VII SA/Wa 808/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 września 2009 r. sprawy ze skargi R. Z. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2009 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. VIISA/Wa 808/09 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia [...] marca 2009 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego (jednolity tekst: Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 z póź zm.) w związku z wniesieniem przez R. Z. odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2008 r., nr [...], stwierdzającej nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] czerwca 2008 r., udzielającej R. Z. pozwolenia na użytkowanie budynku letniskowego usytuowanego na działce nr ew. [...] obr. [...] na terenie byłego Ośrodka [...] w S. - stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od w/w decyzji. W uzasadnieniu wskazał, że w dniu [...] marca 2009 r. do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, przy piśmie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2009r., wpłynęło odwołanie R. Z. od decyzji tego organu z dnia [...] grudnia 2008 r. R. Z. odwołanie od w/w decyzji złożył osobiście w Wojewódzkim Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w dniu 9 lutego 2009 r. Po przeanalizowaniu akt sprawy organ odwoławczy stwierdził, że decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2008 r., została doręczona R. Z. w trybie art. 44 k.p.a. w dniu 20 stycznia 2009 r. Przesyłka pocztowa o nr nadawczym [...] skierowana do skarżącego, zawierająca w/w decyzję była dwukrotnie awizowana z uwagi na nieobecność adresata. W dniu 20 stycznia 2007r., przesyłkę zwrócono do nadawcy z adnotacją "Zwrot. Nie podjęto w terminie". Biorąc pod uwagę przewidzianą w art. 44 k.p.a. instytucję domniemania doręczenia, organ odwoławczy przyjął, iż decyzję doręczono w dniu 20 stycznia 2009r., tj. po upływie 14 dni jej przechowywania na poczcie. W tych okolicznościach organ uznał, że odwołanie od decyzji organu wojewódzkiego z dnia [...] grudnia 2008 r., zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia, gdyż mogło być wniesione najpóźniej w terminie 14 dni licząc od dnia 20 stycznia 2009r., tj. do dnia 3 lutego 2009 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 134 k.p.a. stwierdził, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu i w związku z tym nie ustosunkował się do merytorycznych zarzutów odwołania. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2009r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniósł R. Z. Zarzucił organowi naruszenie przepisów procedury, poprzez niepodjęcie wszystkich niezbędnych kroków dla dokładnego wyjaśnienia sprawy oraz nie zebranie i rozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego - art. 7 i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Domagał się uchylenia postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2009r. oraz decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] grudnia 2008r. Oprócz zarzutów merytorycznych podniesionych w stosunku do decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wskazał, że z powodu błędu w adresie (omyłkowo źle wpisany w odwołaniu nr domu) nie był w stanie podjąć pism i zapoznać się z decyzją organu I instancji. Taka sytuacja spowodowała uznanie przesyłki za doręczonej a w konsekwencji został pozbawiony możliwości złożenia odwołania od decyzji. Skarżący podniósł również, że wobec omyłki pisarskiej w adresie przesyłka polecona powinna wrócić do organu z adnotacją "pod wskazanym adresem adresat nieznany" a nie "zwrot nie podjęto w terminie". Nadmienił, że pomimo zwrócenia się do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (rozmowa z pracownikiem) o możliwość przywrócenia terminu do złożenia odwołania, otrzymał z góry ustną negatywną odpowiedź. Błąd w adresie całkowicie pozbawił go jako strony możliwości uczestniczenia w postępowaniu. W ten sposób doszło do naruszenie zasad wynikających z art. 77 § 1 kpa. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutu, dotyczącego błędnego adresu, organ uznał, że pozostaje on bez wpływu na rozpatrzenie przedmiotowej sprawy bowiem ewentualne usunięcie skutków prawnych doręczania w trybie art. 44 k.p.a., może nastąpić dopiero po uwzględnieniu reklamacji przez Pocztę Polską i złożeniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Odnosząc się natomiast do zarzutu, dotyczącego nie wyjaśnienia sprawy stwierdził, że wobec wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania, niemożliwym było ustosunkowanie do merytorycznych zarzutów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych rozstrzygnięć a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Kontrolując zaskarżone postanowienie Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy uznał, że decyzja organu I instancji została skutecznie doręczona skarżącemu, w ramach tzw. doręczenia zastępczego określonego w art. 44 k.p.a. Należy jednak podkreślić, że warunkiem zastosowania tego przepisu jest to, aby adresat pisma istotnie mieszkał pod wskazanym adresem, a jedynie nie było możliwe doręczenie mu pisma w sposób przewidziany w art. 42 i 43 k.p.a. (por. postanowienie SN z dnia 22 marca 1995 r., II CRN 4/95, LEX nr 50590, postanowienie SN z 6 kwietnia 2000r., III RN 141/99,OSNP 2001/1/6). Tymczasem jak wynika z akt sprawy postępowanie administracyjne w przedmiocie stwierdzenia nieważność decyzji z dnia [...] czerwca 2008 r., udzielającej R. Z. pozwolenia na użytkowanie budynku letniskowego zostało wszczęte z urzędu przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wskutek pisma E. L. będącego skargą na działalność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. Analiza akt [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego dowodzi, że żadne pismo w toku postępowania nieważnościowego nie zostało doręczone skarżącemu, dotyczy to również zawiadomienia o wszczęciu postępowania. W związku z tym ustalenie prawidłowych danych adresowych było konieczne do tego aby potwierdzić, iż doszło do doręczenia zastępczego. Należy jednak zauważyć, że z nieznanych przyczyn skarżący w odwołaniu od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2009r., które według twierdzenia organu II instancji zostało wniesione z uchybieniem terminu, podał adres zamieszkania w L. przy ulicy K. nr [...]. Na taki właśnie adres została wysłana decyzja organu I instancji oraz zawiadomienie o wszczęciu postępowania - nie doręczone. Mimo to liczne dokumenty znajdujące się w dołączonych aktach Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P., dotyczących decyzji z dnia [...] czerwca 2008 r., udzielającej R. Z. pozwolenia na użytkowanie budynku letniskowego usytuowanego na terenie byłego Ośrodka [...] , wskazują iż adres zamieszkania skarżącego jest inny - L. ul. K. [...]. Adres taki wypisany dużymi literami znajduje się również na okładce wzmiankowanych akt. W treści odwołania skarżący wywodził, że przypadkowo dowiedział się o wydaniu przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzji stwierdzającej nieważność pozwolenia na użytkowanie domku letniskowego. W skardze do Sądu Administracyjnego R. Z. podał już adres zawierający numer domu "[...]" a nie "[...]". Zdaniem sądu, w sytuacji jaka zaistniała w rozpoznawanej sprawie tzn. gdy już na etapie postępowania I instancyjnego istniała poważna wątpliwość co do prawidłowości ustalenia adresu strony, organ odwoławczy nie mógł zastosować domniemania z art. 44 k.p.a., bez uprzedniego i niewątpliwego ustalenia prawidłowego adresu. Gdyby bowiem potwierdziło się, iż skarżący mieszka w domu oznaczonym nr "[...]" a nie "[...]", to oznaczałoby, że decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie została skarżącemu doręczona a zatem nie rozpoczął się dla niego bieg terminu do wniesienia odwołania. Aby można było mówić o niemożności doręczenia pisma w sposób bezpośredni wskazany w art. 42 i 43 k.p.a. (art. 44 § 1 k.p.a.), w sytuacji kiedy pismo kierowane było na adres zamieszkania strony, koniecznym jest prawidłowe zaadresowanie przesyłki przez organ. Dopiero wówczas, w przypadku prawidłowego określenia adresu odbiorcy, można mówić o niemożności doręczenia pisma pod wskazanym adresem, a w konsekwencji otwiera się droga do zastosowania rozwiązania przyjętego w art. 44 k.p.a. W sytuacji błędnego wskazania adresu odbiorcy brak jest podstaw uzasadniających przyjęcie, że powstał procesowy skutek prawny doręczenia w terminie określonym w art. 44 k.p.a. Reasumując należy wskazać, iż w rozpoznawanej sprawie wbrew stanowisku organu odwoławczego odnoszącego się do zarzutu skarżącego, dotyczącego błędnego adresu, ma on zasadniczy wpływu na rozpatrzenie przedmiotowej sprawy bowiem skutek z art. 44 k.p.a. mógłby w ogóle nie mieć zastosowania, o czym organ odwoławczy, zachowując należytą staranność zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 7 i 77 § 1 k.p.a., powinien i mógł się dowiedzieć. Skoro organ naruszył art. 7 i 77 § 1 w zw. z art. 44 k.p.a w stopniu, który miał istotny wpływ na wynik sprawy, to Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rozstrzygnięcie o niewykonywaniu zaskarżonego postanowienia do czasu uprawomocnienia się wyroku uzasadnia art. 152 tej ustawy.