium, nie ma podstaw do uchylenia decyzji Starosty Rypińskiego, bowiem zaistniała określona w art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym przesłanka do wydania przez ten organ decyzji o cofnięciu P. M. uprawnień do kierowania pojazdem silnikowym.
Skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Bydgoszczy wniósł P. M., reprezentowany przez radcę prawnego. Domagając się uchylenia decyzji SKO we Włocławku z dnia [...] stycznia 2010 r., wskazał, że złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną od wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 5 listopada 2009 r., sygn. akt II SA/ Bd 835/09 oddalającego jego skargę w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne. Z tego względu uznać trzeba, że decyzja Komendanta Powiatowego Policji w Rypinie z dnia [...] maja 2009 r. kierująca skarżącego na badania psychologiczne nie jest prawomocna. Ponadto istnieje spór pomiędzy skarżącym a Komendantem Powiatowym Policji w sprawie ustalenia punktów karnych. Kwestia ta ma istotne znaczenie dla decyzji nakazującej skarżącemu kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, a w konsekwencji także decyzji orzekającej o cofnięciu uprawnień kategorii B, C, B+ E, C+E. Starosta Rypiński, wydając decyzję z dnia [...] grudnia 2009 r., nie zajął stanowiska dotyczącego powyższego zagadnienia wstępnego, a tym samym nie rozpatrzył całego materiału dowodowego oraz nie wyjaśnił stanu faktycznego przedmiotowej sprawy.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Włocławku wniosło o jej oddalenie, twierdząc że wniesienie skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 5 listopada 2009 r. przedmiocie skierowania na badania psychologiczne nie ma wpływu na rozstrzygnięcie w zakresie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi z uwagi na niepoddanie się w wyznaczonym terminie kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji z powodu przekroczenia 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego.
Powołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy skargę P. M. oddalił. Na wstępie Sąd I instancji stwierdził, że sprawa cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami (art. 140 ustawy Prawo o ruchu drogowym) jest odrębną od spraw dot. prawidłowości wpisu ilości punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego (art. 130 ustawy Prd), skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji (art. 114 ustawy Prd) oraz skierowania na badania psychologiczne w celu orzeczenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem (art. 124 ust. 1 ustawy Prd). Strona kwestionująca prawidłowość wpisu odpowiedniej ilości punktów do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego może zwrócić się o podjęcie określonego aktu i czynności do organu właściwego (komendanta wojewódzkiego Policji – por. § 3 ust. 1 rozporządzenia z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego), a w razie jego milczenia skorzystać ze skargi w oparciu o art. 3 § 2 pkt 8 ustawy P.p.s.a. Także niekorzystna dla wnioskującego o zmianę wpisu punktów w ewidencji czynność materialno – techniczna organu podlega kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lipca 2006 r., sygn. akt I OSK 1087/05, LEX nr 275433). Kwestie dotyczące ilości punktów uwidocznionych w powyższej ewidencji mogą stanowić zagadnienie wstępne jedynie w sprawie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji oraz w sprawie poddania się badaniu psychologicznemu, gdyż przesłanką do wydania decyzji w tym zakresie jest przekroczenie liczby 24 punktów wpisanych do ww. ewidencji (art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prd dotyczący decyzji o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji oraz art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy Prd dotyczący decyzji o konieczności poddania się badaniu psychologicznemu). Przedmiotowy spór nie ma natomiast takiego znaczenia w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. W niniejszej sprawie organ orzekał na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym. Z treści tego przepisu wynika, że warunkiem wydania decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym jest niepoddanie się sprawdzeniu kwalifikacji w trybie przewidzianym w art. 114 ust. 1 pkt 1 ustawy. Zagadnieniem wstępnym dla rozstrzygnięcia w trybie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy może być zatem kwestia prawidłowości wydania decyzji o poddaniu się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji, a nie kwestia ilości punktów w ewidencji (która może być w stosownym trybie podważana wcześniej).
Sąd I instancji zauważył ponadto, że cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi może nastąpić z powodu dwóch odrębnych, niezależnych przyczyn, tj. z uwagi na niepoddanie się sprawdzeniu kwalifikacji w trybie określonym w art. 114 ust. 1 pkt 1 ustawy Prd oraz niepoddanie się badaniu psychologicznemu w trybie określonym w art. 124 ust. 1 pkt 2 lub 3 ustawy Prd. Wynika to wprost z treści art. 140 ust. 1 pkt 4 Prawa o ruchu drogowym, który wskazane przesłanki wymienia w dwóch odrębnych jednostkach redakcyjnych (odpowiednio pod lit. a) i pod lit. c)), bez połączenia ich spójnikiem "i", co wyklucza konieczność łącznego spełnienia obu wskazanych przesłanek, aby było możliwe wydanie decyzji o cofnięciu uprawnień.
Skoro ani kwestia prawidłowości wpisów w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, ani kwestia prawidłowości skierowania na badania psychologiczne, nie są zagadnieniami wstępnymi w postępowaniu o cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi z powodu niepoddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji, to bezzasadne są zarzuty skarżącego zarówno co do konieczności ustalenia, że takowy spór istnieje (naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a.), jak też co do konieczności zawieszenia postępowania w związku z koniecznością rozstrzygnięcia o prawidłowości wpisu ilości punktów bądź prawidłowości skierowania na badania psychologiczne. W związku z powyższym, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, WSA w Bydgoszczy oddalił rozpoznawaną skargę na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej powoływana jako P.p.s.a.).
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł P. M., reprezentowany przez radcę prawnego, domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie:
1/ art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz.U. z 2003 r., Nr 35, poz. 311 ze zm.) poprzez zastosowaniu niekonstytucyjnych przepisów aktu wykonawczego wydanych niezgodnie z delegacją ustawową jako podstawy materialnoprawnej zaskarżonego orzeczenia;
2/ art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a Prawa o ruchu drogowym w związku z brakiem obowiązku poddania się przez skarżącego kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji w trybie określonym w art. 114 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy.
W motywach skargi kasacyjnej jej autor podał, że skarżący na własny koszt uczestniczył w szkoleniu w dniu [...] maja 2009 r. w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w P., co zgodnie z § 8 ust. 4 cyt. rozporządzenia w związku z art. 130 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym powinno skutkować odjęciem mu 6 punktów karnych wpisanych do ewidencji osób naruszający przepisy o ruchu drogowym. Decyzja Komendanta Powiatowego Policji w Rypinie z dnia [...] maja 2009 r. w sprawie skierowania na badania psychologiczne nie miała podstaw prawnych, bowiem na dzień jej wydania skarżący posiadał jedynie 22 punkty i właśnie taki zapis powinien znajdować się w ewidencji, zgodnie z prawidłową wykładnią i zastosowaniem przepisów prawa.
Istotne znaczenie w przedmiotowej sprawie ma ponadto to, że przepisy art. 130 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym stanowią wyraźnie, iż kierowca wpisany do ewidencji, o której mowa w ust. 1, może na własny koszt uczestniczyć w szkoleniu, którego odbycie powoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Nie dotyczy to kierowcy w okresie 1 roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy. Przepisy tej ustawy nie przewidują innych sytuacji ograniczających możliwość korzystania z tego prawa. Cytując delegację ustawową zawartą w art. 130 ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, autor skargi kasacyjnej stwierdził, że art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej wymaga, by upoważnienie zawarte w ustawie było szczegółowe i określało m.in. zakres spraw przekazanych do uregulowania. Skoro zatem w art. 130 ust. 4 i art. 140 ust. 5 Prawa o ruchu drogowym ustawodawca określając zakres upoważnienia do wydania rozporządzenia, wyraźnie nie wymienił upoważnienia do wprowadzenia sankcji w postaci niezmniejszenia punktów karnych w odniesieniu do pewnej grupy kierowców po odbyciu przedmiotowego szkolenia, zakaz pomniejszenia punktów w ewidencji kierowcy posiadającemu w dniu podjęcia szkolenia powyżej 24 punktów karnych, to przepis § 8 ust. 6 powołanego rozporządzenia należy uznać za wydany bez upoważnienia ustawowego, co narusza wskazany przepis Konstytucji RP.
Skarga skierowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy nie zawierała zarzutu niezgodności z prawem dyspozycji § 8 ust. 6 wyżej wymienionego rozporządzenia. Jednakże w myśl przepisu art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto podstawę uchylenia decyzji, w razie stwierdzenia przez Sąd sprzeczności przepisu rozporządzenia z ustawą, stanowi co o zasady przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ lub c/ ustawy P.p.s.a. (wyrok składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 stycznia 2006 r. sygn.akt I OPS 4/2005).
W piśmie procesowym z dnia [...] września 2011 r. pełnomocnik skarżącego kasacyjnie podkreślił, że wszystkie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej są w pełni uzasadnione. W szczególności dotyczy to zarzutu naruszenia art. 92 ust. 1 Konstytucji i § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r., co zdaniem kasatora mają potwierdzać wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 20 maja 2009 r., sygn. akt III SA/Gd 167/09 oraz WSA w Warszawie z dnia 3 czerwca 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 15/09.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny z urzędu uwzględnia zatem wyłącznie przesłanki enumeratywnie wymienione § 2 art.183 P.p.s.a. Jeżeli nie zachodzi nieważność postępowania sądowego w takim ujęciu, sąd kasacyjny zobowiązany jest do skontrolowania tylko zarzutów podniesionych przez samą stronę. Nie jest natomiast uprawniony do uzupełniania czy modyfikowania takich wytyków. W związku z powyższym nie ulega wątpliwości, że skuteczność omawianego środka zaskarżenia w znacznej mierze zależy od sposobu sformułowania przez stronę podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia.
Skarga kasacyjna analizowana pod katem zarzutów sformułowanych w jej podstawach nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że przepis art.174 P.p.s.a. dopuszcza dwie podstawy kasacyjne: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnie lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Błąd w wykładni zachodzi wówczas, gdy z określonego brzmienia przepisu sąd wyprowadza mylne wnioski, co do jego znaczenia. Z tą formą złamania prawa mamy do czynienia, jeżeli sąd dokonuje niewłaściwej interpretacji zastosowanego przepisu, nieprawidłowo odczytując treść lub znaczenie takiej normy prawnej. Natomiast uchybienie prawu materialnemu przez niewłaściwe zastosowanie polega na tzw. błędzie w subsumcji, co wyraża się w tym, że stan faktyczny w sprawie błędnie uznano za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w normie prawnej, albo że ustalonego w sprawie stanu faktycznego błędnie "nie podciągnięto" pod hipotezę danej normy prawnej.
Przepis prawa materialnego może zatem stanowić podstawę kasacyjną, jeżeli norma ta pozostaje w bezpośrednim związku z wynikiem konkretnej sprawy sadowoadministracyjnej. Autor rozpoznawanej skargi kasacyjnej zarzucając Sądowi I instancji złamanie § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz.U. z 2003 r., Nr 35, poz. 311 ze zm.) i art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, nie próbował nawet wykazać by przepisy te miały bezpośredni związek ze sprawą, w której zapadł kwestionowany przez niego wyrok. Kasator zdaje się w ogóle nie przyjmować do wiadomości, że w sprawie tej przedmiotem kontroli WSA w Bydgoszczy była wyłącznie decyzja dotycząca cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi. Oceniając legalność takiego rozstrzygnięcia, Sąd I instancji nie dokonywał i nie mógł przeprowadzać wykładni powołanych przepisów, gdyż w sprawie cofnięcia omawianych uprawnień nie miały one zastosowania. W konsekwencji Sądowi temu nie można skutecznie zarzucić ani błędnej interpretacji ani niewłaściwego zastosowania § 8 ust. 6 cyt. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego i art. 92 ust. 1 Konstytucji RP.
Zauważyć również trzeba, że wojewódzkie sądy administracyjne, jak wynika z art.134 § 1 P.p.s.a., rozpatrując wniesione doń skargi, nie są skrępowanie użytymi w nich argumentami, zawartymi tam wnioskami, zarzutami czy żądaniami. Winny więc rozważyć nie tylko, czy zaskarżone działanie dotknięte jest uchybieniami wskazanymi w rozpoznawanej skardze, ale muszą badać, czy nie zawierało ono także innych naruszeń prawa niż powołane przez stronę. Mimo tak szeroko zakreślonych granic pierwszoinstancyjnej kontroli sadowoadministracyjnej, wojewódzki sąd administracyjny nie może przekroczyć dopuszczalnych granic orzekania oraz swoimi ocenami wkraczać w inną sprawę niż ta, w której podjęto zaskarżony akt lub czynność. Wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego oparte jest na zasadzie kontradyktoryjności. Postępowanie to może być uruchomione tylko na skutek skargi (w pewnych sytuacjach wniosku) złożonej przez legitymowany do tego podmiot. Przedmiot zaskarżonego taką skargą aktu (czynności) wyznacza granice sprawy podlegającej kontroli sądowej, a tym samym zakres dopuszczalnego w niej orzekania.
W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku prawidłowo zwrócono uwagę na to, że orzeczenie to mogło dotyczyć oceny legalności tylko zaskarżonej w tej sprawie decyzji w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. Trafnie też Sąd I instancji podkreślił, że sprawa cofnięcia takich uprawnień jest odrębną od spraw dotyczących prawidłowości wpisu ilości punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego (art. 130 ustawy Prd), skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji (art. 114 ustawy Prd) oraz skierowania na badania psychologiczne w celu orzeczenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem (art. 124 ust. 1 ustawy Prd). Kierowca zainteresowany wykreśleniem wpisów do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego może zwrócić się do właściwego komendanta wojewódzkiego Policji o podjęcie w tym zakresie stosownego działania oraz podjęte w takiej sprawie czynności materialno – techniczne organu poddać kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Natomiast w razie milczenia organu strona może skorzystać ze skargi w oparciu o art. 3 § 2 pkt 8 ustawy P.p.s.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lipca 2006 r., sygn. akt I OSK 1087/05, LEX nr 275433). Ponadto skarżący mógł w odrębnej sprawie zaskarżyć do wojewódzkiego sądu administracyjnego także ostateczną decyzję w sprawie skierowania go na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Fakt, że wymieniony- chociaż zarówno przed organami Policji jak i we wszystkich postępowaniach administracyjnych był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika- nie wykorzystał wszystkich przysługujących mu środków prawnych, nie może oznaczać, że Sąd I instancji rozpatrując skargę P. M. na decyzję w przedmiocie cofnięcia mu uprawnień do kierowania pojazdami, mógł badać prawidłowość prowadzenia ewidencji kierowców naruszających przepisy o ruchu drogowym, a także interpretować przepisy oraz oceniać sposób ich zastosowania w innych odrębnych sprawach.
Informacyjnie można również dodać, że poglądy prezentowane w powołanych przez kasatora orzeczeniach wojewódzkich sądów administracyjnych nie zyskały aprobaty w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Odmienne stanowisko w kwestii konstytucyjności powołanego aktu wykonawczego Naczelny Sad Administracyjny wyraził w wyroku z dnia 22 marca 2011 r. sygn. akt I OSK 723/10 oraz pośrednio także w wyroku z dnia 18 maja 2011 sygn. akt I OSK 1187/10.
Zamierzonego przez kasatora skutku nie mógł też odnieść zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a Prawa o ruchu drogowym. Zgodnie z tym przepisem decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie niedpoddania się sprawdzeniu kwalifikacji w trybie określonym w art.114 ust.1 pkt.1 Prd. Ten ostatnio powołany przepis stanowi zaś, że kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy. Zaistnienie stanu faktycznego przewidzianego łącznie w hipotezie tych unormowań skutkuje cofnięciem uprawnień do kierowania pojazdem silnikowym. Decyzja, o jakiej mowa w art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy Prd, ma bowiem charakter związany, a zatem zastosowanie takiej sankcji nie zależy od uznania organu, lecz jest jego obowiązkiem.
W skardze kasacyjnej nie sformułowano żadnych wytyków związanych z drugą z dopuszczalnych podstaw kasacyjnych (art.174 pkt.2 P.p.s.a.). Nie wywiedziono zatem zarzutu pozwalającego zakwestionować ustalenia przyjęte w zaskarżonym wyroku. Ma to istotne znaczenie, gdyż z miarodajnych w sprawie ustaleń faktycznych wynika, że Starosta Rypiński – na wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji i w związku z przekroczeniem przez P. M. 24 punktów wpisanych do ewidencji kierowców naruszających przepisy o ruchu drogowym- dnia 4 sierpnia 2009 r. wydał skarżącemu skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, wskazując jednocześnie, że niedopełnienie tego obowiązku w terminie do dnia 4 października 2009 r. skutkować będzie wydaniem decyzji o cofnięciu mu uprawnień do kierowania pojazdami. Powyższa decyzja Starosty została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Włocławku. Decyzja organu odwoławczego nie została zaskarżona do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Oznacza to, że decyzja w przedmiocie skierowania P. M z określonym dniem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji jest ostateczna, a tym samym korzysta z domniemania legalności i prawidłowości. Musiała być ona respektowana przez samego skarżącego (odstępując od możliwości zaskarżenia ostatecznej decyzji w przedmiocie skierowania go na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, zobowiązany był wykonać ją nie później niż w wyznaczonym terminie), ale także przez organy prowadzące postępowanie w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdem, jak i przez sąd rozpatrujący skargę na podjęte w tym zakresie rozstrzygniecie administracyjne. W związku z powyższym oraz skoro z niezakwestionowanych przez kasatora ustaleń wynika, że skarżący w wymaganym trybie został skierowany na kontrolne sprawdzenie jego kwalifikacji oraz w zakreślonym terminie nie dopełnił tego obowiązku, to nie może budzić wątpliwości, że w okolicznościach niniejszej sprawy przesłanki przewidziane w art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a Prawa o ruchu drogowym zostały spełnione. W tym stanie faktycznym sprawy organy administracji oraz Sąd I instancji działały w granicach i na podstawie prawa. Zarzut naruszenia zaskarżonym wyrokiem powołanej normy uznać zatem należy za pozbawiony usprawiedliwionych podstaw.
Z powyższych względów zarzuty skargi kasacyjnej nie mogły doprowadzić do wyeliminowania zaskarżonego wyroku z obrotu prawnego.
Dlatego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło