VII SA/Wa 800/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska (spr.), Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 września 2009 r. sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2009 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania skargę oddala [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r., nr [...] (znak: [...]), wydaną w oparciu o art. 157 § 1, 158 § 1 k.p.a. po przeprowadzeniu postępowania na wniosek J. K., odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...] października 2005 r., nr [...]umarzającej postępowanie administracyjne wobec Spółdzielni Mieszkaniowej w L. ul. [...] - jako zarządcy budynku mieszkalnego wielorodzinnego - w sprawie robót budowlanych związanych z przebudową instalacji gazowej w budynku przy ul. [...] w L. Decyzja ta zawierała pouczenie o dopuszczalności jej zaskarżenia przez wniesienie odwołania do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie za pośrednictwem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Powyższą decyzję J. K. otrzymała w dniu 7 września 2007 r. i zaskarżyła odwołaniem. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] listopada 2007 r., znak: [...] wydanym na podstawie art. 134 k.p.a. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od opisanej wyżej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2007 r. W uzasadnieniu postanowienia wskazał, że odwołanie zostało złożone z trzydniowym opóźnieniem. Decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2007 r. doręczono J. K. w dniu 7 września 2007 r., natomiast odwołanie zostało nadane w placówce pocztowej dopiero w dniu 24 wrzenia 2007 r., a więc z uchybieniem czternastodniowego terminu do jego złożenia. Powyższe postanowienie doręczono J. K. w dniu 21 listopada 2007 r. J. K. pismem z dnia 30 listopada 2007 r. uzupełnionym pismem z dnia 15 stycznia 2008 r. wystąpiła z prośbą o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2007 r. i wskazała jak wynika z treści pisma, że jest ono równocześnie odwołaniem. Wniosek uzasadniła, że uchybienie terminu spowodowane było jej niedopatrzeniem, iż jest to termin czternastodniowy, a nie trzydziestodniowy. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. znak [...], działając na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., po rozpatrzeniu przedmiotowego wniosku J. K.j, umorzył postępowanie w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W ocenie organu, rozpatrzenie wniosku o przywrócenie terminu jest bezprzedmiotowe do czasu, gdy w obrocie prawnym pozostaje postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2007 r. o uchybieniu terminu do złożenia odwołania. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej powyższą decyzją złożyła J. K., wnosząc o jej uchylenie i wydanie orzeczenia merytorycznego w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Zdaniem skarżącej kwestionowana decyzja narusza prawo, gdyż bezpodstawnie zastosowano w sprawie art. 105 § 1 k.p.a., skutkiem czego organ uchylił się od merytorycznego zbadania wniosku pod względem wystąpienia przesłanek określonych w art. 58 k.p.a. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2008 r. znak [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku J. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] listopada 2007 r., podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wyrokiem z dnia 10 grudnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 826/08, po rozpoznaniu skargi J.i K. uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2008 r., znak: [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2008 r., znak [...]. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że nie podziela poglądu organu, który bezprzedmiotowość postępowania wywiódł z faktu, iż strona wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania po wydaniu przez organ postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Okoliczność pozostawania w obrocie prawnym postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu nie wpływa na przysługujące stronie uprawnienie do wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej. Uprawnienie to wynika bowiem wprost z treści art. 58 § 1 k.p.a. Kolejne przesłanki przywrócenia terminu zostały wskazane w art. 58 § 2 k.p.a. W przypadku wystąpienia przez stronę z wnioskiem o przywrócenie terminu obowiązkiem organu jest zbadanie podania pod względem wystąpienia ustawowych przesłanek określonych w art. 58 § 1 i § 2 k.p.a., a przeprowadzenie postępowania w tym zakresie nie może być uwarunkowane od usunięcia z obrotu postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu. Związanie organu dyspozycją art. 134 k.p.a. nie pozbawia strony możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego powinien przeprowadzić postępowanie w oparciu o art. 58 § 1 i § 2 k.p.a., a więc zbadać wniosek skarżącej pod względem ustawowych przesłanek przywrócenia uchybionego terminu. Umarzając postępowanie zainicjowane tym wnioskiem i nie odnosząc się do kwestii spełnienia przez stronę powyższych wymogów, organ pozbawił stronę możliwości skorzystania z przysługującego jej uprawnienia wynikającego z art. 58 § 1 k.p.a., przez co w sposób istotny naruszył przepisy postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 105 § 1, art. 58 § 1 i § 2 oraz art. 59 k.p.a. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] marca 2009 r., znak: [...], wydanym na podstawie art. 58 § 1 i art. 59 § 2 w związku z art. 127 § 3 k.p.a., odmówił J. K. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2007 r., nr [...]. W uzasadnieniu postanowienia organ stwierdził, że na mocy art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z póz. zm.; zwanej dalej p.p.s.a.) jest związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 10 grudnia 2008 r. Zgodnie z art. 58 § 1 i 2 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany przywrócić termin, gdy zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: a) uchybienie termin nastąpiło bez winy zainteresowanego i brak winy zostanie uprawdopodobniony, b) zainteresowany złożył wniosek o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, c) zainteresowany dopełnił czynności, dla których określony był termin, jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu. W przedmiotowej sprawie pismem z dnia 15 stycznia 2008 r., przesłanym do GUNB przy piśmie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 stycznia 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 2169/07 J. K. wskazała, że jej podanie z dnia 30 listopada 2007 r. stanowi cyt.: "Z jednej strony jest wnioskiem kierowanym do organu administracji o przywrócenie mi terminu do złożenia środka odwoławczego. Wniosek ten wynika z faktu, ż organ ten uznał, że środek odwoławczy złożyłam po terminie". Natomiast w podaniu z dnia 30 listopada 2007 r. wnioskodawczyni wskazała, iż cyt: "Uchybienie terminu odwołania do GINB w Warszawie od decyzji [...] WINB [...] nr [...] r. z dnia [...].08.2007 r. spowodowane zostało moim niedopatrzeniem, że jest to 14-to dniowy termin. Zasugerowałam się 30 dniowym terminem". W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zainteresowana nie uprawdopodobniła, iż wniesienie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy po upływie terminu było przez nią niezawinione. W istocie J. K. nie wskazała jakichkolwiek okoliczności, które wskazywałyby na uprawdopodobnienie, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Nie może bowiem stanowić takiego uprawdopodobnienia "Zasugerowałam się 30 dniowym terminem". Stosownie do art. 58 § 1 k.p.a. przesłanką przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się więc z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. To strona zainteresowana obowiązana jest do uprawdopodobnienia obiektywnej przeszkody, nie zaś subiektywnych przyczyn uniemożliwiających w jej ocenie zachowania terminu przewidzianego przepisami prawa. Organ stwierdził, że J. K. nie uprawdopodobniła, iż wniesienie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy po upływie terminu było przez nią niezawinione. Nie wskazała bowiem jakichkolwiek okoliczności, które wskazywałyby, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Ponadto, przyjął iż uchybiła ona siedmiodniowemu terminowi o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a., gdyż podanie z dnia 30 listopada 2007 r. o przywrócenie terminu (uzupełnione następnie pismem z dnia 15 stycznia 2008 r.) zostało bowiem nadane w placówce pocztowej w dniu 1 grudnia 2007 r., zaś strona o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania dowiedziała się z doręczonego jej w dniu 21 listopada 2007 r. postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2007 r. Zatem siedmiodniowy termin upłynął w dniu 28 listopada 2007 r. Również wskazał, że J. K. składając prośbę nie dopełniła także czynności, czyli nie dołączyła odwołania. Skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2009 r., znak: [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła J. K., zarzucając: - naruszenie art. 58 k.p.a. polegające na bezpodstawnym przyjęciu, że skarżąca nie wykazała istnienia przesłanek do przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a w szczególności nie wykazała braku swojej winy w uchybieniu terminu, - naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. polegające na tym, że organ nie wyjaśnił w sposób dostateczny, czy istotnie w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, w szczególności poprzez nie poinformowanie skarżącej o wynikających z art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. warunkach pozytywnego rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu oraz nie wezwanie jej do złożenia stosownych, szczegółowych wyjaśnień, - naruszenie art. 64 § 2 k.p.a. polegające na odstąpieniu od wezwania skarżącej do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przywrócenie terminu poprzez złożenie odwołania, ze stosownym pouczeniem w tym zakresie, w sytuacji gdy organ uznał, że taki brak formalny występuje. Wskazane naruszenia przepisów postępowania są na tyle istotne, że mogły mieć wpływ na treść wydanego orzeczenia. Tym samym zaskarżone postanowienie winno zostać uchylone, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Prawidłowo Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w zaskarżonym postanowieniu stwierdził, że na podstawie art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 10 grudnia 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 826/08, wiązały organ, jak i wiążą w niniejszej sprawie Sąd. Zauważyć należy, że Sąd we wskazanym wyroku nakazał rozpoznanie prośby skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w oparciu o art. 58 § 1 i 2 k.p.a. poprzez zbadanie prośby pod względem zachowania ustawowych przesłanek do przywrócenia uchybionego terminu. W uzasadnieniu wskazanego wyroku Sąd stwierdził, że "w sytuacji wniesienia przez stronę prośby o przywrócenie terminu bez jednoczesnego dopełnienia czynności, dla której określony był termin, organ ma obowiązek wezwać stronę do usunięcia braków formalnych wniosku w trybie art. 64 § 2 k.p.a. w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia podania bez rozpoznania. Dopiero bowiem kompletne pod względem formalnym pismo może podlegać merytorycznemu rozpoznaniu przez organ". Przy ponownym rozpoznawaniu podania skarżącej, organ mimo oświadczenia strony zawartego w piśmie z dnia 15 stycznia 2008 r., że jest ono równocześnie odwołaniem, przyjął iż skarżąca nie dołączyła odwołania do podania zawierającego prośbę i uznał, wbrew ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, że jest to uchybienie nieusuwalne, stanowiące między innymi podstawę odmowy przywrócenia terminu. Uchybienie to jednak, mimo naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w zakresie w jakim wskazał Sąd, nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, ponieważ przeprowadzone postępowanie mające na celu ustalenie przesłanek do przywrócenia terminu o których mowa w art. 58 § 1 i 2 k.p.a. doprowadziło organ do ustalenia, że skarżąca prośbę o przywrócenie terminu wniosła po upływie siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Powyższe ustalenie znajduje swoje uzasadnienie w materiale dowodowym sprawy, z którego niewątpliwie wynika, że o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania skarżąca dowiedziała się w dniu 21 listopada 2007 r., tj. w dniu doręczenia jej postanowienia z dnia [...] listopada 2007 r. stwierdzającego tą okoliczność. Natomiast prośbę o przywrócenie uchybionego terminu wniosła trzy dni po tym terminie, tj. w dniu 1 grudnia 2007 r. Przewidziany w art. 58 § 2 k.p.a. siedmiodniowy termin do wniesienia prośby o przywrócenie terminu w postępowaniu administracyjnym jest terminem nieprzywracalnym (art. 58 § 3 k.p.a.). Datą, od której należy liczyć ten termin, jest data uzyskania przez osobę zainteresowaną wiadomości o zdarzeniu powodującym rozpoczęcie biegu terminu. Niewątpliwie więc w dniu, w którym doręczono skarżącej postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, uzyskała ona wiadomość o zdarzeniu powodującym rozpoczęcie biegu terminu do wniesienia wniosku o przywróceniu uchybionego terminu. Warunkiem przywrócenia uchybionego terminu do dokonania określonej czynności jest, stosownie do postanowień art. 58 § 1 i 2 k.p.a., spełnienie łącznie trzech przesłanek, a mianowicie: wniesienie przez zainteresowanego prośby o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła mu dochowanie terminu, dokonanie jednocześnie czynności, której w zakreślonym terminie nie dokonano, oraz uprawdopodobnienie, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego. Skarżąca nie spełniła pierwszej i trzeciej z opisanych wyżej przesłanek. Przyjęcie przez organ winy skarżącej w uchybieniu terminu we wniesieniu odwołania znajduje swoje uzasadnienie w okolicznościach sprawy. Została ona bowiem prawidłowo pouczona w decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2007 r., że odwołanie od tej decyzji może wnieść w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia. Fakt, że przyjęła, że chodzi o termin trzydziestodniowy, świadczy o braku należytej staranności przy działaniu w sprawie. Powyższą okoliczność, na którą powołuje się skarżąca, słusznie organ nie zakwalifikował do niezawinionych przez stronę przeszkód, uniemożliwiających dokonanie czynności procesowych. W tym stanie rzeczy, skoro zaskarżona decyzja nie narusza prawa, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.