VII SA/Wa 894/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska (spr.), , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Sędzia WSA Maria Tarnowska, Protokolant Spec. Monika Pietruszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2014 r. sprawy ze skargi E.P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego prowadzonego w ramach nadzoru budowlanego I. oddala skargę; II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata P. L. B. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy), w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych), zaś tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy). Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. ([...]), na podstawie art. 104 i art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267), dalej kpa, po rozpatrzeniu sprawy ocieplenia i remontu balkonów oraz ich wpływu na stan techniczny lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w [...] – umorzył postępowanie w ramach nadzoru budowlanego. W związku z podaniem E. P. wskazującej, iż w trakcie wykonywania robót budowlanych obejmujących remont balkonów i ocieplenie ww. budynku naruszono konstrukcję ścian i sufitów w dopiero co odnowionym jej lokalu nr [...]., o czym świadczą pęknięcia na ścianach od sufitu do podłogi w pokojach przyległych do balkonu i sufitach w dniu 6 lutego 2013 r. przeprowadzono oględziny budynku i lokalu. Podczas oględzin stwierdzono pęknięcia sufitów i ścian w dwóch pokojach przyległych do ściany zewnętrznej na połączeniach płyt stropowych. W pokoju przy balkonie pęknięcia przebiegały przez całą grubość tynku, a w drugim pokoju były widoczne pod warstwą farby, która nie uległa odspojeniu. Zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i mienia nie stwierdzono. Ustalono, że roboty budowlane wykonała Wspólnota Mieszkaniowa "[...]" w [...] na podstawie decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2012 r. ([...]). Na kolejne skargi właścicielki lokalu nr [...] dokonano ponownej kontroli w dniu [...] marca 2013 r., podczas której stwierdzono rysę na połączeniu płyt stropowych na suficie wzdłuż całej długości lokalu przechodzących przez 3 pokoje i na 2 ściany oraz rysę przy futrynie. Zagrożenia również nie stwierdzono. Po wszczęciu postępowania Wspólnota Mieszkaniowa "[...]", dalej Wspólnota, złożyła protokoły z rocznej i pięcioletniej kontroli budynku, kontroli przewodów kominowych i książkę obiektu, które nie odnoszą się jednak do lokalu nr [...]. W odpowiedzi na postanowienie z dnia [...] sierpnia 2013 r. Wspólnota złożyła ekspertyzę techniczną ww. budynku doc. dr inż. J. P., z której wynika, że ocieplenie i remont loggii nie miały wpływu na zarysowania styków jak i płyt ściennych w lokalach mieszkalnych. Podczas oględzin lokal nr [...] od [...] września nie został udostępniony do przeprowadzenia badań. W dniu 11 grudnia 2013 r. E. P. złożyła opinię mgr inż. S. J. z grudnia 2013 r., który wskazuje, że istnieje prawdopodobieństwo, iż skuwanie betonowej warstwy spadkowej ułożonej na płytach stropowych, stanowiących konstrukcję nośną poszczególnych loggii, mogło powodować drgania przenoszące się na sąsiednie płyty stropowe. Drgania te mogły być przyczyną zarysowania lub pękania tynku na styku dolnych krawędzi tych płyt. Dla stropu nad lokalem nr [...], źródłem drgań mogło być skuwanie opisanej warstwy betonowej ułożonej na prefabrykowanej płycie stropowej, nośnej dla loggii lokalu na IV piętrze, nad lokalem nr [...]. Analogicznie, drgania te mogły być przyczyną powstania rys na tynku ułożonym na pionowych stykach prefabrykowanych płyt ściennych i rys na tynku na ścianach działowych. Z powodu znacznej odległości od źródła drgań, rysy na tynku na ścianach są znacznie słabsze od zarysowań i pęknięć tynku na liniach styku płyt stropowych. W piśmie z dnia 11 grudnia 2013r. właścicielka lokalu nr [...] poinformowała, że przystępuje do remontu swojego lokalu. W świetle obu ekspertyz organ stwierdził, że nie można jednoznacznie określić przyczyn powstania rys w lokalu nr [...]. W ekspertyzie złożonej przez stronę wskazano na prawdopodobieństw, iż rysy powstały na skutek skuwania betonowej warstwy spadkowej ułożonej na płytach stropowych, stanowiących konstrukcję nośną loggii. Ocena ta nie określa jednoznacznie związku przyczynowo – skutkowego. Odnosząc się zaś do wniosku o zobowiązanie Wspólnoty do wypłaty zadośćuczynienia - odszkodowania z polisy ubezpieczeniowej OC wykonawcy bądź wypłaty odszkodowania przez administrację, organ wyjaśnił, że są to spory cywilne. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2014 r. ([...]) na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania E. P. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy po przedstawieniu stanu sprawy, podzielił stanowisko organu I instancji, że w oparciu o ww. ekspertyzy nie można jednoznacznie ustalić przyczyn powstania rys na styku podłużnych krawędzi płyt stropowych, styku pionowych krawędzi płyt ściennych, powierzchni tynku na ścianie działowej w lokalu nr [...]. Opinia techniczna E. P. wskazuje tylko na prawdopodobieństwo, że roboty remontowe loggii mogły generować drgania przenoszące się na sąsiednie płyty stropowe i mogły być przyczyną zarysowań lub pęknięć tynku w strefach styku dolnych krawędzi tych płyt, jednak nie stwierdza jednoznacznie związku przyczynowo-skutkowego. Organ wyjaśnił, że sfałszowanie dokumentu [np. protokołu], poświadczenie nieprawdy, czy składanie fałszywych zeznań należy do organów ścigania (policja, prokuratura). Ponadto stwierdził, że - wbrew twierdzeniu strony - w tej sprawie nie znajduje zastosowania art. 66 Prawa budowlanego. Opisany stan faktyczny nie mieści się bowiem w dyspozycji normy prawnej określonej w tym przepisie, który obejmuje nieodpowiedni stan techniczny budynku, wywołany jego niewłaściwym użytkowaniem lub innymi nagłymi zdarzeniami mającymi miejsce po oddaniu obiektu do użytkowania. Skargę na powyższą decyzję złożyła E. P. i wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji, zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: - art. 105 § 1 kpa, poprzez bezpodstawne przyjęcie, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe w całości, podczas gdy pozostają niewyjaśnione okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia tj.: niewypełnienie w całości zobowiązania nałożonego na Wspólnotę Mieszkaniową "[...]" postanowieniem PINB dla [...] z dnia [...].08.2013 r. ([...]), błędne zobowiązanie Wspólnoty tym postanowieniem do wykonania ekspertyzy dot. stanu technicznego budynku jako całości nie podkreślając, że meritum opinii powinien być lokal nr [...] i nie określając zakresu tej analizy, nieuznanie wniosków z ekspertyzy skarżącej. - art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i § 2, art. 80 oraz art. 107 § 3 kpa, poprzez niewyczerpujące rozważenie materiału dowodowego oraz nieustosunkowanie się (oddalenia lub uwzględnienia) do wniosków dowodowych tj. brak podjęcia przed wydaniem decyzji weryfikacji, czy: prawdziwe jest twierdzenie, że skarżąca nie próbowała umożliwić dokonania ekspertyzy lokalu nr [...], o czym wspominają organy obu instancji; że skarżąca naprawiła uszkodzenia w swoim lokalu, tym samym niwelując przedmiot sprawy, o czym wspomina organ powiatowy; - art. 66 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 Prawa budowlanego, poprzez ich niezastosowanie i brak nakazania Wspólnocie usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, podczas gdy z oględzin w dniu 6 lutego2013 r. i 27 marca 2013 r. oraz opinii technicznej mgr inż. S. J. wynika, że uszkodzenia oraz nieprawidłowości wypełniają przesłanki z art. 66 ust. 1 pkt i 1 pkt 3 cyt. ustawy, czego nie uznał organ odwoławczy. Skarżąca podniosła, że ekspertyza J. P. nie obejmuje analizy naruszeń powstałych w jej lokalu mimo, że postanowienie z dnia [...] sierpnia 2013 r. zobowiązywało do tego. Ponadto ww. ekspertyza objęła w celach porównawczych i niejako zastępczych zamiast lokalu nr [...] nieprawidłowo inne lokale, na które nie mogły oddziaływać prace remontowe w taki sposób, jak w lokalu nr [...], ponieważ w lokalach tych oraz ich bliskim sąsiedztwie nie ma balkonów - występują one jedynie w mieszkaniach położonych przy klatce, w której znajduje się lokal skarżącej. Zdaniem strony w sprawie nie wykazano dlaczego nie ma podstawy prawnej do dalszego prowadzenia postępowania jak również nie wyjaśniono dlaczego ta podstawa odpadła w trakcie trwania postępowania. Skarżąca podała, że nie otrzymywała powiadomień o terminie oględzin jej lokalu, a nadto starała się ułatwić ich przeprowadzenie przedstawiając własne terminy oraz upominając administrację Wspólnoty o ciążącym na niej obowiązku. Wyjaśniła, że w piśmie z dnia 20 grudnia 2013 r. sprostowała twierdzenie o rozpoczęciu remontu podane w piśmie z dnia 11 grudnia 2013 r. poprzez wskazanie, że chodziło jej o czas przyszły i czy może go rozpocząć jeżeli otrzymała opinię rzeczoznawcy. Pismo z dnia 11 grudnia 2013 r. było jednym z powodów umorzenia postępowania, bez uwzględnienia pisma z dnia 20 grudnia 2013 r. Organ odwoławczy tych okoliczności nie rozważył. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał przedstawioną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a. W świetle powołanych kryteriów skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Poddaną kontroli Sądu decyzją z dnia [...] marca 2014 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z dnia [...] lutego 2014 r. umarzającą postępowanie prowadzone w trybie nadzoru budowlanego w sprawie ocieplenia i remontu balkonów oraz ich wpływu na stan techniczny lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w [...]. Z akt sprawy wynika, że organ pierwszej instancji wszczął i prowadził postępowanie z urzędu w przedmiocie ocieplenia i remontu balkonów oraz ich wpływu na stan techniczny lokalu nr [...] będącym własnością skarżącej E. P.W toku postępowania organ podejmował czynności w celu zbadania prawidłowości przeprowadzonych - w zakresie naprawy balkonów i ocieplenia budynku - robót budowlanych i ich wpływu na stan techniczny budynku oraz zagrożeń bezpieczeństwa ludzi i mienia, w zakresie konstrukcji budynku, a w szczególności ścian i sufitów w lokalu nr [...]. W tym celu organ powiatowy postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2013r. nałożył na Wspólnotę Mieszkaniową "[...]" – powołując się na art. 62 ust. 3 w zw. z art. 61 Prawa budowlanego - obowiązek przedstawienia ekspertyzy dotyczącej stanu technicznego budynku, z ustaleniem powstałych uszkodzeń i wskazaniem robót budowlanych niezbędnych do wykonania w celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, ze szczególnym uwzględnieniem lokalu skarżącej. Z powyższego wynika zatem, że postępowanie było prowadzone w trybie art. 66 ust. 1 i 3 Prawa budowlanego. W tym miejscu wyjaśnić należy, że art. 66 cyt. ustawy umieszczony został w rozdziale 6 ustawy Prawo budowlane zatytułowanym "utrzymanie obiektów budowlanych". Przez pojęcie "utrzymanie obiektów budowlanych" należy rozumieć zachowanie w dobrej sprawności, w stanie niezmienionym, niepogorszonym, należytym. Obowiązki nakładane na podstawie powołanego przepisu obejmują zatem sytuacje związane z nieprawidłową eksploatacją obiektu budowlanego, polegającą na zaniechaniu wykonywania obowiązków określonych w art. 61 oraz dalszych przepisach tego rozdziału ustawy. Oznacza to, że usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w trybie art. 66 ust. 1 ustawy może dotyczyć wyłącznie takich nieprawidłowości, które powstały podczas użytkowania obiektu budowlanego, a więc związanych zazwyczaj z niewłaściwym jego użytkowaniem, doprowadzeniem do znacznego zużycia technicznego poprzez brak remontów, konserwacji spowodowanych zazwyczaj biernością, niedbalstwem, brakiem kontroli właściciela lub zarządcy (por. wyrok NSA z dnia 17 czerwca 2011 r., II OSK 1100/10, LEX nr 992473). W konsekwencji art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego nie może być wykorzystywany do usunięcia innych niż przewidziane w nim nieprawidłowości. Nakładane na podstawie tej regulacji obowiązki mają wprawdzie charakter naprawczy, ale zmierzają do przywrócenia obiektu do stanu używalności, zachowania substancji budowlanej w należytym stanie technicznym odpowiadającym jego funkcjom po niewłaściwym użytkowaniu. Nie służą zatem do doprowadzenia obiektu do stanu zgodności z prawem jeśli ta niezgodność wynika z przesłanek wymienionych w art. 50 i 51 ustawy. Stanowisko to ugruntowane jest w orzecznictwie sądów administracyjnych, w którym podkreśla się, że nie można na podstawie art. 66 Prawa budowlanego nakazywać wykonania robót budowlanych mających na celu doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, gdyż taka sytuacja odpowiada regulacji zawartej w art. 51 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy. Tryb określony w przepisach art. 50 i 51 ustawy odwołuje się bowiem bezpośrednio do procesu budowlanego, natomiast tryb przewidziany w art. 66 ust. 1 ustawy - jak wskazano wyżej - jedynie do nieprawidłowości powstałych w trakcie użytkowania budynku (por. wyrok NSA z 15 lipca 2010 r., II OSK 1196/09, niepubl.). Tym procesem budowlanym w niniejszej sprawie – co potwierdzają złożone do akt opinie zarówno Wspólnoty Mieszkaniowej, jak i skarżącej – mającym wpływ na stan techniczny tj. spękania, rysy na ścianach i sufitach budynku i lokalu skarżącej, w tym mógł być sposób, w jaki prowadzono roboty budowlane wykonywane w przedmiotowym budynku na podstawie decyzji Prezydenta [...]z dnia [...] lipca 2012 r. (nr [...]) w zakresie remontu balkonów i ocieplenia budynku. Słusznie zatem [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że w tej sprawie nie znajdował zastosowania art. 66 Prawa budowlanego, gdyż opisany stan faktyczny nie mieści się w dyspozycji normy prawnej określonej w tym przepisie, która obejmuje nieodpowiedni stan techniczny budynku, wywołany niewłaściwym użytkowaniem lub innymi nagłymi zdarzeniami zaistniałymi po oddaniu obiektu do użytkowania. W konsekwencji postępowanie prowadzone na podstawie art. 66 Prawa budowlanego należało umorzyć, co jednak nie zwalnia organów nadzoru budowlanego od przeprowadzenia postępowania we właściwym trybie, to jest w oparciu o regulacje wymienione w art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Celem przepisów art. 50 oraz 51 cyt. ustawy jest bowiem doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Zaznaczyć jednak trzeba, że chodzi wyłącznie o doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem w aspekcie przepisów prawa administracyjnego (budowlanego), a nie prawa cywilnego, regulującego kwestie odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną działaniami inwestora oraz ochrony własności. W tym ostatnim przypadku poszkodowani właściciele mogą dochodzić swych praw nie przed organami nadzoru budowlanego, lecz przed sądem powszechnym. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.