VII SA/Wa 843/22

WyrokWSA w Warszawie2022-06-15

Skład orzekający: Tomasz Janeczko, Bogusław Cieśla, Anna Milicka-Stojek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Ministra Klimatu i Środowiska odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla rozbudowy sieci gazowej jest zgodne z prawem, gdy skarżąca podnosi zarzuty naruszenia przepisów materialnych i proceduralnych, w tym zasady uprawnionych oczekiwań i braku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, uznając, że organy nie wyjaśniły wszystkich istotnych okoliczności sprawy, nie zgromadziły materiału dowodowego pozwalającego na ocenę legalności ich rozstrzygnięć, a także nie odniosły się do argumentacji skarżącej. W szczególności, organy nie wykazały precyzyjnie granic złoża w odniesieniu do działek inwestycyjnych, nie uwzględniły charakteru inwestycji jako celu publicznego, a ich wykładnia art. 125 Prawa ochrony środowiska była zbyt lakoniczna i nie uwzględniała realiów sprawy oraz zasady uprawnionych oczekiwań.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla rozbudowy sieci gazowej. Minister Klimatu i Środowiska utrzymał w mocy postanowienie Marszałka Województwa Śląskiego odmawiające uzgodnienia, argumentując ochroną udokumentowanego złoża iłu. Skarżąca spółka zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię art. 125 Prawa ochrony środowiska oraz naruszenie zasady uprawnionych oczekiwań i braku wyjaśnienia stanu faktycznego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Ministra Klimatu i Środowiska oraz poprzedzające je postanowienie Marszałka Województwa Śląskiego i zasądził od Ministra na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Janeczko (spr.), Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Asesor WSA Anna Milicka-Stojek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. w T. Oddział Z. w Z. na postanowienie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia [...] lutego 2022 r. znak: [...] w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, II. zasądza od Ministra Klimatu i Środowiska na rzecz skarżącej P. Sp. z o.o. w T. Oddział Z. w Z. kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Minister Klimatu i Środowiska ( dalej: "Minister", "organ odwoławczy") postanowieniem z dnia 18 lutego 2022 r., znak: DNGS-OZ.70.5.2.2021.AG, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. 2021 poz. 735, dalej "k.p.a.)", oraz art. 157 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r. poz. 1420, dalej: "p.g.g."), po rozpatrzeniu zażalenia P. Sp. z o.o. z siedzibą w T. ( dalej: "skarżąca"), na postanowienie Marszałka Województwa Śląskiego ( dalej: "organ I instancji") z dnia 21 września 2021 r., nr: 838/OS/2021 odmawiającego uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla zamierzenia inwestycyjnego pod nazwą: "Rozbudowa sieci gazowej wraz z przyłączem do budynku mieszkalnego w [...]przy ul. [...] na działce nr [...]", jednostka ewidencyjna [...], obręb [...] km. 8, utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Minister przypomniał stan faktyczny sprawy, a następnie wskazał, że racjonalne gospodarowanie złożem kopaliny odnosić się powinno nie tylko do okresu eksploatacji złoża, lecz także i do etapów: przedeksploatacyjnego oraz poeksploatacyjnego - w odniesieniu do likwidacji zakładu górniczego. Minister przyjął, że zasadę "racjonalnego gospodarowania zasobami złóż", o której mowa w art. 125 Prawo ochrony środowiska (t. j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1219 ze zm., dalej: "P.o.ś."), należy rozumieć szeroko, a więc nie tylko jako eksploatację (wydobycie kopaliny ze złoża), lecz także jako np. zachowanie (ochronę) złoża dla potrzeb eksploatacji w przyszłości, co implikuje z kolei zakaz zabudowy. Organ wskazał, że z art. 95 ust. 1 p.g.g. wynika, że sam obowiązek ujawnienia udokumentowanych złóż w studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin, miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego oraz planach zagospodarowania przestrzennego województwa stanowi jeden z instrumentów ochrony złóż kopalin, statuowany zwłaszcza w Prawie ochrony środowiska. Przy czym przez "ujawnienie złóż" należy rozumieć podanie konkretnej nazwy i numeru oraz oznaczenie konturów ich granic w części graficznej. Skutkiem zaś ujawnienia w planie miejscowym, na obszarze nim objętym, mogą być ograniczenia w zakresie wykorzystywania nieruchomości (np. poprzez zakaz zabudowy). Następnie organ przytoczył obszerne poglądy doktryny i orzecznictwa związane z problematyką ochrony złóż. W odniesieniu do realiów rozpoznawanej sprawy, organ wskazał, że w granicach planowanej inwestycji znajduje się udokumentowane złoże iłu [...] o powierzchni 35.950 ha, zasobach ponad 8 min m3 zatwierdzonych decyzją nr [...] wg stanu na 1983-12-13, śr. 5 m nadkładu, miąższości ok 25 m. Złoże w większości pozostaje niezabudowane. Z dokumentacji geologicznej przedmiotowego złoża wynika, że całość zasobów przedmiotowego złoża zaliczona została do zasobów bilansowych, tj. zasobów, których cechy naturalne oraz warunki występowania umożliwiają podejmowanie jego eksploatacji. Dodatkowo, złoże cechuje się wysoką mrozoodpornością oraz znajduje swoje zastosowanie do produkcji cegły budowlanej. Biorąc pod uwagę parametry złoża, stwierdzić należy, że jest to złoże wartościowe, bogate, gotowe i łatwe do wydobycia. Organ wyjaśnił, że zgodnie z definicją zawartą w P.g.g., złożem kopaliny jest naturalne nagromadzenie minerałów, skał oraz innych substancji, których wydobywanie może przynieść korzyść gospodarczą. Pojęcie "korzyści gospodarczych" czy "gospodarczego uzasadnienia" powinny być rozumiane bardzo szeroko, nie tylko jako doraźny zysk, ale również jako korzyść pośrednia w postaci tworzenia miejsc pracy, ogólnej aktywizacji gospodarczej, źródło niezbędnych surowców dla innych gałęzi przemysłu. Minister wskazał, że ochrona środowiska jest obowiązkiem władz publicznych, które mają prowadzić politykę zapewniającą bezpieczeństwo ekologiczne współczesnemu i przyszłym pokoleniom. Dodatkowo - dbałość o środowisko naturalne jest konstytucyjnym obowiązkiem zarówno państwa, jak i każdego podmiotu. Instytucja uzgodnienia ma na celu uzyskanie stanowiska oraz wskazania warunków wyspecjalizowanego organu w danej dziedzinie w sprawie realizacji planowanych inwestycji. Organ wyjaśnił, że organem w niniejszej sprawie jest niewątpliwie marszałek województwa, który określa wymagania w zakresie ochrony złóż kopalin, wód podziemnych oraz innych elementów środowiska w związku z wykonywaniem działalności, która obejmuje m.in. wydobywanie kopalin ze złóż. Organ ten posiada zatem pełną informację dotyczącą ochrony tych obszarów. Tym samym w ocenie Ministra należy podzielić stanowisko organu uzgadniającego, że zabudowanie obszaru, na którym znajdują się złoża uniemożliwi trwale dostęp do jego eksploatacji. W szczególności zabudowa - komunalna, drogowa, przemysłowa - bardzo ogranicza możliwość eksploatacji podziemnej złóż kopalin z powodu wymagań ochrony powierzchni, a w przypadku eksploatacji odkrywkowej wyklucza ją. Minister podkreślił, że w przedmiotowej sprawie udokumentowane zasoby geologiczne złoża iłu [...] pozwalają sądzić, że w przyszłości może być ono eksploatowane metodą odkrywkową wymagającą zdjęcia nadkładu i przeniesienia go na zwałowisko co uniemożliwia jakąkolwiek zabudowę nad złożem. Rzut terenu planowanej inwestycji jest dostępny na stronie: https://www.geoportal.goy.pl/, w zakładce geoportal krajowy, wyszukiwanie działek, po podaniu nr działek: [...]. Przedmiotowe nieruchomości graniczą z niezabudowanymi działkami. Z uwagi na planowany sposób zagospodarowania terenu działek ponad złożem trwałą zabudową, organ uznał że złoże iłu [...] będzie trwale niedostępne dla eksploatacji, a co za tym idzie zostanie utracona możliwość jego gospodarczego wykorzystania w przyszłości. Pozytywne uzgodnienie ww. projektu decyzji stanowiłoby zatem naruszenie zasady szczególnej ochrony złóż kopalin oraz zasady racjonalnej gospodarki złożem. Mając na uwadze opisany stan faktyczny, Minister uznał za prawidłowe rozstrzygnięcie organu I instancji o odmowie uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla ww. inwestycji. Odnosząc się do zarzutu skarżącej, iż w obrębie złoża iłu [...], wydano decyzje o pozwoleniu na budowę oraz, że poza istniejącymi budynkami mogą być wydane warunki zabudowy lub pozwolenia na budowę, organ zaznaczył, że w postępowaniu zakończonym zaskarżonym postanowieniem organ odwoławczy nie ocenia zgodności lub niezgodności z prawem decyzji o warunkach zabudowy lub pozwoleń na budowę wydanych przez organ planistyczny dla sąsiednich działek, w tym legalności aktów uzgadniających wydanych przez organy współdziałające. Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 8 § 2 k.p.a., organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym. Minister przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, stwierdził, że postanowienie Marszałka odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla planowanej inwestycji zostało wydane w odniesieniu do innego adresata i na tle odmiennego stanu faktycznego niż pozytywne uzgodnienia, na które powołuje się skarżąca. Minister podkreślił, że przyczynę odmowy uzgodnienia stanowi okoliczność, iż zabudowa działek nr [...] uniemożliwi eksploatację złoża iłu [...] spełniającego warunki do jego eksploatacji, co prowadziłoby do naruszenia zasady racjonalnego gospodarowania kopalinami oraz kompleksowego ich wykorzystania, określonej w art. 125 Prawa ochrony środowiska. Tym samym, brak było potrzeby prowadzenia postępowania dowodowego co do tego, czy zabudowa na działkach sąsiadujących nie narusza tych zasad. Dokonana przez organ ocena nie jest dowolna i znajduje uzasadnienie w materiale dowodowym. Przechodząc do pozostałych podniesionych zarzutów, Minister wskazał, iż zgodnie z dyspozycją art. 125 P.o.ś., złoża kopalin podlegają ochronie polegającej na racjonalnym gospodarowaniu ich zasobami oraz kompleksowym wykorzystaniu kopalin, w tym kopalin towarzyszących. Z powyższego wynika, że samo stwierdzenie istnienia złoża kopaliny generuje obowiązek jej ochrony niezależnie od tego, czy już podlega eksploatacji, czy też będzie eksploatowane dopiero w przyszłości. Minister ocenił, że wbrew przekonaniu skarżącej w sprawie nie chodzi zatem o zakaz jakichkolwiek inwestycji na obszarach na których stwierdzono istnienie kopalin, ale takie ich kształtowanie, które umożliwi eksploatację złóż w przyszłości. Organ powołując się na orzecznictwo wyjaśnił, że skoro gospodarka złożami kopalin, zgodnie z zasadami ogólnymi prawa ochrony środowiska, powinna być prowadzona w sposób racjonalny i kompleksowy, to dopuszczanie zabudowy mieszkaniowej na udokumentowanym złożu kopalin stoi w wyraźnej opozycji do przepisu art. 125 ustawy Prawo ochrony środowiska. Minister wskazał, że choć powołane przez niego orzecznictwo, dotyczy zabudowy mieszkaniowej, jest jednak oczywiste, że zawarta w nim teza odnosi się do każdej zabudowy, wykluczającej możliwość wydobycia udokumentowanych kopalin. Organ wskazał, że do wątku samodzielności gminy w zakresie władztwa planistycznego nawiązał Naczelny Sąd Administracyjny również w wyrokach z dnia 1 grudnia 2015 r. (II OSK 2323/15 opubl. w CBOSA) i 10 stycznia 2018 r. (II OSK 356/17 opubl. w CBOSA) wskazując, że kierunki zagospodarowania danego terenu powinny uwzględniać istnienie złoża tak, aby możliwa była jego eksploatacja w przyszłości. Powyższą argumentację wzmacnia również to, że kwestia wydobycia złoża kopaliny zaliczana jest co celów publicznych (art. 6 pkt 8 ustawy o gospodarce nieruchomościami). Norma prawna zawarta w ww. przepisie stanowi natomiast sprecyzowanie pojęcia interesu publicznego, którym posługuje się ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (art. 2 pkt 4 ustawy), jako jednej 'z wartości, którą powinien uwzględnić plan miejscowy (art. 1 ust. 2 pkt 9). NSA wskazał, że interes publiczny utożsamiany jest z dobrem wspólnym. To zaś konstytucyjne pojęcie zawiera w sobie wiele elementów składających się na państwo. Państwo zaś powinno mieć możliwość ochrony i wydobycia złoża kopaliny jako dobra całego kraju, nie jest to bowiem tylko dobro gminy. Mając na uwadze powyższe, z punktu widzenia ochrony złóż kopalin, konieczne jest zabezpieczenie odpowiedniej przestrzeni oraz zagwarantowanie odpowiedniej odległości od zabudowy mieszkaniowej, bowiem ewentualna, przyszła eksploatacja złoża będzie wiązała się z emisją hałasu, głównie za sprawą maszyn podstawowych - koparek i zwałowarek. Koparki są wielkogabarytowymi źródłami hałasu, które składają się z szeregu funkcjonalnie powiązanych źródeł składowych (napędy, przenośniki, itp.). Każda z tych maszyn współpracuje z układem: stacja napędowa - taśmociąg, tworząc złożony układ wibroakustyczny zmieniający swoje położenie. Obecnie podejmuje się działania mające na celu ograniczenie emisji hałasu poprzez montaż specjalnych ekranów akustycznych wzdłuż taśmociągów, na ciągach przenośników taśmowych montuje się cichobieżne krążniki, jednak nadal emisje hałasu są znaczące. Organ zaznaczył również, iż na omawianym terenie występują ponadto udokumentowane złoża węgla kamiennego [...] oraz węgla kamiennego i metanu pokładów węgla [...]. Minister Klimatu i Środowiska wskazał, że zgodnie z art. 53 ust. 4 pkt 5 i ust. 5, art. 51 ust. 1 i 3, art. 60 ust. 1, art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 741 ze zm., dalej: "u.p.z.p.") oraz art. 106 k.p.a., organ wydaje decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego po uzgodnieniu z właściwym organem administracji geologicznej - w odniesieniu do udokumentowanych złóż kopalin i wód podziemnych. Z uwagi na występujące na terenie planowanej inwestycji (działki nr: [...] położone przy ul. [...] w C.) złoże iłu [...], organem właściwym w postępowaniu uzgodnieniowym jest marszałek województwa, zaś ze względu na złoża: węgla kamiennego [...] oraz węgla kamiennego i metanu pokładów węgla [...] - minister właściwy ds. środowiska. W związku z powyższym projekt decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla inwestycji polegającej- na rozbudowie sieci gazowej wraz z przyłączem do budynku mieszkalnego w [...] przy ul. [...] na działkach nr: [...], winien zostać przekazany do uzgodnienia Marszałkowi Województwa Śląskiego, jak również, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca, ministrowi właściwemu ds. środowiska. Minister wyjaśnił, że po weryfikacji informacji o wydanych decyzjach Wójta Gminy [...], na które powołuje się skarżąca, wskazuje, że ich projekty również nie zostały przedłożone Ministrowi Klimatu i Środowiska do uzgodnienia w zakresie udokumentowanych złóż: węgla kamiennego [...] oraz węgla kamiennego i metanu pokładów węgla [...]. Mając na uwadze opisany powyżej stan faktyczny, Minister uznał za prawidłowe rozstrzygnięcie organu I instancji o odmowie uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla omawianej inwestycji. Zdaniem Ministra, w przedmiotowej sprawie interes strony stoi w ewidentnej kolizji z interesem społecznym. Rozbudowa sieci gazowej wraz z przyłączem do budynku mieszkalnego w [...] przy ul. [...] na działkach nr [...], jednostka ewidencyjna [...], obręb [...] km. 8 bez wątpienia stoi na przeszkodzie interesowi społecznemu, jakim jest ochrona złoża iłu [...]. Realizacja tej inwestycji spowoduje bowiem wyłączenie możliwości eksploatacji ww. złoża w przyszłości. Tymczasem wyrażony zarówno w ustawie Prawo geologiczne i górnicze, jak i w ustawie Prawo ochrony środowiska nakaz ochrony złóż kopalin sformułowany jest bezwarunkowo w tym znaczeniu, że organ administracji geologicznej nie jest upoważniony do swobodnego wyboru, którym złożom powinien udzielić ochrony, a którym nie. Tym samym stosownemu ograniczeniu musi podlegać słuszny interes strony, co w niniejszej sprawie wyraża się w odmowie uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla wspomnianej inwestycji. Skargę do Sądu na opisane wyżej postanowienie wniosła P. Sp. z o.o. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Zaskarżonemu postanowieniu, skarżąca zarzuciła: I. Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: a) Art. 125 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jednolity, Dz. U. z 2021 r. poz. 1973 ze zm.) poprzez jego błędną wykładnie polegającą na nieuzasadnionym przejęciu, że każda zabudowa wyklucza możliwość wydobycia udokumentowanych kopalin, co stoi w wyraźnej opozycji do przedmiotowego przepisu, gdyż Organ winien brać pod uwagę indywidualny charakter planowanej zabudowy, w tym przede wszystkim czy ma ona charakter inwestycji celu publicznego, o którym mowa w art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r. poz. 1899 ze zm.) oraz art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (teksy jednolity, Dz. U. z 2022 r. poz. 503), II. Naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik tj. przede wszystkim: 1. art. 8 § 2 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na nieuzasadnionym przyjęciu, że zasada uprawnionych oczekiwań odnosi się tylko i wyłącznie do tego samego adresata orzeczeń administracyjnych, podczas gdy w rzeczywistości ma ona także zastosowane do innych adresatów na tle takich samych stanów faktycznych i prawnych; 2. art. 8 § 2 k.p.a. poprzez naruszenie zasady uprawnionych oczekiwań strony dotyczących otrzymania podobnego rozstrzygnięcia w tożsamych sprawach w sposób, gdyż w sposób niekonsekwentny Organ I instancji uzgodnił pozytywnie lokalizację w tym miejscu zabudowy mieszkaniowej, budowy innych sieci uzbrojenia (miedzy innymi podziemnej sieci wodociągowej i kanalizacji) i dróg nie dostrzegając w tamtym czasie podnoszonego obecnie negatywnego wpływu na złoża, a z drugiej strony odmówił możliwości rozbudowy w tym samym miejscu sieci gazociągu i uniemożliwił przyłączanie do sieci nowych odbiorców z ww. budynków mieszkalnych na których budowę sam wcześniej wyraził zgodę; 3. art. 7 i 77 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego polegające na nieustaleniu jakie byłyby rzeczywiste ograniczenia możliwości racjonalnego gospodarowania udokumentowanymi złożami surowców ilastych ceramiki budowalnej [...] na skutek rozbudowy sieci gazowej wraz z przyłączem do budynku mieszkalnego w [...] przy ul. [...] na działce nr [...] podczas, gdy okoliczności te mają istotne znaczenie w niniejszej sprawie; 4. art. 7 i 77 k.p.a. poprzez pominięcie, że Organ I instancji nie wykazał, że przedmiotowe złoże, które miałoby wykluczać zabudowę zlokalizowane jest w rzeczywistości bezpośrednio w zasięgu oddziaływania planowanej zabudowy sieci gazowej, a także że sieć gazowa może wpłynąć negatywnie na wydobycie w tym miejscu, a nawet tego, że jakiekolwiek wydobycie jest w rzeczywistości planowane w tym miejscu; 5. art. 7 i 77 k.p.a. poprzez pomięcie przez Organ 11 instancji, że tego że teren ten został przeznaczony pod zabudowę mieszkaniową, został już zabudowany pod osiedle mieszkaniowe z siecią dróg i podziemną infrastrukturą przesyłową mediów jak woda i kanalizacja, stąd wskazywanie na możliwość eksploatowania złoża w tym miejscu metodą odkrywkową jest całkowicie oderwane od rzeczywistego sposobu wykorzystania tego terenu - sama budowa gazociągu nie wpłynie na ograniczenie możliwości wydobycia, gdyż wpływa na to obecne zagospodarowanie tego terenu; 6. art. 7 k.p.a. poprzez pominięcie interesu społecznego przy wyjaśnianiu stanu faktycznego oraz załatwianiu sprawy wynikającego z faktu z realizacji przez Skarżącego inwestycji celu publicznego podczas, gdy przepis ten nakłada na organ uwzględnienie takiego interesu; 7. art. 138 § 2 w związku z art. 144 k.p.a. - poprzez nieuchylenie postanowienia organu I instancji w sytuacji, gdy postanowienie to zostało wydane z rażącym naruszeniem przepisów postępowania. Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia organu, oraz postanowienia organu I instancji; Powyższe zarzuty, znalazły rozwinięcie w uzasadnieniu skargi. Organ w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – ( t.j. Dz.U. z 2019 poz. 2325, dalej: "p.p.s.a."), sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Skarga jest zasadna, bowiem sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia z uwzględnieniem powyższych reguł doprowadziła do uznania, że zostało ono wydane z naruszeniem prawa. Kontroli Sądu poddane zostało postanowienie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 18 lutego 2022 r., znak: DNGS-OZ.70.5.2.2021.AG, którym organ ten po rozpatrzeniu zażalenia skarżącej na postanowienie Marszałka Województwa Śląskiego z dnia 21 września 2021 r., nr: 838/OS/2021 odmawiającego uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla zamierzenia inwestycyjnego pod nazwą: "Rozbudowa sieci gazowej wraz z przyłączem do budynku mieszkalnego w [...] przy ul. [...] na działce nr [...]", jednostka ewidencyjna [...], obręb [...] km. 8, utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięć organów w rozpoznawanej sprawie, stanowił art. 125 ustawy Prawo ochrony środowiska, zgodnie z którym złoża kopalin podlegają ochronie polegającej na racjonalnym gospodarowaniu ich zasobami oraz kompleksowym wykorzystaniu kopalin, w tym kopalin towarzyszących. Kontrolowane postanowienie, narusza art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Organy obu instancji nie tylko bowiem nie wyjaśniły wszystkich istotnych okoliczności sprawy i nie ustosunkowały się do podnoszonych przez skarżącą argumentów, ale przede wszystkim nie zgromadziły materiału dowodowego, który pozwoliłby Sądowi na ocenę legalności tych postanowień oraz ocenę zasadności wszystkich podniesionych w skardze zarzutów. Zwrócić należy na początku uwagę na sposób prowadzenia akt polegający nie na chronologicznym umieszczaniu w nich i numerowaniu poszczególnych dokumentów, lecz umieszczaniu ich zbiorczo w plastikowych koszulkach razem ze zgromadzonymi luźno zwrotnymi potwierdzeniami odbioru. Jest to zdaniem Sądu niedopuszczalna praktyka poważnie utrudniająca zapoznanie się z aktami oraz kontrolę ich rzeczywistej zawartości. W aktach sprawy znajduje się projekt decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla planowanego zamierzenia inwestycyjnego oraz dołączona do niego mapa z zaznaczeniem działek ewidencyjnych oraz przebiegu planowanej inwestycji liniowej. Do pisma Wójta Gminy [...] z dnia 28 stycznia 2022 r. dołączono między innymi rysunek obowiązującego planu miejscowego dla terenu ulic [...] i [...] z zaznaczoną odręcznie kolorem pomarańczowym granicą złoża. Nie ma on jednak odniesienia do granic działek ewidencyjnych, na których planowana jest inwestycja. Innymi słowy w aktach nie znajduje się żadna mapa, która pozwoliłaby na określenie granic złoża w odniesieniu do działek inwestycyjnych. Wymogu tego nie spełnia również dołączona do odpisu skarżonego postanowienia mapa będąca wydrukiem z geoportalu oraz dokumentacja zawierająca decyzję Prezesa Centralnego Urzędu Geologii w Warszawie, znak: [...] z dnia [...] września 1984 r. i karty informacyjne złoża kopaliny stałej. Wbrew stwierdzeniu organu I instancji, precyzyjnych granic złoża nie przedstawia również ogólnodostępny serwis internetowy P. Ukazuje on bowiem zaznaczony kolorem żółtym obszar złoża ale ponownie bez możliwości skonfrontowania jego granic z granicami działek ewidencyjnych. Nie wiadomo zatem czy obszar złoża w całości zajmuje działki inwestycyjne, czy też zajmuje je w części i w jakim zakresie. Można zatem podsumować, że organ nie dokonał ustaleń faktycznych w podstawowej w niniejszej sprawie kwestii, bowiem w istocie nie wykazał, że projektowane zamierzenie zlokalizowane jest w granicach udokumentowanego złoża surowców ilastych [...]. Uniemożliwia to kontrolę zaskarżonego postanowienia oraz całościowe odniesienie się przez Sąd do zarzutów skargi. Należy jednak już na tym etapie wskazać na inne wady zaskarżonego postanowienia, które prowadzą do wniosku o zasadności części zarzutów skargi, co można ocenić bez konieczności precyzyjnego ustalania granic przedmiotowego złoża oraz działek inwestycyjnych. Mimo obszernego uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, organ zbyt lakonicznie lub w ogóle nie odnosi się ono do argumentacji podniesionej w zażaleniu. Minister w ogóle nie wziął pod uwagę zarówno charakteru planowanej inwestycji, która jest inwestycją liniową, jak też tego, że stanowi ona inwestycję celu publicznego. Zdaniem Sądu dokonana przez organ wykładnia art. 125 P.o.ś, która sprowadza się do automatycznego przyjmowania, że każda zabudowa wykluczająca możliwość wydobycia udokumentowanych kopalin, stoi w wyraźnej opozycji do przedmiotowego przepisu. Należy zgodzić się ze skarżącą, że planowana inwestycja w przeciwieństwie do zabudowy kubaturowej związanej z budownictwem mieszkaniowym, zajmuje znacznie mniejszy obszar i niesie ze sobą odmienne ograniczenia również w zakresie wydobywania kopalin. Nie można bowiem wykluczyć, oczywiście przy precyzyjnym ustaleniu granic złoża i działek inwestycyjnych, że realizacja przedmiotowej inwestycji w przeciwieństwie do realizacji inwestycji mieszkaniowej nie wpłynie na ograniczenie możliwości jego eksploatacji. Wskazać też należy, że argumentacja Ministra uzasadniająca odmowę uzgodnienia projektu decyzji, jak emisja hałasu, głównie za sprawą maszyn podstawowych - koparek i zwałowarek, nie ma żadnego odniesienia do planowanej inwestycji. Miałaby ona zastosowanie w odniesieniu do inwestycji mieszkaniowej ale nie do sieci gazowej. Tak lakoniczne ale przede wszystkim nie odnoszące się do realiów rozpoznawanej sprawy oraz charakteru inwestycji wykładnia art. 125 ustawy Prawo ochrony środowiska uzasadnienie postanowienia, nie jest zgodne z zasadą przekonywania zawartą w art. 11 k.p.a. i nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. Organ nie wykazał i jest to pochodną braku oznaczenia granic złoża, że jest ono zlokalizowane w zasięgu oddziaływania planowanej zabudowy sieci gazowej. Nie wykazał również, że sieć gazowa może wpłynąć negatywnie na wydobycie w tym miejscu, a także tego, że w rzeczywistości w obrębie inwestycji w ogóle planowane jest wydobycie. Organ całkowicie pominął bardzo istotną okoliczność, a mianowicie, że faktyczne wydobycie w tym miejscu jest wykluczone z uwagi na obecne zagospodarowanie tego terenu. Jak bowiem wskazała skarżąca, w tym miejscu znajduje się już bowiem osiedle mieszkaniowe (którego mieszkańcy oczekują na przyłączenie do sieci gazowej, aby ogrzać swoje domy), do którego została doprowadzona cała sieć dróg, a także podziemne sieci liniowe - wodociągowe, kanalizacyjne, elektroenergetyczne. Jeżeli zostaną precyzyjnie określone granice złoża i poszczególnych działek i okoliczność ta będzie możliwa do zweryfikowania, to niewątpliwie niewystarczające jest w tym zakresie uzasadnienie organu, w którym organ stwierdza, że nie ocenia zgodności lub niezgodności z prawem decyzji o warunkach zabudowy lub pozwoleń na budowę wydanych przez organ planistyczny dla sąsiednich działek, w tym legalności aktów uzgadniających wydanych przez organy współdziałające. Przypomnieć w tym miejscu należy, na co skarżąca wskazała w zażaleniu, że teren inwestycji zlokalizowany jest w [...] przy ulicy [...]. Wójt Gminy [...] decyzją nr [...] z dnia [...] września 2017 r. znak [...] dla przedmiotowego terenu określił warunki zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego pod nazwą "Budowa (5 budynków) jednorodzinnych wraz z podziałem działek, wydzieleniem drogi dojazdowej i nawrotnicy". Na podstawie w/w decyzji działka o numerze ewidencyjnym [...] została podzielona na 6 działek budowlanych (pod budownictwo mieszkaniowe) oraz drogę dojazdową z nawrotnicą. Podobnie w 2018 roku dla działki o numerze [...] objętej terenem inwestycji Wójt Gminy [...] wydał decyzję o warunkach zabudowy dla budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Właściciel działki uzyskał prawomocną decyzję Starosty [...] o pozwoleniu na budowę i rozpoczął budowę domu. W ramach uzbrojenia terenu, właściciel działek wystąpił do Wójta Gminy [...] o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego polegającego na "Budowie sieci wodociągowej i kanalizacji sanitarnej w [...] przy ulicy [...] na działkach nr [...] i [...] obręb [...]". Wójt Gminy [...] decyzją nr [...] z dnia [...].04.2019 r. znak [...] określił warunki zabudowy dla w/w inwestycji. Skarżąca zaznaczyła, że projekt decyzji Wójta Gminy [...] był opiniowany przez Marszałka Województwa Śląskiego Postanowieniem nr 50/0s/2019 z dnia 24 stycznia 2019 r. nr sprawy OS-RG.782.46.2019. Przedmiotowe sieci zostały wybudowane po uzyskaniu prawomocnego pozwolenia na budowę w Starostwie Powiatowym w [...]. Takie postępowanie prowadzi do wniosku o niekonsekwencji organów, które najpierw pozwalają na zurbanizowanie kwestionowanego obszaru, po czym zasłaniając się ochroną złóż w istocie odmawiają podłączenia budynków do sieci gazowej. Oczywiście uzgodnienie wydawane jest w ramach uznania administracyjnego, jednak tak niekonsekwentne i lakoniczne uzasadnienie, nosi cechy niedopuszczalnej dowolności. Ponadto organ nie doniósł się do podnoszonej w zażaleniu okoliczności, że na przedmiotowym terenie w ostatnim czasie powstało szereg inwestycji w tym miejska oczyszczalnia ścieków, przebudowa i zarurowanie rowu, nie wspominając o budynkach mieszkalnych. Należy zgodzić się ze skarżącą, że organ w sposób niekonsekwentny i niedopuszczalny z jeden strony uzgodnił pozytywnie lokalizację innych sieci uzbrojenia i budynków mieszkaniowych nie dostrzegając w tamtym czasie podnoszonego obecnie negatywnego wpływu na złoża, a z drugiej strony odmówił możliwości rozbudowy sieci gazociągu poprzez przyłączanie do tej sieci nowych odbiorców. Sąd podziela stanowisko skarżącej, że organ naruszył w ten sposób zasadę uprawnionych oczekiwań strony dotyczących podobnego rozstrzygnięcia w tożsamych sprawach wyrażoną w art. 8 § 2 k.p.a. Organ naruszył art. 8 § 2 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na nieuzasadnionym przyjęciu, że zasada uprawnionych oczekiwań odnosi się tylko i wyłącznie do tego samego adresata orzeczeń administracyjnych, podczas gdy w rzeczywistości ma ona także zastosowane do innych adresatów na tle takich samych stanów faktycznych i prawnych. Ponadto zasada uprawnionych oczekiwań, o której mowa w art. 8 § 2 k.p.a. nie odnosi się wyłącznie do tego samego adresata, a w realiach niniejszej sprawy organ nie uzasadnił dlaczego jedne podmioty mogły zabudować obszar udokumentowanych złoży surowców a inne już nie, uwzględniając jednocześnie, że ten sam twierdzi, że automatycznie każda zabudowa wykluczająca możliwość wydobycia udokumentowanych kopalin stoi w wyraźnej opozycji do przepisu 125 ustawy Prawo ochrony środowiska. Ponadto organ pominął w swoich rozważaniach aspekt społeczny inwestycji. Budowa sieci gazowej i kolejnych przyłączy gazu jest bowiem pochodną zgłaszania zapotrzebowania na paliwo gazowe przez kolejnych odbiorców, w miarę istniejących potrzeb, wynikających z urbanizacji konkretnego terenu. Przyłączanie kolejnych, nowych odbiorców do sieci gazowej stanowi także prawny obowiązek nałożony na P. sp. z o.o. w T. na podstawie przepisów prawa energetycznego. Tymczasem jak słusznie zauważyła skarżąca, organ I instancji postępuje niekonsekwentnie i nieracjonalnie - pozytywnie uzgadniając budowę mieszkaniową w tym miejscu (a także rozbudowę sieci innych mediów), a następnie z niezrozumiałych powodów blokuje następnie tym mieszkańcom dostęp do paliwa gazowego. Co warto podkreślić, dostawy gazu na podobnych terenach stanowią obecnie podstawowe źródło wykorzystywane do ogrzewania domów jednorodzinnych, gdyż nie została tam doprowadzona sieć ciepłownicza. Rozumiana w ten sposób budowa sieci gazowej stanowi inwestycje celu publicznego o wymiarze ponadlokalnym i ma znaczenie dla zmniejszenia emisji C02 na tym terenie. Wewnętrznie sprzeczne jest działanie Organu, który z jednej strony opowiedział się za zabudową mieszkaniową na tym terenie, ale równocześnie kolejnymi decyzjami uniemożliwia rozbudowę tej samej sieci celem umożliwienia realnego przyłączenia tych odbiorców. Należy podzielić stanowisko skarżącej, że aktualnie podejmując decyzję o odmowie uzgodnienia, celem budowy kolejnego fragmentu tej samej sieci, organ naraził na straty zarówno P. sp. z o.o., która niesłusznie ponosi koszty związane z planowaną rozbudową siec, a także podmioty zainteresowane przyłączeniem jak np. właścicieli przyłączanych nieruchomości, którzy bardzo często wykonali już instalację gazową w swoich budynkach licząc na rozpoczęcie dostaw paliwa gazowego przed sezonem grzewczym. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organy zobowiązane będą na wstępie do precyzyjnego i możliwego do zweryfikowania obszaru przedmiotowego złoża oraz działek ewidencyjnych, na których planowana jest inwestycja. To dopiero stanowić będzie punkt wyjścia do dokonania rzetelnej oceny inwestycji. Następnie zaś organ po wyznaczeniu obszaru złoża niejako naniesionego na granice działek inwestycyjnych, będzie zobowiązany do odniesienia się do przytoczonej wyżej argumentacji przedstawionej przez skarżącą. Z tych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu i instancji O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło