VII SA/Wa 89/23

WyrokWSA w Warszawie2023-04-18

Skład orzekający: Grzegorz Rudnicki, Bogusław Cieśla, Justyna Wtulich-Gruszczyńska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy właściciel sąsiedniej nieruchomości, który nie był stroną w postępowaniu o pozwolenie na budowę, ma interes prawny do żądania stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, ponieważ skarżący nie wykazał swojego interesu prawnego jako strony w postępowaniu. Interes prawny w sprawach dotyczących pozwolenia na budowę jest ograniczony do właścicieli nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu, zgodnie z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. W analizowanym przypadku inwestycja drogowa nie wprowadzała ograniczeń w zagospodarowaniu działek skarżącego, a kwestia zjazdu z drogi publicznej została już rozstrzygnięta negatywnie dla skarżącego w poprzednich postępowaniach.
Stan faktyczny
Skarżący A. D. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z 2009 r. udzielającej pozwolenia na budowę ulicy. Organy administracji (Wojewoda Mazowiecki, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego) umorzyły postępowanie, uznając, że skarżący nie jest stroną postępowania, ponieważ jego nieruchomości nie znajdują się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji drogowej i nie są nią w żaden sposób ograniczone. Skarżący kwestionował tę ocenę, podnosząc m.in. kwestię braku zjazdu z drogi publicznej na jego działkę oraz naruszenie jego prawa własności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Asesor WSA Justyna Wtulich-Gruszczyńska (spr.), , Protokolant sekretarz sądowy Grażyna Dmitruk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi A. D. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 listopada 2022 r. znak: DOA.7110.241.2022.KBL w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę Zaskarżoną decyzją z 3 listopada 2022 r., nr DOA.7110.241.2022.KBL Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako: "GINB") po rozpatrzeniu odwołania A. D. (dalej jako: "Wnioskujący", "Skarżący") od decyzji Wojewody Mazowieckiego z 29 czerwca 2022 r., nr 596/OPON/2022 umarzającej postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z [...] sierpnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę, utrzymał w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego. W niniejszej sprawie stan faktyczny i prawny przedstawiał się następująco: Starosta [...] decyzją z [...] sierpnia 2009 r., nr [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił Gminie Miasto [...] pozwolenia na budowę ulicy Baśniowej od km 0+000 do km 0+265,7 oraz odcinka ulicy Zielonej od km 0+265,7 do km 0+415,5 wraz z budową kanalizacji deszczowej na działkach nr ewid. [...]. W dniu 17 lutego 2022 r. do organu wpłynął wniosek A. D. o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z [...] sierpnia 2009 r. Po rozpatrzeniu wniosku Wojewoda Mazowiecki decyzją z 29 czerwca 2022 r., nr 596/OPON/2022 umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] o pozwoleniu na budowę. W uzasadnieniu Wojewoda Mazowiecki wskazał, że A. D., nie był uznany za stronę w postępowaniu zakończonym decyzją Starosty [...]. W odpowiedzi na wezwanie organu do wykazania interesu prawnego wnioskujący wskazał, iż powinien być uznany za stronę przedmiotowego postępowania z uwagi na fakt, że jest właścicielem działki sąsiedniej tj. działki o nr ew. [...] (wcześniej działki o nr ew. [...]). W ocenie organu wojewódzkiego materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie wykazuje, aby projektowana inwestycja powodowała jakiekolwiek ograniczenia dla nieruchomości należącej do wnioskującego, tj. działki nr ew. [...] położonej w [...]. Organ zaznaczył, że działka Wnioskującego znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie planowanej inwestycji, jednakże nie przesądza to z góry o konieczności uznania za stronę postępowania. Podkreślił, że działka Wnioskującego nie znajduje się w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji, ani nie jest objęta wnioskiem o pozwolenie na budowę. Oceniając wpływ inwestycji na otoczenie, a w konsekwencji legitymację Wnioskodawcy, organ stwierdził, że niniejsze zamierzenie inwestycyjne nie wprowadza jakichkolwiek ograniczeń w zagospodarowaniu działki stanowiącej własność Wnioskodawcy. Innymi słowy, Wnioskujący może bez przeszkód zagospodarować swoją działkę. Organ wskazał, że obszar oddziaływania przedmiotowej inwestycji słusznie obejmuje tylko działki objęte wnioskiem, zatem Wnioskodawca nie ma interesu prawnego, uprawniającego go do wzruszenia decyzji Starosty [...]. Podkreślił, że nawet w przypadku uznania, że A. D. powinien być stroną postępowania zakończonego decyzją Starosty [...] z [...] sierpnia 2009 r., nie można stwierdzić nieważności tej decyzji z uwagi na art. 156 § 2 Kpa, który stanowi, iż nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. W opinii Wojewody Mazowieckiego, wnioskodawca nie wykazał własnego indywidualnego interesu prawnego w niniejszej sprawie, tym samym nie przysługuje mu przymiot strony postępowania. Odwołanie od decyzji Wojewody Mazowieckiego z 29 czerwca 2022 r. wniósł A. D.. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako: "GINB") zaskarżoną decyzją z 3 listopada 2022 r., po rozpatrzeniu odwołania A. D. utrzymał w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w sprawie o pozwolenie na budowę prowadzone w zwykłym trybie, jak i trybach nadzwyczajnych krąg podmiotów uznanych za stronę powinien być identycznie ustalony na podstawie art. 28 ust 2 Prawa budowlanego, będącego normą szczególną w stosunku do art. 28 Kpa. Wyjaśnił, że przez obszar oddziaływania obiektu budowlanego, o którym mowa w art. 28 ust 2 Prawa budowlanego, należy rozumieć, stosownie do art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. Dodał, że z treści podnoszonych przez Wnioskodawcę zarzutów wynika, że kwestionuje on pozwolenie na budowę z uwagi na brak wykonania zjazdu z działki nr ew. [...] (fragment projektowanej ulicy [...]) na działkę nr ew. [...] która obecnie jest podzielona na działki o nr ewid. [...]. Wyjaśnił, że A. D. jest współwłaścicielem działki drogowej nr ewid. [...], która bezpośrednio sąsiaduje z ww. działką nr ew. [...] oraz właścicielem działek nr ew. [...] położonych w sąsiedztwie projektowanej ulicy [...] spośród których działka nr ew. [...] bezpośrednio przylega do objętej inwestycją ww. działki nr ew. [...] GINB zaznaczył, że w przypadku inwestycji o charakterze drogowym przy określeniu obszaru oddziaływania inwestycji należy uwzględnić treść art. 43 ust. 1 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1693 z późn. zm.). Wskazał, że z powyższego przepisu wynika, że obiekty budowlane przy drogach oraz niebędące obiektami budowlanymi reklamy umieszczone przy drogach poza obszarami zabudowanymi, powinny być usytuowane w odległości od zewnętrznej krawędzi jezdni drogi gminnej co najmniej 6 m w terenie zabudowy. Z porównania projektu zagospodarowania terenu przedmiotowej inwestycji z przesłaną przez Wnioskodawcę mapą projektowanego podziału działki nr ew. [...]wynika, że krawędź jezdni planowanej drogi znajduje się w odległości 2 m od granicy działki nr ew. [...], co oznacza, że obiekty budowlane na działce nr ew. [...]będą musiały być usytuowane przynajmniej 4 m od granicy ww. działki z projektowaną drogą. Organ zaznaczył, że aby ocenić czy rzeczywiście przedmiotowa inwestycja wprowadza ograniczenia w zabudowie ww. działki nr ew. [...] należy uwzględnić przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Wiejska - Graniczna", uchwalonego uchwałą Rady Miejskiej w [...] z 20 grudnia 2007 r., nr [...] (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2008 r. Nr 6, poz. 191). Zgodnie z § 8 pkt 10 ww. planu nieprzekraczalna linia zabudowy od ulicy Zielonej wynosi 5 m od linii rozgraniczającej (granica działki). Biorąc pod uwagę istniejące ograniczenia w zabudowie działki nr ew. [...] wynikające z treści miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, organ stwierdził, że realizacja ulicy Zielonej w sąsiedztwie działki nr ew. [...] nie zwiększa istniejących ograniczeń w zabudowie ww. nieruchomości Wnioskodawcy. Organ wyjaśnił, że prawomocnym wyrokiem z 23 maja 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 599/08, WSA w Warszawie stwierdził nieważność ww. uchwały Rady Miejskiej w [...] z [...] grudnia 2007 r., nr [...]. w części tekstowej i graficznej dot. działki nr ewid. [...], jedynie w zakresie ustalenia przebiegu układu komunikacyjnego, a nie przeznaczenia samej nieruchomości (8MNW). Tym samym skuteczne są zapisy uchwały odnośnie aktualnej działki nr ewid. [...] i jej przeznaczenia, a tym samym ograniczeń w zabudowie tej działki. Odnosząc się natomiast do argumentacji dotyczącej drugiej z działek Wnioskodawcy, która graniczy bezpośrednio z nieruchomością objętą inwestycją, tj. działki drogowej nr ew. [...], organ wskazał, że Wnioskodawca myli kwestię dostępu do drogi publicznej z obowiązkiem budowy zjazdu z drogi publicznej na prywatną działkę. Obie działki wnioskodawcy nr ew. [...] mają dostęp do drogi publicznej ponieważ przylegają bezpośrednio do ulicy [...]. Natomiast działki nr ew. [...] mają dostęp do ulicy [...] przez działkę nr ew. [...], działki nr ew[...] poprzez ulicę [...] a działka nr ew. [...] ma dostęp do ulicy [...]. Organ wyjaśnił, że czym innym jest budowa drogi, a czym innym budowa zjazdu na działkę. Zaznaczył, że zapewnienie dostępu działek należących do Wnioskodawcy do drogi publicznej nie jest z pewnością równoznaczne z obowiązkiem budowy przez Gminę drogi publicznej na działce nr ew. [...]. GINB wyjaśnił, że zgodnie z art. 29 ust. 1 i 2 ustawy o drogach publicznych budowa lub przebudowa zjazdu należy do właściciela lub użytkownika nieruchomości przyległych do drogi, po uzyskaniu, w drodze decyzji administracyjnej, zezwolenia zarządcy drogi na lokalizację zjazdu lub przebudowę zjazdu, z zastrzeżeniem ust. 2 (ust. 1). Dodał, że w przypadku budowy lub przebudowy drogi budowa lub przebudowa zjazdów dotychczas istniejących należy do zarządcy drogi (ust. 2). Jak wynika z akt sprawy przed wydaniem pozwolenia na budowę ulicy [...] nie istniał zjazd na działkę nr ew. [...] (przed podziałem na działkę nr ewid. [...]). Istnienia zjazdu nie potwierdza ani projekt zagospodarowania przedmiotowej inwestycji ani zdjęcia ze strony geoportal.gov.pl. Wnioskodawca nie może więc wywodzić swojego interesu prawnego z treści art. 29 ust. 2 ustawy o drogach publicznych. Powyższy interes prawny Wnioskodawcy nie wynika również z regulacji miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Organ podniósł, że z uwagi na fakt, że przedmiotowe rozstrzygnięcie zapadło z przyczyn formalnych, nie mógł się odnieść do merytorycznych zarzutów odwołania. Skargę na decyzję GINB z 3 listopada 2022 r., wniósł A. D. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: 1) art. 35, art. 36 Kpa poprzez uchybienie ustawowym terminom i nie wydaniu decyzji w określonym ustawowo terminie oraz nie podanie przyczyny niedotrzymania terminu; 2) art. 28 Kpa oraz art. 28 Prawa budowlanego poprzez pozbawienie przymiotu strony posiadającej interes prawny w oparciu o wadliwą wykładnię art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane i uznanie, że skarżący nie posiada przymiotu strony w procesie o wydanie pozwolenia na budowę, a co za tym idzie nie przysługuje mu uprawnienie do żądania stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Powiatowego w [...] z [...] sierpnia 2009 r., w sytuacji gdy prawidłowa wykładnia ww. przepisów wskazuje, że za stronę postępowania, która posiada interes prawny w postępowaniu o pozwolenie na budowę uznaje się zawsze właścicieli sąsiadujących nieruchomości, których mogą dotknąć skutki decyzji oraz bez względu na to, czy powstający po sąsiedzku obiekt jest budowany zgodnie z przepisami technicznymi, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, czy z naruszeniem tych przepisów, przez co skarżący został pozbawiony możliwości ochrony swoich uzasadnionych interesów prawnych oraz dostępu do drogi publicznej; 3) art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 oraz w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, iż nieruchomość objęta wymogami [...]", będąca własnością Skarżącego i bezpośrednio sąsiadująca z projektowaną drogą - ulicą Zieloną nie znajduje się na terenie obszaru oddziaływania projektowanej inwestycji, a tym samym Skarżącemu nie przysługuje status strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, jak i w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, podczas gdy prawidłowa wykładnia wskazuje, że o ile istnieje możliwość spowodowania negatywnego oddziaływania projektowanego obiektu na teren sąsiednich nieruchomości, uwzględniając wyniki analizy wyznaczonego obszaru oddziaływania, właściciele nieruchomości położonych na tym obszarze są stronami postępowania w sprawie pozwolenia na budowę oraz że wystarczy by Skarżący wskazał chociażby potencjalne źródła zagrożenia ze strony prowadzonej inwestycji by mógł zostać uznana za stronę postępowania, przez co doszło do nieposzanowania występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym niezapewnienia dostępu do drogi publicznej; 4) art. 28 Kpa., art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego stanowiące, iż stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu, rozumianego jako teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu, poprzez niedopuszczenie skarżącego do udziału w przeprowadzonym postępowaniu projektowym, jak i w postępowaniu zmierzającym do wydania decyzji pozwolenia na budowę drogi, co skutkuje brakiem dostępu do drogi publicznej, a tym samym rażącym naruszeniem procedury administracyjnej; 5) art. 156 § 1 pkt 2 Kpa poprzez jego niezastosowanie przez organ w sytuacji gdy wykazane zostało rażące naruszenie procedury administracyjnej i przepisów art. 28 Kpa., art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego w trakcie postępowania projektowego i postępowania zakończonego wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, podczas gdy nieruchomość skarżącego bezpośrednio przylega do planowanej inwestycji - ul. Zielonej, co oznacza, że w trakcie prowadzonych postępowań Skarżący został pozbawiony możliwości obrony swoich praw i interesów prawnych; 6) art. 64 ust. 1 i ust 2 Konstytucji, który stanowi, że Prawo własności jest prawem konstytucyjnie chronionym i ochrona ta jest dla wszystkich równa oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji, który stanowi, że zasada równej dla wszystkich ochrony własności jest elementem zasady równego traktowania przez władze publiczne, poprzez niezastosowanie wobec skarżącego w prowadzonych postępowaniach, zwykłym i nieważnościowym wymienionych w nich zasad; 7) art. 29 ust. 2 w zw. z art. 4 pkt 8 ustawy z 21 marca 1985r. o drogach publicznych, poprzez błędne przyjęcie, że inwestor nie był zobowiązany w czasie realizacji inwestycji do wybudowania zjazdu z drogi publicznej do nieruchomości skarżącego stanowiącej działkę 24/14 (obecnie 24/19) w sytuacji gdy: - pomimo, iż podział działki nastąpił po wybudowaniu drogi, to inwestor wiedział, w którym miejscu znajduje się ukształtowany w sposób naturalny zjazd z drogi publicznej i obowiązkiem inwestora było jego odtworzenie podczas realizacji inwestycji, - obowiązek wybudowania zjazdu wynika z przyjętego uchwałą [...] Rady Miejskiej w [...] z [...] grudnia 2007 r., planu zagospodarowania przestrzennego, gdyż w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 23 maja 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 599/08 Sąd wskazał, że treść uwag skarżącego z 25 kwietnia 2006 r. wraz z mapką powinna znaleźć odzwierciedlenie w planie miejscowym co potwierdza, że zjazd z drogi publicznej winien być usytuowany na wysokości działki oznaczonej aktualnie numerem [...]oraz z przepisów Prawa budowlanego; 8) art. 15 k.p.a. poprzez nierozpoznanie przez organ sprawy jako całości zgodnie z zasadą dwuinstancyjności obowiązującej w postępowaniu administracyjnym jako godzące w podstawowe prawa i gwarancje procesowe obywatela i nierozpoznanie zasadności merytorycznej odwołania, w szczególności pominięcie i nie odniesienie się do dokumentów wskazanych przez skarżącego we wniosku z 2 lutego 2022 r., piśmie z 7 kwietnia 2022 r., jak i w odwołaniu z 15 lipca 2022 r., z których zdaniem skarżącego wynika obowiązek inwestora do wybudowania zjazdu do nieruchomości; 9) art. 7 w związku z art. 77 § 1, art. 80 i art. 8 Kpa., tj. naruszenia zasady praworządności oraz konieczności dążenia do ustalenia prawdy obiektywnej poprzez tendencyjną i niewłaściwą ocenę materiału dowodowego, co jest niezgodne z regułami postępowania dowodowego oraz pominięcie przy wydawaniu zaskarżonej decyzji oraz dokonywaniu ustaleń okoliczności wynikających z dokumentów mających istotne znaczenie dla merytorycznego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, co skutkowało błędnym przyjęciem przez organ, że inwestor w trakcie budowy drogi - ul. Zielonej nie ma obowiązku wybudowania zjazdu z drogi publicznej do działki o numerze ewidencyjnym 24/19 mimo, że taki obowiązek wynika z przepisów prawa; 10) art. 8, art. 11 Kpa w związku z art. 107§ 3 Kpa, tj. ignorancji w toku postępowania oraz na etapie wydawania decyzji i jej uzasadnienia, tzw. zasady pogłębiania zaufania uczestników do władzy publicznej oraz zasady przekonywania poprzez nie odniesienie się przez organ do podniesionych w odwołaniu zarzutów oraz brak dostatecznego wyjaśnienia w uzasadnieniu decyzji jej podstawy faktycznej i prawnej, 11) art. 107 § 3 Kpa poprzez błędne ustalenia organu w treści uzasadnienia decyzji, które nie znajdują odzwierciedlenia w zgromadzonym w aktach materiale dowodowym oraz poprzez naruszenie zasady prawdy materialnej i niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych, nie odniesienie się do zarzutów Skarżącego o braku warunków do korzystania z urządzeń infrastruktury technicznej, jak i z uwagi na brak zjazdu na jego nieruchomość (brak dostępu z drogi publicznej do działki nr [...]). W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o : 1) uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości; 2) stwierdzenie na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa., nieważności ostatecznej decyzji Starosty Powiatowego w [...] z [...] sierpnia 2009 r. jako decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa; 3) nałożenie na inwestora na podstawie art. 51 ustawy - Prawo budowlane obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanej budowy do stanu zgodnego z prawem; 4) zwrot kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący szeroko rozwinął swoje zarzuty dotyczące zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 3 listopada 2022 r., znak : DOA.7110.241.2022.KBL utrzymująca w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego z 29 czerwca 2022 r., nr 596/OPON/2022 o umorzeniu postępowania wszczętego z wniosku skarżącego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z [...] sierpnia 2009 r., nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Gminie Miasto [...] pozwolenia na budowę ulicy [...] oraz odcinka ulicy [...]wraz z budową kanalizacji deszczowej na działkach nr ew. [...]położonych w [...]. W obu ww. decyzjach organy zgodnie przyjęły, że Skarżący nie posiada interesu prawnego w sprawie, zatem zastosowanie znajduje (na etapie I instancji) art. 105 § 1 Kpa. Zdaniem Sądu, ocena ta jest prawidłowa. W niniejszej sprawie A. D. nie brał udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem kwestionowanej decyzji Starosty [...] z [...] sierpnia 2009 r. o pozwoleniu na budowę. Skarżący prawo do bycia stroną w niniejszym postępowaniu nieważnościowym wywodzi z faktu, że jest współwłaścicielem działki drogowej nr ewid. [...], która bezpośrednio sąsiaduje z działką nr ew. [...] oraz właścicielem działek nr ew. [...] położonych w sąsiedztwie projektowanej ulicy Zielonej, spośród których działka nr ew. [...] bezpośrednio przylega do objętej inwestycją działki nr ew. [...]. Zaznaczyć należy, że przy określaniu obszaru oddziaływania inwestycji w przypadku inwestycji o charakterze drogowym uwzględnić należy treść art. 43 ust. 1 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1693 z późn. zm.). Z powyższego przepisu wynika, że obiekty budowlane przy drogach oraz niebędące obiektami budowlanymi reklamy umieszczone przy drogach poza obszarami zabudowanymi, powinny być usytuowane w odległości od zewnętrznej krawędzi jezdni drogi gminnej co najmniej 6 m w terenie zabudowy. Jak wynika z porównania projektu zagospodarowania terenu przedmiotowej inwestycji z przesłaną przez Skarżącego mapą projektowanego podziału działki nr ew. [...] krawędź jezdni planowanej drogi znajduje się w odległości 2 m od granicy działki nr ew. [...], co oznacza, że obiekty budowlane na działce nr ew. [...] będą musiały być usytuowane przynajmniej 4 m od granicy ww. działki z projektowaną drogą. Aby dokonać oceny czy rzeczywiście przedmiotowa inwestycja wprowadza ograniczenia w zabudowie działki Skarżącego nr ew. [...] prawidłowo organy uwzględniły przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "[...]", obejmującego tereny położone w północnej części miasta [...], w rejonie ulic: [...] uchwalonego uchwałą Rady Miejskiej w [...] z [...] grudnia 2007 r., nr [...] (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2008 r. Nr 6, poz. 191, z późn. zm.). Jak wynika miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego działka nr ew. [...] jest usytuowana na terenie oznaczonym symbolem 8 MNW. Stosownie do § 8 pkt 10 miejscowego planu nieprzekraczalna linia zabudowy od ulicy [...] wynosi 5 m od linii rozgraniczającej (granica działki). Z powyższego zapisu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wynika zatem, że realizacja ulicy [...] (działka nr ew. [...]) w sąsiedztwie działki nr ew. [...] nie zwiększa istniejących ograniczeń w zabudowie ww. nieruchomości skarżącego. Prawidłowo zatem organy badając interes prawny skarżącego do kwestionowania decyzji o pozwoleniu na budowę z 28 sierpnia 2009 r. wzięły pod uwagę wyłącznie rozwiązania wynikające z dokumentacji zatwierdzonej tą decyzją. Odnosząc się do drugiej z działek należących do skarżącego tj. działki drogowej nr ewid. [...], która bezpośrednio graniczy z nieruchomością objętą inwestycją stwierdzić należy, że ustalenia organu w zakresie braku istnienia ograniczeń w zabudowie tej działki są prawidłowe. Zaznaczyć należy, że obie działki skarżącego nr ew. [...]mają zapewniony dostęp do drogi publicznej ponieważ przylegają bezpośrednio do ulicy [...] (działka nr ew. [...]). Natomiast działki nr ew. [...]mają dostęp do ulicy [...] przez działkę nr ew. [...], działki nr ew. [...]mają dostęp poprzez ulicę [...], a działka nr ew. [...] ma dostęp do ulicy [...]. Jak trafnie zauważył organ z treści podnoszonych przez skarżącego zarzutów wynika, że kwestionuje on decyzję o pozwoleniu na budowę z uwagi na brak wykonania zjazdu z działki nr ew. [...] (fragment projektowanej ulicy [...] na jego działkę nr ew. [...], która obecnie jest podzielona na działki o nr ewid. [...]. Wyjaśnić należy, że czym innym jest budowa drogi (w tym przypadku na działce nr ew. [...]), a czym innym budowa zjazdu na działkę (nr ew. [...]). Natomiast zapewnienie dostępu działek skarżącego do drogi publicznej nie jest równoznaczne z obowiązkiem budowy przez Gminę Miasto [...] drogi publicznej na działce skarżącego nr ew. [...]. Zgodnie z art. 29 ust. 1 i 2 ustawy o drogach publicznych budowa lub przebudowa zjazdu należy do właściciela lub użytkownika nieruchomości przyległych do drogi, po uzyskaniu, w drodze decyzji administracyjnej, zezwolenia zarządcy drogi na lokalizację zjazdu lub przebudowę zjazdu (ust.1). Tylko budowa lub przebudowa zjazdów dotychczas istniejących należy do zarządcy drogi (ust. 2). Jak wynika z akt sprawy, przed wydaniem pozwolenia na budowę ulicy [...] nie istniał zjazd na działkę nr ew. [...] (przed podziałem na działkę nr ewid. [...]). Istnienia zjazdu nie potwierdza ani projekt zagospodarowania przedmiotowej inwestycji, ani zdjęcia ze strony geoportal.gov.pl. Ponadto, Sądowi z urzędu wiadomym jest, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 4 grudnia 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 820/18 oddalił skargę A. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] stycznia 2018 r., nr [...]w przedmiocie odmowy wykonania zjazdu z drogi publicznej. W uzasadnieniu wyroku wskazano, że w momencie budowy przedmiotowej drogi, czyli w 2011 r. nie istniał legalny zjazd na działkę nr [...], lecz został on co najwyżej ukształtowany przez właściciela – A. D. w sposób naturalny. Pomimo tego zjazd na działkę został wybudowany przez inwestora drogi chociaż w miejscu, które obecnie po podziale działki nie satysfakcjonuje już właściciela. Zjazd nie jest bowiem usytuowany na wysokości działki drogowej (nr ewid. [...]), która powstała po podziale działki istniejącej w czasie realizacji inwestycji. Wybudowany zjazd odpowiada jednak temu, co wynika z decyzji o pozwoleniu na budowę i zatwierdzonego nią projektu budowlanego. Sąd podał, że skarżący oczekiwał wydania w trybie art. 29 ust. 2 ustawy o drogach publicznych nakazu wybudowania zjazdu, w miejscu przez niego określonym, a odpowiadającym interesowi zagospodarowania działki w jej podziale, który nastąpił po zakończeniu inwestycji. W ocenie Sądu, to żądanie jednak zasadnie nie zostało uwzględnione. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 28 grudnia 2021 r., sygn. akt I OSK 599/19 oddalił skargę kasacyjną od powyższego wyroku Sądu. Skarżący nie może więc wywodzić swojego interesu prawnego z treści ww. art. 29 ust. 2 ustawy o drogach publicznych. W ocenie Sądu, prawidłowo organy uznały, że interes prawny skarżącego nie wynika również z regulacji ww. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który określa wymogi dotyczące zjazdu z ulicy [...], z przepisów o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków i innych przepisów techniczno-budowlanych, w tym rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne, przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, czy ustawy o gospodarce nieruchomościami. Podsumowując, w ocenie Sądu, w sprawie nie doszło do naruszenia art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 ust. 20 Prawa budowlanego w zw. z art. 28 Kpa. Organy obu instancji zasadnie bowiem oceniły, że inwestycja nie ogranicza możliwości zagospodarowania działek należących do skarżącego, które to ograniczenia wynikałyby z obowiązujących przepisów prawa. Trafnie zatem organy uznały, że obszar oddziaływania kwestionowanej inwestycji, w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, nie obejmuje swym zakresem działek skarżącego. Nie budzi przy tym wątpliwości Sądu prawidłowość zastosowania w sprawie ww. art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Postępowanie nadzwyczajne w sprawie stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę stanowi jedynie odrębną sprawę procesową w stosunku do postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę i brak jest w tej sytuacji racjonalnych przesłanek do rozszerzania kręgu stron postępowania nadzwyczajnego w stosunku do postępowania zwykłego. W obu tych postępowaniach normą materialnoprawną określającą krąg stron postępowania jest art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, który jako przepis szczególny względem art. 28 Kpa, ogranicza pojęcie strony w sprawach dotyczących pozwolenia na budowę. Zgodnie z treścią art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, a w konsekwencji także w sprawie stwierdzenia nieważności takiego pozwolenia są oprócz inwestora także właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Stosownie do art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego pod pojęciem obszaru oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu. Przepisy odrębne, które należy uwzględnić przy ustalaniu obszaru oddziaływania planowanej inwestycji to przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, ale też przepisy dotyczące na przykład ochrony środowiska, przepisy z zakresu zagospodarowania przestrzennego, czy przepisy o drogach publicznych na których to skoncentrowały się organy orzekające w niniejszej sprawie. Na tle tych przepisów prawa w orzecznictwie podkreśla się, że wyznaczenie obszaru oddziaływania obiektu powinno nastąpić na potrzeby każdej konkretnej sprawy przy wzięciu pod uwagę funkcji, formy, konstrukcji projektowanego obiektu i innych jego charakterystycznych cech oraz sposobu zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanego zamierzenia. Zauważa się także, że końcowy fragment cytowanego przepisu (art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego) ma zasadnicze znaczenie z punktu widzenia jego interpretacji. Ustawodawca powołuje się bowiem nie tylko na przepisy odrębne jako źródło uprawnień właściciela działki sąsiedniej, ale wyraźnie wskazuje, że chodzi o takie przepisy, które są nośnikiem prawnych ograniczeń w zagospodarowaniu terenu otaczającego inwestycję. Przepisy, o których mowa w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego są to więc przepisy, które regulują relację projektowanego obiektu budowlanego względem otoczenia, ograniczając możliwość zagospodarowania tego otoczenia". Powyższe zostało podniesione przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 24 czerwca 2016 r., sygn. akt II OSK 2620/14, który to wskazał także na to, że "(...) ogólnie rozumiane "uciążliwości i ograniczenia" (...) nie stanowią podstawy do uznania, iż mamy do czynienia z wystąpieniem ograniczenia w możliwości zagospodarowania działki sąsiedniej w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Ten ostatni przepis nie upoważnia bowiem do posługiwania się kategoriami ogólnymi, ale wymaga wyraźnego sprecyzowania konkretnego przepisu prawa administracyjnego wykluczającego bądź ograniczającego zagospodarowanie działki sąsiedniej ze względu na powstanie projektowanej zabudowy. (...) Dopóki, dopóty nie zostanie wykazane, że inwestycja ze względu na swe parametry wiąże się wystąpieniem prawnych ograniczeń w zagospodarowaniu działki sąsiedniej, tak długo właściciel tej działki sąsiedniej nie nabędzie statusu strony postępowania". Dostrzegając powyższe Sąd zauważa, że orzekając w sprawie organy kierowały się właściwą wykładnią ww. art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego i prawidłowo uznały, że Skarżący nie wykazał swojego interesu prawnego. Organy wzięły pod uwagę wszystkie okoliczności podnoszone przez Skarżącego i mogące mieć znaczenie dla tej oceny oraz dokonały ich właściwej analizy. Za prawidłowe Sąd uznał także działanie organów, które po wszczęciu postępowania z wniosku Skarżącego, w pierwszej kolejności zajęły się kwestią jego interesu prawnego. Zgodnie bowiem z art. 157 § 2 Kpa. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. W sytuacji, gdy przymiot strony podmiotu wnioskującego o unieważnienie decyzji budzi wątpliwości, co więcej – ustalenie tej kwestii wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, konieczne jest wszczęcie postępowania z wniosku tego podmiotu i dopiero w ramach tak uruchomionego postępowania, dokonanie analizy w tym zakresie. W konsekwencji Sąd nie dopatrzył się naruszenia w sprawie art. 105 § 1 Kpa. poprzez jego zastosowanie. Sąd wyjaśnia przy tym, że wskazany przepis zezwala organowi administracji publicznej na wydanie decyzji o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie to z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. Sąd zgadza się jednocześnie z organami, że bezprzedmiotowość postępowania występuje m. in. wówczas, gdy podmiot nieuprawniony do domagania się wszczęcia postępowania zgłosił inicjatywę w tym względzie, a okoliczność ta została ustalona po uruchomieniu tego postępowania. Brak interesu prawnego osoby składającej wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji powoduje bowiem niedopuszczalność rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy w tym przedmiocie i uzasadnia po wszczęciu postępowania, zastosowanie art. 105 § 1 Kpa. Taka też sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi wskazać należy, że zarzut naruszenia art. 35 i 36 Kpa. w niniejszym postępowaniu jest bezzasadny. Wniosek Skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z [...] sierpnia 2009 r. wpłynął do Wojewody Mazowieckiego w dniu 17 lutego 2022 r., a w dniu 8 kwietnia 2022 r. wpłynęła odpowiedź Skarżącego na wezwanie organu z 23 marca 2022 r. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego wszczętego na wniosek Skarżącego Wojewoda Mazowiecki w dniu 29 czerwca 2022 r. wydał decyzję nr 596/OPON/2022. W ocenie Sądu, organy administracji przeprowadziły rzetelne postępowanie wyjaśniające celem ustalenia, czy osoba która wystąpiła z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę legitymuje się interesem prawnym w oparciu o przepis art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Zaznaczyć należy, że w każdym przypadku obszar oddziaływania obiektu musi być określony w oparciu o powszechnie obowiązujące przepisy prawa. Samo subiektywne odczucie określonego podmiotu, że inwestycja oddziałuje na jego nieruchomość nie jest wystarczające do uznania, że nieruchomość usytuowana jest w obszarze oddziaływania danego przedsiębiorstwa (por. wyrok NSA z 23 października 2018 r., sygn. akt II OSK 674/17). Oceniając wpływ przedmiotowej inwestycji na otoczenie, a w konsekwencji legitymację Skarżącego, organy prawidłowo stwierdziły, że zamierzenie inwestycyjne nie wprowadza jakichkolwiek ograniczeń w zagospodarowaniu działek stanowiącej własność Skarżącego. Z tego względu zasadnie uznały, że obszar oddziaływania przedmiotowej inwestycji obejmuje tylko działki objęte wnioskiem, a zatem Skarżący nie ma interesu prawnego uprawniającego do wzruszenia decyzji Starosty [...] z [...] sierpnia 2009 r. o pozwoleniu na budowę. Nie jest zasadny zarzut naruszenia przez organy administracji art. 7, 77 i 107 § 3 Kpa. poprzez zaniechanie dokładnego i wnikliwego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz rozpatrzenia całości zebranego w sprawie materiału dowodowego. Organy oparły się na zgromadzonym w aktach sprawy materiale dowodowym i w oparciu o ten materiał wyjaśniły w sposób wystarczający swoje stanowisko odnośnie dokonanego w kontrolowanym postępowaniu rozstrzygnięcia. Dokonana przez organy analiza zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie nie wykazała, aby projektowana inwestycja powodowała jakiekolwiek ograniczenia dla nieruchomości należących do Skarżącego. Nie doszło zatem do naruszenia art. 7, art. 8, art. 77 § 1 w zw. z art. 80 Kpa. Zdaniem Sądu, nie może stanowić skutecznego zarzutu naruszenie przez organ art. 107 § 3 Kpa. w świetle całokształtu uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Uzasadnienie we właściwym stopniu spełnia wymóg uzasadnienia faktycznego i prawnego podjętego rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ odwoławczy odniósł się do podniesionych w odwołaniu zarzutów skarżącego oraz dostatecznie wyjaśnił podstawy faktyczne i prawne wydanej decyzji. Przebieg postępowania administracyjnego w sprawie nie wskazuje także na naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego opisanej w art. 15 Kpa. W ocenie Sądu, również pozostałe zarzuty skargi nie mogły odnieść skutku w postaci uwzględnienia skargi. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego naruszenia art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 oraz w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego wskazać należy, że jest on bezzasadny. W postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę ocenie podlega badanie, czy dochodzi względnie czy może dojść do naruszenia interesów osób trzecich, tylko w aspekcie ewentualnego naruszenia norm z zakresu Prawa budowlanego i warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. O naruszeniu interesu osób trzecich można więc mówić tylko wtedy, gdy zostały naruszone w tym względzie konkretne normy. Podkreślić należy, że czym innym jest interes prawny, którego granice zakreślają przepisy Prawa budowlanego, a czym innym postulaty i oczekiwania obywateli dotyczące prowadzenia określonej polityki planowania przestrzennego realizowanych inwestycji. Jak trafnie podniósł organ praktycznie każda inwestycja powoduje uciążliwości i utrudnienia dla najbliższych sąsiadów, co jednakże nie jest równoznaczne z przyznaniem tym osobom przymiotu strony zainteresowanej w administracyjnym rozstrzygnięciu dopuszczalności realizacji określonej inwestycji. To na podmiocie żądającym wszczęcia postępowania nieważnościowego spoczywa ciężar wykazania, że ma on legitymację materialno-prawną w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Kontrolując zaskarżone decyzje w tak wyznaczonych granicach Sąd stwierdził, że 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 oraz w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego nie został naruszony, a zatem nie mógł stanowić podstawy do wydania decyzji stwierdzającej nieważność decyzji zatwierdzającej projekt budowanego i udzielającej pozwolenia na budowę. Nie jest także zasadny zarzut naruszenia art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji, zgodnie z którym prawo własności jest prawem konstytucyjnie chronionym i ochrona ta jest równa jest dla wszystkich oraz zarzut naruszenia art. 32 Konstytucji (zasada równej dla wszystkich ochrony własności). Zaznaczyć należy, że zgodnie z art. 4 Prawa budowlanego każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. Ponadto, w myśl art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego w razie spełnienia przez inwestora wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. W niniejszej sprawie wobec spełnienia przez inwestora określonych przepisami prawa wymagań organ administracji architektoniczno-budowlanej wydał decyzję zezwalającą na budowę przedmiotowej inwestycji. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organ art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji gdy nieruchomość skarżącego bezpośrednio przylega do planowanej inwestycji – ul. [...] co bezspornie oznacza, że w trakcie prowadzonego postępowania zakończonego decyzją Starosty [...] z [...] sierpnia 2009 r. został pozbawiony możliwości obrony swoich praw i interesów, Sąd stwierdza, że nie dopatrzył się zarzucanego rażącego naruszenia prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Wskazać należy, że samo położenie nieruchomości względem inwestycji nie przemawia za automatycznym uznaniem, że właściciel nieruchomości sąsiedniej jest stroną takiego postępowania. Bliskie sąsiedztwo nie zawsze oznacza, że właściciel gruntu będzie miał przymiot strony. Wymaga to analizy konkretnego przypadku. W niniejszej sprawie z dokonanej przez organy analizy wynika, że skarżący nie wykazał własnego indywidualnego interesu prawnego, a tym samym nie przysługuje mu przymiot strony postępowania. Wobec prawidłowo poczynionych ustaleń co do braku posiadania przez Wnioskującego przymiotu strony postępowania, zasadnie organy umorzyły postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. Mając na uwadze wszystkie podnoszone powyżej okoliczności sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 t.j.) orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło