VII SA/Wa 792/17

Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła- Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 31 sierpnia 2017r. po rozpoznaniu wniosku M. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi M. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2017r. nr [...] w przedmiocie nakazu doprowadzenia budynku do stanu poprzedniego postanawia: odmówić przyznania M. B. prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Do Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Warszawie wpłynął w dniu 13 czerwca 2017r. wniosek [...] uzupełniony na obowiązującym formularzu PPF w którym wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Z treści wniosku wynika, że wnioskodawczyni prowadzi samodzielnie gospodarstwo i utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych z tytułu emerytury w wysokości 584,30 złotych i wynajmu w wysokości 3000 złotych o łącznej wysokości 3584,30 złotych miesięcznie. Wnioskodawczyni wskazała, że posiada mieszkanie o pow. 147 m², które otrzymała w spadku po matce, dom o pow. 110 m ² przekazała aktem notarialnym synowi. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawczyni podała, że jest osobą starszą (71l), a jedyny stały dochód to emerytury 970,00 złotych miesięcznie pomniejszona do 585, 83 złotych miesięcznie z tytułu egzekucji komorniczych. Wskazała, że okresowo wynajmuje część mieszkania i przyziemia z którego uzyskuje dochód w wysokości 3000 złotych miesięcznie. Skarżąca podniosła, że koszty sądowe są dla niej nieprzewidziane oraz przekraczają jej obecne możliwości finansowe, ponieważ nie wystarcza jej na podstawowe niezbędne zaspokojenie kosztów utrzymania. Podkreśliła, że spłaca dwa kredyty hipoteczne równolegle, w tym jeden we frankach szwajcarskich, które zaciągnęła na remont nieruchomości. Oświadczyła, że obecnie nie może ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku dla swojego utrzymania. Wnioskodawczyni poinformowała również, że prowadzi kilka spraw sądowych związanych z reprywatyzacją, dom własność rodziców został zabrany /dekret 1945r. zwrócony w części bez odszkodowania do dzisiaj. Wskazała, że ponosi następujące wydatki tj. ubezpieczenie nieruchomości 1200 złotych rocznie, wydatki związane z rehabilitacją okresowo 500,00 złotych/m-c , opłatę za energię elektryczną w wysokości 150,00 złotych, ogrzewanie/gaz 350,00 złotych/m-c, koszty remontowe dodała, że zalega z tego tytułu do wspólnoty 100.000 złotych, dzierżawa -1500 złotych /rocznie, pożyczki spłata kart kredytowych -10.000 złotych -500,00 złotych/m-c, spłata kredytu (we franku szwajcarskim ) -1800 złotych/m-c i w PLN 1700 złotych/m-c. Na koniec we wniosku wnioskodawczyni podkreśliła, że gospodarstwo domowe prowadzi samodzielnie. Do wniosku załączyła m.in. zaświadczenie z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] z dnia [...] czerwca 2017r. o wysokości uzyskiwanego świadczenia emerytalnego z ostatnich 3 miesięcy (pomniejszony z tytułu windykacji komorniczych, PIT -28 za rok 2016r., PIT 40A za rok 2016., kserokopie zaświadczeń z kont bankowych. W tym stanie sprawy zważono co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże , że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a). Podkreślenia jednocześnie wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a). Zatem prawo pomocy jako instytucja stanowiąca odstępstwo od tej generalnej reguły winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których ze złożonego wniosku wynikać będzie w sposób bezsporny, że zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Przepis art. 246 § 1 p.p.s.a. wprost przenosi na stronę obowiązek wykazania, że nie ma środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania lub, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Użycie w przytoczonym unormowaniu sformułowania "wykaże" oznacza, że to na stronie ubiegającej się o zwolnienie od kosztów sądowych spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do przyznania prawa pomocy. Obowiązkiem wnioskodawcy jest, przy zachowaniu należytej staranności, wyczerpujące wykazanie swojej sytuacji rodzinnej i szeroko pojętej sytuacji materialnej. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że strona powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Natomiast jeżeli fakty, które podaje we wniosku, nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o stanie majątkowym strony, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 9 lipca 2015r. sygn. akt I FZ 213/15, postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2010r., sygn. akt I FZ 428/10). W rozpoznawanej sprawie oceniając wniosek skarżącej w aspekcie wskazanych wyżej kryteriów, stwierdzić należy, że nie zasługuje na uwzględnienie. Wnioskodawczyni nie wykazała w sposób wiarygodny i przekonujący, że zachodzą okoliczności do uwzględnienia jej wniosku o przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Przede wszystkim wskazać należy, że z danych zawartych w urzędowym formularzu wynika, że miesięczne wydatki na spłatę dwóch kredytów w wysokości (1800 zł/m-c) i (1700 zł/m-c), spłatę pożyczki (500 zł/m-c), opłatę za energię (150 zł/mc), rehabilitację okresowo (500 zł/m-c), ubezpieczenie 1200 zł/rocznie, dzierżawa-1500 zł/rocznie, opłatę za ogrzewanie, gaz (350 zł/mc) przewyższają uzyskiwane przez nią dochody (uzyskiwane z tytułu emerytury w kwocie 584,30 zł i najmu w wysokości 3000 złotych – łącznie w wysokości 3584,30 złotych miesięcznie. Podkreślić należy, iż sama spłata rat kredytów wynosi 3500 zł/m-c, doliczając spłatę pożyczki w wysokości 500 złotych miesięcznie w sumie 4000 złotych. Oprócz ww. wydatków wnioskodawczyni ponosi wskazane wyżej wydatki, które wynoszą miesięcznie w przybliżeniu ok. 1200 złotych (wraz z kosztami rehabilitacji). Zaznaczyć nadto należy, że wśród ponoszonych wydatków przez wnioskodawczynię nie zostały uwzględnione koszty bieżącego utrzymania (zakupu żywności, odzieży, środków chemicznych). Przy czym wnioskodawczyni we wniosku wskazała, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Miesięczne wydatki wnioskodawczyni są znacznie wyższe od zadeklarowanych dochodów. Skarżąca nie wyjaśniła we wniosku, skąd czerpie brakującą kwotę na pokrycie wskazanych wydatków oraz skąd posiada środki finansowe na bieżące potrzeby życia codziennego, bądź kto pomaga jej w utrzymaniu. W ocenie referendarza udzielone przez skarżącą informacje na temat sytuacji materialnej złożone na druku PPF nie tworzą jasnego obrazu jej zdolności płatniczych. Wnioskodawczyni wbrew obowiązkowi zachowania należytej staranności, nie przedstawiła rzetelnie i wyczerpująco swojej sytuacji finansowej, a tym samym nie wykazała przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wobec powyższego na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.