VII SA/Wa 891/13

WyrokWSA w Warszawie2014-01-22

Skład orzekający: Maria Tarnowska, Agnieszka Wilczewska – Rzepecka, Ewa Machlejd

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, która uchyliła decyzję Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w części umarzającej postępowanie i orzekła o niewpisaniu do rejestru zabytków części nieruchomości, a w pozostałej części utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji, jest zgodna z prawem?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego była prawidłowa. Minister słusznie uchylił decyzję organu pierwszej instancji w części umarzającej postępowanie, ponieważ brak było podstaw do stwierdzenia bezprzedmiotowości postępowania. W pozostałym zakresie decyzja organu pierwszej instancji, utrzymana w mocy przez Ministra, była prawidłowa, a wpis do rejestru zabytków obiektów wchodzących w skład zespołu zabudowy dawnych Zakładów Ceramicznych był uzasadniony ze względu na ich wartość historyczną, artystyczną i naukową.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi E. D. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, która uchyliła decyzję Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w części umarzającej postępowanie dotyczące wpisu do rejestru zabytków części nieruchomości, a w pozostałej części utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów k.p.a., Konstytucji RP oraz ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, domagając się unieważnienia decyzji i umorzenia postępowania. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska, , Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska – Rzepecka, Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), Protokolant spec. Sylwia Kruszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi E. D. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] lutego 2013 r. znak: [...] w przedmiocie wpisu do rejestru zabytków I. skargę oddala, II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata G. K. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) zł w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 240 (dwieście czterdzieści) zł, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy) zł. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z dnia [...] lutego 2013 r., znak: [...], działając na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. c i e, art. 7 pkt 1, art. 9 ust. 1, art. 89 pkt 1 i art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 roku o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2003 r., Nr 162, poz. 1568 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania E. D. – uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] czerwca 2012 r., znak: [...] w części umarzającej postępowanie administracyjne i w tym zakresie orzekł: -o niewpisaniu do rejestru zabytków powierzchni działek o numerach ewidencyjnych: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] wraz z istniejącymi na ich terenie obiektami budowlanymi oraz -o niewpisaniu do rejestru zabytków części powierzchni dziatek o numerach ewidencyjnych: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], z wyjątkiem obiektów budowlanych i części działek znajdujących się w obrysie murów obiektów wpisanych do rejestru zabytków przedmiotową decyzją; -w pozostałej części utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] czerwca 2012 r., znak: [...]. Organ odwoławczy wskazał, że decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r., znak: [...] [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków - wpisał do rejestru zabytków nieruchomych województwa [...] obiekty wchodzące w skład zespołu zabudowy [...]Zakładów Ceramicznych (dawna niemiecka nazwa [...]): 1) halę produkcyjna nr 1, wraz z piecem i kominem przemysłowym; 2) halę produkcyjną nr 2; 3) budynek administracyjny; 4) rampę przeładunkową; 5) 2 kominy przemysłowe; 6) budynek dawnej siłowni energetycznej; 7) budynek administracyjno-socjalny; 8) portale ceramiczne i obramienia okienne w budynku zlokalizowanym na dz. nr ewid. [...] i [...], -oraz umorzył postępowanie administracyjne w sprawie wpisania do rejestru zabytków powierzchni działek wraz z istniejącymi na ich terenie obiektami budowlanymi, tj. działek nr ewidencyjny: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz części powierzchni działek o numerach ewid.: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] z wyjątkiem obiektów budowlanych i innych elementów objętych wpisem do rejestru zabytków. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ drugiej instancji wskazał, że jedną z form ochrony zabytków jest wpisanie zabytku do rejestru stosownie do art. 7 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Następnie powołując się na treść art. 105 k.p.a. organ omówił kiedy zachodzi bezprzedmiotowość postępowania i wskazał, że w niniejszej sprawie organ pierwszej instancji jest właściwy do rozpoznania sprawy i posiadał materiał dowodowy umożliwiający jej rozstrzygnięcie, a strona nie uzewnętrzniła braku zainteresowania w rozstrzygnięciu. W takiej sytuacji na organie spoczywa obowiązek merytorycznego rozpoznania sprawy. Bez znaczenia jest również fakt, że przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte "z urzędu", dlatego organ pierwszej instancji bezzasadnie umorzył postępowanie, i dlatego organ odwoławczy orzekł w tym zakresie eliminując wadę decyzji organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że organ konserwatorski pierwszej instancji w uzasadnieniu decyzji jednoznacznie wskazał, że część obiektów, co do których prowadzono postępowanie o wpis do rejestru zabytków nie posiada wartości kwalifikujących je do objęcia ochroną prawną. Trzeba zatem wskazać, że analiza sentencji decyzji i jej uzasadnienia pozwala jednoznacznie stwierdzić, że intencją organu pierwszej instancji było odstąpienie od obejmowania ochroną konserwatorską części nieruchomości odnośnie do których prowadzono postępowanie administracyjne. Uchybienie, polegające na błędnym określeniu w sentencji decyzji sposobu rozstrzygnięcia, organ drugiej instancji wyeliminował w niniejszej decyzji uchylając zaskarżoną decyzję w części umarzającej postępowanie i w tym zakresie orzekając o niewpisaniu do rejestru zabytków. Minister Kultury uznał jednak, że w pozostałym zakresie decyzja [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków jest prawidłowa pod względem formalno-prawnym, a także zasadna merytorycznie. Powołując się na art. 3 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami organ wskazał, że ww. obiekty zostały wpisane do rejestru zabytków, ze względu na posiadane wartości architektoniczne, wynikające z zachowania na zewnątrz i wewnątrz (w przypadku budynku administracyjnego) w pierwotnej formie cech stylowych (oryginalne bryły z dekoracyjnym detalem architektonicznym, a w budynku administracyjnym dodatkowo historyczne elementy pierwotnego wyposażenia takie jak: zachowana stolarka okienna i drzwiowa, dekoracyjne ceramiczne odrzwia oraz reprezentacyjne pomieszczenie o ścianach wyłożonych ceramicznymi, glazurowanymi płytkami, z przyścienną fontanną o architektonicznej dekoracji składającej się z pilastrów i nisz). Obiekty te posiadają wartość historyczną jako zachowane przykłady architektury przemysłowej, prezentujące rozwój przemysłu ceramicznego (produkcja ceramiki budowlanej) w powiecie [...] i [...] i na terenie regionu w 2 połowie XIX w., a także wartość naukową jako źródłowo prowadzenia naukowych i dydaktycznych badań w zakresie historii i rozwoju przemysłu ceramicznego w [...]. Omawiana decyzja wpisująca do rejestru zabytków nieruchomości położone w [...] jako dzieła architektury i budownictwa oraz obiekty techniki obejmuje ochroną konserwatorską bryły budynków po obrysie murów i elewacje wraz z detalem architektonicznym a w przypadku budynku administracyjnego dodatkowo elementy historycznego wystroju wnętrz integralnie związane z obiektem. Objęcie prawną ochroną konserwatorską dotyczy zatem obiektów o wysokich wartościach historycznych, naukowych i artystycznych, uzasadnionych okolicznościami m.in. takimi jak występowanie cech stylowych, powiązanie z osobą wybitnego architekta lub budowniczego itp., które przesądzają o jego znaczeniu jako świadectwa określonego etapu rozwoju architektury i budownictwa. Wpis do rejestru zabytków dotyczy także obiektów o istotnych wartościach historycznych, artystycznych lub naukowych ponad inne obiekty tego rodzaju lub ponad większość obiektów historycznych na pewnym obszarze. Obiekty wchodzące w skład zespołu zabudowy dawnych [...] Zakładów Ceramicznych spełniają te warunki. W wyniku postępowania przeprowadzonego przez organ pierwszej instancji, stwierdzono, że stanowią one cenny przykład ceglanej architektury przemysłowej, charakterystycznej dla terenu województwa [...] z 2 połowy XIX w., a objęte ochroną konserwatorską hale i kominy pełnią rolę dominant architektonicznych i są cennym elementem kształtującym krajobraz kulturowy. Nie ulega wątpliwości, że [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków słusznie objął przedmiotowe obiekty prawną ochroną konserwatorską, co jest uzasadnione przez konieczność zachowania wartości historycznych, artystycznych i naukowych, których utrzymanie leży w interesie społecznym, rozumianym szerzej niż jako interes właściciela przedmiotowych budynków. Należy zatem wskazać, że w przypadku niniejszego postępowania, w ocenie organu pierwszej jak i drugiej instancji bardziej istotny jest interes społeczny, przejawiający się w zachowaniu dla przyszłych pokoleń obiektów będących jednym z przykładów charakterystycznych rozwiązań architektonicznych typowych dla obiektów przemysłowych, pochodzących z 2 połowy XIX wieku. Słuszny interes strony, wynikający z prawa do dysponowania własnością nie może mieć zatem decydującego wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie. Przywołując treść art. 5 pkt 2, 3 i 4 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, organ wskazał, że to na właścicielu przedmiotowych obiektów ciąży obowiązek właściwego zabezpieczenia zabytku przed zniszczeniem. Trzeba podkreślić, że zachowanie zabytku w jak najlepszej kondycji leży w szeroko rozumianym interesie społecznym. Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu organ drugiej instancji po przeanalizowaniu sprawy stwierdził, że są one nieuzasadnione, bowiem [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków nie naruszył zasad ogólnych postępowania administracyjnego, działał na podstawie przepisów prawa, obiektywnie ocenił zgromadzony materiał dowodowy i udzielał stronom niezbędnych informacji. Reasumując, organ odwoławczy stwierdził, że [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków wyjaśnił stronom przesłanki, jakimi się kierował oraz przedstawił wszystkie okoliczności, mające wpływ na dokonane rozstrzygnięcie. Ponadto, ustalenia stanu faktycznego dokonane przez organ pierwszej instancji nie budzą wątpliwości organu odwoławczego, a rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji nie ma cech dowolności. Na podstawie analizy całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, zdaniem organu odwoławczego, nie budzi wątpliwości fakt, iż orzeczenie organu pierwszej instancji jest zgodne z powinnością organów ochrony zabytków oraz doktryną konserwatorską. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] lutego 2013 r. złożyła E. D.. Skarżąca wniosła o unieważnienie zaskarżonej decyzji i uchylenie wszystkich wcześniej wydanych decyzji organu pierwszej i drugiej instancji; o umorzenie prowadzonego postępowania i uchylenie wydanych postanowień w sprawie wpisania do rejestru zabytków obiektów wchodzących w skład zespołu zabudowy [...] Zakładów Ceramicznych; dopuszczenie jako dowodu wszystkich dokumentów znajdujących się w aktach prowadzonego postępowania przez organ pierwszej i drugiej instancji oraz wniesionej do WSA w Warszawie skargi sygn. akt VII SA/Wa 1895/12 mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie wniesionej niniejszej skargi, oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów, tj.: -art. 6, art. 7, art. 9, art. 77, art. 80, art. 76 § 3, art. 108 i art. 130, a także art. 35 w związku z art. 12 oraz art. 36, a także art. 107 i art. 139 oaz art. 8 i art. 11 k.p.a.; -art. 32 pkt 1 i 2, art. 64 ust. 3 Konstytucji RP, -art. 9 pkt 2, 3 i 4 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Skarżąca wskazała, że organy wydały decyzje z naruszeniem wskazanych przepisów, niezasadnie nadały decyzji rygor natychmiastowej wykonalności, wskazała również, że jako właściciel posesji nie była informowana o bezprawnym wejściu na jej posesję pracowników Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Organy nie udzielały skarżącej informacji, pozostawały bierne i bezczynne, włączyły do akt sprawy nieaktualne i niezgodne ze stanem faktycznym dokumenty urzędowe. Organy nie przeprowadziły postępowania zgodnie z procedurą wskazaną w art. 9 ustawy o ochronie zabytków, a uzasadnienie decyzji w opinii skarżącej nie spełnia wymagań art. 107 § 3 k.p.a. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 2169 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie skargi następuje jedynie w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W rozpatrywanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły co skutkowało oddaleniem skargi. W pierwszej kolejności wskazać trzeba, że prawidłowo organ odwoławczy skorzystał z uprawnień nadanych mu przepisem art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i skorygował wadę decyzji organu pierwszej instancji polegającą na umorzeniu postępowania w części dotyczącej działek i zabudowań, które nie podlegały w jego ocenie konieczności objęcia ich ochroną konserwatorską, a więc wpisowi do rejestru. Jedynym przepisem, który pozwala organowi na umorzenie postępowania jest art. 105 § 1 k.p.a. Z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. mamy do czynienia wówczas, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, czyli gdy odpadł jeden z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej, o której mowa w art. 1 pkt 1 k.p.a. Przyczyny, dla których sprawa będąca przedmiotem postępowania administracyjnego utraciła charakter sprawy administracyjnej lub nie miała takiego charakteru jeszcze przed wszczęciem postępowania, mogą być różnorodnej natury, przede wszystkim jednak stwierdzić należy, że bezprzedmiotowość postępowania zachodzi wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Mając powyższe na względzie stwierdzić należy, że organ pierwszej instancji winien był sprawę rozpoznać merytorycznie i orzec o niewpisywaniu do rejestru zabytków określonej części zabytkowego zespołu zabudowy [...] Zakładów Ceramicznych i działek na których ta cześć się znajduje. W sprawie nie zachodziła bezprzedmiotowość postępowania, organ miał podstawy zarówno prawne, jak i faktyczne do orzekania, a skoro analizował cały zespół dawnej zabudowy [...] Zakładów Ceramicznych (dawna niemiecka nazwa [...]), to w odniesieniu do części, która w jego ocenie nie podlega ochronie konserwatorskiej również winien był się wypowiedzieć merytorycznie. Co po rozpatrzeniu odwołania prawidłowo zrobił Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego i wyeliminował wadę decyzji organu pierwszej instancji, orzekając w tym zakresie o niewpisaniu części działek i znajdujących się na nich części obiektów nie posiadających wartości kwalifikujących je do objęcia ochroną prawną. Przechodząc do analizy zaskarżonej decyzji wskazać należy, że podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy: art. 6 ust. 1 pkt 1 lit c i e, art. 7 ust. 1, a także art. 9 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. A zatem, zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 pkt 1 list c i e ochronie i opiece podlegają m.in. dzieła architektury i budownictwa oraz obiekty techniki, a zwłaszcza kopalnie, huty, elektrownie i inne zakłady przemysłowe, bez względu na stan ich zachowania. Stosownie zaś do treści art. 7 ust. 1 cyt. ustawy formą ochrony zabytków jest wpis do rejestru zabytków. Z kolei stosownie do art. 9 ust. 1 cyt. ustawy do rejestru wpisuje się zabytek nieruchomy na podstawie decyzji wydanej przez wojewódzkiego konserwatora zabytków z urzędu bądź na wniosek właściciela zabytku nieruchomego lub użytkownika wieczystego gruntu, na którym znajduje się zabytek nieruchomy. Z wykładni literalnej przepisu art. 6 ust. 1 pkt 1 wynika wprost, że zły stan zachowania obiektu zabytkowego (np. stan techniczny budynku) nie uniemożliwia objęcia go ochroną, jeżeli nadal spełnia on przesłanki z art. 3 pkt 1 ustawy, zgodnie z którym zabytek - to nieruchomość lub rzecz ruchoma, ich części lub zespoły, będące dziełem człowieka lub związane z jego działalnością i stanowiące świadectwo minionej epoki bądź zdarzenia, których zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną, artystyczną lub naukową. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie organy dokonały prawidłowej analizy zgromadzonego materiału dowodowego, słusznie uznając, że obiekty wchodzące w skład zespołu zabudowy [...] Zakładów Ceramicznych (dawna niemiecka nazwa [...]): 1) hala produkcyjna nr 1, wraz z piecem i kominem przemysłowym; 2) hala produkcyjna nr 2; 3) budynek administracyjny; 4) rampa przeładunkowa; 5) 2 kominy przemysłowe; 6) budynek dawnej siłowni energetycznej; 7) budynek administracyjno-socjalny; 8) portale ceramiczne i obramienia okienne w budynku zlokalizowane na dz. nr ewid. [...] i [...], są zabytkiem w rozumieniu przepisów ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. W tej sytuacji prawidłowym było objęcie ochroną konserwatorską poprzez wpisanie ww. obiektów do rejestru zabytków, a brak było podstaw do zanegowania wartości historycznej zespołu zabudowy [...] Zakładów Ceramicznych. Nie można uznać, że organy bezpodstawnie uznały, że zespół zabudowy [...] Zakładów Ceramicznych stanowi zabytek w sytuacji, gdy jego aktualny stan takiego wniosku nie uzasadnia. Organy wyczerpująco uzasadniły swoją decyzję. Należy podkreślić, że organy ochrony zabytków są władne i kompetentne do dokonywania oceny obiektu pod względem posiadanych przez niego wartości artystycznych, historycznych i naukowych. W tej sprawie, organy w obszernych uzasadnieniach swoich decyzji wykazały w sposób przekonujący wartość historyczną i artystyczną zespołu zabudowy [...] Zakładów Ceramicznych. Ww. wpisane do rejestru zabytków obiekty stanowią cenny element zabytkowy w krajobrazie kulturowym [...][...] oraz zespole zabudowy zakładów, przedstawiający istotne wartości historyczne, artystyczne oraz naukowe. Objęte niniejszym wpisem do rejestru zabytków budynki zachowały praktycznie niezmienioną architektonicznie bryłę oraz układ kompozycyjny elewacji, w związku z tym zostały objęte ochroną konserwatorską w obrębie bryły, elewacji wraz z detalem architektonicznym. Ponadto, objęte niniejszym wpisem hale i kominy pełnią rolę dominant architektonicznych wśród zabudowy zakładu przemysłowego. Pełną ochroną konserwatorską został objęty budynek administracyjny, którego układ przestrzenny wnętrz nie uległ zasadniczym przekształceniom. Przedmiotowe obiekty stanowią najważniejsze i najbardziej reprezentacyjne elementy w zespole zabudowy dawnych [...] Zakłady Ceramiczne. Analizując walory poszczególnych obiektów należy wziąć pod uwagę również wartość całego zespołu w skali lokalnej, gdyż w [...] przemysł ceramiczny decydował o kierunku rozwoju miejscowości, wpływał na układ przestrzenny, zmieniał panoramę, ale również kształtował architekturę tego terenu. Zakład produkujący cegły, dachówki, kształtki ceramiczne, detale architektoniczne, stymulował okoliczne budownictwo w zakresie stosowanych materiałów i form, odpowiadając na panujące w architekturze trendy. Dawne zakłady ceramiczne stanowią cenny element zabytkowy w krajobrazie kulturowym miejscowości, przedstawiający istotne wartości historyczne, artystyczne oraz naukowe. Dzieła sztuki budowlanej przywołujące procesy technologiczne realizowane w fabryce, jak również asortyment produkowanych wyrobów ceramicznych stanowią świadectwa minionej epoki, których zachowanie leży w interesie społecznym. Należy wziąć pod uwagę również wartość zespołu dawnych zakładów ceramicznych w [...] w skali regionu, gdyż stanowią one istotny element w krajobrazie poprzemysłowym dzisiejszego województwa [...], w odniesieniu do innych tego typu zakładów, których szczególnym obszarem aktywności były obecne powiaty [...] i [...], gdzie zasoby naturalne w postaci pokładów gliny pozwalały na produkcję ceramiki. W niniejszym postępowaniu ustalając granice wpisu do rejestru zabytków obiektów wchodzących w skład zespołu zabudowy dawnych [...] Zakładów Ceramicznych (dawna niemiecka nazwa [...]) w miejscowości [...], organy wzięły pod uwagę przede wszystkim: historyczny obszar zakładów - czytelny na mapie topograficznej z 1940 r. ([...], stan zachowania obiektów oraz opracowanie dr hab. prof. nadzw. S. J. pt. Opinia o wartościach historyczno-technicznych zespołu d. [...] Zakładów Ceramicznych w [...] koło [...]. Uwzględniono również czytelność układu kompozycyjnego obiektów wchodzących w skład zespołu. Przy wyznaczaniu obiektów objętych wpisem do rejestru kierowano się względami merytorycznymi, koniecznością zachowania spójności założenia, stąd przeprowadzenie granic zgodnie z istniejącym obrysem murów odwodowych obiektów oraz najcenniejszych detali architektonicznych. Ponadto przeprowadzono analizę wartościującą w celu wyznaczenia obiektów przedstawiających najwyższe wartości naukowe, historyczne i artystyczne. Ustalono, że dawne [...] Zakłady Ceramiczne (dawna niemiecka nazwa [...]) zajmują obszar mniejszy niż wskazuje mapa z 1940 r. W związku z powyższym zdecydowano o objęciu wpisem jedynie obiektów, które przetrwały do dziś w możliwie niezmienionej formie i mimo zniszczeń zachowały wartość zabytkowe. A zatem, w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, za organem stwierdzić należy, że zespół budynków stanowiący bardzo atrakcyjne pod względem budowlanym, architektonicznym oraz historycznym, a wchodzących w skład zespołu dawnych [...]Zakładów Ceramicznych należało wpisać do rejestru zabytków celem jego ochrony i zachowania w jak najlepszym stanie dla celów historycznych, naukowych i artystycznych. Co też słusznie organ uczynił. Stwierdzić również należy, że znajdująca się w aktach sprawy dokumentacja, w oparciu o którą organy obu instancji orzekły o wpisie zabytku do rejestru jest kompletna i wystarczająca do wydania decyzji o takiej treści. Organy przeprowadziły postępowanie w zgodzie z przepisami art. 7, art. 75, art. 77 § 1, art. 84 § 1, art. 85 § 1 oraz art. 107 § 1 k.p.a., a zarzuty stawiane pod tym kątem są bezpodstawne. Strony były informowane na każdym etapie postępowania o jego przebiegu, pełnomocnik E. D. skorzystała z możliwości zapoznania się z aktami sprawy, nie wnosząc jednak uwag do tego materiału. Organ zebrał materiał dowodowy w sposób nie budzący wątpliwości, przeprowadził wizję (art. 85 § 1 k.p.a.), tam gdzie wymagane są wiadomości specjalne (art. 84 § 1 k.p.a.) skorzystał z powołanej opinii profesora tej dziedziny, jako dowód dopuścił także mapy, wyrysy i wypisy z rejestru gruntów i wypisy z ksiąg wieczystych (art. 75 § 1 k.p.a.), a następnie w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.) rozpatrzył tak zebrany materiał dowodowy, zaś wnioski, konkluzje oraz odniesienie do podstawy prawnej znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji (art. 107 § 3 k.p.a.), któremu również nie można zarzucić uchybień. Na marginesie jedynie wskazać należy, że wpis do rejestru następuje nie z uwagi na opłacalność tego dokonania, a z uwagi na walory naukowe, historyczne i artystyczne danego obiektu lub zespołu obiektów architektoniczno-budowlaych. Dlatego też przesłanki ekonomiczne nie są brane pod uwagę przy podejmowaniu decyzji o wpisie zabytku z rejestru lub nie. Celem priorytetowym ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami jest bowiem ochrona i zachowanie materialnego dziedzictwa kulturowego, konserwacja i rewaloryzacja zabytków oraz udostępnianie zabytków na cele publiczne. W niniejszej sprawie organy wyjaśniły i uzasadniły przyczyny dokonania wpisu do rejestru zabytków przedmiotowego zespołu zabudowy [...] Zakładów Ceramicznych. Tym samym, Sąd nie stwierdza, aby przy wydaniu zaskarżonej decyzji nastąpiło naruszenie przepisów prawa materialnego bądź postępowania administracyjnego. Konkludując, w ocenie Sądu, zaskarżona decyzja została wydana na podstawie wyczerpująco zgromadzonego materiału dowodowego oraz w oparciu o prawidłowo zastosowaną podstawę prawną - przepisy prawa materialnego i prawidłową ich wykładnię oraz w zgodzie z głównym celem jakiemu służy ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Sąd nie znalazł zatem podstaw do zakwestionowania zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji. Organy orzekające w sprawie podjęły zatem prawidłową w świetle prawa decyzję o wpisie do rejestru zabytków zespołu zabudowy [...] Zakładów Ceramicznych celem jego ochrony. Z tych względów Sąd uznał, że zarzuty skargi nie znajdują oparcia w przepisach prawa a biorąc dodatkowo pod uwagę, że Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy - skargę należało oddalić. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło