VII SA/Wa 823/16
WyrokWSA w Warszawie2017-05-24
Skład orzekający: Sławomir Fularski, Izabela Ostrowska, Joanna Gierak-Podsiadły
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odstąpienie od nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego jest dopuszczalne, gdy wykonane roboty budowlane, mimo że stanowiły samowolę budowlaną, są zgodne ze sztuką budowlaną i nie stwarzają zagrożenia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odstąpienie od nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego jest dopuszczalne, gdy wykonane roboty budowlane, mimo że mogły stanowić samowolę budowlaną, są zgodne ze standardami i sztuką budowlaną oraz nie stwarzają zagrożenia bezpieczeństwa. W takiej sytuacji brak jest podstaw do kontynuowania postępowania naprawczego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła robót budowlanych związanych z wymianą dachu na budynku mieszkalnym wielorodzinnym. Po zakończeniu prac organy nadzoru budowlanego odstąpiły od nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych, uznając, że roboty, mimo że mogły być samowolą budowlaną, są zgodne ze sztuką budowlaną i nie stwarzają zagrożenia. Strona skarżąca zarzucała naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną kwalifikację robót jako przebudowy, a nie nadbudowy, oraz brak wyjaśnienia kwestii zmiany wysokości budynku.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska ( spr.), Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Protokolant spec. Joanna Piątek-Macugowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2017 r. sprawy ze skargi L. J. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie odstąpienia od nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 – dalej jako "k.p.a.") oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania [...] (dalej jako "skarżący") od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] Nr [...] z dnia [...] grudnia 2015 r., orzekającej o odstąpieniu od nałożenia obowiązków wymienionych w art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane w sprawie robót budowlanych dotyczących dachu budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Z akt postępowania administracyjnego wynika, że do robót budowlanych związanych z więźbą dachową budynku przy ul. [...] przystąpiono na podstawie decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] października 2013 r., którą organ uchylił zaskarżoną decyzję organu stopnia powiatowego i jednocześnie, na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, nakazał usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości występujących w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...], poprzez wykonanie m.in. remontu pokrycia dachu wraz z wymianą uszkodzonych elementów więźby dachowej celem wyeliminowania przecieków. Powyższa decyzja została uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 5 maja 2015 r. sygn. akt VII SA/Wa 72/14.
W dniu 10 marca 2015 r. przedstawiciel Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] przeprowadził czynności kontrolne na nieruchomości przy ul. [...] w [...], w wyniku których ustalono, iż w ww. budynku "trwają roboty budowlane związane z wymianą dachu na budynku. Rozebrano istniejący dach wraz z pokryciem, obróbkami i orynnowaniem. Wykonano nową więźbę dachową, na którą montowane są płyty osb. Inwestorem jest P. [...] oraz P. [...] (...)". W toku kolejnej kontroli, przeprowadzonej w dniu 10 kwietnia 2015 r., ustalono natomiast, iż "wykonano następujące roboty: zdemontowano starą więźbę w całości wraz z pokryciem, wykonano nową więźbę, na której umieszczono płytę warstwową (ocieplenie), płyty osb oraz rozpoczęto pokrycie z papy - obecnie ułożono pierwszą warstwę, w miejsce drewnianych słupów po obwodzie budynku wykonano ściankę kolankową murowaną z żelbetowymi słupami i wieńcem, na wieńcu ułożono murłatę, zewnętrzną część ścianki kolankowej pozostawiono bez zmian, wymurowano nową ścianę szczytową. Poziom spodu krokwi i kąt nachylenia nie uległy zmianie. Zmieniła się grubość warstw dachu (zwiększyła). Obecna grubość dachu to 43 cm (od spodu krokwi do wierzchu płyty osb) (...)".
W dniu 20 kwietnia 2015 r., inwestor [...] przedłożył w siedzibie organu powiatowego ocenę techniczną konstrukcji stropu i dachu w przedmiotowym budynku autorstwa mgr inż. [...].
W dalszej kolejności, zastrzeżenia do sposobu przeprowadzenia kontroli z dnia 10 kwietnia 2015 r. złożył pełnomocnik [...], składając jednocześnie wnioski dowodowe.
W dniu 23 kwietnia 2015 r. [...] złożył opinię biegłego sądowego dotyczącą stanu technicznego dachu oraz wymiany stropów w lokalach nr [...] budynku przy ul. [...]. Natomiast przy piśmie z dnia 1 sierpnia 2015 r. inwestor przedłożył kopię decyzji [...] Konserwatora Zabytków nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r., pozwalającą [...] na prowadzenie prac budowlanych w budynku przy ul. [...], polegających na wymianie więźby dachowej i poszycia dachu wraz z doświetleniem oknami połaciowymi.
W wyniku kolejnej kontroli przeprowadzonej w dniu 25 sierpnia 2015 r. ustalono, że "1. obecnie wykonana jest na budynku drewniana więźba krokwiowo-jętkowa 2. wymiary elementów drewnianych więźby: krokwie wys. - 23 cm, szer. 10 cm, jętki - 18,5 x 4,5 cm, murłata - 14 x 14 cm 3. na więźbie dachowej ułożono ocieplenie grubości 11 cm na płytach gr. 1,25 cm, na ociepleniu płyta osb gr. 2,5 cm. Pod płytą osb drewniane katy wysokości 3 cm 4. krokwie dachowe oparte na murłacie. Murłata znajduje się na ściance kolankowej murowanej z gazobetonu zakończonej wieńcem żelbetowym (wys. 19 cm). W wieńcu w rozstawie co 1,0 m zakotwiczono śruby do zamocowania murłaty 5. wysokość ścianki kolankowej do płyty osb stropu do górnej krawędzi wieńca na ściance kolankowej 127 cm 6. w związku ze zmianą układu oraz wymiarów elementów więźby dachowej zmianie uległa wysokość budynku zarówno w kalenicy jak i przy okapie (...)".
Kolejna kontrola przedmiotowego budynku odbyła się w dniu 3 listopada 2015 r. w trakcie której stwierdzono, że roboty budowlane prowadzone w związku z wymianą dachu zostały zakończone.
Decyzją Nr [...] z dnia [...] grudnia 2015 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] orzekł o odstąpieniu od nałożenia obowiązków wymienionych w art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, tj. wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem w sprawie robót budowlanych dotyczących dachu budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...]. W ocenie organu I instancji wykonane roboty budowlane nie prowadziły do powstania nowego obiektu budowlanego oraz nie stanowiły budowy w rozumieniu art. 48 ustawy Prawo budowle. Powiatowy Inspektor nadzoru Budowlanego [...] uznał, że zmiana konstrukcji dachu wypełnia przesłanki z art. 3 pkt 7 ustawy Prawo budowlane tj. stanowi przebudowę, a przemawia za tym fakt, że nie podniesiono ścian budynku. Jednocześnie organ wskazał, że zmianie uległy układ oraz grubość zastosowanych elementów nowej konstrukcji więźby dachowej powodując nieznaczne podniesienie wierzchu dachu oraz powstanie odstępu pomiędzy wierzchem dachu oraz gzymsem budynku wynoszącego 38 cm. Zdaniem organu I instancji pomimo, że wskazane roboty budowlane wykonano w warunkach samowoli budowlanej to jednak nie wymagają wykonywania dodatkowych czynności bądź robót w celu doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem, ponieważ są zgodne ze standardami i sztuką budowlaną oraz nie stwarzają zagrożenia bezpieczeństwa dla ludzi i mienia. Organ stopnia powiatowego zwrócił przy tym uwagę, że [...] Konserwator Zabytków pozwolił inwestorom na prowadzenie prac budowlanych w budynku przy ul. [...] (budynek położny jest na terenie strefy ochrony konserwatorskiej [...], wpisanej do rejestru zabytków pod nr [...]), polegających na wymianie więźby dachowej i poszycia dachu wraz z doświetleniem oknami połaciowymi.
Jednocześnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] uznał, że wykonane roboty budowlane nie naruszają zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru [...] tj. uchwały nr [...] Rady [...] z dnia [...] października 2006 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru [...].
Odwołanie od powyższej decyzji złożył [...] wnosząc o jej uchylenie. W odwołaniu wskazano m.in., że ustalenia co do przyczyn zmiany wysokości nie mogą polegać wyłącznie na ustaleniach protokołu kontroli z 10 kwietnia 2015 r. z tej przyczyny, że nie stwierdzał on w ogóle zmiany wysokości budynku skoro sam organ zarządził przeprowadzenie na skutek zastrzeżeń kolejną kontrolę. Zdaniem skarżącego nie jest możliwa zmiana wysokości budynku z uwagi na wyłącznie "zmianę grubości warstw dachu".
Po rozpatrzeniu odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy wskazał, że w toku postępowania przedłożono do akt sprawy "Ocenę Techniczną na temat konstrukcji stropu i dachu w budynku wielorodzinnym przy ul. [...]" sporządzoną przez mgr inż. [...] z której wynika, iż "pierwotna konstrukcja więźby dachowej (...) według dotychczasowych opracowań znajdowała się w stanie «awarii budowlanej», która dodatkowo postępuje. Istniejące elementy drewniane konstrukcji nie spełniały warunków nośności jak i warunków użytkowania. Pozostawienie tych elementów w pierwotnym stanie z uwagi na postępującą ich degradację i pogłębianie się istniejącego stanu awarii budowlanej doprowadzić by mogło w przyszłości do katastrofy budowlanej (...)". Zdaniem organu odwoławczego, na zasadność wymiany dachu w przedmiotowym budynku wskazuje również treść znajdującej się w aktach sprawy opinii biegłego sądowego z zakresu budownictwa lądowego inż. [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r., który stwierdził, iż "więźba dachowa jest w dużym stopniu zużyta". W dalszej części opinii biegły stwierdził, że więźba kwalifikuje się do kapitalnego remontu.
Zdaniem organu odwoławczego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] prawidłowo stwierdził, że roboty budowlane związane z wymianą więźby dachowej oraz pokrycia dachu nie stanowiły nadbudowy budynku mieszkalnego, o której mowa w art. 3 ust. 6 Prawa budowlanego. Organ odwoławczy uznał, że w omawianej sprawie nie mamy do czynienia z powstaniem nowej części obiektu, a jedynie z robotami polegającymi na wymianie dachu, wynikającej z jego złego stanu technicznego. Powołując się na ustalenia organu powiatowego [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że w ramach ww. robót nie doszło do podniesienia ścian budynku jak również nie zmienił się kąt nachylenia dachu oraz poziom spodu krokwi. Różnica w wysokości budynku spowodowana jest wyłącznie grubością materiałów budowlanych użytych w trakcie wykonywania wymiany dachu i w żadnym razie nie wynika z faktu nadbudowy przedmiotowego budynku. Również wykonana w toku prac zmiana układu dachu z płatwiowo-krokwiowego na jętkowo-krokwiowy nie wpłynęła na jego parametry.
Odnosząc się do zarzutów odwołania dotyczących zmiany wysokości budynku o 0,38 m, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że w trakcie czynności kontrolnych w dniu 10 kwietnia 2015 r. ustalono, iż zewnętrzną część ścianki kolankowej pozostawiono bez zmian. Jednak, jeżeli nawet uznać rację skarżącego, że faktycznie nastąpiło podwyższenie obiektu o 0,38 m, to z uwagi na niewielką różnicę wysokości oraz fakt jej powstania w wyniku robót polegających na gruntownym remoncie (wymianie) całej konstrukcji dachowej, co z kolei wiązało się z zastosowaniem wyrobów budowlanych o innych parametrach niż pierwotne, w ocenie organu odwoławczego nie można mówić o samowolnej nadbudowie obiektu, a jedynie o jego przebudowie.
Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] prawidłowo zastosował tryb naprawczy, określony w art. 50-51 Prawa-budowlanego, bowiem w trakcie prowadzonych prac inwestor jednak wykroczył poza zakres robót wynikających z decyzji administracyjnej [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Organ odwoławczy uznał jednak, że skoro roboty budowlane zostały zakończone, a ich stan odpowiada prawu i jest zgody ze sztuką budowlaną, nie ma podstaw do procedowania na podstawie art. 51 Prawa budowlanego, gdyż w efekcie postępowanie to doprowadziłoby do uzyskania tego samego wyniku sprawy. W niniejszej sprawie ewentualny nakaz rozbiórki dachu doprowadziłby do sytuacji, w której budynek mieszkalny pozbawiony byłby jednego z podstawowych elementów, co naraziłby obiekt na pozostawienie go w stanie sprzecznym ze sztuką budowlaną i przepisami. Z kolei nałożenie na inwestora obowiązku doprowadzenia robót do stanu poprzedniego oznaczałoby de facto wykonanie konstrukcji dachowej, tylko w innej aranżacji.
Organ odwoławczy powołując się na ocenę techniczną autorstwa mgr inż. [...] uznał, że niewykonanie robót budowlanych mogłoby doprowadzić do katastrofy budowlanej. Zatem w sytuacji, kiedy roboty budowlane zostały zakończone i wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną, nie powodują zagrożenia bezpieczeństwa ludzi, mienia bądź środowiska oraz nie naruszają przepisów, brak jest podstaw do procedowania w trybie art. 51 Prawa budowlanego.
Ponadto, odnosząc się do kwestii stworzenia w ramach wykonanych prac budowlanych całej kondygnacji w celu jej zamieszkania, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zwrócił uwagę, że usankcjonowane decyzją organu powiatowego Nr [...] roboty dotyczyły wyłącznie wymiany konstrukcji dachowej bez jednoczesnej zmiany sposobu użytkowania strychu na cele mieszkalne, co znajduje również potwierdzenie w projekcie budowlanym, w którym brak jest wzmianki o przeprojektowaniu strychu na pomieszczenie mieszkalne.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał zatem, że organ I instancji prawidłowo odmówił nałożenia obowiązków w sprawie zgodności z przepisami prawa budowlanego przeprowadzonych robót budowlanych. Organ odwoławczy ocenił również, że w przedmiotowej sprawie zebrano obszerny materiał dowodowy zawierający m. in. opinie techniczne oraz przeprowadzono cztery kontrole budynku, w trakcie których w sposób bezsporny ustalono istniejący stan faktyczny, zatem brak jest podstaw do uzupełnienia materiału dowodowego.
Skargę na powyższą decyzję złożył [...] wnosząc o jej uchylenie i uchylenie decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Skarżonej decyzji zarzucił:
Naruszenie art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 107 § i 3 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozważania całego materiału dowodowego, w tym:
niewyjaśnienie czy budynek został podwyższony o 0,38 m i jaka jest ewentualna przyczyna takiego podwyższenia;
sprzeczne ze zgromadzonymi dowodami w sprawie oraz zapadłe z pominięciem dowodu z dokumentacji zdjęciowej złożonej przez skarżącego ustalenie, że do zmiany wysokości budynku doszło wyłącznie ze względu na grubość materiałów budowlanych użytych w trakcie wykonania wymiany dachu, podczas gdy wskazane dowody "gołym okiem" obrazują, że do zmiany wysokości dachu musiało dojść z innej przyczyny;
oparcie ustaleń przez organ Il instancji na protokole kontroli z dnia 10 kwietnia 2015 r. kwestionowanego w trakcie postępowania przez skarżącego, w wyniku czego przeprowadzono kolejne kontrole budynku, które nie potwierdziły ustaleń protokołu z dnia 10 kwietnia 2015 r.;
nie odniesienie się w uzasadnieniu decyzji przez organ II instancji do wszystkich zarzutów odwołania istotnych dla rozstrzygnięcia;
pominięcie dowodów zgłoszonych wraz z odwołaniem z dnia 22 grudnia 2015 r. z opinii inż. [...] oraz szkicu obrazującego zmianę położenia murłaty oraz z decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] października 2015 r. na okoliczność uchylenia decyzji nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r. [...] Konserwatora Zabytków - które to dowody mają istotne znaczenie dla ustaleń faktycznych w sprawie a organ II instancji w uzasadnieniu decyzji w ogóle ich nie ocenił;
naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób nakierowany na uwzględnienie interesu wyłącznie inwestorów a całkowitym pominięciu interesu pozostałych uczestników, jak choćby polegającego na posiadaniu estetycznie wyglądającego budynku z zachowaną historyczną bryłą architektoniczną;
naruszenie art. 3 pkt. 7a ustawy prawo budowlane poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że w wyniku prac inwestora doszło do "przebudowy budynku" podczas gdy zmianie uległa wysokość, liczba kondygnacji i kubatura budynku, co wyklucza przyjęcie zaistnienia "przebudowy" niezależnie od skali zmian wysokości budynku i jego kubatury;
naruszenie art. 3 pkt. 6 ustawy prawo budowlane polegającego na błędnej wykładni terminu "nadbudowa" do którego to pojęcia wg organu II instancji nie zalicza się nieznacznej zmiany wysokości budynku, podczas gdy termin "nadbudowa" obejmuje każdą zmianę wysokości budynku poprzez jego podwyższenie niezależnie od jej skali;
naruszenie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy prawo budowlane poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy organ uznał jednocześnie, że doszło do samowoli budowlanej, a ponadto doszło do nadbudowy budynku niezgodnego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego;
6. naruszenie art. 29 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane w związku z art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami poprzez pominięcie obowiązkowego trybu zgłoszenia robót budowlanych i uzyskania pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków na dokonanie prac budowlanych wymaganych z uwagi na zakres robót przeprowadzonych przez inwestorów polegających na rozbudowie budynku.
W uzasadnieniu skargi zarzucono, że organ nie wyjaśnił, czy jego zdaniem doszło do podwyższenia budynku z przyczyn wskazanych w odwołaniu czy też nie, co zdaniem skarżącego świadczy o nieustosunkowaniu się do zarzutów odwołania. Jednocześnie skarżący wskazał, że z opinii inż. [...], (składanej w szeregu postępowań przed organem powiatowym) wynika, że grubość dachu przed wykonaną samowolą budowlaną wynosiła 15,50 cm, zaś z ustaleń organu zawartych w uzasadnieniu decyzji wynika, że obecna grubość dachu to 42 cm (42 cm – 15,50 cm = 26,50 cm). Skarżący zarzucił, że skoro ustalono zmiana wysokości budynku to 38 cm, to pozostało niewyjaśnione, skąd wzięła się zmiana wysokości budynku poprzez jego podwyższenie o 11,50 cm. Jednocześnie w ocenie skarżącego, jeżeli nastąpiła zmiana wysokości budynku poprzez jego podwyższenie, to niezależnie od skali tej zmiany oraz jej przyczyn doszło do nadbudowy budynku. Nadto, zdaniem skarżącego, prace zostały przeprowadzone bez zgody [...] Konserwatora Zabytków, bowiem decyzja nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r. [...] Konserwatora Zabytków, została uchylona decyzją Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] października 2015 r.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 24 maja 2017 r. pełnomocnik skarżącego złożył do akt pismo procesowe stanowiące załącznik do protokołu rozprawy wraz załącznikami oraz kserokopią 4 zdjęć przedstawiających przedmiotowy budynek.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.). sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W niniejszej sprawie takie naruszenia i wady nie wystąpiły, dlatego skarga została oddalona.
Przedmiotem skargi wywiedzionej do tutejszego Sądu jest decyzja nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2016r. utrzymująca w mocy decyzję organu powiatowego Nr [...] z dnia [...] grudnia 2015 r., orzekającej o odstąpieniu od nałożenia obowiązków wymienionych w art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane w sprawie robót budowlanych dotyczących dachu budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...].
Na wstępie należy wyjaśnić, iż przepis ust. 1 artykułu 51 Prawa budowlanego przewiduje trzy wzajemnie wykluczające się sposoby prowadzenia postępowania naprawczego. Z pierwszym mamy do czynienia, gdy występuje brak możliwości naprawy (ust. 1 pkt 1) - niedająca się usunąć niezgodność z przepisami skutkuje nakazem zaniechania dalszych robót bądź rozbiórką obiektu budowlanego lub jego części, a w przypadku rozbiórki obiektu (lub części) faktycznym nakazem odbudowy. Decyzja taka kończy postępowanie.
W drugim przypadku następuje nałożenie obowiązku wykonania określonych czynności lub robót (ust. 1 pkt 2) - doprowadzenie do stanu zgodnego z przepisami w sytuacji gdy nie mamy do czynienia z istotnym odstąpieniem od projektu budowlanego albo warunków pozwolenia na budowę (najczęściej naruszenie innych przepisów lub warunków bezpieczeństwa) - nie występuje wówczas uchylenie pozwolenia na budowę. Wyznaczony w decyzji termin powinien być możliwie krótki, ale prawnie i technicznie uzasadniony. Postępowanie jest wówczas kontynuowane zgodnie z ust. 3 omawianego artykułu.
Trzeci przypadek dotyczy sytuacji, gdy wystąpiło istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub warunków pozwolenia na budowę (ust. 1 pkt 3), o którym mowa w art. 36a. Właściwy organ nakłada wówczas na inwestora obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego.
Nie ulega wątpliwości, iż w kontrolowanym stanie faktycznym mamy do czynienia z drugim przypadkiem, w którym warunkiem sine qua non nałożenia przez organ obowiązku jest konieczność doprowadzenie robót budowlanych do stanu zgodnego z przepisami.
Celem postępowania prowadzonego w oparciu o ten przepis jest doprowadzenie wykonanych lub wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, ale tylko w aspekcie przepisów prawa administracyjnego (budowlanego), a nie cywilnego, regulującego kwestie odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną działaniami inwestora oraz ochrony własności. W tym ostatnim przypadku poszkodowani właściciele mogą dochodzić swych praw nie przed organami nadzoru budowlanego, lecz przed sądem powszechnym (vide: wyrok WSA w Szczecinie z 9 czerwca 2011 r., II SA/Sz 347/11, LEX nr 1086701). Nałożenie obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych jest uzasadnione jedynie wówczas, gdy bezspornym jest, że wykonane roboty nie spełniają wymogów przewidzianych prawem. Natomiast ustalenie, że wykonane roboty budowlane były zgodne ze standardami i nie wymagały przeprowadzenia żadnych dodatkowych czynności ani robót, stanowi podstawę do przyjęcia przez organy nadzoru budowlanego, że brak jest przesłanek do kontynuowania postępowania naprawczego. Jeżeli nie zachodzi konieczność wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, organ również na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy wydaje decyzję o odstąpieniu od nałożenia na inwestora obowiązków wymienionych w art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy (stwierdzającą brak konieczności nałożenia takich obowiązków). Uprawnienie organów do zakończenia postępowania orzeczeniem o takiej treści potwierdza stanowisko sądów administracyjnych wyrażone m.in. w wyroku NSA z 15 listopada 2006 r. II OSK 1344/05, wyroku WSA w Gliwicach z 20 grudnia 2007 r. II SA/Gl 684/07, a także wyroku NSA z 15 czerwca 2010 r. II OSK 1012/09 - orzeczenia dostępne w Internecie: http://orzeczneia.nsa.gov.pl). Ustalenie czy zachodzą przesłanki do kontynuowania postępowania naprawczego czy też do jego zakończenia, może nastąpić po wszechstronnym wyjaśnieniu, zgodnie z zasadami przewidzianymi w Kodeksie postępowania administracyjnego, okoliczności faktycznych sprawy co do zakresu robót, ich kwalifikacji, jak i ich jakości i poprawności technicznej.
W sprawie niniejszej podstawą wykonywanych robót budowlanych była decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] października 2013 r., którą organ uchylił zaskarżoną decyzję organu stopnia powiatowego i jednocześnie, na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, nakazał usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości występujących w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...], poprzez wykonanie m.in. remontu pokrycia dachu wraz z wymianą uszkodzonych elementów więźby dachowej celem wyeliminowania przecieków. Okolicznością bezsporną jest, iż decyzja ta została następnie uchylona wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 5 maja 2015 r. w sprawie sygn. akt VII SA/Wa 72/14. Tym niemniej roboty w zakresie remontu pokrycia dachu oraz wymiany więźby wykonywane były w oparciu o ostateczną decyzję, a w konsekwencji nie mogą być zakwalifikowane jako samowola budowlana. Inaczej należy ocenić zmianę konstrukcji dachu z płatwiowo-krokwiowego na jętkowo-krokwiowy, która została zrealizowana poza reglamentacją Prawa budowlanego i bez akceptacji właściwego organu architektoniczno-budowlanego.
Okoliczność powyższa oraz wyrok Sądu spowodował konieczność wszczęcia procedury w oparciu o art. 51 Prawa budowlanego celem ustalenia i zareagowania jeśliby roboty wymagały doprowadzenia do stanu zgodnego z przepisami.
W ocenie Sądu rozstrzygniecie organu o braku konieczności nakładania obowiązków , bowiem stan jest zgodny z przepisami , jest prawidłowe.
Zgodnie z ustaleniami organu powiatowego inwestorzy wykonali następujące roboty: "zdemontowano starą więźbę w całości wraz z pokryciem, wykonano nową więźbę, na której umieszczono płytę warstwową (ocieplenie), płyty osb oraz rozpoczęto pokrycie z papy, w miejsce drewnianych słupów po obwodzie budynku wykonano ściankę kolankową murowaną z żelbetowymi słupami i wieńcem, na wieńcu ułożono murłatę, zewnętrzną część ścianki kolankowej pozostawiono bez zmian, wymurowano nową ścianę szczytową. Poziom spodu krokwi i kąt nachylenia nie uległy zmianie. Zmieniła się grubość warstw dachu (zwiększyła). Obecna grubość dachu to 43 cm (od spodu krokwi do wierzchu płyty osb) (...)".
Różnica w wysokości budynku wynosząca 0,38m spowodowana jest wyłącznie grubością materiałów budowlanych użytych w trakcie wykonywania wymiany dachu i w żadnym razie nie wynika z faktu nadbudowy przedmiotowego budynku. Również wykonana w toku prac zmiana układu dachu z płatwiowo-krokwiowego na jętkowo-krokwiowy nie wpłynęła na jego parametry.
Rozbiórka starej więźby dachowej i wykonanie nowego pokrycia dachowego była wynikiem zastanego w trakcie robót stanu technicznego tych elementów oraz koniecznością wymiany całych elementów.
Co prawda decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] października 2013 r., nakazała usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości występujących w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...], poprzez wykonanie m.in. remontu pokrycia dachu wraz z wymianą uszkodzonych elementów więźby dachowej celem wyeliminowania przecieków, tym niemniej jak wynika z Oceny technicznej sporządzonej przez mgr inż. [...] " pierwotna konstrukcja więźby dachowej znajdowała się w stanie " awarii budowlanej", a zasady sztuki budowlanej wymagały jej wymiany, co wynika wprost z zaleceń tej oceny.
W ocenie Sądu prawidłowe jest także zakwalifikowanie wykonanych robót budowlanych jako przebudowy o której mowa w art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego. Zgodnie z przywołanym przepisem przebudową są roboty budowlane, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji.
Wykonane w przedmiotowej sprawie roboty budowlane , wbrew twierdzeniom skarżącego, nie stanowią nadbudowy, bowiem zgodnie z art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego w wyniku nadbudowy powstaje nowa część istniejącego obiektu budowlanego. Zmiana wymiarów pokrycia dachowego- zwiększenie o 0,38 m , wynikająca z użycia innych materiałów oraz dodatkowego ocieplenia, ale bez zmiany wysokości ścian zewnętrznych nie może być kwalifikowana jako zmiana wysokości budynku w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego.
Skarżący w tej kwestii powołuje się na opinię inż. [...], jednak jak sam autor wskazuje na s. 4 opinii " wysokość budynku nie była mierzona i jest zmienna ze spadkiem gruntu". Jednocześnie jego ustalenia co do dobrego stanu technicznego pokrycia dachowego , zapewniającego bezpieczne użytkowanie obiektu pozostaje w sprzeczności z treścią decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] października 2013 r. wydanej na podstawie art. 66 ust 1 pkt 3 Prawa budowlanego.
Trafne jest stanowisko organów, które przeprowadziły należycie postępowanie i prawidłowo uznały, że wykonane roboty budowlane były zgodne ze standardami i nie wymagały wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Tym samym brak było podstaw do nałożenia na inwestora, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane, wykonania określonych czynności lub robót budowlanych. A zatem, organy zasadnie odstąpiły od nakładania takich obowiązków przyjmując jako podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane. Powyższy przepis stanowi bowiem podstawę wydania zarówno decyzji nakładającej obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych, jak i decyzji odmawiającej nałożenia takich obowiązków.
Jednocześnie na uwagę zasługuje fakt, iż zaskarżona decyzja nie stanowi zezwolenia na zmianę sposobu użytkowania pomieszczeń strychu na pomieszczenia mieszkalne.
Należy także podkreślić, iż [...] Konserwator Zabytków zezwolił na prowadzenie prac budowlanych w budynku przy ul. [...] (budynek położny jest na terenie strefy ochrony konserwatorskiej [...], wpisanej do rejestru zabytków pod nr [...]), polegających na wymianie więźby dachowej i poszycia dachu wraz z doświetleniem oknami połaciowymi, zaś wykonane roboty budowlane nie naruszają zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru [...] tj. uchwały nr [...] Rady [...] z dnia [...] października 2006 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru [...].
Co prawda na co zwraca uwagę skarżący Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzja z dnia [...] października 2015r. uchylił decyzję [...] Konserwatora Zabytków z dnia [...] lipca 2015r., jednak w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy decyzja Nr [...] z dnia [...] czerwca 2016r. ponownie zezwolił na wymianę więźby dachowej i poszycia dachu wraz z doświetleniem oknami połaciowymi w przedmiotowym budynku.
Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, a więc wymienionych w skardze przepisów art. 7, 8, 77 § 1, 107 § 3 K.p.a. Organ w toku postępowania wyjaśniającego przeprowadził czterokrotnie oględziny pozwalające na ustalenie prawidłowego stanu faktycznego, co pozwoliło mu na wydanie decyzji kończącej postępowanie.
Mając powyższe na uwadze, skargę, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło