VII SA/Wa 815/16
WyrokWSA w Warszawie2017-03-28
Skład orzekający: Elżbieta Zielińska - Śpiewak, Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, Grzegorz Rudnicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji budowlanej prawidłowo ustalił inwestora samowolnie wykonanych robót budowlanych i nałożył na niego obowiązek doprowadzenia lokalu do stanu poprzedniego, mimo twierdzeń o braku protokołu przekazania lokalu i wcześniejszym wykonaniu robót przez poprzedniego najemcę?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji prawidłowo ustalił inwestora robót budowlanych na podstawie zebranych dowodów, w tym opinii technicznych i zeznań, które wskazywały na wykonanie prac po listopadzie 2006 r. przez skarżącą. W związku z tym, nałożenie obowiązku doprowadzenia lokalu do stanu poprzedniego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego było zasadne, a skarga podlegała oddaleniu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą E. S. doprowadzenie lokalu mieszkalnego do stanu poprzedniego poprzez odtworzenie wyburzonej ściany, przywrócenie drzwi balkonowych, zamontowanie grzejnika i wyburzenie ściany dzielącej pokój. Skarżąca kwestionowała ustalenie jej jako inwestora, twierdząc, że roboty zostały wykonane przed 1986 r. przez poprzedniego najemcę i że nie otrzymała lokalu protokołem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę E. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, Protokolant sekr. sąd. Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2017 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie nakazu doprowadzenia lokalu do stanu poprzedniego oddala skargę
Decyzją Nr [...]z dnia [...]lutego 2016r. [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 ust. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r., poz. 267) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane ( Dz. U. z 2013r., poz. 1409), po rozpatrzeniu odwołania E. S. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...]Nr [...]z dnia [...]września 2014r. nakazującej inwestorowi, E. S. doprowadzenie lokalu mieszkalnego nr [...]w budynku wielorodzinnym przy ul. [...]w [...] do stanu poprzedniego poprzez:
1) odtworzenie wyburzonej ściany z oknem,
2) przywrócenie drzwi balkonowych o wymiarach 80 x 200cm pomiędzy loggią a mieszkaniem nr [...],
3) zamontowanie na odbudowanej ścianie grzejnika,
4) wyburzenie ściany dzielącej pokój na dwa oddzielne pomieszczenia,
w terminie kiedy w/w decyzja stanie się ostateczna – utrzymał zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy.
Na skutek pisemnych informacji E. S.oraz Wspólnoty mieszkaniowej przy ul. [...] w [...]zostało wszczęte postępowanie administracyjne dotyczące robót budowlanych wykonanych w lokalu nr [...]w budynku mieszkalnym przy ul. [...]w [...]. Roboty dotyczyły m. in. zabudowy i przyłączenia powierzchni loggi do lokalu mieszkalnego oraz podziału pokoju na dwa pomieszczenia. W toku czynności wyjaśniających ustalono, że roboty te wykonano bez uzyskania zgody właściwego organu administracji architektoniczno – budowlanej. Natomiast podstawową kwestią sporną był czas ich wykonania. Wg oświadczenia E. S.zabudowa loggi nastąpiła przed 1986r., gdyż w tej dacie stała się najemcą lokalu, który miał już zabudowaną loggię i dwa pokoje. Natomiast z opinii inż. T. D. zawierającej ocenę wykonanych robót budowlanych wynika, że zabudowa została wykonana ok. 1998r.
W celu precyzyjnego ustalenia powyższej okoliczności przeprowadzono rozprawę administracyjną. W wyniku zebranych oświadczeń i analizy przedłożonych dokumentów ustalono, że zabudowa loggii i podział jednopokojowego lokalu mieszkalnego na dwupokojowy dokonany został nie wcześniej niż w listopadzie 2006r., co oznacza, że inwestorem w/w robót budowlanych jest obecna najemczyni E. S.i to na niej winien spoczywać obowiązek przywrócenia lokalu do stanu poprzedniego.
Organ jednocześnie podkreślił, że w niniejszej sprawie sporządzono dwie opinie techniczne. Ocena techniczna opracowana przez inżyniera T. D. dotyczy prawidłowości wykonanych w lokalu nr [...]robót budowlanych obejmujących zabudowę loggii i wymianę okien.
Ocena ta swoim zakresem nie obejmuje likwidacji ściany zewnętrznej – okiennej loggii stanowiącej część wspólną (konstrukcyjną) budynku oraz znajdującego się na niej grzejnika, likwidacji drzwi balkonowych oraz wykonania nowych ścian, w wyniku czego zmienił się układ funkcjonalny lokalu z jednego pokojowego z loggią na dwupokojowy bez loggii. Do w/w opinii technicznej załączony jest rzut poziomy lokalu nr [...], który przedstawia stan faktyczny lokalu i potwierdza usunięcie ściany zewnętrznej – okiennej będącej przed przebudową ścianą zewnętrzną budynku, stanowiącą część wspólną nieruchomości. Druga ekspertyza techniczna sporządzona została przez mgr inż. H. S. również legitymującego się stosownymi uprawnieniami, dotyczy zagrzybienia ścian lokalu nr [...]. Potwierdza ona rozbiórkę ściany zewnętrznej – okiennej loggii, zamurowanie wyjścia na logię po uprzednim demontażu drzwi balkonowych. W efekcie wykonanych robót budowlanych nastąpiła zmiana układu funkcjonalnego przedmiotowego lokalu, który jest obecnie dwupokojowy, przy czym żaden z pokoi nie spełnia wymagań § 94 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U. 2002.75.690.): stanowiącego, iż w mieszkaniu co najmniej jeden pokój powinien mieć powierzchnię nie mniejszą niż 16 m². W ocenie organu z materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie bezspornie wynika, że inwestorem wyżej opisanych robót przeprowadzonych w lokalu nr [...]jest E. S., roboty zostały wykonane nie wcześniej niż w listopadzie 2006r. co oznacza, że zastosowanie w sprawie mają przepisy aktualnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane oraz przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Bezspornym jest, że wykonane roboty budowlane ingerowały w ścianę nośną (zewnętrzna – okienna loggii) stanowiącą część wspólną nieruchomości, a zatem wymagały zgody Wspólnoty Mieszkaniowej budynku mieszkalnego wielorodzinnego, w którym znajduje się lokal nr [...] oraz uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Wspólnota Mieszkaniowa nie wyrażała zgody na wykonanie w/w robót oraz nie zgadza się na ich zalegalizowanie, wnosząc o przywrócenie stanu pierwotnego lokalu nr [...] (oświadczenie złożone podczas rozprawy administracyjnej).
Podsumowując [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podzielił ustalenia i podstawę prawną przyjętą przez Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, podkreślając, że usuwanie skutków samowoli polegającej na wykonaniu bez pozwolenia lub zgłoszenia innych robót budowlanych niż budowa obiektu budowlanego podlega reżimowi z art. 50 i 51 Prawa budowlanego, z tym że w stosunku do robót już wykonanych art. 50 Prawa budowlanego nie znajduje zastosowania. Art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego ma zastosowanie w sytuacji, gdy roboty nie mogą być doprowadzone do stanu zgodnego z prawem. Wówczas organ nakazuje zaniechanie dalszych robót ( co w stosunku do prac już wykonanych nie znajduje zastosowania), rozbiórkę obiektu lub doprowadzenie do stanu poprzedniego. W takiej sytuacji wydana decyzja kończy postępowanie legalizacyjne w sposób negatywny.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniosła E. S.wskazując, że w momencie objęcia lokalu nr [...] nikt go jej nie przekazał protokolarnie nie doszło także do podpisania umowy najmu. Brak jest zatem jakiegokolwiek dokumentu, z którego wynikałby stan lokalu który objęła. Jest drugim lokatorem od 1986r. i w tej dacie stan mieszkania był już taki jak obecnie. Oznacza to, że przebudowa musiała nastąpić w okresie od 1974r. do 1986r. Jedyne roboty jakie wykonała w mieszkaniu to wymiana dwóch okien.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał Swoje stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Skarga podlega oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na treść rozstrzygnięcia ( art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2016r. poz. 718).
Kontrolowaną decyzją organ administracji nakazał skarżącej doprowadzenie lokalu mieszkalnego nr [...]w budynku wielorodzinnym przy ul. [...] w [...] do stanu poprzedniego, poprzez wykonanie określonych robót budowalnych. Materialnoprawną podstawę decyzji stanowi art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego, bowiem organ uznał, iż nie jest możliwe doprowadzenie samowolnie wykonanych robót budowlanych, których zakres i charakter nie jest w sprawie sporny, do stanu zgodnego z prawem.
Podstawowym zarzutem kierowanym pod adresem kontrolowanej decyzji jest nałożenie określonych w niej obowiązków na skarżącą, która konsekwentnie, w toku całego postępowania twierdzi, iż nie była ich inwestorem.
Przechodząc do oceny podniesionego zarzutu wskazać należy, iż postepowanie w sprawie robót budowlanych samowolnie wykonanych w lokalu nr [...] zostało wszczęte w styczniu 2010r.. W jego toku wydano szereg decyzji administracyjnych, zapadły także dwa wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - z dnia 17 grudnia 2010r. sygn. akt VII SA/Wa 1497/10, oraz - z dnia 24 września 2015r. sygn. akt VII SA/Wa 142/15.
Jak wynika z akt postępowania powiatowy organ nadzoru budowlanego realizując zalecenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, przeprowadził w dniu [...]lipca 2014r. rozprawę administracyjną, której podstawowym celem było ustalenie kto i kiedy dokonał przedmiotowych robót budowlanych w lokalu nr [...]. Na podstawie zebranych oświadczeń oraz analizy przedłożonych dokumentów organ ustalił, iż zabudowa loggii i podział jednopokojowego lokalu mieszkalnego na dwupokojowy został dokonany nie wcześniej niż w listopadzie 2006r., co przesądza, iż inwestorem w/w robót budowlanych była E. S.i to na niej winien spoczywać obowiązek przywrócenia lokalu do stanu poprzedniego.
W ocenie Sądu organ prawidłowo przeprowadził rozprawę administracyjną i brak jest podstaw do zakwestionowania przyjętych w jej wyniku ustaleń.
Podkreślić należy, że skarżąca prawidłowo powiadomiona o terminie rozprawy administracyjnej nie uczestniczyła w niej.
Powyższe ustalenia znajdują dodatkowo potwierdzenie w przedłożonych przez Wspólnotę Mieszkaniową [...]w [...]wraz z odpowiedzią na skargę, w dokumentach. Przeczą one twierdzeniom skarżącej, iż inwestorem spornych robót budowlanych był poprzedni najemca. Precyzują także datę ich wykonania poprzez wykazanie, że nie mogły być one wykonane wcześniej niż w listopadzie 2006r.
Wynika z nich także, że w dniu [...]marca 1972r. została zawarta umowa najmu przedmiotowego lokalu między Kierownikiem Rejonu Obsługi Mieszkańców, a E. S.. Z jej treści m. in. wynika, że lokal mieszkalny nr [...]przy ul. [...] składa się z jednego pokoju, kuchni, łazienki i przedpokoju o łącznej powierzchni użytkowej 31, 90 m², a w załączniku do umowy opisano stan techniczny i wyposażenie lokalu.
Przedstawione przez Wspólnotę dokumenty zaprzeczają twierdzeniom skarżącej, iż przekazanie lokalu nastąpiło bez jednoczesnego zawarcia umowy najmu i protokolarnego przekazania.
W ocenie Sądu przedłożone dokumenty stanowią potwierdzenie ustalonego przez organ nadzoru budowlanego stanu faktycznego, który uzasadniał zastosowanie trybu z art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego.
Biorąc pod uwagę powyższą argumentację Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r. poz. 718) orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło