VII SA/Wa 837/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant Spec. Katarzyna Ławnik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi T.P. i S.P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2011r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1, ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 10994 r. Prawo budowlane (Dz.U. nr 156, poz. 1118 ze zm ) nakazał S. i T.P. rozbiórkę samowolnie wykonanego ogrodzenia działki nr ew. [...] (od strony drogi - działki nr ew. [...], będącej w posiadaniu Gminy [...]) położonej przy ulicy [...] w [...] gm. [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że postępowanie administracyjne w sprawie ogrodzenia przedmiotowej działki zostało wszczęte na wniosek Urzędu Gminy [...] w dniu [...] maja 2009r. W wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono, że inwestorzy S. i T.P. w 2007 roku zrealizowali ogrodzenie działki z prefabrykowanych płyt betonowych. Ogrodzenie zrealizowane zostało od strony drogi - dz. nr ewid. [...], będącej w posiadaniu Gminy [...]. Ogrodzenie posiada wysokość ok. 2 m. Organ stwierdził także, że inwestorzy dokonali w dniu 27 sierpnia 2007 r. zgłoszenia robót budowlanych, do właściwego organu, tj. Starostwa Powiatowego w [...], polegających na wymianie starego ogrodzenia (zniszczonej siatki) na ogrodzenie z płyt betonowych. Z dokonanego zgłoszenia wynikało, że ogrodzenie betonowe miało zastąpić ogrodzenie z siatki, natomiast w wyniku oględzin i dokonanych pomiarów stwierdzono, że zostało ono przesunięte w kierunku drogi - dz. nr ew. [...], o około 3 m (od strony zachodniej). Stwierdzono ponadto, że wchodzi ono ok. 1,5 m w ww. drogę (odległość mierzona od słupka geodezyjnego). Po przeanalizowaniu całości materiału dowodowego organ stwierdził, że ogrodzenie zostało wykonane niezgodnie z dokonanym zgłoszeniem, bowiem powstało całkowicie nowe ogrodzenie, w innym miejscu co w ocenie organu stanowi samowolę budowlaną. W celu zalegalizowania powstałej samowoli budowlanej Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wydał w dniu [...] lutego 2010 r, postanowienie nr [...] nakładające na inwestorów obowiązek przedstawienia w zakreślonym terminie dokumentów wynikających z art. 49 b ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Zobowiązani S. i T.P. nie dostarczyli wymaganych dokumentów, dlatego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r wydaną na podstawie art. 49b ust. 3 ustawy Prawo budowlane, nakazał rozbiórkę przedmiotowego ogrodzenia. Wskazana decyzja oraz postanowienie ją poprzedzające zostały następnie uchylone decyzją organu odwoławczego nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 r, który przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Powodem uchylenia było zastosowanie niewłaściwych przepisów bowiem przedmiotowe ogrodzenie usytuowane na działce zabudowanej należało traktować jako urządzenie techniczne nie zaś jako samodzielny obiekt budowlany w związku z powyższym powinny być zastosowane przepisy art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Po ponownej analizie sprawy organ powiatowy stwierdził, że przedmiotowego ogrodzenia nie można doprowadzić do stanu zgodnego z przepisami, zostało ono bowiem wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego. Jest samowolą budowlaną (art. 50 ust. 1 pkt 1), zagraża bezpieczeństwu ludzi i mienia (art. 50 ust. 1 pkt 2) usytuowane jest bowiem w drodze, oraz wykonane jest niezgodnie z przepisami (art. 50 ust. 1 pkt 4), tj. niezgodnie z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego obejmującego przedmiotowy teren, ponieważ plan zakazuje budowy ogrodzeń z prefabrykowanych elementów betonowych oraz o wysokości przekraczającej 1,8 m. Ponieważ roboty budowlane związane z budową przedmiotowego ogrodzenia zostały już całkowicie wykonane, zasadnym było zastosowanie w podstawie prawnej niniejszego rozstrzygnięcia również art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania S. i T.P., decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2011 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że organ powiatowy prawidłowo zastosował w niniejszej sprawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 7 ustawy Prawo budowlane. Bezspornym w niniejszej sprawie jest fakt, iż inwestor wybudował ogrodzenie z prefabrykowanych płyt betonowych przy ulicy [...] w miejscowości [...], gm. [...], w sposób niezgodny z dokonanym zgłoszeniem. Zgłoszenie obejmowało wymianę ogrodzenia z siatki na ogrodzenie z płyt betonowych. Natomiast inwestor realizując przedmiotowe ogrodzenie przekroczył granice działki nr [...], stanowiącej drogę o ok. 1,5 m. W ocenie organu odwoławczego prawidłowe jest ustalenie organu powiatowego, iż inwestorzy samowolnie wykonali całkowicie nowe ogrodzenie, na które nie posiadali zgłoszenia. Zdaniem organu odwoławczego budowa przedmiotowego ogrodzenia jest niezgodna z miejscowym planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego gminy [...] uchwalonego uchwałą nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 2003 r., ponieważ plan zakazuje budowy ogrodzeń z prefabrykowanych elementów betonowych od strony dróg publicznych oraz o wysokości przekraczającej 1,80 (łącznie z podmurówką 0,30 m). O sprzeczności zrealizowanego ogrodzenia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy [...], świadczy również postanowienie Urzędu Gminy [...] z dnia 8 grudnia 2010 r. odmawiające wydania zaświadczenia o zgodności przedmiotowego ogrodzenia z ww. planem miejscowym. Organ architektury wskazał w uzasadnieniu ww. postanowienia, iż działka nr ew. [...], będąca w posiadaniu gminy [...] stanowi ogólnodostępną drogę dojazdową obsługującą przyległe nieruchomości. Przedstawiony pogląd znajduje potwierdzenie m.in. w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2008 r., sygn. akt: II OSK 1467/07, w którym stwierdzono, iż "przepis art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego wymaga zgłoszenia zamiaru budowy ogrodzeń powyżej 2,20 m oraz budowy ogrodzeń od strony dróg publicznych, w rozumieniu ustawy o drogach publicznych, a nadto od strony dróg wewnętrznych będących ulicami lub placami o powszechnej dostępności". Organ podał, że w myśl powyższego jednoznacznie należy stwierdzić, iż działka nr ew. [...] położona w [...], gm. [...] stanowi drogę gminną, o której mowa w ustawie o drogach publicznych. Konsekwencją zaś uznania ww. działki za ogólnodostępną drogę jest pozostawanie samowolnie wybudowanego ogrodzenia w sprzeczności z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy [...]. Sprzeczność zrealizowanej inwestycji z przepisami planowania przestrzennego obowiązującego na terenie, na którym ogrodzenie zostało wykonane powoduje, iż nie można doprowadzić zaistniałego stanu do zgodności z przepisami prawa w inny sposób niż nakazanie rozbiórki samowolnie wykonanych robót budowlanych. Z tego względu zasadnym było wydanie przez organ powiatowy rozstrzygnięcia na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, tj. nakazanie rozbiórki spornego obiektu. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli S. i T.P. W skardze podnieśli, iż zaskarżona decyzja jest dla nich bardzo krzywdząca bowiem organ nie uwzględnił w swym rozstrzygnięciu dokumentów, map i pomiarów geodezyjnych zatwierdzonych przez urząd, a potwierdzających, iż działka skarżących znajduje się na terenie przeznaczonym w miejscowym planie pod zabudowę wiejską mieszaną. Przytoczone zaś przez urzędnika uzasadnienie dotyczy terenów intensywnej budowy mieszkaniowej, a więc terenów określonych w planie jako miejskie mieszane - nie dotyczy zatem działki skarżących. Skarżący zarzucili liczne błędy i braki oraz brak aktualizacji w dokumentacji sprawy. Podnieśli, że zgodnie z podziałem geodezyjnym droga znajduje się na ich działce, zatem inni mieszkańcy korzystają bezprawnie z własności skarżących. Ogrodzenie zgodnie ze wspomnianym podziałem geodezyjnym i wytyczonymi granicami, zostało postawione na działce skarżących. Podnieśli również, że plan nie zakazuje budowy ogrodzeń z prefabrykowanych płyt betonowych, a organ w przepisanym prawem terminie nie wniósł sprzeciwu do zgłoszenia. Ponadto plan miejscowy zawiera takie same ustalenia zarówno dla działki nr [...], jak i dla działki nr [...] - są to tereny zabudowy wiejskiej mieszanej. Podsumowując wskazali, że Urząd Gminy [...], nie chcąc wchodzić w spory z mieszkańcami przyzwyczajonymi do korzystania z dotychczasowej wydeptanej drogi, bezpodstawnie chce zabrać skarżącym pod drogę część będącej ich własnością działki. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Skarga jest uzasadniona. Podstawę materialnoprawną wydania zaskarżonej decyzji rozbiórkowej stanowił art. 51 ust 1 pkt 1 i ust 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994r Prawo budowlane zgodnie z którym organ wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Wydanie na podstawie art 51 ust 1 pkt 1 w/w ustawy decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego musi być poprzedzone wykazaniem, że nie istnieje inna możliwość doprowadzenia takiego obiektu do stanu zgodnego z prawem. W rozpatrywanej sprawie organy obu instancji uznały, iż brak jest możliwości doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem przedmiotowego ogrodzenia które zrealizowane zostało z naruszeniem granicy działki sąsiedniej nr ew [...] stanowiącej ogólnodostępną drogę dojazdową obsługującą przyległe nieruchomości oraz zagraża bezpieczeństwu ludzi i mienia. Zdaniem organu odwoławczego " Konsekwencją uznania w/w działki za ogólnodostępną drogę jest pozostawanie samowolnie wybudowanego ogrodzenia w sprzeczności z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy [...] " (... ) ponieważ plan uchwalony uchwałą nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...].08.2003 r. zakazuje budowy ogrodzeń z prefabrykowanych elementów betonowych od strony dróg publicznych oraz o wysokości przekraczającej 1,80 (łącznie z podmurówką 0,30 m ) O sprzeczności z planem świadczy także postanowienie Urzędu Gminy [...] z dnia 08.12.2010 r odmawiające wydania zaświadczenia o zgodności przedmiotowego ogrodzenia z w/w planem miejscowym. Oceniając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej należy stwierdzić, iż organy nadzoru budowlanego nie wykazały aby przedmiotowe ogrodzenie naruszało ustalenia planu oraz zagrażało bezpieczeństwu ludzi i mienia. Miejscowy planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] ( par 129 pkt 1 i 2 ) zakazuje wykonywania ogrodzeń z prefabrykowanych elementów betonowych jedynie od strony dróg publicznych. Z zapisów planu nie wynika aby pojęcie drogi publicznej odnosiło się do miejsca publicznego jakim jest ogólnodostępna droga dojazdowa. W tym stanie rzeczy przez drogi publiczne należy rozumieć drogi o jakich mowa w ustawie o drogach publicznych. Z akt sprawy wynika, że działka nr ew18 nie ma statusu drogi publicznej lecz jest ogólnodostępną drogę dojazdową stanowiącą własność Skarbu Państwa i pozostającą w samoistnym posiadaniu Gminy [...]. Przyjmując, że przedmiotowe ogrodzenie narusza ustalenia obowiązującego planu organy nadzoru budowlanego nie wykazały, iż zostało ono wykonane od strony drogi publicznej. Organy nie wykazały także aby ogrodzenie zagrażało bezpieczeństwu ludzi i mienia w taki sposób, że konieczna jest jego rozbiórka. Zgodzić należy się natomiast z kwalifikacją kwestionowanego ogrodzenia jako samowoli budowlanej. Zgłoszenie obejmowało wymianę ogrodzenia z siatki na ogrodzenie z prefabrykowanych elementów betonowych. Tymczasem skarżący nie dokonali wymiany starego ogrodzenia lecz wybudowali ogrodzenie i prefabrykowanych elementów betonowych w innym miejscu niż wskazane w zgłoszeniu, co przyznali w trakcie postępowania sądowego. Organy prawidłowo zastosowały w sprawie przepisy art. 51 Prawa budowlanego bowiem ogrodzenie dotyczy działki zabudowanej co oznacza, że zgodnie z art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego należy traktować je jako urządzenie techniczne związane z obiektem budowlanym. Wprawdzie w obrocie prawnym istnieje postanowienie Urzędu Gminy [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. odmawiające wydania zaświadczenia o zgodności przedmiotowego ogrodzenia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy [...], lecz z jego uzasadnienia nie wynika aby działka nr ew [...] stanowiła drogę publiczną. We wskazanym postanowieniu organ przyznaje, że działka nr ew [...] będąca w posiadaniu gminy [...] stanowi ogólnodostępną drogę dojazdową do sąsiednich nieruchomości. W ocenie Sądu zaskarżone decyzje zapadły z naruszeniem art 7 kpa i 77 kpa bez dostatecznego wyjaśnienia wskazanych okoliczności, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz 1270 z póżn zm ) orzekł jak w sentencji. Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku na zasadzie art. 152 w/w ustawy.