VII SA/Wa 874/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Mariola Kowalska, , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi P. M. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy podjęcia zawieszonego postępowania I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego P. M. kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym postanowieniem nr [...] z dnia [...] lutego 2015 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu zażalenia P. M., utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r., odmawiające podjęcia postępowania administracyjnego zawieszonego postanowieniem nr [...] z dnia [...] marca 2012 r. do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia przez Starostę [...] wniosku pełnomocnika [...] S.A. z dnia 30 stycznia 2012 r. w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości poprzez udzielenie zezwolenia na zajęcie nieruchomości gruntowej nr ew. [...] w miejscowości [...], gm. [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że pismem z dnia 29 września 2014 r. P.M. zwrócił się z wnioskiem o podjęcie postępowania zawieszonego postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] Nr [...] z dnia [...] marca 2012r na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Zdaniem organu przesłanka zawieszenia postępowania nie ustała, wobec czego należało odmówić podjęcia zawieszonego postępowania. Organ wskazał, że z treści zażalenia wynika, iż strona kwestionuje zasadność zawieszenia postępowania administracyjnego oraz istnienie zagadnienia wstępnego w niniejszej sprawie, jednak – w ocenie organu – argument ten nie może stanowić podstawy do podjęcia postępowania przez organ powiatowy. Stwierdził, że strona miała sposobność wyrazić swój sprzeciw wobec zawieszenia postępowania poprzez wniesienie zażalenia na postanowienie z dnia [...] marca 2012r i z takiej możliwości nie skorzystała , czym uniemożliwiła organowi drugiej instancji dokonanie oceny wystąpienia podstaw i prawidłowości zawieszenia postępowania. W ocenie organu odwoławczego na obecnym etapie postępowania może on badać jedynie, czy wystąpiły przesłanki do podjęcia postępowania, tj. czy rozstrzygnięte zostało zagadnienie wstępne. Jak wynika z akt organu powiatowego w dalszym ciągu nie ustąpiły przyczyny, które były podstawą do zawieszenia postępowania w sprawie. Organ wystąpił do K. S. (pełnomocnika [...] S.A.) z wezwaniem dostarczenia dokumentów z rokowań przeprowadzonych ze spadkobiercami K. K., którzy stali się współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości. Starosta [...] nie zakończył zatem postępowania wydaniem prawomocnego rozstrzygnięcia w materii stanowiącej zagadnienie wstępne bądź w inny sposób przewidziany prawem. Z tego względu nie ma podstaw do podjęcia zawieszonego postępowania na podstawie art. 97 § 2 k.p.a. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na wyżej opisane rozstrzygnięcie wniósł P. M., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając naruszenie: 1) naruszenie art.138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. oraz art. 29 k.p.a. poprzez wydanie postanowienia względem nieistniejącej osoby prawnej w postaci [...] – [...] spółki akcyjnej, co doprowadziło do wydania postanowienia dotkniętego wadą nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 126 k.p.a. oraz art. 101 § 3 k.p.a.), 2) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia o odmowie podjęcia postępowania na skutek błędnej wykładni art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz 97 § 2 k.p.a., polegającej na przyjęciu, że: a) przy rozpoznawaniu wniosku o podjęcie postępowania nie jest dopuszczalna ocena podstawy zawieszenia postępowania, b) postępowanie w sprawie ograniczenia własności nieruchomości, polegającego na zezwoleniu na posadowienie na niej urządzeń przesyłowych, ma charakter prejudycjalny względem sprawy dotyczącej legalności wybudowania tych urządzeń przesyłowych. Skarżący wskazał, że organ powinien ustalić następcę prawnego nieistniejącej spółki i wobec niego prowadzić postępowanie. Ponadto powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2009 r., sygn. akt I OSK 1385/09 skarżący stanął na stanowisku, iż w przypadku błędnego zawieszenia postępowania strona powinna wnieść o jego podjęcie. Brak jest podstaw dla przyjęcia, że niezłożenie przez stronę zażalenia na błędne postanowienie o zawieszeniu postępowania wyłącza możliwość późniejszej oceny jego zasadności. Podniósł także, że sprawa administracyjna dotycząca ograniczenia własności nie ma cech zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. i nie mogła uzasadniać zawieszenia postępowania, co nakazywało jego podjęcie na skutek złożonego wniosku. Podnosząc powyższe, skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia i postanowienia go poprzedzającego w zakresie dotyczącym [...] – [...] S.A. i uchylenie zaskarżonego postanowienia i postanowienia go poprzedzającego w pozostałym zakresie oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Uwzględnienie skargi przez sąd następuje jedynie w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. Rozpoznając sprawę w tak ustalonym zakresie kompetencji, w ocenie Sądu skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodzić należy się z zarzutem skargi, że przy rozpoznawaniu wniosku o podjęcie postępowania dopuszczalna jest ocena podstawy zawieszenia postępowania. Argumenty organu, że nieskorzystanie z prawa do wniesienia zażalenia uniemożliwia organowi odwoławczemu jej zbadanie, należy uznać za nietrafny, bowiem organ ma obowiązek skontrolowania, czy powód wskazany w postanowieniu o zawieszeniu postepowania mieści się w ustawowym katalogu przesłanek zawieszenia. Kontroli takiej organy administracji publicznej winny dokonywać zarówno z urzędu, jak i na wniosek strony i w szczególności organ odwoławczy, którego obowiązkiem jest czuwanie nad prawidłowością postępowania i korygowanie błędów organu pierwszej instancji, nie może się od niej uchylać, twierdząc, że skoro strona nie skorzystała z zażalenia na postanowienie o zawieszeniu postępowania, to taka kontrola jest niemożliwa. Zarówno organ pierwszej instancji, jak i drugiej skupiły się na tym, że postępowanie w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości poprzez udzielenie zezwolenia na zajęcie nieruchomości gruntowej nr ew. [...] w miejscowości [...], gm. [...] przed Starostą [...] nie zostało zakończone. Tymczasem pierwszą czynnością organu sprawdzającego, czy istnieją podstawy do podjęcia zawieszonego postępowania, powinno być ustalenie, czy istniała przesłanka do jego zawieszenia. W przeciwnym razie w obrocie mogłoby pozostawać – bez możliwości jakiejkolwiek kontroli – postanowienie, które w ogóle nie powinno zapaść z uwagi na brak podstawy do zawieszenia postępowania. Na obecnym etapie postępowania w sprawie linii energetycznej przebiegającej przez działkę o nr. ew. [...], stanowiącą własność skarżącego, przesądzone zostało, że została ona wybudowana bez pozwolenia na budowę (wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 stycznia 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 1791/08 oraz z dnia 9 czerwca 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 673/10). W tej sytuacji Sąd nie dostrzega, aby między faktem, że na nieruchomości skarżącego znajduje się samowolnie wybudowany fragment linii energetycznej, a – jak wynika z akt administracyjnych – nieudolnie prowadzonym przez spółkę będącą właścicielem tej linii postępowaniem, zmierzającym do uzyskania w trybie art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r., poz. 1774) ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości o nr. ew. [...] poprzez udzielenie zezwolenia na zajęcie nieruchomości gruntowej, na którym docelowo spółka zamierza postawić dodatkowy słup w ramach przebudowy linii energetycznej, istniał związek, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Pod pojęciem "zagadnienia wstępnego" rozumieć należy kwestię prawną, która nie była jeszcze prawomocnie przesądzona na właściwej drodze, wyłaniającą się w toku postępowania administracyjnego, gdy jej uprzednie rozstrzygnięcie, a więc poprzedzające rozpatrzenie sprawy, leży w kompetencji innego organu lub sądu. Konieczne jest przy tym istnienie bezpośredniej zależności pomiędzy uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego, a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Przy czym nie chodzi tu o konieczność wyjaśnienia nawet poważnych wątpliwości dotyczących aspektów prawnych sprawy, lecz o rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego, bez rozstrzygnięcia którego nie jest możliwe wydanie orzeczenia w sprawie głównej. Stąd, przepis art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. wymaga istnienia między rozstrzygnięciem sprawy, a zagadnieniem wstępnym związku bezpośredniego, rozumianego jako bezwzględne uzależnienie rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W przypadku braku takiego związku, zawieszenie postępowania na tej podstawie nie jest dopuszczalne. W niniejszej sprawie zdaniem Sądu organ może, prowadzić postępowanie, o którym mowa w art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane, niezależnie od wyniku postępowania przed Starostą [...], bowiem postępowanie to nie ma wpływu na fakt prowadzenie postępowania, które dotyczy wybudowanej w warunkach samowoli budowlanej przedmiotowej linii elektroenergetycznej. Postępowanie w sprawie ograniczenia własności nieruchomości nie może więc wpłynąć na postępowanie w sprawie linii elektroenergetycznej wybudowanej w latach 1983-84 bez wymaganego pozwolenia na budowę. Wobec naruszenia przez organ art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. należało uchylić zarówno zaskarżone postanowienie, jak i postanowienie je poprzedzające. Ponownie rozpoznając sprawę, organ weźmie pod uwagę wiążącą ocenę prawną, a także ustali, jaki podmiot jest następcą prawnym [...] S.A. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 135 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) należało orzec jak w sentencji wyroku.[pic]