VII SA/Wa 85/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska, Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Leszek Kamiński, Protokolant Spec. Eliza Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi M.B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz M.B. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją [...] listopada 2010r., na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej k.p.a., oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania M.B. – utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z [...] kwietnia 2010r., nakładającą na Wspólnotę Mieszkaniową Nieruchomości nr [...] przy ul. [...] obowiązek wykonania robót budowlanych w budynku przy ul. [...] w [...], poprzez: rozłączenie wspólnego przewodu kominowego dymowego obsługującego kominek w lokalu nr [...] ([...] p.) z przewodem wentylacyjnym pokoju w lokalu nr [...] ([...] p.); oraz przełączenie ww. przewodu wentylacyjnego do przewodu wentylacyjnego nr [...] w celu doprowadzenia pionu kominowego nr 1 do stanu zgodnego z przepisami prawa. Organ odwoławczy stwierdził, że organ powiatowy zasadnie nałożył na Wspólnotę Mieszkaniową ww. obowiązki. Opinia kominiarska z dnia [...] kwietnia 2010r. sporządzona w wyniku kontroli przewodów kominowych wskazała, iż jedynym możliwym rozwiązaniem jest, aby lokal nr [...] został podłączony do niewykorzystywanego przewodu kominowego. Obecny stan pionów kominowych jest niezgodny z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, bowiem § 268 ust. 1 pkt 3 wskazuje, iż "w przewodach wentylacyjnych nie należy prowadzić innych instalacji", również § 150 ust. 3 wskazuje, iż w instalacjach wentylacji nie należy łączyć przewodów z pomieszczeń o różnych wymaganiach użytkowych i sanitarno-zdrowotnych. Organ odwoławczy podkreślił, że odwołująca nie przedłożyła opinii wskazującej inny sposób rozwiązania podłączeń, zatem organ powiatowy zasadnie nałożył obowiązki w oparciu o opinię sporządzoną przez uprawnionego mistrza kominiarskiego. Skargę na powyższą decyzję złożyła M.B. i wnosząc o jej uchylenie zarzuciła niewłaściwą kwalifikację sprawy; brak wyjaśnienia w którym z lokali dokonano samowoli budowlanej; brak uzasadnienia uchylenia decyzji z [...] stycznia 2009r.; brak weryfikacji twierdzeń J.Z. będących podstawą uchylenia decyzji z [...] stycznia 2009r.; wieloletnie ukrywanie naruszania przepisów przez ekipy kominiarskie; brak natychmiastowej reakcji organów na pisma z dnia [...] grudnia 2004r. i [...] grudnia 2006r. dot. wydobywania się sadzy do pokoju w lokalu nr [...]; brak alternatywnej propozycji mistrzów kominiarskich co do wykorzystania przewodu nr [...]; brak technicznego uzasadnienia jedynego proponowanego rozwiązania w związku ze stanem lokalu nr [...] po katastrofie budowlanej. Wskazała, że od 70 lat wraz z rodziną nieprzerwanie zajmowała lokal nr [...] i nie było potrzeby podłączenia do innego kanału. Zdaniem skarżącej, organy wzięły pod uwagę opinię kominiarską, w której nie wskazano lokalu, w którym dokonano samowoli budowlanej i jakie są ograniczenia i ryzyko kucia w lokalu nr [...] oraz jakie są alternatywne połączenia kominka w lokalu nr [...] i dlaczego w kominie nr [...] znajdują się niewykorzystane przewody kominowe dostępne na IV piętrze, a kominek w lokalu nr [...] musiał zostać dołączony do przewodu nr [...] przeznaczonego dla obsługi I piętra. Zakwestionowała opinię kominiarską, na podstawie której organy wydały decyzje wskazującą, że skarżąca jest sprawcą samowoli budowlanej, gdyż w rzeczywistości jest osobą poszkodowaną. Oba organy nie zauważyły ryzyka związanego z kuciem i wibracjami w lokalu nr [...] niezbędnymi dla podłączenia do przewodu nr [...]. Stronę poszkodowaną wieloletnim wydobywaniem się sadzy z przewodu nr [...] obarczono w istocie odpowiedzialnością za usuwanie samowoli spowodowanej w lokalu nr [...]. Posiadając własny kanał wentylacyjny skarżąca nie zrezygnowałaby przecież z niego, dołączając się do przewodu spalinowego sąsiada, o co jest posądzana. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. Skarga zasługiwała na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja narusza art. 40 § 2 k.p.a., a obie decyzje wydano z uchybieniem art. 7, 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 51 ust.1 pkt 2 Prawa budowlanego. Podstawę materialnoprawną kontrolowanych w niniejszej sprawie decyzji stanowił art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Przepis ten organ zobligowany jest zastosować do usunięcia skutków samowoli budowlanej polegającej na wykonywaniu (bądź wykonaniu zgodnie z ust. 7 art. 51) innych robót budowlanych niż budowa obiektu budowlanego, o których mowa w art. 50 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 cyt. ustawy. Decyzja ta nie legalizuje samowoli i nie załatwia sprawy, gdyż kończy tylko pierwszy etap postępowania. Właściwa decyzja legalizacyjna wydawana jest w oparciu o art. 51 ust. 3 ww. ustawy i może rozstrzygać albo o wykonaniu obowiązku, albo w przypadku jego niewykonania, o rozbiórce obiektu lub jego części lub doprowadzeniu do stanu poprzedniego. Należy mieć przy tym na uwadze, że zgodnie z art. 52 Prawa budowlanego do wykonania czynności nakazanych na ww. podstawie zobowiązany jest przede wszystkim inwestor, następnie właściciel, a dopiero w dalszej kolejności zarządca obiektu budowlanego. Stanowisko to ugruntowane jest w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 23 lipca 2009r., II OSK 1234/08, LEX nr 552842). Natomiast usunięciu nieprawidłowości powstałych w trakcie użytkowania istniejącego obiektu służy art. 66 Prawa budowlanego. Nieodpowiedni stan techniczny obiektu budowlanego, o którym mowa w ww. przepisie, jest zazwyczaj wynikiem zużycia technicznego, niewłaściwego użytkowania obiektu budowlanego, czy nagłych zdarzeń mających miejsce po oddaniu obiektu do użytkowania. W decyzji wydawanej na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego organ nie bada przyczyn które spowodowały, że obiekt jest użytkowany w sposób m.in. zagrażający życiu i zdrowiu ludzi lub bezpieczeństwu mienia, lub jest w nieodpowiednim stanie technicznym. Nie bada również kto ponosi odpowiedzialność za taki stan obiektu. Po ujawnieniu powyższych okoliczności organ nadzoru budowlanego kieruje nakaz usunięcia nieprawidłowości do właściciela bądź zarządcy budynku, stosownie do art. 61 Prawa budowlanego, a roboty budowlane objęte decyzją wydaną na podstawie z art. 66 ust. 1 cyt. ustawy nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę. Powołane wyżej przepisy znajdują zatem zastosowanie w odmiennych stanach faktycznych, postępowania mają odmienny przebieg, jak i nakazy z nich wynikające mogą być nałożone na inne podmioty bądź w innej kolejności pomimo, iż oba zmierzają do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. W niniejszej sprawie organy nie wyjaśniły, czy zaistniały stan faktyczny tj. podłączenie kominka w lokalu nr [...] i pokoju skarżącej w lokalu nr [...] do tego samego przewodu nr [...] w kominie nr [...] jest skutkiem samowolnego wykonania ww. robót budowlanych przez właścicieli któregoś z ww. lokali, czy też wynika on z nieprawidłowości powstałych w trakcie użytkowania przedmiotowego budynku. Zauważyć należy, że tak w toku postępowania, jak i w skardze skarżąca wskazywała na ponad 70 letnie użytkowanie pokoju, który podłączony był do przewodu kominowego nr [...], a w nim do spornego przewodu nr [...]. Remontu dokonała w związku z katastrofą budowlaną spowodowaną w lokalu znajdującym się na mieszkaniem skarżącej. Natomiast uczestniczka postępowania J.Z. podnosiła, że w jej pokoju, w tym samym pionie na czwartym piętrze od lat istniał piec kaflowy podłączony do ww. przewodu kominowego, a jedynej zmiany jakiej dokonała było zastąpienie pieca kaflowego żeliwnym kominkiem. Wyjaśnienie powyższych okoliczności – jak już wskazano wyżej – determinowało tryb w jakim winno toczyć się postępowanie w tej sprawie. Niezależnie od powyższego wskazania wymaga, że zgodnie z art. 32 k.p.a. w postępowaniu administracyjnym strona może działać przez pełnomocnika. Od chwili ustanowienia pełnomocnika strona działa za jego pośrednictwem z pełnym skutkiem prawnym, a wobec tego również wszystkie pisma doręcza się pełnomocnikowi, a nie stronie stosownie do art. 40 § 2 k.p.a. Doręczenia dokonane samej stronie a nie jej pełnomocnikowi są bezskuteczne. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że pominięcie przez organ w postępowaniu administracyjnym pełnomocnika jest równoznaczne z pominięciem strony (patrz wyroki: NSA z dnia 10 lutego 1987r., SA/Wr 875/86, ONSA 1987, nr 1, poz. 13; WSA w Warszawie z dnia 6 czerwca 2008r., VII SA/Wa 389/08, LEX nr 508402). Z akt sprawy wynika, że pismem z dnia [...] maja 2010r. skarżąca ustanowiła pełnomocnikiem męża J.B. Mimo to decyzja organu II instancji została doręczona bezpośrednio skarżącej z pominięciem jej pełnomocnika, co oznacza, że doszło do naruszenia art. 40 § 2 k.p.a. Nie zasługiwały natomiast na uwzględnienie zarzuty skargi co do braku uzasadnienia decyzji z dnia [...] stycznia 2009r., gdyż przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2010r., utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] kwietnia 2010r., W związku z powyższym rzeczą organów przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie przeprowadzenia postępowania z uwzględnieniem stanowiska Sądu. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w pkt I i II sentencji. O kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 200 ww. ustawy.