VII SA/Wa 840/15

WyrokWSA w Warszawie2015-06-26

Skład orzekający: Halina Emilia Święcicka, Włodzimierz Kowalczyk, Mirosława Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o stwierdzeniu nieważności pozwolenia na budowę, wydana z powodu rażącego naruszenia przepisów techniczno-budowlanych dotyczących usytuowania budynku i jego elementów (ściany z otworami, schody zewnętrzne) oraz braku sprawdzenia projektu budowlanego, jest zgodna z prawem?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja o stwierdzeniu nieważności pozwolenia na budowę była prawidłowa, ponieważ pozwolenie to zostało wydane z rażącym naruszeniem przepisów techniczno-budowlanych, w szczególności § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, oraz art. 35 Prawa budowlanego. Naruszenia te dotyczyły usytuowania ścian z otworami okiennymi i drzwiowymi w odległości mniejszej niż 4 m od granicy działki, realizacji schodów zewnętrznych w odległości mniejszej niż 1,5 m od granicy, a także braku sprawdzenia projektu budowlanego przez osobę uprawnioną, co stanowiło rażące naruszenie art. 35 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego. Sąd podkreślił, że stwierdzenie nieważności jest nadzwyczajnym środkiem prawnym służącym eliminacji z obrotu prawnego aktów dotkniętych kwalifikowanymi wadami.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Banku na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody stwierdzającą nieważność decyzji Starosty zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na rozbudowę budynku. Wojewoda uznał, że pozwolenie na budowę zostało wydane z rażącym naruszeniem przepisów techniczno-budowlanych dotyczących usytuowania budynku (odległości od granicy, otwory okienne i drzwiowe, schody zewnętrzne) oraz braku sprawdzenia projektu budowlanego. Bank zarzucił organom naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędną wykładnię przepisów dotyczących usytuowania budynku i obowiązku sprawdzenia projektu.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka, , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk ( spr.), Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Piątek-Macugowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi Banku [...] w [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2013 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2013 r., znak [...], działając na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267, dalej: k.p.a.), stwierdził nieważność decyzji Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Bankowi [...] w [...] pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalno-usługowego zlokalizowanego na działce nr ew. [...] i [...] przy ul. [...] w [...]. W uzasadnieniu organ ten wskazał, że działki inwestycyjne zostały oznaczone w miejscowym planie zagospodarowania terenu uchwalonym uchwałą nr [...] Rady Miejskiej [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...] w obrębach: [...], [...], [...], [...], oraz części obrębu [...] (Dz. U. Woj. [...] z 2008 r., nr [...] poz. [...]), jako jednostki 1.67b MW i 1.63a KPX - tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej oraz tereny placów publicznych. Analizując projekt zagospodarowania terenu wraz z projektem budowlanym oraz przebieg nieprzekraczalnych linii zabudowy organ uznał, że kubatura budynku nie wychodzi poza wyznaczone nieprzekraczalne linie zabudowy, jednakże odległość rozbudowanego budynku od działki sąsiedniej zgodnie z zatwierdzonym planem zagospodarowania terenu do działki o nr ew. [...] wynosi 2,84 m. Oznacza to, że zewnętrzne ściany rozbudowanego budynku będą znajdowały się w odległości 2,84 m. Zaś w ścianie zwróconej ku działce o nr ew. [...] zaprojektowano otwory okienne oraz drzwiowe. Zaprojektowanie ściany budynku z otworami drzwiowymi i okiennymi w odległości mniejszej niż 4 m powoduje, że usytuowanie budynku jest niezgodne z § 12 ust. 1, 2 czy 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U Nr 75, poz. 690 ze zm.). Zdaniem organu, Starosta [...] naruszył art. 35 Prawa budowlanego, a naruszenie to ma charakter rażący ponieważ w badanym przypadku zbadanie zgodności rozbudowy z zapisami § 12 rozporządzenia nie polegało na skomplikowanym dokonaniu wykładni zapisów tego przepisu tylko na prostej subsumpcji, która nie wymaga interpretacji zapisu ww. norm. Również usytuowanie schodów organ ocenił jako naruszające § 12 ust. 5 rozporządzenia, ponieważ znajdują się one w nieznacznej odległości od granicy z działką sąsiednią i odległość ta nie przekracza dopuszczalnego 1,5 m. Doszło także do naruszenia § 12 ust. 3 rozporządzenia, bowiem przedmiotową rozbudowę zaprojektowano w stosunku do budynku znajdującego się na działce o nr ew. 205/16 tak, że wysokość budynku zaprojektowanego ma wysokość większą w pasie o szerokości 3 m wzdłuż granicy działki niż budynek istniejący. Zaś działka o nr ew. [...] nie została objęta pozwoleniem na budowę, które można by wziąć pod uwagę. Organ I instancji zauważył, że inwestor nie uzyskał zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych na podstawie art. 9 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego. Oceniając projekt budowlany organ uznał go za niekompletny. Nie przedstawia on bowiem m.in. odległości, wysokości projektowanego budynku w stosunku do budynku istniejącego na działce o nr ew. [...], nie określa charakterystycznego układu budynku na działce o nr ew. [...], np. poprzez przedstawienie, czy tenże budynek posiada podpiwniczenie czy też nie, czy jak będzie połączony z zaprojektowaną rozbudową. W projekcie budowlanym brak oświadczenia A. D. o sporządzeniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz wiedzy technicznej, uprawnień budowlanych, czy też innych dokumentów świadczących, że jest ona projektantem przedmiotowej inwestycji. W konsekwencji Starosta [...] mimo ciążącego na nim obowiązku nie uzupełnił projektu budowlanego o informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia sporządzoną przez C. S.. Dodatkowo w aktach sprawy brak jest dokumentów świadczących o sprawdzeniu projektu budowlanego przez osobę uprawnioną. W konsekwencji doszło do naruszenia art. 20 ust. 2 Prawa budowlanego. W ocenie Wojewody postępowanie było dotknięte wadami, w efekcie czego doszło do naruszenia art.10, art. 61 § 4 i 77 k.p.a. Zaś decyzja narusza art. 107 § 1 k.p.a., ponieważ nie zawiera uzasadnienia. Organ powołując się na wyrok NSA z dnia 13 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1620/09, LEX 746688 stanął na stanowisku, że naruszenie szeregu przepisów postępowania może implikować stwierdzenie, iż mnogość uchybień proceduralnych pociągała za sobą rażące naruszenie prawa, które wymagało wyeliminowania tak podjętej decyzji z obrotu prawnego. Biorąc pod uwagę wykazane uchybienia kontrolowanej w trybie nieważnościowym decyzji jak i całego postępowania administracyjnego prowadzącego do jej wydania organ stwierdził, że została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa. Jednocześnie nie zaistniały przesłanki do uznania, że przedmiotowe pozwolenie na budowę zostało wydane niezgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w sposób rażący. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2013 r. znak: [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267, dalej: k.p.a.), po rozpoznaniu odwołania Banku [...] w [...] - utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2013 r. znak [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że kontrolowana decyzja narusza § 12 ust. 1 rozporządzenia z uwagi na usytuowanie ściany z otworami w odległości mniejszej niż 4 m, rażąco narusza art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w zw. z § 12 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia, z uwagi na zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę obiektu przewidującego realizację schodów zewnętrznych w odległości mniejszej, aniżeli wskazana w ww. przepisie, tj. mniejszej niż 1,5 m. Dodatkowo został naruszony § 12 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia, gdyż wejście na schody zewnętrzne zostało zaprojektowane przy granicy z działką sąsiednią. Brak sprawdzenia projektu budowlanego, w sytuacji gdy ustawa wprost nakłada taki obowiązek, stanowi o rażącym naruszeniu art. 35 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego. Reasumując organ II instancji stwierdził, że doszło do naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 12 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 5 rozporządzenia, a także art. 35 ust. 1 pkt 4 i ust. 3 w zw. z art. 20 ust. 2 Prawa budowlanego. Zdaniem organu odwoławczego, wbrew twierdzeniom organu I instancji, przy wydawaniu kontrolowanego w trybie nieważnościowym pozwolenia na budowę nie doszło do rażącego naruszenia § 11 ust. 1 pkt 2 oraz § 8 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, ponieważ brak "zwymiarowania", brak określenia charakterystycznego układu budynku nie stanowi rażącego naruszenia prawa; jak również nie doszło do rażącego naruszenia art. 107 § 1 i 3 k.p.a., gdyż strony postępowania – inwestor i współwłaściciele działki nr ew. [...] nie sprzeciwiali się w toku postępowania spornej inwestycji. Zaś okoliczność braku udziału w postępowaniu pozostaje bez znaczenia w postępowaniu nieważnościowym, gdyż przesłanka ta stanowi podstawę wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), nie zaś stwierdzenia nieważności. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2013 r. złożył Bank [...] w [...], dochodząc uchylenia zaskarżonej decyzji. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: - art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na niewyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w szczególności charakteru linii granicznej przebiegającej przez działki nr geodezyjny [...], [...], [...] i [...] i błędne uznanie, iż linia ta stanowi zewnętrzną linię graniczną, a w konsekwencji, że naruszony został art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w zw. z § 12 ust. 1 i 5 rozporządzenia, - art. 10 w zw. z art. 28 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie wszystkich stron postępowania i doręczenie zaskarżonej decyzji wyłącznie stronom ustalonym w postępowaniu nieważnościowym przed organem I instancji, - art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż w przedmiotowej sprawie projekt budowlany i automatycznie pozwolenie na budowę są niezgodne z przepisami techniczno-budowlanymi tj. z § 12 ust. 1 i ust. 5 pkt 1 rozporządzenia, - art. 35 ust. 1 pkt 4 i ust. 3 w zw. z art. 20 ust. 2 Prawa budowlanego, poprzez błędne zastosowanie oraz art. 20 ust. 3 Prawa budowlanego, poprzez błędną wykładnię, będące konsekwencją uznania, że projektowana rozbudowa budynku Banku nie należy do żadnej z kategorii projektów zwolnionych z obowiązku dokonania sprawdzenia projektu architektoniczno-budowlanego pod względem zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności lub rzeczoznawcę budowlanego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając skargę Banku [...] w [...] uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja narusza obowiązujące przepisy prawa, tj. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i wyrokiem z dnia 28 listopada 2013 r. w sprawie VII SA/Wa 1588/13 uchylił zaskarżoną decyzję. W ocenie Sądu w decyzji organu odwoławczego brak jest rozważań odnośnie charakteru naruszonej normy oraz racji ekonomicznych lub gospodarczych, z powodu których uznać należało, że wywołane przez naruszenie prawa skutki są nie do zaakceptowania z punktu widzenia zasad praworządności, a zatem, że niemożliwe jest zaakceptowanie decyzji, jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa. Sąd wskazał, że dopiero poczynienie wyczerpujących rozważań w zakresie zaistnienia wszystkich przesłanek stanowiących o rażącym naruszeniu prawa pozwoli na prawidłową ocenę kwestionowanej decyzji o pozwoleniu na budowę. Zdaniem Sądu I instancji przedwczesnym było zatem kontrolowanie zaskarżonej decyzji pod kątem dokonanych przez organ merytorycznych rozważań o naruszeniu przez pozwolenie na budowę jakiegoś przepisu prawa czy przepisu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 27 lutego 2015 r. w sprawie II OSK 1302/14, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, uchylił powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 listopada 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 1588/13 i przekazał sprawę temu sądowi do ponownego rozpoznania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego brak jest podstaw, aby rozważania organu, dotyczące zaistnienia, w jego ocenie, przesłanek stanowiących o rażącym naruszeniu prawa, uznać za niewyczerpujące, a tym bardziej, że brak jest tego typu rozważań. Stanowisko organu odwoławczego jest wyrażone w sposób jasny i czytelny. Rzeczą Sądu I instancji było dokonanie oceny, czy stanowisko organu i jego ocena zaistnienia przesłanek, stanowiących o rażącym naruszeniu prawa, odpowiada prawu. Takiej oceny zabrakło w orzeczeniu Sądu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po ponownym rozpoznaniu sprawy zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Mając na uwadze ponowne rozpatrywanie sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazać należy, że zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nadto zgodnie z tą normą nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Natomiast stosownie do art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania administracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. Ocena prawna wynika z uzasadnienia wyroku sądu i dotyczy wykładni przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym przypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. W jej zakresie może mieścić się zarówno akceptacja, jak i krytyka zaskarżonego rozstrzygnięcia w aspekcie prawnym, wyjaśnienie, dlaczego zastosowanie przez organ konkretnych przepisów w danym przypadku uznane zostało przez sąd administracyjny za poprawne lub za błędne i jakie, zdaniem tego sądu, przepisy prawne powinny być zastosowane lub jaka powinna być ich interpretacja, aby rozstrzygnięcie organu administracyjnego mogło być uznane za zgodne z prawem. Związanie samego sądu administracyjnego w rozumieniu powołanego przepisu, oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem - lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej (zob. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004, s 219 i n.). Powołane przepisy w sposób jednoznaczny wyznaczają aktualny kierunek postępowania Sądu pierwszej instancji. Ponadto, zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dna 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 p.p.s.a. uchyla ją lub stwierdza jej nieważność. Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było zatem -stosownie do dyspozycji powołanych przepisów- dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni w świetle zapadłego w sprawie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 2015 r. W wyroku tym Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że stanowisko organu odwoławczego jest wyrażone w sposób jasny i czytelny, a rzeczą Sądu I instancji jest dokonanie oceny, czy stanowisko organu i jego ocena zaistnienia przesłanek, stanowiących o rażącym naruszeniu prawa, odpowiada prawu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, kierując się wytycznymi Naczelnego Sądu Administracyjnego - uznał, że skarga jest niezasadna, zaskarżona decyzja nie narusza bowiem prawa. Sąd Wojewódzki orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko organów orzekających w sprawie niniejszej w kwestii przesłanek nieważnościowych. Wskazać należy, że kontrolowana przez Sąd decyzja została wydana w postępowaniu nadzorczym - nieważnościowym. Stwierdzenie nieważności decyzji jest nadzwyczajnym środkiem weryfikacji decyzji administracyjnej będącym wyjątkiem od zasady trwałości decyzji. Służy on wzruszeniu i wyeliminowaniu z obrotu prawnego aktu dotkniętego wadami prawnymi wymienionymi w art. 156 § 1 k.p.a. Jest to o tyle istotne, że w tego rodzaju postępowaniu inne są obowiązki organu, który zobligowany jest wyłącznie do kontroli decyzji w aspekcie wystąpienia w niej przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. Oznacza to, że organ rozpatrując sprawę w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji nie rozstrzyga jej ponownie merytorycznie, lecz orzeka wyłącznie w kwestii wadliwości kontrolowanego aktu administracyjnego. Jedną z przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. jest wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa. Z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia w sytuacji, gdy interpretacja obowiązującego przepisu prawa nie nasuwa jakichkolwiek wątpliwości i którego treść bez żadnych sporów może zostać ustalona, zaś organ narusza go w sposób oczywisty i nie dający się w żadnej mierze pogodzić z zasadą praworządności. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać trzeba, że z akt administracyjnych sprawy wynika, że rozbudowa budynku została zaprojektowana na działkach nr ew. [...] i [...]. Teren, na którym zaprojektowano sporny budynek w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gminy [...] oznaczony jest jako 1,67b MW i 1,63a KPX – to jest teren zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej oraz teren placów publicznych. Powyższe oznacza, że na przedmiotowym terenie plan zagospodarowania przestrzennego przewiduje zabudowę wielorodzinną a mapki załączone do akt sprawy świadczą o występowaniu na tym terenie również zabudowy różniącej się od zdefiniowanej zabudowy jednorodzinnej. Stosownie do art. 35 Prawa budowlanego organ administracji przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę sprawdza m.in. zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (art. 35 ust. 1 pkt 1), zgodność projektu zagospodarowania działki z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi (art. 35 ust. 1 pkt 2), kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń (ust. 1 pkt 3), wykonanie projektu przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane i legitymująca się aktualnym zaświadczeniem o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego (ust. 1 pkt 4). Zgodnie z § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie "Jeżeli z przepisów § 13, § 60 i § 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż: 1) 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy, 2) 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy. Stosownie do ust. 2 § 12 rozporządzenia - sytuowanie budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Zgodnie z ust. 3 § 12 w zabudowie jednorodzinnej, uwzględniając przepisy odrębne oraz zawarte w § 13, 60 i 271-273, dopuszcza się: 1) sytuowanie budynku ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m, na działce budowlanej o szerokości mniejszej niż 16 m, 2) sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną, jeżeli będzie on przylegał całą powierzchnią swojej ściany do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce lub do ściany budynku projektowanego, dla którego istnieje ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę, pod warunkiem że jego część leżąca w pasie o szerokości 3 m wzdłuż granicy działki będzie miała długość i wysokość nie większe niż ma budynek istniejący lub projektowany na sąsiedniej działce budowlanej, 3) rozbudowę budynku istniejącego, usytuowanego w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 od granicy z sąsiednią działką budowlaną, jeżeli w pasie o szerokości 3 m wzdłuż tej granicy zostaną zachowane jego dotychczasowe wymiary, a także nadbudowę tak usytuowanego budynku o nie więcej niż jedną kondygnację, przy czym w nadbudowanej ścianie, zlokalizowanej w odległości mniejszej niż 4 m od granicy nie może być otworów okiennych lub drzwiowych. W oparciu zaś o ust. 5 § 12 - odległość od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie może być mniejsza niż 1,5 m do okapu, gzymsu, balkonu lub daszku nad wejściem, a także do takich części budynku jak galeria, taras, schody zewnętrzne, pochylnia lub rampa. Z akt administracyjnych przedmiotowej sprawy: projekt, rzuty – rysunki dołączone do projektu, bezspornie wynika, że zewnętrzne ściany rozbudowanego budynku będą znajdowały się w odległości 2,84 m od działki [...]. Dalej, w ścianie zwróconej w stronę działki nr [...] zaprojektowano otwory okienne oraz drzwiowe. Ponadto kontrolowane pozwolenie na budowę zatwierdziło projekt budowlany obiektu przewidującego realizację schodów zewnętrznych w odległości mniejszej, aniżeli wskazana w § 12 ust. 5, tj. mniejszej niż 1,5 m od granicy sąsiedniej działki budowlanej (działka nr [...]) – a zatem zatwierdzono projekt obiektu zaplanowanego niezgodnie z zapisami § 12 ust. 1, 2, 3 i 5 rozporządzenia o warunkach technicznych. W oparciu o art. 20 ust. 2 Prawa budowlanego projektant ma obowiązek zapewnić sprawdzenie projektu architektoniczno-budowlanego pod względem zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności lub rzeczoznawcę budowlanego. Obowiązek ten nie dotyczy zakresu objętego sprawdzaniem i opiniowaniem na podstawie przepisów szczególnych; projektów obiektów budowlanych o prostej konstrukcji, jak: budynki mieszkalne jednorodzinne, niewielkie obiekty gospodarcze, inwentarskie i składowe. Biorąc powyższe pod uwagę zgodzić się należy z organami orzekającymi w niniejszym postępowaniu nieważnościowym, że kontrolowana decyzja narusza § 12 ust. 1 rozporządzenia z uwagi na usytuowanie ściany z otworami okiennymi i drzwiowymi w odległości mniejszej niż 4 m. Decyzja rażąco narusza również art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w zw. z § 12 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia, z uwagi na zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę obiektu przewidującego realizację schodów zewnętrznych (wejście na schody tuż przy granicy) w odległości mniejszej, aniżeli wskazana w ww. przepisie, tj. mniejszej niż 1,5 m. Z kolei, brak sprawdzenia projektu budowlanego, w sytuacji gdy ustawa wprost nakłada taki obowiązek, stanowi o rażącym naruszeniu art. 35 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego. Tym bardziej, że zbadanie zgodności rozbudowy z zapisami § 12 nie wymagało skomplikowanych wykładni zapisów tego przepisu. Doszło zatem do naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w zw. z § 12 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 5 rozporządzenia o warunkach technicznych, a także art. 35 ust. 1 pkt 4 i ust. 3 w zw. z art. 20 ust. 2 Prawa budowlanego. Zaprojektowany obiekt nie jest bowiem budynkiem o prostej konstrukcji w rozumieniu art. 20 ust. 2 Prawa budowlanego, co z kolei oznacza, że projekt podlegał sprawdzeniu przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności lub rzeczoznawcę budowlanego. Sąd orzekający w niniejszej sprawie w całości podziela argumentację organu odwoławczego dotyczącą skutków społeczno-gospodarczych jakie wywołała analizowana decyzja. W oparciu o tę argumentację należało uznać, że decyzja Starosty [...] winna być wyeliminowana z obrotu prawnego. Konkludując, postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji to instytucja pozwalająca wyeliminować z obrotu prawnego decyzje obarczone największą kwalifikowaną wadliwością, a w kontrolowanej decyzji takie wady zaistniały, co spowodowało konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego, i co prawidłowo zrobiły orzekające w sprawie organy. Ponadto organy prowadzące postępowanie nadzorcze zrobiły to w poszanowaniu zasad wynikających z przepisów art. 7, art. 10, art. 77, art. 80 i art. 107 k.p.a. Należy także mieć na względzie fakt, że Sąd orzekający obecnie związany był wytycznymi zawartymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 2015 r. wydanego w sprawie II OSK 1302/14. W świetle podniesionych okoliczności faktycznych i prawnych należy uznać, że zaskarżone decyzje zostały wydane zgodnie z prawem. W tym stanie rzeczy, skoro podniesione w skardze zarzuty nie znajdują oparcia w przepisach prawa, a zatem nie mogły odnieść zamierzonego skutku, oraz biorąc dodatkowo pod uwagę, że Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło