VII SA/Wa 85/18

WyrokWSA w Warszawie2018-10-04

Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Bogusław Cieśla, Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może prowadzić postępowanie naprawcze na podstawie art. 51 Prawa budowlanego w sytuacji, gdy roboty budowlane nie zostały jeszcze zakończone, a jedynie zainicjowane?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego ma obowiązek sprawdzenia na każdym etapie realizacji inwestycji zgodności wykonywanych robót z prawem, w tym z przepisami techniczno-budowlanymi. Postępowanie naprawcze na podstawie art. 51 Prawa budowlanego nie jest przedwczesne, nawet jeśli roboty budowlane nie zostały jeszcze zakończone, ponieważ kontrola ma na celu wyjaśnienie, czy sporny obiekt nie narusza przepisów, a samowola budowlana może być stwierdzona również w trakcie budowy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB), która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) odmawiającą nałożenia obowiązku wykonania określonych robót budowlanych. PINB odmówił nałożenia obowiązku wykonania robót budowlanych w związku z budową wiaty śmietnikowej, uznając, że nie wymagała ona zgody organu architektoniczno-budowlanego. WINB utrzymał decyzję PINB w mocy, argumentując, że postępowanie naprawcze na podstawie art. 51 Prawa budowlanego jest przedwczesne, gdyż roboty budowlane nie zostały zakończone. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.), Protokolant specjalista Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2018 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nałożenia obowiązku wykonania określonych robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz M. K. kwotę 997 zł (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. VII SA/Wa 85/18 UZASADNIENIE [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2017r. nr [...] , po rozpatrzeniu odwołania M. K. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nr [...], z dnia [...].08.2017r., odmawiającej nałożenia na inwestora – A. K. i B. K. obowiązku wykonania określonych robót budowlanych w sprawie "przekroczenia zasad usytuowania budynku w granicy działek", zlokalizowanego na działce o nr ew. [...] przy ul. [...]w [...] -utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu [...]WINB wskazał, że zawiadomieniem z dnia [...].06.2017r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] poinformował o wszczęciu w dniu [...].06.2017r. na wniosek M. K. postępowania administracyjnego w sprawie "przekroczenia zasad usytuowania budynku w granicy działek", zlokalizowanego na działce o nr ew. [...] przy ul. [...] w [...]. W dniu [...].07.2017r. przeprowadzono kontrolę na terenie działki o nr ew. [...] przy ul. [...] w [...] w wyniku której stwierdzono, że w południowo - wschodnim narożniku działki budowana jest wiata o wymiarach około 3 m x 3 m, o konstrukcji murowanej, przekryta czterospadowym dachem. Stwierdzono prawidłowe odprowadzenie wód opadowych na teren własny działki. Po zachodniej stronie wiaty utwardzono teren oraz wykonano wyjście na teren działki w celu składowania odpadów - pojemników na śmieci. Decyzją nr [...] z dnia [...].08.2017r., znak: [...], organ powiatowy orzekł o odmowie nałożenia na inwestora - A. K. i B. K. obowiązku wykonania określonych robót budowlanych w sprawie "przekroczenia zasad usytuowania budynku w granicy działek", zlokalizowanego na działce o nr ew. [...] przy ul. [...] w [...]. Odwołanie od w/w rozstrzygnięcia wniosła M. K. W ramach prowadzonego postępowania odwoławczego, WINB w [...] pismem z dnia [...].10.2017r. zwrócił się do Prezydenta Miasta [...]o udzielenie informacji czy dla inwestycji zlokalizowanej na działce o nr ew. [...] przy ul. [...] w [...], tj. budynku mieszkalnego wraz z infrastrukturą towarzyszącą było wydane pozwolenie na budowę oraz o przesłanie pozwolenia na budowę i dokumentacji projektowej. Odpowiedzi w w/w zakresie udzielono przy piśmie z dnia [...].10.2017r., przesyłając w załączeniu stosowne dokumenty. Rozpatrując całość akt sprawy [...]WINB wskazał, że decyzja PINB w [...] nr [...] z dnia [...].08.2017r., winna zostać utrzymana w mocy, jednakże z innych przyczyn niż wskazane w jej uzasadnieniu. Organ II instancji ustalił, że na terenie działki o nr ew. [...] przy ul. [...] w [...], w jej południowo - wschodnim narożniku budowana jest wiata o wymiarach około 3 m x 3 m, o konstrukcji murowanej, przekryta czterospadowym dachem. Stwierdził prawidłowe odprowadzenie wód opadowych na teren własny działki oraz fakt , że po zachodniej stronie wiaty utwardzono teren oraz wykonano wyjście na teren działki w celu składowania odpadów - pojemników na śmieci. Podkreślił, że wprawdzie PINB w [...]wskazał, że wykonanie przedmiotowej wiaty służącej do gromadzenia odpadów stałych nie wymagało zgody właściwego organu administracji architektoniczno - budowlanej, tak powyższe nie oznacza, że organy nadzoru budowlanego nie mają obowiązku sprawdzenia wykonanego obiektu pod względem zgodności z prawem, w tym z przepisami techniczno - budowlanymi (wyrok WSA w Warszawie z dnia 15.03.2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 2007/10). Jednakże powyższe winno zdaniem [...]WINB nastąpić nie w odrębnym postępowaniu, lecz dopiero na etapie oddania obiektu do użytku, tj. po złożeniu przez inwestora zawiadomienia o zakończeniu budowy, o którym mowa w art. 57 Prawa budowlanego. Skarżone rozstrzygnięcie wydane zostało na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, który stanowi, iż: "Przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania ". Zdaniem organu odwoławczego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...]przedwcześnie przeprowadził postępowanie naprawcze na podstawie art. 51 Prawa budowlanego. Podkreślił, że z materiału dowodowego w niniejszej sprawie wynika, iż roboty budowlane przy budowie budynku mieszkalnego przy ul. [...]w [...] nie zostały zakończone. W związku z powyższym organ powiatowy dopiero po zawiadomieniu przez inwestora o zakończeniu budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na w/w nieruchomości winien dokonać oceny czy sporna wiata śmietnikowa o wymiarach około 3 m x 3 m została zrealizowana zgodnie z zapisami pozwolenia na budowę w tym z projektem zagospodarowania działki o nr ew. [...] i [...], tj. bez istotnych odstępstw określonych w art. 36a Prawa budowlanego. Z w/w projektu zagospodarowania działki wynika, iż miejsce na pojemnik na śmieci miało znajdować się na terenie działki o nr ew. [...] w sąsiedztwie bramy wjazdowej. Nie ulega bowiem wątpliwości, w ocenie organu II instancji, iż sporna wiata zlokalizowana jest na terenie znajdującym się w granicach opracowania, tj. w projekcie zagospodarowania działki o nr ew. [...], [...], zatwierdzonym decyzją Prezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia [...].09.2006r., znak: [...], udzielającą pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wg dokum. typowej pn. "[...]", usytuowanego w [...] przy ul. [...] na działce o nr ew. [...], [...]. Mając na uwadze, że na obecnym etapie postępowania nakładanie obowiązku w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego jest przedwczesne z uwagi na niezakończenie procesu inwestycyjnego, organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję orzekającą o odstąpieniu od nałożenia obowiązku wykonania określonych robót budowlanych, w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu organ II instancji wskazał, że w ramach posiadanych kompetencji organy nadzoru budowlanego są właściwe do podejmowania czynności w obrębie stosunków wodnych danej nieruchomości wyłącznie w zakresie związanym z obiektami budowlanymi usytuowanymi na tej nieruchomości, jak też w przypadku gdy ewentualna zmiana stosunków wodnych nastąpiła na skutek wykonywania robót budowlanych w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Natomiast zmiany stanu wody na gruncie, w tym zmiany kierunku jej odpływu czy też kwestie odprowadzania wód oraz ścieków z gruntu na grunty sąsiednie, regulowane są przepisami ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019 z późn. zm.) i pozostają w gestii właściwego organu samorządu gminnego. Organ wyjaśnił także, że w odwołaniu zasadnie wskazano na przepisy warunków technicznych dot. sytuowania wiat śmietnikowych, lecz podkreślił, że ocena powyższego powinna nastąpić dopiero na etapie oddania całego zamierzenia budowlanego do użytku. Na marginesie [...]WINB wskazał również, iż pouczenie zawarte w decyzji nr [...] jest nieaktualne. PINB w [...] powinien mieć na uwadze, że postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte już po ostatniej nowelizacji Kodeksu postępowania administracyjnego, która weszła w życie w dniu 01.06.2017r. W nowelizacji tej dodano art. 127a, którego treść należy powoływać w nowych (tj. dot. spraw wszczętych po w/w noweli) pouczeniach decyzji wydawanych przez organ I instancji. Niezależnie od powyższego [...]WINB stwierdził, że decyzją zasadnie orzeczono o odstąpieniu od nakładania obowiązku wykonania określonych robót budowlanych, gdyż na obecnym etapie postępowania byłoby to przedwczesne, stąd też decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nr [...] z dnia [...].08.2017r., zasługuje na utrzymanie w mocy. Skargę na decyzję [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2017 r. NR [...]wywiodła M. K. , zaskarżając w całości przedmiotowe rozstrzygnięcie. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie: 1. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: - art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 78 §1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosków dowodowych strony postępowania; 2. przepisów prawa materialnego, a mianowicie: - art. 51 ust.1 pkt 2 art. 36a ust. 5 pkt 1, 5, 6 ustawy Prawo budowlane (dalej: Pb.] poprzez ich błędną wykładnię; - przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Wskazując na powyższe zarzuty, strona skarżąca wniosła o: 1. uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji 2. zasądzenie od organu administracji publicznej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego przed sądem administracyjnym według norm prawem przepisanych. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie . W toku rozprawy pełnomocnik skarżącej złożył do akt sprawy kserokopię wniosku o udostępnienie informacji publicznej oraz dwóch decyzji, które nie dotyczą niniejszej sprawy, niemniej zostały wydane w analogicznym stanie prawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przedmiotem kontroli Sądu była w sprawie niniejszej decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2017r., którą utrzymano w mocy decyzję organu I instancji, odmawiającą nałożenia na inwestorów B. K. oraz A. K. obowiązku wykonania określonych robót budowlanych. Podstawą wydania takiego orzeczenia była ocena organu odwoławczego, iż skoro roboty budowlane przy inwestycji dotyczącej budynku mieszkalnego przy ul. [...]w [...] nie zostały jeszcze zakończone , to PINB w [...] przedwcześnie prowadził postępowanie na podstawie art. 51 prawa budowlanego. Powinno być ono bowiem zainicjowane dopiero po zawiadomieniu przez inwestora o zakończeniu budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na opisanej na wstępie nieruchomości. Stanowisko to , zdaniem Sądu , nie zasługuje na akceptację. Podkreślić należy, że organy nadzoru budowlanego mają obowiązek sprawdzenia na każdym etapie realizacji inwestycji czy objęte nią obiekty wykonywane są zgodnie z udzielonym pozwoleniem na budowę oraz zgodnie z obowiązującym prawem Kontrola winna tym samym zmierzać także do wyjaśnienia, czy sporny obiekt nie narusza mi.in. warunków techniczno-budowlanych. Stosownie do treści art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego, do właściwości powiatowego inspektora nadzoru budowlanego jako organu I instancji należą zadania i kompetencje, o których mowa w art. 50-51. Zgodnie zaś z art. 84 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego do zadań organów nadzoru budowlanego należy kontrola przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego, która w myśl art. 84a ust. 1 pkt 1 obejmuje m.in. kontrolę zgodności wykonywania robót budowlanych z przepisami prawa budowlanego, także w stosunku do obiektów, których budowa nie musiała być poprzedzona uzyskaniem pozwolenia na budowę lub zgłoszeniem (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 lutego 2010 r., sygn. akt II OW 27/09, lex nr 566005). Wskazać również należy, iż budowa obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami jest innym przypadkiem samowoli budowlanej, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego. Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że organ odwoławczy bezzasadnie uchylił się od rozpoznania sprawy niniejszej czym naruszył dyspozycję art.7,77 oraz 107 § 3 k.p.a. Organ uwzględni przedstawione stanowisko ponownie orzekając w sprawie. Z wymienionych powodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 200 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło