VII SA/Wa 791/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), Sędziowie sędzia WSA Izabela Ostrowska, sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, Protokolant spec. Dorota Wasiłek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2018 r. sprawy ze skargi [...] S.A. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2018 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę Zaskarżona decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., Nr 1257), po rozpatrzeniu odwołania [...]SA w L. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2017 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r., znak: [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (nazwany dalej: [...] WINB), po wszczęciu na wniosek [...] SA postępowania, odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...].(nazwanego dalej: PINB w [...].) z dnia [...] grudnia 2016 r., znak: [...] nakazującej [...] SA Oddział [...] wymianę, w terminie do dnia [...] czerwca 2017 r., słupa energetycznego, znajdującego się w nieodpowiednim stanie technicznym, usytuowanego na działce nr [...] w Z.. Od wskazanej decyzji odwołanie w ustawowym terminie wniosła [...] SA zarzucając skarżonej decyzji naruszenie m.in. przepisów art. 6, 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., art. 8 k.p.a., 28 k.p.a. oraz art. 45 k.p.a., zarzucając jednocześnie, że wydane rozstrzygnięcie obarczone jest wadą z art. 156 § 1 pkt 2 i 4 k.p.a. Rozpoznając sprawę w postępowaniu odwoławczym organ na wstępie wskazał, że stwierdzenie nieważności decyzji jest nadzwyczajnym trybem weryfikacji decyzji administracyjnych, stanowiącym wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnej zawartej w art. 16 Kpa. Dlatego też stosowane może być wyłącznie w ściśle określonych sytuacjach przewidzianych w art. 156 § 1 Kpa. W tym miejscu organ odwoławczy wyjaśnia, iż w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności bada się, czy sporna decyzja była dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 Kpa, w chwili jej wydawania. Następnie organ wskazał, że z dokumentacji zgromadzonej w aktach przedmiotowej sprawy wynika, iż PINB w [...]., działając na podstawie określonej w art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 z późn. zm.), decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r., znak: [...] nakazującej [...] SA Oddział [...] Rejon [...] wymianę, w terminie do dnia [...] czerwca 2017 r., słupa energetycznego, na działce nr [...] w Z. Podkreślono, że skarżąca Spółka nie kwestionowała, że słup energetyczny znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym i w związku z tym zasadne jest zobowiązanie do usunięcia nieprawidłowości. Osią sporu jest natomiast określenie podmiotu zobowiązanego do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości (Skarżąca – [...] spółka akcyjna z siedzibą w L., czy jej jednostka organizacyjna – P. spółka akcyjna Oddział [...] w [...].). W ocenie Skarżącej decyzja PINB w [...]. skierowana została do osoby nie będącej stroną. Zdaniem organu odwoławczego powyższy zarzut skierowania decyzji do podmiotu nie będącego stroną w rozpatrywanej sprawie jest niezasadny. Można co najwyżej przyjąć, że strona obowiązana do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości została określona w decyzji w sposób zbyt szczegółowy. Podstawę do takiej oceny dają wyjaśnienia Skarżącej zawarte we wniosku o stwierdzenie nieważności oraz w odwołaniu. Skarżąca twierdzi, że wymieniony w decyzji o nałożeniu obowiązku [...].w [...]. nie istnieje jako samodzielny podmiot prawny, gdyż jest jedynie jednostką pomocniczą spółki [...].SA z siedzibą w L. Oznacza to, że [...] SA z siedzibą w L.byłaby ewentualnie właściwym adresatem tego zobowiązania. Trzeba w związku z tym przypomnieć, że obowiązek został nałożony na P. spółka akcyjna Oddział [...].w [...].. W tym określeniu jest jednak w pierwszej kolejności wskazana [...].SA. Skoro nie istnieje prawnie samodzielny Oddział [...] w [...], należy przyjąć, że decyzja dotyczy wymienionej w niej [...] SA. Dodatkowo należy zauważyć, że w toku postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez organ powiatowy nadzoru budowlanego [...] SA Oddział [...]. brała czynny udział, a pełnomocnictwa dla osób występujących w imieniu Spółki w zakresie określonym przedmiotem działalności spółki wykonywanym przez [...] SA Oddział [...]., były udzielane przez osoby będące z kolei pełnomocnikami Spółki [...] SA z siedzibą w L. W świetle powyższych okoliczności, w ocenie organu II instancji nie można przyjąć, że decyzja PINB w [...]. z dnia [...] grudnia 2016 r. zobowiązująca [...] SA Oddział [...] Rejon Energetyczny w [...]. do wymiany niesprawnego technicznie słupa energetycznego, była obarczona wadą z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Z wadliwością decyzji przewidzianą w powyższym przepisie mamy do czynienia wówczas, gdy nastąpiło określenie praw lub obowiązków podmiotu innego niż strona postępowania. Przez pojęcie "skierowanie decyzji" należy rozumieć określenie w drodze decyzji praw i obowiązków oznaczonego podmiotu. Przepis art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. ma za zadanie wyeliminowanie przypadków, w których akt administracyjny nie mógł wywołać przewidzianych w nim skutków z uwagi na jego skierowanie do niewłaściwej osoby, nie dysponującej uprawnieniami strony. W omawianej sprawie powyższa okoliczność nie zachodzi, a co za tym idzie nie mamy tu również do czynienia z rażącym naruszeniem przepisu art. 28 k.p.a. oraz przepisu art. 45 k.p.a. stanowiącego o sposobie doręczenia pism jednostkom organizacyjnym. Organ odwoławczy wskazał również, że w rozpatrywanym przypadku nie doszło także do naruszenia przepisu art. 66 Prawa budowlanego. Nie budzi żadnych wątpliwości okoliczność, że będący przedmiotem postępowania przed PINB w [...].słup energetyczny znajduje się w stanie technicznym nieodpowiednim. Jedyną zatem możliwością, w świetle przepisu art. 66 Prawa budowlanego, było wydanie nakazu wymiany go na nowy sprawny technicznie. Zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, stanowiącym podstawę prawną weryfikowanego w niniejszym trybie nadzwyczajnym rozstrzygnięcia, w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym, nakazuje w drodze decyzji usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Podkreślono, że przepis art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego znajduje się w rozdziale zatytułowanym "Utrzymanie obiektów budowlanych". Pod pojęciem tym należy rozumieć zachowanie obiektów budowlanych w dobrej sprawności, w stanie niezmienionym, niepogorszonym, należytym. Zatem, celem tego przepisu jest usunięcie nieprawidłowości powstałych w trakcie użytkowania obiektu oraz doprowadzenie obiektu do odpowiedniego stanu technicznego. Nieodpowiedni stan techniczny obiektu budowlanego natomiast jest to stan, który narusza wymagania wynikające z obowiązujących przepisów prawa. Za należyty stan techniczny obiektu budowlanego należy uznać stan jego sprawności technicznej jako całości, a także elementów instalacji i urządzeń odpowiadający wymaganiom prawa, w tym przepisom techniczno - budowlanym (zob. wyrok NSA z dnia 05 stycznia 2011 r., II OSK 1980/09). W zaistniałych okolicznościach, organ odwoławczy podzielił stanowisko [...] WINB zawarte w decyzji z dnia [...] grudnia 2017 r., znak: [...] i stwierdził, iż weryfikowana decyzja PINB w [...]. z dnia [...] grudnia 2016 r. znak: [...] nie jest obarczona żadną z kwalifikowanych wad, o których mowa w art. 156 § 1 Kpa. Skargę na tę decyzję złożyła [...] S.A. w L.. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to: 1. art. 6, art. 7 w zw. art. 77 § 1 k.p.a. - poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego zgodnie z przepisami prawa oraz brak wszechstronnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, a także niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, przez co wydano decyzję, która narusza słuszny interes obywateli i jest niezgodna z przepisami prawa, 2. art. 8 k.p.a. poprzez nieprzyczynienie się przez Organ do starannego i zgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowania mającego zagwarantować równość wobec prawa oraz podważenie zasady dotyczącej pogłębiania zaufania obywatela do organów państwa, 3. art. 10 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i uchybienie obowiązkowi wynikającemu z tego przepisu tj. niezapewnienie właściwej stronie możliwości czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu, a przede wszystkim - pozbawienie możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, materiałów oraz zgłoszonych żądań i niedoręczenie właściwej stronie decyzji kończącej postępowanie w sprawie, 4. art. 28 w zw. z art. 29 k.p.a. poprzez błędne uznanie i przyznanie [...] S.A. w L. Oddział R. Rejon Energetyczny [...]statusu prawa strony, podczas gdy Rejon Energetyczny [...].nie posiada osobowości prawnej i nie może być stroną w rozumieniu przepisów prawa administracyjnego, 5. art. 45 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i kierowanie korespondencji do Rejonu Energetycznego [...]., podczas gdy z regulacji zawartej w tym przepisie wynika bezwzględny obowiązek doręczania pism do lokalu siedziby osób prawnych, do rąk osób uprawnionych, 6. art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 i 4 k.p.a. poprzez nieuchylenie decyzji wydanej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]. Nr [...] , która obarczona jest nieważnością z uwagi, iż została skierowana do osoby niebędącej stroną, co skutkuje rażącym naruszeniem przepisów prawa. Z uwagi na powyższe, Skarżąca wnosiła o : 1. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2017 r. i poprzedzającej ją decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2017 r. znak: [...] i umorzenie postępowania, 2. na podstawie 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. o uwzględnienie skargi i stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...].Nr [...] z dnia [...] grudnia 2016 r., 3. na podstawie art. 200 p.p.s.a. o zasądzenie kosztów postępowania wg norm prawem przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. – zwanej dalej p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie została uwzględniona. Przed przystąpieniem do omówienia zasadniczego problemu w niniejszej sprawie należy porządkowo odnieść się do konstrukcji skargi. Przede wszystkim treść zarzutów jednoznacznie świadczy o tym, że odnoszą się one do postępowania przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w [...]. i decyzji przez niego wydanej. Natomiast przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w niniejszym postępowaniu jest prawidłowość decyzji z dnia [...] stycznia 2018 r. Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Tytułem przypomnienia należy wskazać, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności jest odrębnym i samodzielnym postępowaniem. Wobec sformułowania zarzutów wobec postępowania, które nie było przedmiotem oceny Sądu, nie mogły one zostać uznane za skuteczne. Wydaje się, że wyrazem niezrozumienia istoty postępowania nieważnościowego jest również przedstawiony wniosek o uchylenie przez Sąd zaskarżonej decyzji i decyzji jej poprzedzającej oraz umorzenie postępowania. Umorzenie postępowania zgodnie z art. 161 § 1 p.p.s.a. może nastąpić np. w sytuacji cofnięcia skargi lub gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Strona skarżąca na żadną z takich okoliczności nie wskazuje. Podobnie należy ocenić wniosek o stwierdzenie nieważności, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]. Wskazana podstawa prawna odnosi się do zaskarżonej decyzji, a tą jak wskazano wyżej była decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2018 r. Przechodząc zaś do oceny zaskarżonej decyzji dotyczącej odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...].z powodu skierowania jej do podmiotu niebędącego stroną postępowania wskazać należy, że skoro oddział spółki nie stanowi samodzielnego podmiotu prawa, to prowadzenie postępowania ze wskazaniem spółki i tego właśnie oddziału nie przestaje być postępowaniem prowadzonym w stosunku do spółki jako jedynego podmiotu, który może być i jest podmiotem tego postępowania. W sytuacji takiej błędne jest stanowisko strony skarżącej, że decyzja została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie, bowiem oddział spółki nie jest osobą, a jedynie wydzieloną częścią majątku nie posiadającą podmiotowości prawnej. W takiej sytuacji postępowanie prowadzone było w stosunku do spółki i decyzja była skierowana do spółki, nawet jeżeli nazwa spółki została uzupełniona nazwą rejonu energetycznego. W sprawie nie doszło zatem do wydania decyzji w stosunku do osoby nie będącej stroną w sprawie i stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. nie było uprawnione. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 6 maja 2008 r. (sygn. akt II GSK 73/08) w sytuacji skierowania decyzji do oddziału spółki o.o. dochodzi do skierowania decyzji do podmiotu błędnie nazwanego według przyjmowanych kryteriów oznaczania tożsamości. Nie jest to jednak wada uzasadniająca stwierdzenie nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Wada ta może stanowić uchybienie procesowe będące postawą uchylenia decyzji na podstawie art. 107 § 1 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Podobnie rozstrzygnął NSA w wyroku z dnia 23.10.2013 r. sygn.. akt II OSK 1194/12. Zatem zarzut dotyczący naruszenia prawa przez wadliwe niezastosowanie art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. jest nieusprawiedliwiony. Odnosząc się do pozostałych podstaw stwierdzenia nieważności decyzji PINB wskazanych we wniosku wszczynającym postępowanie wskazać należy, że gdyby [...] S.A. z siedzibą w L. uznała, że nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, to temu podmiotowi, jako stronie, która bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, zgodnie z art. 147 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., przysługiwało by uprawnienie do wystąpienia z żądaniem wznowienia postępowania. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podzielając ustalenia i ocenę organu odwoławczego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.