VII SA/Wa 820/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Mariola Kowalska (spr.), Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , Protokolant Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi I. i R. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2008 r. znak [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na przebudowę. skargę oddala Prezydent [...] decyzją z dnia [...] października 2007 r. Nr [...], działając na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4, art. 36 i art. 82 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst. jedn. Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016, ze zm.), zwanej dalej Prawem budowlanym, oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst. jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.), zwanej dalej k.p.a., po ponownym rozpatrzeniu wniosku R. S., zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę oraz wykonanie robót budowlanych w zakresie przebudowy i rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej, usytuowanego przy ul. [...] w W.. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. Wojewoda [...] uchylił decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] września 2006 r. o pozwoleniu na budowę przedmiotowej inwestycji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji z uwagi na niekompletność części opisowej i rysunkowej projektu budowlanego. Ww. uchybienia bowiem uniemożliwiały dokonanie oceny wyglądu zewnętrznego obiektu w kontekście wzajemnych relacji obiektów istniejących i obiektu rozbudowywanego, jak również wykazanie zgodności z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Organ pierwszej instancji, w uwzględnieniu wskazań zawartych w ww. decyzji, postanowieniem z dnia 9 sierpnia 2007 r. nałożył na inwestora obowiązek usunięcia braków wniosku z dnia 4 sierpnia 2006 r. w określonym terminie. Zdaniem Prezydenta [...], inwestor wykonał wszystkie obowiązki jakie nałożono na niego ww. postanowieniem oraz przedstawił organowi I instancji wszystkie wymagane prawem uzgodnienia, opinie i decyzje. Prezydent stwierdził, że uzupełniony projekt budowlany jest kompletny i spełnia wszystkie wymogi przewidziane prawem. Ponadto w wyniku udziału w postępowaniu administracyjnym R. G. i wniesionych przez niego zastrzeżeń, inwestor złożył do organu opracowanie pt. "Analiza wpływu projektowanych robót budowlanych związanych z przebudową jednorodzinnego budynku mieszkalnego przy ul. [...] w W. na warunki hydrogeologiczne" sporządzone przez firmę "G." s.c. Z ww. opracowania wynika, iż prace budowlane zawarte w projekcie budowlanym, nie spowodują żadnych zmian warunków hydrogeologicznych w podłożu terenu oraz w jego sąsiedztwie. Obawa strony odnośnie ewentualnego powstania "leja depresyjnego" na skutek robót, nie znajduje uzasadnienia w świetle przedłożonych opracowań hydrogeologicznych. Odwołanie od powyższej decyzji złożyli I. i R. G., zarzucając jej naruszenie art. 10 § 1, 79 i 81 k.p.a. Odwołujący wskazali, że konserwator zabytków nie odniósł się do zmienionej dokumentacji stanowiącej załącznik do decyzji Nr [...], jak również podkreślili, iż istotnym problemem, który nie został wnikliwie rozpatrzony przez organ I instancji jest planowane podbicie fundamentów ścian konstrukcyjnych, których obniżenie dotychczasowego poziomu posadowienia przewiduje dokumentacja budowlana. Ich zadaniem na styku z segmentem sąsiednim nastąpi oddziaływanie i konieczność rozwiązania tego zagadnienia albo spłycenie fundamentu projektowanego, i przemarzanie. Istnieje też ryzyko powstania "leja depresyjnego". Decyzją z dnia [...] marca 2008 r., znak: [...], Wojewoda [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu ww. odwołania, utrzymał w mocy decyzję Nr [...]. W uzasadnieniu wskazał, że w niniejszej sprawie zgodnie z art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego właściwy organ przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę dokonał sprawdzenia dokumentacji dostarczonej przez inwestora. M.in. wśród tych dokumentów inwestor przedstawił decyzje [...] Konserwatora Zabytków z dnia [...] listopada 2005 r., Nr [...], oraz z dnia [...] lipca 2006 r. Nr [...]. Konserwator udzielił inwestorowi zgody na zakres wykonanych prac budowlanych. Odnosząc się do zarzutu skarżących dotyczącego braku wnikliwego rozpatrzenia przez organ I instancji zagadnienia podbicia fundamentów, Wojewoda stwierdził, że J. R. - rzeczoznawca budowlany, w ekspertyzie dotyczącej stanu technicznego wraz z określeniem możliwości przebudowy budynku mieszkalnego zlokalizowanego przy ul. [...] w W. - omówił powyższą kwestię. Ponadto w ocenie organu odwoławczego nie zachodzi również obawa przed wystąpieniem "leja depresyjnego", o którym wspominają I. i R. G.. Inwestor przedstawił bowiem "Analizę wpływu projektowanych robót budowlanych związanych z przebudową jednorodzinnego budynku mieszkalnego przy ul. [...] w W. na warunki hydrogeologiczne". Z analizy tej wynika, iż projektowane prace budowlane związane z przebudową budynku mieszkalnego o ile prowadzone będą zgodnie z zasadami przedstawionymi w projekcie przebudowy, nie spowodują żadnych zmian warunków hydrogeologicznych w podłożu analizowanego terenu oraz w jego sąsiedztwie. Natomiast wykopy pod podbijaną ścianę wewnętrzną, jak i pod ścianę zewnętrzną od strony ulicy wykonane będą do głębokości nie przekraczającej przeciętnej głębokości stabilizowania się swobodnego zwierciadła wód gruntowych pierwszego poziomu wodonośnego. Nie zachodzi więc konieczność wykonywania odwodnienia wykopów fundamentowych. Ponadto nadmieniono, iż w rejonie ławy fundamentowej ściany zewnętrznej od strony ogrodu, która z uwagi na możliwość wystąpienia niekorzystnych zjawisk związanych z przemarzaniem gruntów podłoża zostanie zagłębiona na większą głębokość, w wykonanych tam odwiertach badawczych nie stwierdzono obecności warstwy wodonośnej. Organ II instancji wskazał, że inwestor uzupełnił braki w dokumentacji oraz złożył pod rygorem odpowiedzialności karnej, w myśl art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego, oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, jak również zgodnie z art. 20 ust. 1 pkt 1b - informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia. Zdaniem Wojewody odwołujący mieli możliwość czynnego udziału w postępowaniu. Jak wynika bowiem z akt sprawy strona odwołująca się zapoznała się z dokumentacją projektową uzupełnioną przez inwestora w dniu 6 września 2007 r. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli I. i R. G., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. Kwestionowanej decyzji zarzucili naruszenie przepisów Prawa budowlanego, tj. art. 32 ust. 1 pkt 2 i art. 35 ust. 1 pkt 3, poprzez brak pozwolenia konserwatora zabytków odnoszącego się do zatwierdzonego projektu budowlanego oraz zatwierdzenie projektu, który w części nie odpowiada przepisom techniczno-budowlanym. Wskazali również, że organy administracyjne pominęły okoliczność braku ich zgody na prowadzenie robót budowlanych dotyczących wspólnej ściany, co stanowi naruszenie art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego. Ponadto zarzucili, że nie umożliwiono im wypowiedzenia się co do materiałów zebranych w sprawie przed wydaniem decyzji oraz nie wyjaśniono dokładnie stanu faktycznego sprawy. Z ekspertyzy wykonanej na zlecenie skarżących wynika, że projekt budowlany nie odpowiada w pełni przepisom techniczno-budowlanym, bowiem nie przedstawia on etapowania i sposobu podparcia ściany. A zatem postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone z naruszeniem art. 10, 7 i 77 § 1 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał dotychczasową argumentacją i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, rozstrzyga w granicach sprawy, kontrolując postępowanie oraz akty administracyjne wydane przez organy administracji publicznej i uwzględnia skargę na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeśli miały one istotny wpływ na wynik sprawy administracyjnej. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ podniesione w niej zarzuty nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że decyzja wydawana w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę nie ma charakteru uznaniowego, bowiem zgodnie z art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego, w razie spełnienia wymagań określonych w art. 35 ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę (por. wyroki: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 9 stycznia 2008 r. sygn. akt II SA/Gl 823/07, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 listopada 2008 r. sygn. akt VII SA/Wa 540/08, Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 listopada 2008 r. sygn. akt II OSK 1428/07, orzeczenia publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). A zatem w razie spełnienia przez inwestora wymagań określonych w art. 32 ust. 4, tj. posiadania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz złożenia wniosku o pozwolenie na budowę w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a także dokonaniu określonych w art. 35 ust. 1 sprawdzeń, właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Jak wynika z akt sprawy w dniu 4 sierpnia 2006 r. R. S. złożył wniosek o pozwolenie na przebudowę domu jednorodzinnego w zabudowie szeregowej przy ul. [...] w W., na terenie działki nr [...]. Ww. wniosek został złożony przez inwestora w okresie ważności decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] października 2004 r., Nr [...], o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. Ponadto należy wskazać, że przed, jak i w trakcie postępowania administracyjnego dot. pozwolenia na budowę, dla terenu (ul. [...] w W.) na którym znajduje się przedmiotowa inwestycja, nie uchwalono miejscowego planu zagospodarowania terenu. A zatem okres ważności ww. decyzji o warunkach zabudowy, o którym mowa w pkt 6 tej decyzji, nie został przerwany. Wraz z wnioskiem o pozwolenie na przebudowę inwestor przedstawił oświadczenie o prawie dysponowania działką nr [...] na cele budowlane. Na potwierdzenie w załączeniu złożył akt notarialny z dnia [...] sierpnia 2003 r. (Repertorium A nr [...]). Wobec powyższego należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie inwestor ponad wszelką wątpliwość wywiązał się z obowiązków, o których mowa w art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego. Ponadto zgodnie z art. 33 ust. 2 pkt 1 do wniosku dołączył m.in. cztery egzemplarze projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7, aktualnym na dzień opracowania projektu. Następnie w wyniku decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2006 r., znak: [...], w której stwierdzono naruszenia art. 35 ust. 1, organ I instancji ponownie rozpoznając przedmiotowy wniosek, na podstawie art. 35 ust. 3, postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2007 r., Nr [...], wezwał inwestora do usunięcia określonych nieprawidłowości. Przy piśmie z dnia 5 września 2007 r. inwestor wykonał obowiązki nałożone ww. postanowieniem, dokonując poprawek w projekcie. Stosownie do treści art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, przed wydaniem pozwolenia na budowę właściwy organ winien dokonać sprawdzeń w zakresie: - zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z: miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego i wymaganiami ochrony środowiska, wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, - kompletności projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń, - wykonania projektu przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane. W ocenie Sądu przedstawiony przez inwestora poprawiony projekt budowlany przedmiotowej inwestycji spełnia wszystkie wymienione wyżej wymagania. Przedstawiony w projekcie zagospodarowania terenu opis inwestycji jest zgodny z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu Nr [...]. Projekt jest kompletny i został sprawdzony (na każdej karcie projektu widnieje pieczęć Urzędu [...]). Ponadto projekt został sporządzony przez osoby uprawnione, których zaświadczenia o posiadanych uprawnieniach zostały dołączone do projektu budowlanego. Uwzględnia również żądane przez organ zmiany. Odnosząc się do zarzutu strony skarżącej dot. braku uzgodnienia projektu budowlanego z konserwatorem zabytków, należy stwierdzić, że zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy planowana inwestycja winna być uzgodniona z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków pod względem elewacji od strony ulicy, która z punktu widzenia konserwatorskiego jest najważniejszym elementem. Z akt sprawy wynika, że inwestycja położona jest na terenie "[...]" wpisanego jako układ urbanistyczny do rejestru zabytków decyzją Konserwatora Zabytków [...]. Z tych względów właściwym organem do wydania uzgodnienia jest Stołeczny Konserwator Zabytków, który w stosunku do przedmiotowego projektu budowlanego dwukrotnie wydawał decyzje. Zarówno decyzją z dnia [...] listopada 2005 r., Nr [...], jak i decyzją z dnia [...] lipca 2006 r., Nr [...], [...] Konserwator Zabytków pozytywnie uzgodnił projekt budowlany w zakresie ochrony walorów zabytkowych budynku przy ul. [...] w W., które przede wszystkim dotyczyły niezmienionej formy elewacji frontowej. Dokonane przez inwestora poprawki w projekcie nie ingerowały co do zasady w elementy w stosunku do których wypowiedział się Konserwator. Jedynie uwzględniając wytyczne zawarte w decyzji Nr [...] dokonano poprawek w elewacji ogrodowej poprzez zabudowę chromoniklowanych kominów dymowych. Co do tych zmian Konserwator wypowiedział się w decyzji Nr [...], uzgadniając je pozytywnie. Przedstawiona w projekcie budowlanym mapa elewacji frontowej potwierdza, że jej wygląd pozostał w niezmienionej formie. Natomiast mapa elewacji ogrodowej potwierdza, że projekt budowlany przewiduje zabudowę ww. kominów. Z tych względów należy stwierdzić, że wydanie przez [...] Konserwatora Zabytków kolejnej decyzji w sprawie byłoby bezprzedmiotowe skoro zmiany dokonane w projekcie po wydaniu decyzji Nr [...] nie ingerowały w kształt elementów już uzgodnionych. Kolejnym zarzutem strony skarżącej jest naruszenie przez organy administracyjne przepisów postępowania, tj. art. 10 k.p.a., poprzez uniemożliwienie jej wypowiedzenia się co do materiałów zebranych w sprawie. Zarzut ten należy uznać za bezzasadny. Na skutek działań strony skarżącej Wojewoda [...] uchylił decyzję Prezydenta [...] Nr [...] o pozwoleniu na budowę. W wyniku tej decyzji inwestor uzupełnił dokumentacją projektową, w tym zostały przedstawione w sprawie dodatkowe ekspertyzy w odpowiedzi na zarzuty skarżących. Z akt sprawy wynika, że w dniu 17 września 2007 r. R. G. (skarżący) wraz ze swoim pełnomocnikiem zapoznał się z dokumentacją projektową uzupełnioną przez inwestora w dniu 6 września 2007 r. Pod notatką służbową potwierdzającą ten fakt znajduje się podpis m.in. R. G. i jego pełnomocnika. Z notatki wynika również, że skarżący po zapoznaniu się z ww. dokumentacją wniósł do niej swoje uwagi. Następnie organ I instancji doręczył I. i R. G. decyzję Nr [...]. Skarżący skorzystali z prawa wniesienia odwołania. W trakcie postępowania odwoławczego skarżący również przedstawiali swoje stanowisko w stosunku do zebranego w sprawie materiału dowodowego. Organ odwoławczy doręczył również skarżącym swoją decyzją znak: [...]. A zatem zgodnie z art. 10 k.p.a. czynnie uczestniczyli zarówno w postępowaniu przed organem I, jak i II instancji. Jak wynika z powyższego, I. i R. G. aktywnie uczestniczyli w postępowaniu administracyjnym. Na skutek ich zarzutów w sprawie zostały sporządzone ekspertyzy techniczne, które wyjaśniały wątpliwości jakie wnosili skarżący do projektu budowlanego, tzn. w zakresie przepisów techniczno-budowlanych. Również w postępowaniu sądowoadministracyjnym w odpowiedzi na zarzuty skarżących inwestor przedstawił ocenę wpływu przebudowy segmentu nr [...] przy ul. [...] w W. na sąsiadujący segment nr [...]. Z dokumentów tych wynika, że zarzut powstania na skutek prac związanych z podbijaniem fundamentów, tzw. leja depresyjnego, jest bezzasadny, ponieważ prace budowlane będą prowadzone zgodnie ze sztuką budowlaną. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej projekt budowlany bardzo dokładnie opisuje metodę podbijania fundamentów. Ponadto sposób przeprowadzenia tych prac nie będzie ingerował w ścianę wspólną pomiędzy segmentem nr [...] i nr [...], ponieważ w projekcie wskazano, że w celu pogłębienia piwnicy w budynku nr [...] przy ścianach szczytowych sąsiadujących z budynkami nr [...] i [...] wymagane będzie zabicie szczelnych ścianek stalowych, co zabezpieczy obsunięcie się gruntu z pod tych budynków. Ponadto pogłębienie piwnicy od ścian szczytowych polegać będzie na schodkowym obniżeniu posadzki do poziomu -2,59 m. Wszystkie wyjaśnione w tym zakresie wątpliwości strony skarżącej znajduję oparcie w projekcie budowlanym, który zawiera szczegółowy opis prac budowlanych. W związku z powyższym, iż w ramach prac budowlanych brak jest ingerencji w ścianę wspólną pomiędzy segmentem nr [...], a segmentami nr [...] i [...], zarzut skarżących dotyczący braku prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane należy uznać za bezzasadny. A zatem postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone wyjątkowo dokładnie z uwzględnieniem art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Organ administracyjne obu instancji poddały wnikliwej analizie zgromadzony materiał dowodowy, z którego wynikało, że zarzuty podnoszone przez stronę skarżącą są bezzasadne. Z tych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.