VII SA/Wa 812/17

Starszy referendarz sądowy – Katarzyna Pakuła - Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 maja 2017r. po rozpoznaniu wniosku R. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi R. M. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2017r. Nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu postanawia: odmówić R. M. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu 10 kwietnia 2017r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wraz ze skargą wniesioną na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2017r. Nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu wpłynął wniosek R. M. o przyznanie prawa pomocy na uzupełnionym formularzu PPF, w którym wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. W niniejszej sprawie zważono, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2016r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania ( pkt 1), a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a). Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny należy rozumieć dopiero takie zachwianie sytuacji materialnej i bytowej wnioskodawcy, iż nie byłby on w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt: II FZ 137/05). Podkreślić należy, że instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia). Z powyższego wynika, że strona ma prawo do ubiegania się o zwolnienie od kosztów sądowych, ale po spełnieniu przesłanek wskazanych w przepisie art. 246 § 1 p.p.s.a. Z przepisu tego wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. Z treści wniosku złożonego na urzędowym formularzu wynika, że skarżąca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego z tytułu emerytury w wysokości 1860,4 złotych miesięcznie. Podała, że posiada mieszkanie o pow. 50 m². W uzasadnieniu wniosku wnioskodawczyni wskazała, że jest wdową, osobą starszą (l. 88), jej jedynym dochodem jest emerytura we wskazanej wyżej wysokości. Podniosła, że nie jest w stanie wygospodarować z uzyskiwanych dochodów środków na opłacenie kosztów sądowych. Podała, że stałe wydatki i zobowiązania wynoszą 1200 złotych. Rozpatrując niniejszy wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych uznano, że nie występują przesłanki, które uzasadniałyby zwolnienie skarżącej od kosztów sądowych. Stwierdzono, że posiadany przez skarżącą miesięczny stały dochód w wysokości 1860 złotych jest wystarczający na ponoszenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie bez spowodowania uszczerbku w koniecznym utrzymaniu. Podkreślić bowiem należy, iż instytucja prawa pomocy może mieć zastosowanie jedynie wobec osób znajdujących się w skrajnie trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej zaspokojenie bieżących potrzeb. Analiza złożonego oświadczenia majątkowego wskazuje na to, że wnioskodawczyni ma zabezpieczone potrzeby bytowe, jak również dysponuje regularnymi środkami z tytułu uzyskiwanej emerytury. Stwierdzono, że brak jest podstaw do przyjęcia, że wnioskodawczyni jest osobą na tyle ubogą, że jej rzeczywiste zdolności płatnicze uniemożliwiają wywiązanie się z obowiązku partycypowania w kosztach postępowania sądowo-administracyjnego. Podkreślić jednocześnie należy, iż przy rozważaniu możliwości przyznania stronie prawa pomocy należy zawsze brać pod uwagę wysokość wymagalnych kosztów sądowych. Zauważyć wobec tego należy, że na obecnym etapie postępowania jedynym kosztem do poniesienia jest wpis od skargi w wysokości 100 zł tj. w najmniejszej wysokości, jaką przewidziano w art. 233 p.p.s.a oraz w wydanym na podstawie tego przepisu rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193). Wysokość innych kosztów, które mogą (lecz nie muszą) pojawić się na dalszym etapie postępowania również wynosiłaby 100 zł, a ponadto koszty te byłyby rozłożone w czasie. W świetle powyższych okoliczności uznano, że wnioskodawczyni z uzyskiwanych miesięcznie dochodów jest w stanie w niniejszej sprawie w całości samodzielnie ponosić koszty sądowe bez spowodowania uszczerbku w koniecznym utrzymaniu. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.