VII SA/Wa 86/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), , Sędzia WSA Mariola Kowalska, Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, , Protokolant sekr. sąd. Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi W.K. i K.K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2009 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego skargę oddala Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2009r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej k.p.a., po ponownym rozpatrzeniu odwołania W. i K.K., w związku z wyrokiem Wojewódzkiego. Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 września 2008r., sygn. akt VII SA/Wa 829/08 uchylającym decyzję z dnia [...] kwietnia 2008r.- umorzył postępowanie odwoławcze od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2008r., umarzającej postępowanie w sprawie dobudowy zjazdu z drogi wojewódzkiej nr [...], na ul. [...] (km. 15+142), ze stacji benzynowej w [...]. Organ wskazał, że zjazd położony jest na trzech działkach: nr [...] (zarząd Wojewódzki Zarząd Dróg w [...]), nr [...] oraz nr [...] (własność A. i H.K.). Żadna z ww. działek nie graniczy bezpośrednio z działkami W. i K.K. o nr [...] i [...]. Działki nr [...] i nr [...] rozdziela działka nr [...] T.C., natomiast działka nr [...] leży po przeciwnej stronie drogi nr [...] i nie jest położona naprzeciw działek nr [...] i [...]. Organ podkreślił, że ustalenie stron postępowania winno być przeprowadzone w oparciu o art. 28 k.p.a. Wskazał, że nie istnieje norma prawna, z której treści K. i W.K. mogliby wywieść swój interes prawny. Zdaniem organu, z uwagi na to, że żadna z działek skarżących nie graniczy bezpośrednio z działkami, na których położony jest zjazd, interesu prawnego skarżących nie da się wywieść zarówno z art. 140 Kodeksu cywilnego, jak i innych przepisów materialnego prawa administracyjnego. Rozstrzygnięcie organu nie ma zatem wpływu na wykonywanie prawa własności przez skarżących. Skargę na powyższą decyzję złożyli W. i K.K., wnosząc o jej uchylenie, jako rażąco naruszającej prawo. Wskazali, że żadna z działek: [...] i [...] nie graniczy bezpośrednio z ich działkami, gdyż rozdziela je działka nr [...]. Jednak podziału geodezyjnego dokonano niezgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego m. [...] i doprowadzono do wydzielenia sztucznego separatora, w postaci działki nr [...] T.C., prywatnie teścia inwestora. Działka ta ze względu na swoją szerokość (3m) nie posiada żadnej wartości budowlanej, a jej powstanie miało na celu jedynie wyeliminowanie skarżących z postępowania. Prawa skarżących w postępowaniu dotyczącym zjazdu były przyznawane przez Sądy wielokrotnie, jednak są one później pomijane przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Słusznie zauważył NSA w jednym z wyroków, że interes prawny skarżących wynika wprost z art. 140 k.c. Niestety, po raz kolejny nie jest to tak oczywiste dla organu. Skarżący nadmienili, że Sąd Rejonowy w [...] w wyroku z dnia [...] lutego 2009r. stwierdził, że stację paliw, do której dobudowano przedmiotowy zjazd, wybudowano w wyniku popełnienia przestępstwa. Sąd skazał osoby związane z powstaniem tego obiektu, w tym inwestora, na kary pozbawienia wolności oraz zakaz pełnienia funkcji publicznych. Wspomnieli, że sprawę WINB w [...], co do zjazdów i odbioru stacji benzynowej w [...], Minister Sprawiedliwości przekazał Prokuraturze Okręgowej w [...]. Skargę na ww. decyzję złożyli p.p. K. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 czerwca 2009r. uchylił zaskarżoną decyzję wskazując, że organ II instancji winien był ocenić, czy postępowanie dotyczy interesu prawnego lub obowiązku odwołujących i czy mogą oni żądać ochrony prawnej w postaci wydania aktu administracyjnego, gdyż brak bezpośredniego graniczenia działek z terenem inwestycji nie przesądza o braku interesu prawnego. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 16 września 2010r. uchylił powyższy wyrok i przekazał sprawę Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. NSA podniósł, że Sąd nie wskazał przepisu procedury administracyjnej, któremu uchybił organ II instancji umarzając postępowanie odwoławcze. Kwestia przymiotu strony miała rozstrzygające znaczenie i była rozważana przez organ odwoławczy w odniesieniu do art. 28 k.p.a. Sąd II instancji podkreślił ponadto, że kwestionowana przez skarżących decyzja organu I instancji nie rozstrzygała sprawy merytorycznie. Organ bowiem umorzył postępowanie uznając się niewłaściwym rzeczowo do prowadzenia postępowania w tej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po ponownym rozpatrzeniu skargi, zważył co następuje: Na wstępie podkreślić trzeba, że niniejsza sprawa, jak to już wskazano wyżej, była przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wobec treści art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.),dalej p.p.s.a., sąd któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Mając zatem na uwadze stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawione w powołanym wyżej wyroku z dnia 16 września 2010r., przypomnieć trzeba, że z przepisów kodeksu postępowania administracyjnego jednoznacznie wynika, iż postępowanie odwoławcze nie może być prowadzone z urzędu, gdyż - w myśl art. 127 § 1 k.p.a. - wszczyna się je wyłącznie na skutek odwołania złożonego przez stronę postępowania. Oznacza to, że aby mogło zostać skutecznie wszczęte postępowanie odwoławcze, a w konsekwencji, aby postępowanie to mogło zostać zakończone wydaniem orzeczenia merytorycznego, w postępowaniu tym musi zostać wykazane, iż podmiot, który wniósł środek zaskarżenia, posiada przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., tzn., że jego interesu prawnego dotyczy dany akt lub czynność. Ustalenie przez organ odwoławczy, że wnoszący odwołanie nie jest stroną postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. następuje w formie decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Badanie istnienia interesu prawnego powinno nastąpić w toku rozpoznania odwołania na podstawie stanu faktycznego wynikającego z dowodów zebranych przez organ I instancji wraz z ewentualnym ich uzupełnieniem zgodnie z art. 136 k.p.a. Stroną postępowania administracyjnego, stosownie do przepisu art. 28 k.p.a., jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. O tym, czy określonemu podmiotowi przysługują uprawnienia strony, a więc czy ma on interes prawny w rozstrzygnięciu sprawy, przesądzają przepisy prawa materialnego, z których wynikają dla tego podmiotu określone prawa lub obowiązki. Stanowisko to jest ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych. Dodać przy tym trzeba, że w orzecznictwie i piśmiennictwie wskazuję się również - jak zasadnie wskazał organ odwoławczy, że - w świetle art. 140 k.c. - właściciel nieruchomości sąsiedniej ma interes sprawny do uczestniczenia jako strona w postępowaniach administracyjnych, w których może zapaść decyzja tak kształtująca sposób korzystania z sąsiedniej nieruchomości, iż będzie to miało wpływ na wykonywanie prawa własności przez właściciela nieruchomości sąsiedniej. W związku z powyższym w tym miejscu przypomnieć trzeba, że skarżący złożyli odwołanie od decyzji z dnia [...] lutego 2008r., którą umorzono postępowanie w sprawie dobudowy spornego zjazdu z drogi wojewódzkiej nr [...] - wobec uznania braku właściwości rzeczowej przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego do rozpoznania tej sprawy. Nie można było zatem przyjąć, że decyzja ta miała jakikolwiek wpływ na wykonywanie przez skarżących prawa własności na działkach nr [...] i [...]. Niezależnie Sąd miał również na uwadze, że działki skarżących nie graniczą bezpośrednio z ww. zjazdem - co wprawdzie nie przesądza automatycznie o braku interesu prawnego - tym niemniej z okoliczności faktycznych ustalonych przez organ odwoławczy wynika jednoznacznie, że usytuowanie zjazdu w żaden sposób nie ogranicza skarżących w wykonywaniu prawa własności, zarówno na działce nr [...], jak i na działce nr [...]. Działkę nr [...] oddziela bowiem od zjazdu działka [...] T.C., natomiast działka [...] położona jest po drugiej stronie drogi wojewódzkiej nr [...], jaką stanowi ul. [...] i nie leży na wysokości działek p.p. K. W konsekwencji nie można było przyjąć, że w rozpoznawanej sprawie istnieje przepis prawa materialnego, na podstawie którego skarżący mogliby wywodzić swój własny interes prawny. W świetle przedstawionej argumentacji bez wpływu na rozstrzygnięcie pozostawały zatem podnoszone w skardze okoliczności, że wjazd wykonano samowolnie, jak również to, że stacja paliw została wzniesiona w wyniku przestępstwa. Zasadnie zatem organ odwoławczy uznając, że p.p. K. nie przysługuje przymiot strony w niniejszej sprawie umorzył postępowanie odwoławcze stosownie do treści art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Z przedstawionych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny Warszawie uznał zarzuty skargi za nieuzasadnione a biorąc dodatkowo pod uwagę, że nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy - skargę oddalił, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U Nr 153, poz. 1270 ze zm.).