VII SA/Wa 837/16

WyrokWSA w Warszawie2017-02-08

Skład orzekający: Mariola Kowalska, Sławomir Fularski, Agnieszka Wilczewska-Rzepecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku poddania małoletniego obowiązkowym szczepieniom ochronnym jest zasadne, gdy rodzic podnosi zarzuty dotyczące braku przeciwwskazań medycznych do szczepienia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że obowiązek poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym jest uregulowany prawnie i ma ścisły związek z zapobieganiem chorobom zakaźnym. Brak przeprowadzenia badania kwalifikacyjnego wynikał z niestawienia się rodzica z dzieckiem na badanie i szczepienie, a także z braku przedstawienia zaświadczenia lekarskiego o przeciwwskazaniach. W związku z tym, obowiązek szczepienia stał się wymagalny, a przesłanki do wszczęcia postępowania egzekucyjnego i nałożenia grzywny zostały spełnione.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi P. K. na postanowienie Ministra Zdrowia utrzymujące w mocy postanowienie Wojewody o nałożeniu na skarżącego grzywny w celu przymuszenia w wysokości 500 zł. Grzywna została nałożona z powodu uchylania się skarżącego od poddania małoletniego syna obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Skarżący podnosił zarzuty dotyczące naruszenia przepisów K.p.a. oraz niewymagalności obowiązku szczepienia z uwagi na rzekome przeciwwskazania medyczne.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Mariola Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 lutego 2017 r. sprawy ze skargi P. K. na postanowienie Ministra Zdrowia z dnia [...] lutego 2016 r. znak: [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oddala skargę VII SA/Wa 837/16 Uzasadnienie Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego postanowieniem z [...] lutego 2016 r. znak: [...], Minister Zdrowia utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...]z dnia [...]kwietnia 2015 r. znak: [...] o nałożeniu na P. K. grzywny w celu przymuszenia w wysokości 500 zł, z powodu uchylania się od poddania małoletniego P. K. obowiązkowym szczepieniom ochronnym. W uzasadnieniu postanowienia Minister Zdrowia wskazał, iż postanowieniem z dnia [...]kwietnia 2015 r. Wojewoda [...] (zwany dalej Wojewodą lub organem egzekucyjnym) nałożył na P. K. (dalej Skarżący), grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 500,00 zł z powodu uchylania się od poddania małoletniego syna P. K. urodzonego w dniu [...]września 2009 r. obowiązkowym szczepieniom ochronnym, zgodnie z tytułem wykonawczym z dnia [...] listopada 2014 r., numer: [...], wystawionym przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] (zwanego dalej także PPIS) i wezwał do jej uiszczenia w terminie 7 dnia od daty otrzymania postanowienia przez zobowiązanego. Jednocześnie Wojewoda w swoim postanowieniu wezwał zobowiązanego do wykonania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym w terminie 7 dnia od daty jego otrzymania. Dodatkowo powyższy organ obciążył Skarżącego opłatą w wysokości 50 zł za czynności egzekucyjne. W wyniku rozpatrzenia zażalenia P. K. Minister Zdrowia, utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie, podkreślił, iż postępowanie egzekucyjne mające na celu przymuszenie do wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym polegającego na zaszczepieniu małoletniego P. K. było prowadzone w sposób prawidłowy. Minister Zdrowia przeanalizował materiał dowodowy zebrany w sprawie i nie podzielił zarzutów Skarżącego podniesionych w zażaleniu. Organ wskazał, że postępowanie w sprawie obowiązku szczepień prowadzone było przez PPIS w [...]i zakończyło się wydaniem przez ten podmiot tytułu wykonawczego nr [...]. Przed wystawieniem tytułu wykonawczego, pismem z [...]października 2014 r. PPIS skierował do Skarżącego upomnienie na podstawie art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wzywające do wykonania obowiązku szczepień u syna Skarżącego przeciwko chorobom: odrze, różyczce, śwince. Jednocześnie w tym samym piśmie PPIS poinformował P. K. o możliwości wszczęcia postępowania egzekucyjnego Wobec niewykonania zobowiązania, pismem z [...] listopada 2014 r. PPIS zwrócił się do Wojewody o wszczęcie wobec Skarżącemu postępowania egzekucyjnego, przesyłając jednocześnie tytuł wykonawczy. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 r. Wojewoda [...]nałożył na Skarżącego grzywnę w wysokości 300,00 zł i opłatę za czynności egzekucyjne w wysokości 30,00 zł. Z uwagi na niewykonanie obowiązku szczepienia Wojewoda [...]wydał w dniu [...]kwietnia 2015 r. drugie postanowienie o nałożeniu grzywny w wysokości 500 zł . Postanowienie to jest przedmiotem niniejszej sprawy. Dalej, organ II instancji odniósł się kolejno do zarzutów Skarżącego podniesionych w zażaleniu. Wskazał, iż Skarżący w zażaleniu z dnia [...]maja 2015 r. podnosił, że na dzień wystawienia tytułu wykonawczego, jak również na dzień wydania zaskarżonego postanowienia jego syn P. K. miał przeciwskazania do wykonania szczepień ochronnych z uwagi na stan zdrowia dziecka,. Mając na uwadze powyższe organ podkreślił, iż to na Skarżącym, jako rodzicu i w związku z tym jego opiekunie prawnym, spoczywał obowiązek zgłoszenia się z dzieckiem do lekarza sprawującego nad nim opiekę profilaktyczną w celu przeprowadzenia badań kwalifikacyjnych i ewentualnego wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Mając na uwadze powyższe, Wojewoda wskazał, że nie dysponował zaświadczeniem lekarskim stwierdzającym brak przeciwwskazań do zaszczepienia małoletniego P. K., ponieważ, jak wynika z akt sprawy, Skarżący nie przedstawił takiego zaświadczenia, a w sytuacji gdyby nawet takowe zostało wydane, to Skarżący nie dostarczył go do przychodni lub PPIS. Wojewoda, w ocenie organu odwoławczego, trafnie uznał, wobec uchylania się zobowiązanego do wykonania obowiązku szczepień, iż konieczne było wydanie postanowienia, którym nałożono na Skarżącego grzywnę w celu przymuszenia do wykonania szczepień u małoletniego dziecka. Organ wskazał też, na podstawie powyższych okoliczności sprawy, że nie można w żaden sposób i na żadnej podstawie prawnej przyjąć, iż na dzień wydania zaskarżonego postanowienia istniały przeciwwskazania zdrowotne do zaszczepienia małoletniego. Organ podkreślił przy tym, że wykonanie szczepienia, a wcześniej - badania kwalifikacyjnego, są to czynności ściśle ze sobą związane i skoro wymaga się zaszczepienia dziecka, to jednocześnie wymagalne jest wykonanie badania. Zaznaczył także, iż [...]Sp. z o.o. ( podmiot leczniczy), zgodnie z obowiązkami wynikającymi z ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2013 r. poz. 947) wykonały spoczywający na nich obowiązek powiadomienia Skarżącego - sprawującego pieczę nad synem - o obowiązku poddania go szczepieniom. Podsumowując powyższe, organ podał, że z materiału dowodowego w sprawie wynika, iż P. K. nie podejmował żadnych działań w kierunku zaszczepienia syna P. (szczepienia określone w tytule wykonawczym), w tym w pierwszej kolejności zgłoszenia się na wykonanie badania kwalifikacyjnego. Brak zaś reakcji ze strony Skarżącego na doręczane mu pisma (w tym upomnienie) z PPIS (zawierające informację o możliwości wszczęcia postępowania egzekucyjnego), świadczyło w ocenie organu o braku zamiaru zaszczepienia dziecka. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego wydania postanowienia w sytuacji nieistnienia obowiązku, braku jego wymagalności, organ zauważył, iż wykaz obowiązkowych szczepień ochronnych i grupy osób obowiązanych do poddania się tym szczepieniom zostały określone w art. 17 ust. 1 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi oraz rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych. Zgodnie z § 2 pkt 6, 7, 10 ww. rozporządzenia szczepienia przeciwko śwince, odrze i różyczce są objęte obowiązkiem szczepień ochronnych. Obowiązek poddania się szczepieniom obejmuje dzieci i młodzież od 13 miesiąca życia do 19 roku życia (zob. § 3 ww. rozporządzenia). Szczegółowy przedział wiekowy, w którym należy podać dawkę podstawową i przypominającą szczepionki przeciwko tym chorobom, został określony w ogłoszonym w dzienniku urzędowym Ministra Zdrowia - Komunikacie Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia 31 października 2013 r. w sprawie Programu Szczepień Ochronnych na rok 2014 i zgodnie z nim szczepienia przeciwko śwince, odrze i różyczce powinny być wykonane w 13, 14 miesiącu życia. W skardze do Sądu na postanowienie Ministra Zdrowia z dnia [...] lutego 2016 r. Skarżący – P. K. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Wojewody [...]. Orzeczeniom tym zarzucił naruszenie: -art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. w związku z art. 7 K.p.a. poprzez dowolną ocenę dowodów i brak wyjaśnienia sprawy, -art. 107 § 3 K.p.a. w związku z art. 11 K.p.a. poprzez braki w uzasadnieniu faktycznym w szczególności wskazujących na uchylanie Skarżącemu od poddania syna szczepieniom, -art. 9, 10 § 1 i art. 81 K.p.a. poprzez niepoinformowanie strony o okolicznościach mogących mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków, -art. 268a K.p.a. poprzez brak przedstawienia stronie upoważnienia w formie pisemnej do wydania danego postanowienia oraz -art. 119 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z art. 17 ust. 3 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi oraz § 3 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych z uwagi na niewymagalność obowiązku. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, uznając zarzuty skargi za niezasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Ministra Zdrowia z [...]lutego 2016 r. utrzymujące w mocy postanowienie Wojewody [...]z dnia [...]kwietnia 2015 r., nakładające na Skarżącego P. K. grzywnę w celu przymuszenia do wykonania obowiązku poddania małoletniego syna – P. K. obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Podstawę prawną tych orzeczeń stanowi art. 119 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm., dalej: ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Stosownie do art. 119 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Grzywnę nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. Wysokość grzywny w celu przymuszenia, w zależności od charakteru egzekwowanego obowiązku, reguluje art. 121 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z art. 122 ustawy, grzywnę w celu przymuszenia nakłada organ egzekucyjny, który doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego oraz postanowienie o nałożeniu grzywny, które powinno zawierać: 1) wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie z pouczeniem, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, 2) wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie, będą nakładane dalsze grzywny w tej samej lub w wyższej kwocie, a w przypadku obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego lub z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy, będzie orzeczone wykonanie zastępcze. Zobowiązanemu służy prawo zgłoszenia zarzutów i wniesienia zażalenia w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego – art. 33 i 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Ponadto, zobowiązanemu służy prawo wniesienia zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny – art. 122 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Dodać również należy, że grzywna w celu przymuszenia stanowi ustawowy środek egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym (art. 1a pkt 12b ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji), znajdujący zastosowanie w sytuacjach określonych w wymienionym powyżej art. 119, m. in. wówczas gdy egzekucja dotyczy wykonania czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Taka też sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. Obowiązku szczepienia dziecka nie może bowiem wykonać inna osoba, poza tą której ten obowiązek dotyczy. Poza sporem pozostaje zaś, że Skarżący sprawuje opiekę nad małoletnim synem P. – ur. [...]września 2009 r., a więc spoczywa na nim odpowiedzialność wynikająca z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2013 r., poz. 94 ze zm.), zgodnie z którym w przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych odpowiedzialność za wypełnienie obowiązków, o których mowa w ust. 1, ponosi osoba, która sprawuje prawną pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną, albo opiekun faktyczny w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz. U. z 2012 r. poz. 159 i 742). Jednocześnie wskazać trzeba, że zgodnie z aktami sprawy, Skarżący nie poddał małoletniego syna obowiązkowym szczepieniom ochronnym, co skutkowało wszczęciem postępowania egzekucyjnego tytułem wykonawczym wystawionym przez wierzyciela - Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...]w dniu [...]listopada 2014 r. (poprzedzonym upomnieniem z dnia [...]października 2014r.). Wobec niewykonania ww. obowiązku, organ egzekucyjny – Wojewoda [...]zastosował ww. środek egzekucyjny. Sąd wyjaśnia przy tym, iż uwzględnienie zarzutów skargi podważających istnienie obowiązku, tryb szczepień ochronnych, czy też wskazujących na niewykonalność obowiązku szczepień nie jest możliwe w niniejszym postępowaniu z tego względu, że tego rodzaju zarzuty mogłyby znaleźć uzasadnienie wyłącznie jako zarzuty do postępowania egzekucyjnego. Jak zauważa się w orzecznictwie sądów administracyjnych, niedopuszczalne jest zgłaszanie w zażaleniu na postanowienie w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia okoliczności wskazanych w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, gdyż zażalenie takie stanowiłoby w istocie zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (por. wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 28 marca 2012 r., sygn. II SA/Go 61/12, dostępny CBOSA). Mając zaś na uwadze zarzuty naruszenia art. 77 § 1 K.p.a. oraz art. 119 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Sąd zauważa, że dotyczą one w istocie rozumienia treści art. 17 ust. 2 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Badając zgodność z prawem postępowania toczącego się w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia i mając na uwadze zarzuty skargi Sąd wyjaśnia zatem, że stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym, co należy rozumieć zgodnie z art. 2 pkt 26 tej ustawy jako podanie szczepionki przeciw chorobie zakaźnej w celu sztucznego uodpornienia przeciwko tej chorobie. Przy czym w przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych odpowiedzialność za wypełnienie obowiązków, o których mowa w ust. 1, ponosi osoba, która sprawuje pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną, albo opiekun faktyczny w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Realizację wyrażonego w przytoczonych przepisach obowiązku konkretyzują przepisy ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi zamieszczone w rozdziale IV - poświęconym szczepieniom ochronnym. Z art. 17 ust. 2 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi wynika, że wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Każdorazowo musi to być badanie kwalifikacyjne aktualne, wykonane w czasie nieprzekraczającym 24 godzin przed szczepieniem (art. 17 ust. 3). Po przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym lekarz wydaje zaświadczenie ze wskazaniem daty i godziny przeprowadzonego badania (art. 17 ust. 4). W przypadku, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5). Z art. 17 ust. 3 i 4 ww. ustawy wynika, że lekarskie badanie kwalifikacyjne bezpośrednio poprzedza szczepienie ochronne. Przy czym, treści ww. przepisów nie można wykładać tak jak prezentuje to Skarżący, czyli że badanie kwalifikacyjne jest przesłanką, od której zależy powstanie obowiązku poddania się szczepieniu ochronnemu. Dalej, należy podkreślić, że zgodnie z art. 17 ust. 7 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń (...), urodzenie żywego dziecka nakłada na osobę wystawiającą zaświadczenie o żywym urodzeniu, obowiązek założenia karty uodpornienia oraz książeczki szczepień dziecka. Natomiast stosownie do art. 17 ust. 9 tej ustawy, do obowiązków lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną należy powiadomienie osoby obowiązanej do poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym lub osoby sprawującej pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną albo opiekuna faktycznego w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, o obowiązku poddania się tym szczepieniom, a także poinformowanie o szczepieniach zalecanych. Wyżej wymienione obowiązki ustawowe rozwinięte zostały w przepisach wykonawczych zawartych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 182, poz. 1086 ze zm.). Rozporządzenie to określiło wiek i grupy osób objętych obowiązkiem szczepień, kwalifikacje osób przeprowadzających szczepienia i sposób prowadzenia szczepienia oraz szczegółowe zasady dotyczące prowadzenia dokumentacji i sprawozdawczości ze szczepień z podaniem form, rodzajów, wzorów, terminów i sposobu obiegu dokumentów. W konsekwencji, stwierdzić trzeba, że obowiązek szczepień ochronnych jest uregulowany prawnie i ma ścisły związek z zapobieganiem szerzenia się chorób zakaźnych u osób przebywających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Profilaktyka przed chorobami epidemicznymi jest konstytucyjnym obowiązkiem władz publicznych (zob. art. 68 ust. 4 Konstytucji RP). W ramach realizacji tego obowiązku państwo opracowuje Program Szczepień Ochronnych, który co roku jest modyfikowany stosownie do aktualnej sytuacji epidemiologicznej, a do którego to programu odsyła § 5 ww. rozporządzenia. Programy szczepień na poszczególne lata precyzyjnie wskazują, przeciwko jakim chorobom zakaźnym i w jakim miesiącu życia i roku życia, powinno zostać zaszczepione dziecko. Jednocześnie do realizacji Programu Szczepień Ochronnych mogą być użyte wszystkie zarejestrowane i dostępne w Polsce preparaty szczepionek o różnym stopniu skojarzenia, a schemat szczepienia powinien być zgodny z zaleceniami producenta. Ustawowy obowiązek szczepień ochronnych oznacza niedopuszczalność korzystania z tzw. klauzuli sumienia tj. uprawnienia pacjenta do odmowy poddania się świadczeniu zdrowotnemu z powołaniem się na art. 16 ustawy o prawach pacjenta. Jak trafnie wskazuje się w orzecznictwie art. 16 tej ustawy znajduje zastosowanie, jeżeli przepisy odrębnych ustaw nie stanowią inaczej (art. 15). Taką zaś odrębną ustawą jest m. in. ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, która przewiduje obowiązek poddawania się szczepieniom ochronnym. Ustawa ta nie przewiduje prawa pacjenta do odmowy wyrażenia zgody na szczepienie ochronne, wręcz przeciwnie - statuuje ogólny obowiązek poddania się szczepieniom ochronnym. Jedynie w sytuacji wskazań lekarskich, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5 ustawy). Oznacza to, że ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. stanowi lex specialis w zakresie możliwości odmowy poddania się szczepieniu ochronnemu w stosunku do ustawy o prawach pacjenta (por. wyroki NSA z dnia 17 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OSK 338/13 i z dnia 4 lutego 2015 r., sygn. akt II OSK 1509/13). Tytuł wykonawczy w niniejszej sprawie obejmuje obowiązek szczepień nie zrealizowanych, mimo konieczności ich odbycia w okresie wskazanym w kalendarzu szczepień. Oznacza to, że obowiązek poddania dziecka Skarżącego szczepieniom wymienionym w tytule wykonawczym jest obowiązkiem wynikającym z ustawy. Nie zmienia tej oceny fakt, że Główny Inspektor Sanitarny ogłasza w formie komunikatu Program Szczepień Ochronnych na dany rok. W komunikacie tym wydanym na podstawie art. 17 ust. 11 ustawy zawarte są specjalistyczne informacje z zakresu medycyny dotyczące technicznych kwestii wykonania obowiązku szczenienia, nie można zaś z niego wywieść dodatkowych norm, niż te wynikające z ustawy i rozporządzenia (tak: NSA w wyroku z dnia 12 czerwca 2014 r. sygn. akt II OSK 1312/13). Na gruncie niniejszej sprawy nieprzeprowadzenie badania kwalifikacyjnego spowodowane było niestawieniem się rodziców wraz z małoletnim dzieckiem na badanie kwalifikacyjne i szczepienie w podmiocie leczniczym. Skarżący nie dostarczył przy tym zaświadczenia lekarskiego o przeciwwskazaniach medycznych do wykonania szczepienia obowiązkowego u małoletniego syna. Po upływie terminu szczepień wynikającego z obowiązującego Programu Szczepień Ochronnych na dany rok, obowiązek zaszczepienia dziecka stał się wymagalny. Podkreślić raz jeszcze należy, że o realizacji szczepień obowiązkowych i kwalifikacji do ich podania u dziecka decyduje każdorazowo lekarz, po uprzednim wykonaniu szczegółowego badania obecnego stanu zdrowia dziecka oraz zebraniu potrzebnych informacji podczas wywiadu z rodzicem, a nie rodzic, który ze względu na swoje przekonania sprzeciwia się wykonaniu szczepień ochronnych w okresach uzasadnionych medycznie i epidemiologicznie. Nadzór nad realizacją obowiązku szczepień ochronnych u osób do 19 roku życia sprawują organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej, które w zakresie swoich właściwości wykorzystują, zgodnie z uprawnieniami, przysługujące im środki prawne. W konsekwencji powyższego, Sąd stwierdza, iż ustawowy obowiązek poddania się szczepieniom ochronnym wynikający z przepisów prawa, w stosunku do syna Skarżącego – P. K., stał się wymagalny. Tym samym, w sprawie zaistniały przesłanki do wszczęcia postępowania egzekucyjnego (poprzez wystawienie tytułu wykonawczego), a następnie - do wydania postanowienia o nałożeniu grzywny wraz z opłatą za czynności egzekucyjne. Zdaniem Sądu, orzeczona grzywna (w zakresie jej wysokości) jest zgodna z art. 121 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a wydane w tym przedmiocie przez organy obu instancji postanowienia, nie naruszają prawa, ani przepisów prawa materialnego ani procesowego – tj. dotyczących podstawy prawnej nałożenia grzywny w celu przymuszenia i zachowania gwarancji procesowych Skarżącemu, w tym art. 10 § 1 i 77 § 1 K.p.a. oraz 80 i 81 K.p.a. Zarzut naruszenia art. 268a K.p.a., nie został przez Skarżącego uzasadniony. Powołany przepis stanowi, że organ administracji publicznej może w formie pisemnej upoważniać pracowników kierowanej jednostki organizacyjnej do załatwiania spraw w jego imieniu w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji, postanowień i zaświadczeń. Z treści tej normy wynika jedynie, że przedmiotowe upoważnienie winno mieć formę pisemną. W orzecznictwie i piśmiennictwie przyjmuje się, że pracownik działający z upoważnienia organu ma obowiązek powołania się w decyzji (postanowieniu) na udzielone mu upoważnienie. Taka adnotacja widnieje zarówno w postanowieniu I , jak i II instancji. Dlatego też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), orzekł o oddaleniu skargi

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło