II SA/Go 61/12

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2012-03-28

Skład orzekający: Marek Szumilas, Jacek Jaśkiewicz, Joanna Brzezińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym zostało wydane zgodnie z prawem. Obowiązek szczepień wynika bezpośrednio z ustawy, a grzywna w celu przymuszenia jest dopuszczalnym środkiem egzekucyjnym w przypadku obowiązków niepieniężnych, których nie może wykonać inna osoba. Wysokość grzywny mieściła się w ustawowych granicach i została uzasadniona.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M.M. na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego o nałożeniu grzywny w kwocie 500 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku poddania dziecka N.M. obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Organ pierwszej instancji wezwał do wykonania obowiązku, a po jego niewykonaniu nałożył grzywnę. Organ odwoławczy utrzymał postanowienie w mocy. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów KPA, w tym brak czynnego udziału, niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych oraz wadliwość postanowienia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Szumilas Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Sędzia WSA Joanna Brzezińska Protokolant st. sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2012 r. sprawy ze skargi M.M. na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oddala skargę. 1. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny upomnieniem z dnia [...] sierpnia 2011 r., znak: [...] wezwał M.M. do wykonania obowiązku poddania dziecka N.M. obowiązkowym szczepieniom ochronnym w terminie 7 dni od daty doręczenia upomnienia. Dnia [...] sierpnia 2011r. przedstawiciel Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego przeprowadził kontrolę w zakresie szczepień ochronnych - sprawdzenie wykonania obowiązku przez M.M.. Podczas przeprowadzonej kontroli, stwierdzono, że małoletnia (urodzona w dniu [...] lutego 2011 r.) N.M. nie została zaszczepiona przeciwko gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby typu b, błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis i hemophilus influenza typu b. Dnia [...] września 2011r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny wystawił tytuł wykonawczy nr [...]. W tym samym dniu organ wydał także postanowienie nr [...], którym nałożył na M.M. grzywnę w kwocie 500 zł, w celu przymuszenia do wykonania obowiązku poddania N.M. wskazanym szczepieniom ochronnym. Oba te dokumenty zostały skutecznie doręczone zobowiązanej w dniu 15 września 2011 r. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 2 oraz art. 17 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. nr 234, poz. 1570 ze zm. – dalej ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń) osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane do poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym w ramach Narodowego Programu Szczepień Ochronnych na zasadach określonych w przywołanej ustawie oraz rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 19 grudnia 2002 r. w sprawie wykazu obowiązkowych szczepień ochronnych oraz zasad przeprowadzania i dokumentacji szczepień (Dz. U. nr 237, poz. 2018 ze zm. – dalej Rozporządzenie z dnia 19 grudnia 2002 r. Jednocześnie wyjaśnił, iż przepis art. 1a pkt 12 lit. a tiret 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U. nr 229, poz. 1954 ze zm. – dalej u.p.e.a.) wskazuje grzywnę w celu przymuszenia jako środek egzekucyjny obowiązków o charakterze niepieniężnym. Podlega on zastosowaniu w sytuacji, gdy inna osoba nie może danego obowiązku wykonać za zobowiązanego. Inspektor wyjaśnił, że obowiązek poddania się szczepieniu ochronnemu nie może być wykonany przez inny podmiot poza małoletnim dzieckiem, stąd podstawa do nałożenia grzywny w celu przymuszenia na osobę, która sprawuje prawną piecze nad osobą małoletnią. Przy tym przepis art. 121 § 2 u.p.e.a. stanowi, że każdorazowo nakładana grzywna nie może przekroczyć kwoty 10 000 zł. Organ wskazał, że sytuacja rodzinna oraz bytowa zobowiązanej oraz względy efektywności egzekucji przemawiają za 500 złotową wysokością grzywny. Jednocześnie organ pouczył zobowiązaną, że w przypadku wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu. 2. W dniu 23 września 2011 r. do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego wpłynął wniosek o wstrzymanie egzekucji administracyjnej. Jednocześnie strona wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Ponadto w tej samej dacie do organu wpłynęło zażalenie M.M. na postanowienie PPIS w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia. W dniu [...] października 2011 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny wydał postanowienie Nr [...] w sprawie zgłoszonych zarzutów, w którym odmówił ich uwzględnienia oraz odmówił wstrzymania egzekucji administracyjnej. Po rozpatrzeniu zażalenia na postanowienie w przedmiocie zarzutów Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny postanowieniem z [...] listopada 2011r. nr [...] utrzymał je w mocy. Natomiast postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011r. nr [...] (znak: [...]) utrzymał w mocy postanowienie w przedmiocie nałożenia na M.M. grzywny w celu przymuszenia. Uzasadniając ostatnie z wskazanych postanowień organ odwoławczy wskazał, że M.M., jako matka małoletniej N.M., zobowiązana była do poddania dziecka szczepieniom ochronnym przeciwko gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby typu b, błonnicy, tężcowi, krztuścowi, polimyelitis i hemophilus influenza typu b w terminie zgodnym z harmonogramem szczepień. Jednakże zobowiązana odmówiła wykonania obowiązku wynikającego bezpośrednio z przepisów w/w ustawy. W związku z powyższym na mocy art. 3 u.p.e.a. organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej uprawniony był do wszczęcia egzekucji administracyjnej w celu przymuszenia do wykonania tych obowiązków. Organ pierwszej instancji wysłał upomnienie stosownie do art. 15 u.p.e.a. i prawidłowo wszczął postępowanie egzekucyjne oraz wystawił tytuł wykonawczy i nałożył grzywnę. Odnosząc się grzywny, organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z art. 121 § 1 i 2 u.p.e.a. grzywna w celu przymuszenia do wykonania obowiązku może być nakładana kilkakrotnie w tej samej lub wyższej kwocie. W stosunku do osób fizycznych jednorazowo nałożona grzywna nie może przekroczyć kwoty 10 000 zł. W niniejszej sprawie grzywna w celu przymuszenia została nałożona w wysokości 500 zł i mieści się w dolnej granicy wyznaczonej ustawą i w ocenie organu nie ma cech nadmiernego rygoryzmu. 3. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarny w przedmiocie nałożenia grzywny wniosła M.M.. W skardze powtórzyła argumentację przedstawioną uprzednio w zażaleniu. Kwestionując postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia M.M. zarzuciła bowiem organowi naruszenie przepisu art. 10 § 1 oraz art. 81 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej k.p.a.), poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu, m. in. z uwagi na wadliwe dokonywanie doręczeń i pominięcie w toku postępowania ojca małoletniej N.M.. Zdaniem strony organ naruszył także art. 77 § 1 k.p.a., bowiem nie wyjaśnił, czy w sprawie spełniony został warunek określony w art. 17 ust. 2 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń, tj. czy zostało wykonane badanie kwalifikacyjne w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego, a także art. 16 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz.U. z 2008 r., Nr 52, poz. 417), poprzez przymuszanie do wykonania świadczeń zdrowotnych, jakim jest szczepienie. Nadto w ocenie skarżącej organ nie wykazał podstawy prawnej do wydania zaskarżonego postanowienia, a co więcej, jest ono obarczone wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a., tj. jest ono niewykonalne, żaden przepis ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 19 grudnia 2002 r. nie precyzują ani konkretnego rodzaju szczepionki ani konkretnego terminu wykonania tego szczepienia. Odpowiadając na skargę, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Skarżąca – M.M., zaskarżyła także do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów oraz odmowy wstrzymania egzekucji administracyjnej. Wyrokiem z dnia 26 stycznia 2012 r. sygn. akt II SA/Go 62/12 tut. Sąd oddalił jej skargę w tym zakresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje: 4. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 poz. 1269) Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlega zatem zgodność aktów, w tym wypadku postanowienia, zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Zgodnie z art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W tej sprawie przedmiot oceny stanowi stosowanie przepisów regulujących tryb postępowania egzekucyjnego w administracji, a w szczególności środków egzekucyjnych (grzywna w celu przymuszenia) zmierzających do przymuszenia do spełnienia przez skarżących obowiązku o charakterze niepieniężnym. Tryb stosowania środka egzekucyjnego w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym obowiązków o charakterze niepieniężnym w postaci grzywny w celu przymuszenia (art. 1a pkt 12 lit. b tiret pierwsze u.p.e.a) uregulował ustawodawca w przepisach działu III, rozdziału 2 art. 119-126 u.p.e.a. Zgodnie z przepisem art. 119 u.p.e.a, grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Grzywnę nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. Wysokość grzywny w celu przymuszenia, w zależności od charakteru egzekwowanego obowiązku uregulował ustawodawca w art. 121 u.p.e.a. Zgodnie z art. 122 u.p.e.a, grzywnę w celu przymuszenia nakłada organ egzekucyjny, który doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego zgodnie oraz postanowienie o nałożeniu grzywny, które powinno zawierać: 1) wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie z pouczeniem, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, 2) wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie, będą nakładane dalsze grzywny w tej samej lub wyższej kwocie, a w przypadku obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego lub z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy, będzie orzeczone wykonanie zastępcze. Zobowiązanemu służy prawo zgłoszenia zarzutów i wniesienia zażalenia w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (art. 33 i 34 u.p.e.a) oraz prawo wniesienia zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny (art. 122 § 3 u.p.e.a). Oznacza to, że w sytuacji gdy zobowiązany skorzysta z przyznanego mu uprawnienia do równoległego zgłoszenia zarzutów wobec postępowania egzekucyjnego oraz złożenia zażalenia na postanowienie o zastosowaniu grzywny w celu przymuszenia, te środki zaskarżenia podlegają odrębnemu rozpoznaniu. Należy przy tym zastrzec, że niedopuszczalne jest zgłaszanie w zażaleniu na powyższe postanowienie okoliczności wskazanych w art. 33 ustawy egzekucyjnej, ponieważ zażalenie takie byłoby w istocie zarzutem (tak M. Mincer-Jaśkowska: Glosa do postanowienia NSA Ośrodka Zamiejscowego we Wrocławiu z 28 grudnia 1990 r. SA/Wr 1180/90 - OSP 1992, nr 4, poz. 92, także P. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Warszawa 2006, s. 381). Mając na uwadze powyższe argumenty należy wskazać, że przedmiot kontroli sądu administracyjnego w niniejszym postępowaniu stanowiła jedynie zgodność z przepisami prawa postępowania w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia, jako zastosowanego przez organ egzekucyjny środka egzekucyjnego obowiązku o charakterze niepieniężnym. Natomiast kontrola dopuszczalności egzekucji i kierowane przeciwko niej merytorycznych zarzuty skarżącej zostały skontrolowane w ramach postępowania sądowego w przedmiocie zarzutów. 5. Badając zgodność z prawem wskazanego zakresu postępowania administracyjnego należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym w ramach Narodowego Programu Szczepień Ochronnych. W przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych odpowiedzialność za wypełnienie powyższego obowiązku ponosi osoba, która sprawuje prawną pieczę nad osobą małoletnią (art. 5 ust. 2 ustawy). Przez "obowiązkowe szczepienia ochronne" rozumie się szczepienia ochronne przeciwko chorobom zakaźnym określone w rozporządzeniu z dnia 19 grudnia 2002 r. Przepisami tego rozporządzenia, do szczepień obowiązkowych zaliczone zostały m.in. szczepienia przeciwko błonicy, krztuścowi, tężcowi, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, Haemophilus influenzae typu b szczepienia (§ 1 pkt 1, 2, 3, 6 i 11 rozporządzenia). Szczepienia ochronne prowadzone są z użyciem szczepionek pojedynczych przeciw poszczególnym chorobom zakaźnym albo szczepionek skojarzonych, służących do równoczesnego uodpornienia przeciw dwu lub więcej chorobom zakaźnym (§ 5 Rozporządzenia). Rozporządzenie to określa wiek i grupy osób objętych obowiązkiem szczepień, kwalifikacje osób przeprowadzających szczepienia i sposób prowadzenia szczepienia oraz szczegółowe zasady dotyczące prowadzenia dokumentacji i sprawozdawczości ze szczepień z podaniem form, rodzajów, wzorów, terminów i sposobu obiegu dokumentów. Zgodnie z art. 17 ust. 11 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń Główny Inspektor Sanitarny ogłasza w formie komunikatu, w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw zdrowia, Program Szczepień Ochronnych na dany rok, ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek, wynikającymi z aktualnej sytuacji epidemiologicznej, przepisów wydanych na podstawie art. 17 ust. 10 i art. 19 ust. 10 tej ustawy oraz zaleceń, w terminie do dnia 31 października roku poprzedzającego realizację tego programu. Obowiązek poddania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym w rozporządzeniu wynika zatem wprost z ustawy i nie wymaga konkretyzacji w postaci decyzji administracyjnej. Ustawowy obowiązek poddania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym ma ścisły związek z zapobieganiem szerzenia się chorób zakaźnych u osób przebywających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Profilaktyka przed chorobami epidemicznymi jest konstytucyjnym obowiązkiem władz publicznych (art. 68 ust. 4 Konstytucji). W ramach realizacji tego obowiązku państwo opracowuje Narodowy Program Szczepień Ochronnych, który rokrocznie jest modyfikowany stosownie do aktualnej sytuacji epidemiologicznej. Zaniechanie poddania się obowiązkowemu szczepieniu, rodzi odpowiedzialność karnoadministracyjną przewidzianą art. 115 § 1 kodeksu wykroczeń. Tej samej odpowiedzialności podlega też ten, kto sprawując pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną (art. 115 § 2 kodeksu wykroczeń). 6. Przestrzeganie ustawowego obowiązku poddania się przymusowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym zabezpieczone zostało przymusem administracyjnym. Przepis art. 1 u.p.e.a. określa: 1) sposób postępowania wierzycieli w przypadkach uchylania się zobowiązanych od wykonania ciążących na nich obowiązków, o których mowa w art. 2; 2) prowadzone przez organy egzekucyjne postępowanie i stosowane przez nie środki przymusu służące doprowadzeniu do wykonania lub zabezpieczenia wykonania obowiązków, o których mowa w art. 2; 3) sposób i zakres udzielania pomocy obcemu państwu lub korzystania z jego pomocy przy dochodzeniu należności pieniężnych. Rozwinięciem tego przepisu jest art. 3 § 1, który przewiduje możliwość stosowania egzekucji administracyjnej do obowiązków określonych w art. 2, gdy wynikają one z decyzji lub postanowień właściwych organów, albo - w zakresie administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego - bezpośrednio z przepisu prawa, chyba że przepis szczególny zastrzega dla tych obowiązków tryb egzekucji sądowej. Powołany art. 2 znajduje zastosowanie, w kontrolowanej sprawie, w § 1 pkt 10, w myśl którego egzekucji administracyjnej podlegają obowiązki o charakterze niepieniężnym pozostające we właściwości organów administracji rządowej i samorządu terytorialnego lub przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie przepisu szczególnego. Na podstawie art. 10 ust . 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 14 marca 1985 – o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tj. Dz.U. z 2011 roku, nr 212, poz 1263), państwowy wojewódzki inspektor sanitarny i państwowy powiatowy inspektor sanitarny są organami rządowej administracji zespolonej odpowiednio w województwie i powiecie. Tym samym organy państwowej inspekcji sanitarnej są uprawnione do egzekwowania wynikającego z ustawy obowiązku szczepień ochronnych. W świetle powołanych przepisów, zasadnie Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny powziąwszy wiadomość o niewykonaniu ustawowego obowiązku poddania szczepienia małoletniej upomnieniem, wezwał jej matkę do wykonania obowiązku wynikającego z mocy prawa. Następnie, na podstawie art. 15 § 1 u.p.e.a. prawidłowo wszczął egzekucję administracyjną, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego wskazanego obowiązku. Zasadnie również wystawił tytuł wykonawczy według ustalonego wzoru, który – co wynika z jego treści zawierał wszystkie elementy wymienione w art. 27 § 1 u.p.e.a. Konsekwencją wystawienia tytułu wykonawczego stało się wydanie przez organ I instancji postanowienia o nałożeniu grzywny albowiem działał on jednocześnie jako wierzyciel i organ egzekucyjny. Nałożenie grzywny jest ustawowym środkiem egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. Zgodnie z art. 119 § 1 u.p.e.a. grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Tak określone przez ustawę przesłanki zaistniały w rozpatrywanym przypadku. Niewątpliwie obowiązku szczepienia nie może wykonać inna osoba, poza tą której obowiązek dotyczy. 7. Odpowiedzialność za wykonanie obowiązku, zgodnie z powołanym wyżej przepisem art. 5 ust 2 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń dotyczącego osoby małoletniej, ponosi osoba sprawująca nad nią pieczę. W kontrolowanej sprawie poza sporem pozostaje fakt sprawowania przez skarżącą pieczy nad małoletnią. Relacje pomiędzy rodzicami i dziećmi a w dalszej kolejności ich relacje z innymi osobami, regulują przepisy oddziału 2 w rozdziale II ustawy z dnia 25 lutego 1964 roku kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. z 1964 r., Nr 9, poz. 59 ze zm. – dalej jako k.r.o.). Zgodnie z przepisami kodeksu rodzinnego dziecko pozostaje aż do pełnoletniości pod władzą rodzicielską (art. 92 k.r.o.), zaś władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom (art. 93 § 3 k.r.o.), przez co każde z nich jest obowiązane i uprawnione do jej wykonywania (art. 97 § 1 k.r.o.). W szczególności rodzice są przedstawicielami ustawowymi dziecka pozostającego pod ich władzą rodzicielską a jeżeli dziecko pozostaje pod władzą rodzicielską obojga rodziców, każde z nich może działać samodzielnie jako przedstawiciel ustawowy dziecka (art. 98 § 1 k.r.o.). Władza rodzicielska obejmuje w szczególności obowiązek i prawo rodziców do wykonywania pieczy nad osobą dziecka (art. 95 § 1 k.r.o.). Skarżąca jako matka jest osobą, która może samodzielnie reprezentować dziecko i samodzielnie zarządzać jego sprawami. W takim aspekcie organ I instancji, mógł skierować do niej upomnienie, a następnie wobec niej - jako zobowiązanej - wystawić tytuł wykonawczy oraz wydać postanowienie nakładające grzywnę. Tak zatem nałożenie na skarżącą grzywny odpowiadało przepisom ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Jeśli zaś chodzi o wysokość grzywny przepis art. 121 § 2 u.p.e.a. wskazuje kwotę 10.000 złotych jako najwyższą stawkę. Ponieważ wysokość grzywny uzależniona jest od uznania administracyjnego, organ zobowiązany jest uzasadnić jej wymiar. W postanowieniach obydwu instancji odniesiono się do tej kwestii. Organ I instancji ustalając wysokość grzywny odwołał się do zasady celowości i skuteczności tego środka mając na uwadze, aby nie spowodował nadmiernej dolegliwości. Organ II instancji odnosząc się do wysokości grzywny wskazał, że została nałożona w dolnej granicy, przez co nie ma cech nadmiernego rygoryzmu, służąc efektywności prowadzonej egzekucji. Uznać zatem należy, że jest ona zgodna z prawem. Zasadne było również obciążenie zobowiązanej kosztami egzekucyjnymi w kwocie 50 zł. Podstawą dla takiego rozstrzygnięcia jest dyspozycja zawarta w art. 64ae u.p.e.a. Przepis art. 15 § 2 tej ustawy nakazuje obciążenie kosztami upomnienia zobowiązanego, który to obowiązek powstaje z chwilą doręczenia upomnienia. 8. Odnosząc się do zarzutów skarżącej wskazać należy, że w istocie nie dotyczą one procedury nakładania grzywny, lecz merytorycznej zasadności prowadzenia egzekucji, gdyż skarżąca kwestionuje zarówno istotę obowiązkowych szczepień, jak i dopuszczalność stosowania przez państwo przymusu w razie ich niezrealizowania. Zaznaczono już wyżej, że te kwestie zostały rozpoznane i rozważone przez sąd administracyjny w sprawie II SA/Go 62/12, gdyż przynależą one do sfery zarzutów (art. 33 u.p.e.a.). Dotyczy to praktycznie wszystkich zastrzeżeń skarżącej zawartych w skardze wniesionej w niniejszej sprawie, to jest istnienia ustawowego obowiązku, jego wymagalności oraz możliwości jego kwestionowania przez jednostkę, czy to w kontekście praw i wolności konstytucyjnych, czy to powołanego przez skarżącą art. 16 ustawy z dnia 6 listopada 2008 roku o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Również zarzuty dotyczące naruszenia art. 6, 77 § 1 oraz 156 § 1 pkt 5 k.p.a. wskazane w skardze zostały w powołanej sprawie rozważone uznane za niezasadne. Natomiast w zakresie, jakie dotyczy niniejszego postępowania sąd nie stwierdził również uchybień przepisów prawa materialnego i procesowego dotyczących podstawy prawnej nałożenia grzywny, zachowania gwarancji procesowych skarżącej oraz argumentacji organów. Podstawy prawne oraz dopuszczalność prowadzenia tego sposobu egzekucji oraz proceduralne przesłanki nałożenia grzywny były bowiem zgodne z prawem, co rozważono wyżej w pkt 4 do 7 niniejszego uzasadnienia. Również wysokość grzywny mieści się zarówno w granicach ustawy, jak i uznania administracyjnego. Mając na uwadze powyższe skarga, jako niezasadna podlegała oddaleniu (art. 151 p.p.s.a.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło