VII SA/Wa 83/12

Dnia 24 maja 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy o sygn. akt VII SA/Wa 83/12 ze skargi A. S. na decyzję Szefa Służby Cywilnej z dnia [...] października 2001 r., nr [...] w przedmiocie konkursu na stanowisko dyrektora Departamentu Kolejnictwa w Ministerstwie Transportu i Gospodarki Morskiej postanawia przywrócić termin do wniesienia skargi kasacyjnej. W dniu 9 stycznia 2012 r. wpłynął do Sądu wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Postanowieniem z dnia 27 stycznia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę A. S. na decyzję Szefa Służby Cywilnej z dnia [...] października 2001 r., nr [...]. Odpis ww. postanowienia został doręczony skarżącemu w dniu 7 lutego 2012 r. Jak wynika z akt sprawy, w trakcie biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej został nadany bieg wnioskowi skarżącego w przedmiocie przyznania prawa pomocy. W tym miejscu należy mieć na względzie, że zgodnie z art. 175 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zw. dalej p.p.s.a., wniesienie skargi kasacyjnej objęte jest tzw. "przymusem adwokackim". Następnie, po rozpoznaniu ww. wniosku postanowieniem z dnia 7 marca 2012 r. referendarz sądowy WSA w Warszawie przyznał A. S. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Jak wynika z pisma z dnia 19 kwietnia 2012 r. Okręgowa Izba Radców Prawnych [...] wyznaczyła dla skarżącego pełnomocnika z urzędu radcę prawnego T. K.. W dniu 15 maja 2012 r. doręczono ww. pełnomocnikowi informacje o stanie sprawy, a następnie w dniu 18 maja 2012 r. pełnomocnik zapoznał się z aktami sprawy i złożył skargę kasacyjną od postanowienia Sądu z dnia 27 stycznia 2012 r. wraz wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W uzasadnieniu ww. wniosku pełnomocnik wskazał na: okoliczność odwiedzenia się o stanie sprawy, wymóg sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika oraz zaistnienie w niniejszej sprawie przesłanek ustawowych do przywrócenia terminu, bowiem uchybienie terminu przez stronę było niezawinione i przedmiotowy wniosek złożono w terminie do właściwego Sądu wraz ze skargą kasacyjną. Na potwierdzenie swojego stanowiska pełnomocnik przywołał orzeczenia: Naczelnego Sądu Administracyjnego (z dnia 2 marca 2009 r. sygn. akt I FZ 30/09), Sądu Najwyższego (z dnia 27 czerwca 2000 r., sygn. akt I CZ 62/00, OSNC 2001, nr 1, poz. 7) i Trybunału Konstytucyjnego (w sprawie pod wspólną sygnaturą SK 17/12). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Wniosek o przywrócenie skargi kasacyjnej zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 85 p.p.s.a., czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Natomiast w myśl art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stawiają określone wymogi formalne dla czynności procesowej jaką jest złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a. stanowi, że strona powinna wystąpić z takim wnioskiem w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia oraz uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (por. art. 87 § 4). W rozpoznanej sprawie należy uznać, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej został złożony w terminie. Jak wynika z treści przedmiotowego wniosku w dniu jego sporządzania, a więc w dniu 15 maja 2012 r. pełnomocnik posiadał wiedzę o stanie sprawy, natomiast niewątpliwie o treści postanowienia Sądu z dnia 27 stycznia 2012 r. o odrzuceniu skargi dowiedział się w dniu 18 maja 2012 r. kiedy to zapoznał się z aktami sprawy. A zatem to w dniu 18 maja 2012 r. ustała przyczyna uchybienia terminu i rozpoczął bieg termin na złożenie przez pełnomocnika z urzędu wniosku o przywrócenie terminu wraz ze skargą kasacyjną. Powyższą tezę potwierdza stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w postanowieniu z dnia 8 czerwca 2006 r., sygn. akt I FZ 198/2006, publ. https://cbois.nsa.gov.pl/ (por. też postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 marca 2005 r., sygn. akt II UZ 72/04, pub OSNP 2005/20/325, LEX nr 156659). Zgodnie z tym stanowiskiem w wypadku ustanowienia adwokata (radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) w trybie art. 244 p.p.s.a., dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej (art. 87 § 1 p.p.s.a.), jest dzień, w którym adwokat (radca prawny, doradca podatkowy, rzecznik patentowy) miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy, nie później jednak niż dzień upływu 30 dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie. W tym też zakresie we wniosku przywołano prawidłowo orzecznictwo. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie za dzień, w którym pełnomocnik z urzędu radca prawny T. K. miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej należy uznać dzień 18 maja 2012 r., ponieważ w tym dniu w związku z treścią art. 244 § 2 p.p.s.a. posiadał odpowiednie umocowanie do działania w niniejszej sprawie oraz posiadał odpowiednią wiedzę o sprawie, co umożliwiało skuteczne wywiedzenie skargi kasacyjnej. Wobec złożenia ww. pism procesowych w dniu 18 maja 2012 r. niewątpliwie w niniejszej sprawie należało uznać, że czynność procesowa, o jakiej mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a., nastąpiła w terminie. Natomiast odnosząc się do przesłanki określonej w art. 87 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którą w piśmie (wniosku) należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, zdaniem Sądu fakt wyznaczenia pełnomocnika z urzędu w dacie, kiedy wiadomo już było, iż A. S. z dniem 8 marca 2012 r. upływał termin do wniesienia skargi kasacyjnej jest okolicznością wystarczającą by pełnomocnikowi z urzędu przywrócić terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W związku z powyższym, mając na uwadze realizację konstytucyjnej zasady "prawa do sądu", wyrażonej w art. 45 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483, ze zm.), w zaistniałych okolicznościach niniejszej sprawy należało orzec o przywróceniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Z powyższych względów, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł jak w postanowieniu.