VII SA/Wa 867/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Maciej Majewski po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy M. K. w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2018 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy umorzenia w części należności głównej i rozłożenie opłaty legalizacyjnej na raty postanawia: odmówić M. K. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął uzupełniony przez M. K. formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy w którym wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i trójką dzieci. Wnioskodawca wskazał, że jest rencistą drugiej grupy, jego żona nie pracuje i zajmuje się wychowywaniem dzieci w wieku 16, 17 i 18 lat. Jedna z córek wnioskodawcy leczy się na poważną chorobę, druga z córek w 2018 r. urodziła syna. Rodzina wnioskodawcy otrzymuje pomoc z społeczną w formie obiadów dla dzieci. Wnioskodawca posiada dom mieszkalny we współwłasności o pow. 100 m2 z czego 50 m2 jest własnością siostry wnioskodawcy, wnioskodawca posiada ponadto mieszkanie o pow. 50 m2, nie wskazał posiadania innego majątku. Dochód w rodzinie wnioskodawcy to 1 780 zł., na który składają się renta wnioskodawcy 780 zł., świadczenie rządowe 500 plus (na dwójkę dzieci), zasiłek rodzinny w wys. 260 zł. Zobowiązania i stałe wydatki wnioskodawca wskazał na media 100 zł., leczenie 100 zł. ubezpieczenie majątku 50 zł. W sprawie zważono, co następuje. Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko faktyczny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie wnioskującej. Prawo pomocy obejmować zatem powinno osoby, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Strona musi zatem wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej zasady. W postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 marca 2012 r. sygn. akt II OZ 131/12 Sąd ten wskazał, że instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób, które wykażą, że znajdują się w trudnej sytuacji materialnej. Do osób tych można zaliczyć osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe (Lex nr 1121260). Rozpoznając złożony przez M. K. wniosek należy wskazać, że wnioskodawca nie wykazał, by jego sytuacja materialna była tak trudna by kwalifikowała do przyznania prawa pomocy. Przede wszystkim należy wskazać, że wnioskodawca nie przedstawił swojej sytuacji w sposób pełny i wyczerpujący. Z informacji zawartych w aktach sprawy wynika, że wnioskodawca posiada działkę rolną o pow. 460 m2, działkę rolno-budowlaną oraz działkę budowlaną nad morzem w miejscowości [...] o pow. 860 m2 zabudowaną budynkiem z przeznaczeniem na pensjonat (90 miejsc noclegowych). Wnioskodawca posiada dwa samochody osobowe: mercedes benz z 1996 r. oraz opel astra z 1997 r. Ww. składników majątku – zwłaszcza posiadanych wszystkich nieruchomości, a które zostały ustalone w toku postępowania administracyjnego, wnioskodawca nie wskazał w formularzu PPF. Tym samym przedstawił swoją sytuację w sposób wybiorczy i niepełny, i znacząco osłabił wiarygodność swojego wniosku. Należy również wskazać, niezależnie od powyższego, że rodzina wnioskodawcy nie wykorzystuje w pełni swoich możliwości zarobkowych. Dzieci wnioskodawcy nie są w wieku, który wymagałby roztaczania nad nimi stałej opieki, nie ma więc żadnych przeciwwskazań, by małżonka wnioskodawcy podjęła stałą, albo dorywczą pracę. Brak jest podstaw do przerzucania kosztów finansowania niniejszej sprawy sądowej na społeczeństwo w sytuacji, gdy rodzina wnioskodawcy z sobie tylko znanych przyczyn nie chce wykorzystać pełni swoich możliwości finansowych. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że skarżący nie wskazał okoliczności, które mogłyby świadczyć o jego szczególnie trudnej sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie mu prawa pomocy. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.