VII SA/Wa 855/18

WyrokWSA w Warszawie2019-02-22

Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Krystyna Tomaszewska, Joanna Kruszewska-Grońska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Prezydent Miasta, reprezentujący Skarb Państwa, jest właściwym adresatem decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości stanu technicznego kładki dla pieszych, mimo trwających postępowań dotyczących komunalizacji nieruchomości, na której kładka jest zlokalizowana?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Prezydent Miasta, reprezentujący Skarb Państwa, jest właściwym adresatem decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości stanu technicznego kładki dla pieszych. Opierał się na wcześniejszym orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, które jednoznacznie wskazało Skarb Państwa – Prezydenta Miasta jako właściciela nieruchomości ujawnionego w księdze wieczystej, co zgodnie z art. 66 Prawa budowlanego czyni go stroną postępowania. Sąd podkreślił, że ocena prawna NSA wiąże organ na podstawie art. 153 PPSA, a trwające postępowania komunalizacyjne nie stanowią zagadnienia wstępnego uzasadniającego zawieszenie postępowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję nakazującą Prezydentowi Miasta usunięcie nieprawidłowości stanu technicznego kładki dla pieszych, jednocześnie korygując termin wykonania obowiązku. Prezydent Miasta wniósł skargę, zarzucając m.in. naruszenie przepisów dotyczących oznaczenia adresata decyzji, brak doręczenia decyzji, niewłaściwe zastosowanie przepisów Prawa budowlanego i ustawy o drogach publicznych oraz brak zawieszenia postępowania w związku z toczącymi się postępowaniami komunalizacyjnymi.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska, , Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Sawicka-Bożek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2019 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Regionalnej w [...] J. K. sprawy ze skargi Prezydenta Miasta [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2018 r. znak [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości oddala skargę 1 Sygn. akt VII SA/Wa 855/18 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r., znak [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257), po rozpatrzeniu odwołania Prezydenta Miasta [...]. od decyzji z dnia [...] września 2017 r., Nr [...], wydanej przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego kładki dla pieszych na stacji D. G. - S. P.., położonej w km [...] linii kolejowej nr [...] T. - S., nakazującej Prezydentowi Miasta [...]. (reprezentującemu Skarb Państwa) usunięcie nieprawidłowości stanu technicznego ww. kładki dla pieszych, zgodnie z oceną stanu technicznego pn. "Opinia budowlana Nr [...] dotycząca stanu technicznego i stateczności kładki dla pieszych na stacji D. G. - S. P..", sporządzoną przez dr inż. K. K. w lipcu 2017 r. – uchylił ww. decyzję w części wyznaczającej termin wykonania nałożonych obowiązków (w terminie do [...] marca 2018 r.) i wyznaczył nowy termin do [...] czerwca 2018 r., a w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Przebieg postępowania w niniejszej sprawie był następujący: Kładka dla pieszych na stacji D. G. - S. P.., położona w [...] km linii kolejowej nr [...] T. - S., na działce nr [...] obręb S. w związku z zaistniałym tam wypadkiem śmiertelnym, została wyłączona w 2010 r. z użytkowania. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2010 r., nr [...] w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego ww. kładki nakazał Spółce Akcyjnej [...] Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w K., usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r., znak: [...], utrzymał w mocy ww. decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpatrzył skargę na ww. decyzję i wyrokiem z dnia 1 września 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 495/11, oddalił skargę. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 22 maja 2013 r., sygn. akt II OSK 193/12, uchylił zaskarżony wyrok oraz zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2010 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził "(...) z nieznanych powodów zarówno organy jak i Sąd I instancji przyjęły wyłącznie zapisy z ewidencji gruntów, kiedy to w księdze wieczystej [...] prowadzonej dla nieruchomości obejmującej działkę nr [...] jako właściciel figuruje Skarb Państwa - Prezydent Miasta [...] więc nie może być wątpliwości, kto powinien być adresatem decyzji wydanej na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego. Ponownie rozpoznając sprawę organy nadzoru budowlanego skierują decyzje wydaną w sprawie do aktualnego właściciela działki nr [...] na której znajduje się kładka". Ponownie rozpoznając sprawę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ustalił, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2012 r., znak: [...], stwierdzająca nabycie z mocy prawa przez Gminę D. G. prawa własności nieruchomości m.in. działki [...], została uchylona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 czerwca 2016 r., sygn. akt I OSK 3398/15. Zatem zdaniem organu I instancji podmiotem właściwym w niniejszej sprawie jest Prezydent Miasta [...] reprezentujący Skarb Państwa, co wynika z księgi wieczystej [...]. W efekcie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2017 r., w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego kładki dla pieszych na stacji D. G. - S. P.., położonej w km [...] linii kolejowej nr [...] T. - S., nakazał Prezydentowi Miasta [...] (reprezentującemu Skarb Państwa) usunięcie nieprawidłowości stanu technicznego ww. kładki dla pieszych, zgodnie z oceną stanu technicznego pn. "Opinia budowlana nr [...] dotycząca stanu technicznego i stateczności kładki dla pieszych na stacji D. G. -S. P.." sporządzoną przez dr inż. K. K. w lipcu 2017 r., poprzez: 1. oczyszczenie przez piaskowanie i wykonanie powłok ochronnych stalowej konstrukcji kładki dla pieszych, konstrukcji schodów kładki dla pieszych wraz z balustradą i osłonami przeciwporażeniowymi. W przypadku ujawnienia, podczas oczyszczania stalowej konstrukcji, osłabienia elementów konstrukcyjnych, należy dokonać ich wzmocnienia przywracającego pełną nośność; 2. wzmocnienie przywracające pełną nośność wzmacnianych elementów: dolnych fragmentów skrajnych podpór kładki dla pieszych (od strony południowej i północnej) oraz elementów łączących skrajne podpory z fundamentami betonowymi; 3. usunięcie ziemi i innych zanieczyszczeń zgromadzonych na fundamentach kładki dla pieszych; 4. zamontowanie brakujących stopni w biegach schodowych; 5. usunięcie istniejącego drewnianego pomostu wraz z drewnianymi podłużnicami stanowiącymi podparcie desek pomostu; 6. zamontowanie ocynkowanych ogniowo krat typu WEMA na nośnych podłużnych belkach stalowej konstrukcji kładki z IP300; 7. montaż drewnianego pomostu z desek grubości 5 cm, w terminie do [...] marca 2018 r. oraz zakazał użytkowania przedmiotowej kładki dla pieszych do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ II instancji powołując się na art. 66 ust. 1, art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego stwierdził, że obowiązkiem organu jest dążenie do możliwie szybkiego usunięcia nieprawidłowości, tj. wyznaczenie możliwie krótkiego, aczkolwiek oczywiście racjonalnego z punktu widzenia potrzeb i obiektywnej możliwości realizacji obowiązku przez zobowiązaną, terminu wykonania nakazanych czynności. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie w zakresie wyznaczenia nowego terminu GINB wskazał, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał wykonanie obowiązku do [...] marca 2018 r., zaś biorąc pod uwagę, że decyzja staje się wykonalna po rozpatrzeniu odwołania, oraz okres zimowy 2017 na 2018, zasadana była zmiana terminu wykonania obowiązku do [...] czerwca 2018 r. Odnosząc się do argumentacji odwołania GINB stwierdził, że fakt zlokalizowania na przedmiotowej działce m.in. infrastruktury kolejowej oraz objęcia działki decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] grudnia 2009 r., Nr [...] w sprawie ustalenia terenów, przez które przebiegają linie kolejowe, jako terenów zamkniętych nie powoduje, że podmiotem właściwym w sprawie są Spółki Akcyjne: [...] czy [...]. Powołując się na art. 4 pkt 2, pkt 12 i pkt 13 ora z art. 19 ust. 2 i art. 8 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2222) organ uznał, że kładka zlokalizowana nad liniami kolejowymi, pozwalająca na bezkolizyjne przekroczenie torów kolejowych przez pieszych może być zarządzana przez podmioty odpowiedzialne za utrzymanie drogi, ciągu pieszego. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Prezydent Miasta [...] zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie: - art. 107 § 1 pkt. 3 i § 3 k.p.a., poprzez nieprawidłowe oznaczenie adresata nałożonego obowiązku oraz brak wyczerpującego wyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nałożenia obowiązku w trybie art. 66 w zw. z art. 61 Prawa budowlanego; - art. 28 k.p.a. w zw. z art.66 i art. 61 Prawa budowlanego, poprzez przyjęcie, że adresatem obowiązku może być Prezydent Miasta [...] jako właściciel nieruchomości, podczas gdy zdolność prawną posiadają osoby prawne reprezentowane przez określone organy, a nie same organy; - art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 109 § 1 k.p.a., poprzez nie doręczenie zaskarżonej decyzji skarżącemu; - art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 109 § 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji w pozostałym zakresie, podczas gdy decyzja organu I instancji w ogóle nie została doręczona skarżącemu; - art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a., poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz jego analizy i w konsekwencji nałożenie obowiązku na Prezydenta Miasta [...]., podczas gdy okoliczności sprawy nie dawały do tego podstaw; - art.97 § 1 pkt 4 k.p.a., poprzez nie zawieszenie postępowania w sytuacji gdy zachodziły podstawy do zawieszenia do czasu rozstrzygnięcia postępowania prowadzonego przed Wojewodą [...] w przedmiocie komunalizacji, zwłaszcza iż po wyroku NSA z dnia 16 czerwca 2016 r. Wojewoda [...] wydał decyzję nr [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. w sprawie stwierdzenia nabycia przez Gminę [...] z mocy prawa z dniem [...] maja 1990 r., nieodpłatnie prawa własności nieruchomości państwowej, położonej w jednostce ewidencyjnej [...] w obrębie [...], S. W., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki: nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha, ujawnionej w księdze wieczystej nr [...], prowadzonej w przez Sąd Rejonowy Wydział Ksiąg Wieczystych w [...] a od decyzji tej pismem z dnia [...] lutego 2018r. odwołanie złożyła Gmina [...] oraz Skarb Państwa - reprezentowany przez Prezydenta Miasta [...] - art. 80 k.p.a., poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów wobec uznania, iż podmiotem właściwym w niniejszej sprawie jest Prezydent Miasta [...] reprezentujący Skarb Państwa, pomimo, iż w księdze wieczystej nr [...] jako właściciel figuruje Skarb Państwa - Prezydent Miasta [...] wobec uznania, że aktualny etap postępowania pozwala na ustalenie podmiotu właściwego do wykonania obowiązku, także wobec uznania, iż fakt że na przedmiotowej działce jest zlokalizowana m.in. infrastruktura kolejowa oraz że działka została objęta decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] grudnia 2009 r. w sprawie ustalenia terenów , przez które przebiegają linie kolejowe nie powoduje, że podmiotem właściwym w sprawie są Spółki Akcyjne: [...] czy [...] oraz wobec przyjęcia, iż "kładka zlokalizowana nad liniami kolejowymi, pozwalająca na bezkolizyjne przekroczenie torów kolejowych przez pieszych może być zarządzana przez podmioty odpowiedzialne za utrzymanie drogi, ciągu pieszego", a tym samym wobec przyjęcia jako podstawy nałożenia obowiązku samego ogólnego stwierdzenia takiej możliwości bez poparcia powyższego odpowiednimi ustaleniami faktycznymi wskazującymi na zaistnienie takiego stanu w przedmiotowej sprawie. - art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez przyjęcie jako wskazania co do dalszego postępowania zastosowanie domniemania wiarygodności ksiąg wieczystych, podczas gdy NSA w wyroku z dnia 22 maja 2013 r. (sygn. akt II OSK 193/12) nie przesądził, iż adresatem decyzji powinien być bezwzględnie Skarb Państwa, lecz wskazał na aktualnego właściciela nieruchomości, biorąc pod uwagę fakt, iż wynikający z księgi wieczystej wpis prawa własności może ulec zmianie w wyniku prowadzonych postępowań administracyjnych; - art. 66 w zw. z art. 61 Prawa budowlanego, poprzez niewłaściwe ich zastosowanie i przyjęcie, że podmiotem odpowiedzialnym za utrzymanie przedmiotowej kładki jest zarządca drogi, podczas gdy kładka stanowi element infrastruktury kolejowej; - art. 19 ust. 2 pkt 4 w zw. art. 4 pkt 2, 12 i 13 ustawy o drogach publicznych, poprzez błędne ich zastosowanie i przyjęcie, że przedmiotowa kładka stanowi drogowy obiekt inżynierski, a co za tym idzie, podmiotem odpowiedzialnym za utrzymanie jej jest zarządca drogi, podczas gdy kładka stanowi element infrastruktury kolejowej; - art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2017 r. poz. 2117 ze zm.) w zw. z art. 3 pkt 2 i 3 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2012/34/UE z dnia 21 listopada 2012 r. w sprawie utworzenia jednolitego europejskiego obszaru kolejowego (Dz. U. UE L 2012.343.32), poprzez ich pominięcie, podczas gdy przedmiotowa kładka stanowi element infrastruktury kolejowej w rozumieniu wskazanych aktów normatywnych, a co za tym idzie, utrzymanie jej nie należy do zarządcy drogi. Skarżący podniósł, że przedmiotowa kładka została wybudowana w latach [...]-tychi służyła ściśle do obsługi infrastruktury kolejowej (lokomotywownia, parowozownia, peron, budynki kolejowe), jak wynika z karty ewidencyjnej obiektu, będącej w roku 1999 w posiadaniu Dyrekcji [...]Wydział [...] w K.. W skardze podkreślono, że zgodnie z wypisem z rejestru gruntów, według stanu na dzień [...] grudnia 1990 r. jako właściciel pierwotnej działki nr [...] (z podziału której powstały działki [...] i [...]) wpisany był Skarb Państwa – [...] Dyrekcja [...] Co więcej, nieruchomość ta od założenia ewidencji gruntów i budynków, tj. od 1968 r. wpisana była jako tereny kolejowe we władaniu [...]. Działka ta obejmowała: tereny stacji kolejowej S. P. - od 1975 r. nazwa [...] - S., powstałej w 1885r.; teren stacji kolejowej G. - obecnie D. G. W., datowanej na 1990 r. oraz cały teren zajęty pod tory kolejowe linii nr [...] w granicach S. : lokomotywownię i inne urządzenia związane z linią kolejową historycznej kolei I.-D.. Zdaniem skarżącego działka nr [...] nie stanowi działki drogowej, lecz jest zajęta pod infrastrukturę kolejową i znajduje się w granicach terenu zamkniętego [...]. Potwierdza to nie tylko wypis z ewidencji gruntów i budynków, ale i decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju nr 3 z dnia 24 marca 2014 r. w sprawie ustalenia terenów, przez które przebiegają linie kolejowe, jako terenów zamkniętych (Dz. Urz. MR z 2014 r. poz. 25 ze zm. - LP. 7177). Ponadto kładki nad torami stanowią budowle kolejowe w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa ruchu kolejowego czego przykładem jest załącznik do zarządzenia nr [...] zarządu [...] S. A. z dnia [...] października 2005 r. w sprawie warunków technicznych dla kolejowych obiektów inżynierskich [...] ([...]), które także obejmuje kładki dla pieszych zdefiniowane w nim jako obiekty inżynieryjne umożliwiające przeprowadzenie nad linią kolejową lub inną przeszkodą ciągu ruchu pieszego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jego oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi wywiedzionej do tutejszego Sądu jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2018r. utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2017r., którą na podstawie art. 66 ust 1 pkt 3 i ust 2 Prawa budowlanego nałożono na Skarb Państwa- Prezydenta Miasta [...] obowiązek usunięcia nieprawidłowości stanu technicznego ww. kładki dla pieszych, zgodnie z oceną stanu technicznego pn. "Opinia budowlana Nr [...] dotycząca stanu technicznego i stateczności kładki dla pieszych na stacji D. G. - S. P..", sporządzoną przez dr inż. K. K. w lipcu 2017 r., jednocześnie dokonując korekty terminu wykonania tego obowiązku. Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji jest art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane , zgodnie z którym, w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Należy także zauważyć, że przedmiotem sporu w sprawie niniejszej jest nie zakres nałożonych przez organ obowiązków, których skarżący nie kwestionuje, a kwestia prawidłowego określenia adresata decyzji wydanej na podstawie art. 66 ust 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Należy podkreślić, że tryb postępowania ustalony w art. 66 Prawa budowlanego służy wyegzekwowaniu obowiązków określonych w art. 61 Prawa budowlanego, jakie ustawodawca nałożył na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego w zakresie jego utrzymania i użytkowania. Stąd też, na podstawie art. 66 Prawa budowlanego, określone nakazy w drodze decyzji mogą być kierowane do właścicieli lub zarządców obiektów budowlanych w celu usuwania nieprawidłowości związanych z naruszeniem zasad prawidłowego utrzymania i użytkowania obiektu budowlanego. W orzecznictwie sądowym oraz doktrynie ugruntowany jest podzielany także przez orzekający w niniejszej sprawie skład Sądu pogląd, zgodnie z którym stronami postępowania prowadzonego na podstawie art. 66 Prawa budowlanego są jedynie właściciele lub zarządca obiektu budowlanego objętego postępowaniem. Podnieść trzeba, że kwestia adresata decyzji w sprawie niniejszej była już przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego , który wyrokiem z dnia 22 maja 2013 r., sygn. akt II OSK 193/12, uchylił wyrok WSA w Warszawie z dnia 1 września 2011r. sygn.akt VII SA/Wa 495/11 oraz decyzję Głównego Inspektora Nadzoru budowlanego Nr [...] z 21 grudnia 2010r. a także poprzedzającą ją decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2010 r., którą obowiązek usunięcia nieprawidłowości w stanie technicznym przedmiotowej kładki dla pieszych został nałożony na przedsiębiorstwo [...] S.A Odział Gospodarowania Nieruchomościami w K.. Wbrew twierdzeniom skargi, Naczelny Sąd Administracyjny w sposób jednoznaczny wskazał, że w księdze wieczystej [...] prowadzonej dla nieruchomości obejmującej działkę nr [...] jako właściciel figuruje Skarb Państwa – Prezydent Miasta [...] więc nie może być wątpliwości, kto powinien być adresatem decyzji wydanej na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego. NSA wskazał nadto, że" ponownie rozpoznając sprawę organy nadzoru budowlanego skierują decyzję wydaną w sprawie do aktualnego właściciela działki nr [...] na której znajduje się kładka, gdyż mając na uwadze treść decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2012 r. ustalenia w tym zakresie mogą ulec zmianie, jeżeli decyzja ta nabierze walorów ostateczności." W tym miejscu należy wyjaśnić, że ocena prawna oraz wskazania co do dalszego postępowania, wyrażona przez Sąd w powyższej sprawie na podstawie art. 153 p.p.s.a. wiązała organ przy wydawaniu kolejnej decyzji w sprawie niniejszej. Zgodnie z art. 153 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Ponieważ ocena ta i wskazania, stosownie do art. 141 § 4 p.p.s.a., formułowane są w uzasadnieniu wyroku, moc wiążącą ma nie tylko samo rozstrzygnięcie ale i uzasadnienie. W konsekwencji, przez ocenę prawną należy rozumieć wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Ocena prawna może dotyczyć zarówno samej wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, jak i braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią natomiast z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie administracyjne. Dodać należy, iż przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Należy podkreślić, że Naczelny Sąd Administracyjny orzekał w sprawie w sytuacji gdy wydana została decyzja Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2012r., stwierdzająca nabycie przez Gminę [...] z mocy prawa z dniem [...] maja 1990r. nieodpłatnie własności działki nr ew. [...] i [...]. Decyzja ta ostatecznie została uchylona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 czerwca 2016r. Orzekając w sprawie w dniu [...] stycznia 2018r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego rozstrzygał w analogicznym stanie prawnym , bowiem w dniu [...] stycznia 2018r. Wojewoda [...] ponownie stwierdził nabycie własności przedmiotowej działki przez Gminę [...] Decyzja ta nie posiadała waloru ostateczności i nie dokonała zmian w Księdze Wieczystej, która zgodnie z wyrokiem NSA stanowi o statusie właściciela gruntu, zobowiązanego do usunięcia nieprawidłowości na podstawie art. 66 ust 1 Prawa budowlanego. Przy czym w świetle uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego bez znaczenia pozostaje zakwalifikowanie przedmiotowej kładki jako drogowy obiekt inżynierski w rozumieniu art. 4 pkt 12 i 13 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych- jak uczynił to organ odwoławczy, czy jako element infrastruktury kolejowej – art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 28 marca 2003r. o transporcie kolejowym – jak tego chce skarżący. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi, należy uznać je za chybione. Adresat decyzji [...] Wojewódzkiego inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] z dnia [...] września 2017r. został określony prawidłowo. Fakt, że organ wskazał Prezydenta Miasta [...] ( reprezentującego Skarb Państwa) oznacza ,że adresatem decyzji określił właściciela nieruchomości ujawnionego w Księdze Wieczystej. Brak było także podstaw do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., do czasu rozstrzygnięcia postępowania prowadzonego przed Wojewodą [...] w przedmiocie komunalizacji. Zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Wyjaśnić przy tym należy, że chodzi tu o bezwzględne uzależnienie rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji w sprawie głównej, od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego powinno więc zależeć rozpatrzenie sprawy administracyjnej w ogóle, nie zaś wydanie pozytywnej lub negatywnej dla wnioskodawcy decyzji. W świetle ugruntowanego stanowiska orzecznictwa i doktryny zagadnieniem wstępnym w rozumieniu przepisu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. mogą być wyłącznie zagadnienia prawne, które albo ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki decyzji, albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej. Obowiązek wyjaśnienia sprawy pod względem faktycznym i prawnym należy do organu administracji publicznej prowadzącego postępowanie. Należy zatem przyjąć, że zagadnieniem wstępnym w rozumieniu powołanej regulacji może być tylko zagadnienie prawne, którego rozstrzygnięcie należy do właściwości innego organu lub sądu i zagadnienie to może być odrębnym przedmiotem postępowania przed takim organem lub sądem. Nie chodzi tu zatem o wyjaśnienie nawet poważnych wątpliwości dotyczących aspektów prawnych sprawy będącej przedmiotem postępowania administracyjnego, lecz o rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego przez inny organ lub sąd. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazano, że "organ, przed którym toczy się postępowanie w sprawie głównej, musi ustalić związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, a zagadnieniem wstępnym. O takiej zależności przesądza treść przepisów prawa materialnego, stanowiących podstawę prawną decyzji administracyjnej. Powyższa zależność musi być bezpośrednia. Gdy w sprawie wyłania się zagadnienie, które wykazuje jedynie pośredni związek z rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji, nie ma ono charakteru zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. Mogą wiązać się z nim określone skutki, ale powstanie takiego zagadnienia nie rodzi obowiązku zawieszenia postępowania administracyjnego" (wyrok NSA z dnia 28 maja 2008 r., sygn. akt II OSK 1698/07, publ. w Internecie, w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/ – dalej: "CBOSA"). Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 11 stycznia 2017 r. sygn. akt II OSK 803/16, "Samo stwierdzenie, że wynik innego postępowania może mieć, a nawet niewątpliwie będzie miał wpływ na losy rozpoznawanej sprawy, nie daje jeszcze podstaw do zawieszenia postępowania". Rozstrzygnięcie postępowania komunalizacyjnego w odniesieniu do działki nr ew. [...] nie stanowi zagadnienia prejudycjalnego dla postępowania w ramach nadzoru budowlanego w odniesieniu do przedmiotowej kładki dla pieszych nie było więc podstaw prawnych dla zawieszenia niniejszego postępowania. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 11 stycznia 2017 r. sygn. akt II OSK 803/16, "Samo stwierdzenie, że wynik innego postępowania może mieć, a nawet niewątpliwie będzie miał wpływ na losy rozpoznawanej sprawy, nie daje jeszcze podstaw do zawieszenia postępowania". Zdaniem Sądu, nie można zarzucić organom naruszenia przepisów prawa materialnego ani procesowego wskazanych w skardze, które mogłoby uzasadniać odmienne rozstrzygnięcie sprawy. Dokonano prawidłowej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, zgodnie z obowiązującymi przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. Z tych wszystkich względów, Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U 2018r., poz.1302).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło